Imam Bukhari : 41
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ هِشَامٍ قَالَ أَخْبَرَنِي أَبِي عَنْ عَائِشَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ دَخَلَ عَلَيْهَا وَعِنْدَهَا امْرَأَةٌ قَالَ مَنْ هَذِهِ قَالَتْ فُلَانَةُ تَذْكُرُ مِنْ صَلَاتِهَا قَالَ مَهْ عَلَيْكُمْ بِمَا تُطِيقُونَ فَوَاللَّهِ لَا يَمَلُّ اللَّهُ حَتَّى تَمَلُّوا وَكَانَ أَحَبَّ الدِّينِ إِلَيْهِ مَادَامَ عَلَيْهِ صَاحِبُهُ
Acï lɛ̈k ɣook [Muthmad bin Al Mutsanna] acï lueel, acï lɛ̈k ɣook [Yahya] tënë [Hisham] acï lueel, acï lɛ̈k [wun] tënë ɣɛɛn tënë [Aisha] lɔn cï Raan cï lɔc ku dɔc bɛ̈n tënë yeen ku tɔ̈ ke yeen ë nɔŋ tiŋ dɛ̈t, ku Raan cï lɔc ku dɔc acï bɛ̈n tënë yeen? Aisyah acï dhuknhom: ‘fula’, ku lueel ë lɔ̈ŋde. Ku na yïn ya, ke raan cï Nhialic lɔc ku dɔc acï lueel: ‘Päl kë cïï lëu ba yök, në kë de Nhialic, Nhialic acïï bï ya yök ke yïn cï nhom lääu agut cï bï yïn rot ya yök ke yïn cï nhom lääu, ku nhialiny ye nhiaar apɛi tënë yen ee kë ye looi akölriëëc ëbɛ̈n ke cïn kë tɔ̈ thïn ku ŋoot ke lɔ tueŋ’.
Imam Bukhari : 42
حَدَّثَنَا مُسْلِمُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ قَالَ حَدَّثَنَا هِشَامٌ قَالَ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ عَنْ أَنَسٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ يَخْرُجُ مِنْ النَّارِ مَنْ قَالَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَفِي قَلْبِهِ وَزْنُ شَعِيرَةٍ مِنْ خَيْرٍ وَيَخْرُجُ مِنْ النَّارِ مَنْ قَالَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَفِي قَلْبِهِ وَزْنُ بُرَّةٍ مِنْ خَيْرٍ وَيَخْرُجُ مِنْ النَّارِ مَنْ قَالَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَفِي قَلْبِهِ وَزْنُ ذَرَّةٍ مِنْ خَيْرٍقَالَ أَبُو عَبْد اللَّهِ قَالَ أَبَانُ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ حَدَّثَنَا أَنَسٌ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ إِيمَانٍ مَكَانَ مِنْ خَيْرٍ
Acï lɛ̈k ɣook [Muthilim bin Ibrahim] acï lueel, acï lɛ̈k ɣook [Hsyam] acï lueel, acï lɛ̈k ɣook [Qotadah] tënë [Anas] tënë Raan cï lɔc ku dɔc, acï lueel: ‘Abï cuɔp wei në mac yic raan ye lueel lɔn cïn yen Nhialic tɔ̈ thïn ee piath ku në ye guɔ̈pde yic. Ku abï cuɔp wei në mac yic raan ye lueel lɔn cïn yen Nhialic dɛ̈t, ee Nhialic ku nɔŋ piath cït man de rap ë piɔ̈nde. Ku abï cuɔp wei në mac yic raan ye lueel lɔn cïn yen Nhialic dɛ̈t ë Nhialic ku ë piɔ̈nde yic anɔŋ piath cït man de thön ë thön. Aci Abu Abdullah luel; [Aban] aci lueel; Acï lɛ̈k ɣook [Qotadah] Acï lɛ̈k ɣook [Anas] tënë Raan cï lɔc ku dɔc, acï lueel. Ku wɛ̈t cɔl gam në ye hadith kënë yic acï waar në wɛ̈t cɔl piath.
Imam Bukhari : 43
حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ الصَّبَّاحِ سَمِعَ جَعْفَرَ بْنَ عَوْنٍ حَدَّثَنَا أَبُو الْعُمَيْسِ أَخْبَرَنَا قَيْسُ بْنُ مُسْلِمٍ عَنْ طَارِقِ بْنِ شِهَابٍ عَنْ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِأَنَّ رَجُلًا مِنْ الْيَهُودِ قَالَ لَهُ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ آيَةٌ فِي كِتَابِكُمْ تَقْرَءُونَهَا لَوْ عَلَيْنَا مَعْشَرَ الْيَهُودِ نَزَلَتْ لَاتَّخَذْنَا ذَلِكَ الْيَوْمَ عِيدًا قَالَ أَيُّ آيَةٍ قَالَ{ الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ وَأَتْمَمْتُ عَلَيْكُمْ نِعْمَتِي وَرَضِيتُ لَكُمْ الْإِسْلَامَ دِينًا }قَالَ عُمَرُ قَدْ عَرَفْنَا ذَلِكَ الْيَوْمَ وَالْمَكَانَ الَّذِي نَزَلَتْ فِيهِ عَلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ قَائِمٌ بِعَرَفَةَ يَوْمَ جُمُعَةٍ
Acï lɛ̈k ɣook [Al Hasan bin Ash Shabbah] lɔn cï yen [Ja’far bin Aun] piŋ ke lueel; Acï lɛ̈k ɣook [Abu Al Umaïs], acï lɛ̈k ɣook [Qäis bin Muthlim] tënë [Thärïq bin Shihab] tënë [Umar bin Al Khaththab]; Ku nɔŋ raan ë Judaai cï lueel: ‘O Amirul Mu’minin, anɔŋ athör tɔ̈ athördu yic cï kueen, na cï athör kënë nyuɔɔth tënë ɣook kɔc Itharel, ke ɣok aacï - kööl cï athör kënë nyuɔɔth - looi bï ya nïn ke ajatha -’ied-. Ku lueel Umar bin Al Khatthab: ‘Ye athör yïndë yen?’ -Acï Judaai lueel: 'Akölë ɣɛn acï nhialinydu thöl tënë yïïn, ku ɣɛn acï dhëëŋdiɛ̈ thöl tënë yïïn, ku ɣɛn acï gam lɔn bï Islam ya nhialiny tënë yïïn'. -QS. Al Mäïdäh vërsë 3-. Ku ëcï Umar bin Al Khaththab dhuknhom ëlä: ‘Ɣok aŋic ë köölë ku të cï wël ë Nhialic nyuɔɔth thïn tënë Raan cï lɔc ku dɔc, ee kööl de Dhiëc ɣɔn tɔ̈ yen në Arafah.
Imam Bukhari : 44
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ قَالَ حَدَّثَنِي مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ عَنْ عَمِّهِ أَبِي سُهَيْلِ بْنِ مَالِكٍ عَنْ أَبِيهِ أَنَّهُ سَمِعَ طَلْحَةَ بْنَ عُبَيْدِ اللَّهِ يَقُولُجَاءَ رَجُلٌ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ أَهْلِ نَجْدٍ ثَائِرَ الرَّأْسِ يُسْمَعُ دَوِيُّ صَوْتِهِ وَلَا يُفْقَهُ مَا يَقُولُ حَتَّى دَنَا فَإِذَا هُوَ يَسْأَلُ عَنْ الْإِسْلَامِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَمْسُ صَلَوَاتٍ فِي الْيَوْمِ وَاللَّيْلَةِ فَقَالَ هَلْ عَلَيَّ غَيْرُهَا قَالَ لَا إِلَّا أَنْ تَطَوَّعَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَصِيَامُ رَمَضَانَ قَالَ هَلْ عَلَيَّ غَيْرُهُ قَالَ لَا إِلَّا أَنْ تَطَوَّعَ قَالَ وَذَكَرَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الزَّكَاةَ قَالَ هَلْ عَلَيَّ غَيْرُهَا قَالَ لَا إِلَّا أَنْ تَطَوَّعَ قَالَ فَأَدْبَرَ الرَّجُلُ وَهُوَ يَقُولُ وَاللَّهِ لَا أَزِيدُ عَلَى هَذَا وَلَا أَنْقُصُ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَفْلَحَ إِنْ صَدَقَ
Acï lɛ̈k ɣook [Isma’il] Acï lɛ̈k ɣɛn [Malik bin Anas] tënë wën ë wun - [Abu Suhail bin Malik] - tënë [wun], lɔn cï yen [Thalhah bin Ubaidullah] piŋ ke lueel: Ku bɔ̈ tënë Raan cï lɔc ku dɔc ë Nhialic ku ë ye raan ë nhomde ë raan ë tɔ̈ në rölde yic ëbɛ̈n. ë röl dït, ku acïï kë wïc bï deetic, agut cï bï thiɔ̈k -ke raan cï Nhialic lɔc ku dɔc- ku thiëc në kë de Islam, ku dhuk Rasulullah nhom: ‘Lɔ̈ŋkë arak dhiëc aköl ku wɛ̈ɛ̈r’. Go raan lueel: ‘Nɔŋ kë dɛ̈t ë tɔ̈ ke cie ɣɛn’. Acï raan cï Nhialic lɔc ku dɔc dhuknhom: 'Acïn kë tɔ̈ thïn ee thathawu' -sunnat- '. Acï Rasulullah lueel: 'Ku thëm de Ramadlan'. Go raan kënë bɛɛr thiëëc: ‘Nɔŋ kë dɛ̈t ë tɔ̈ ke cie ɣɛn’. Go Rasulullah dhuknhom: 'Acïn kë tɔ̈ thïn ke cie thathawu' -sunnat- '. Ku lueel Rasulullah: ‘Zakat’: Ku lueel raan: ‘Nɔŋ kë dɛ̈t ë tɔ̈ ke cie kën tënë ɣɛn’. Go Rasulullah dhuknhom: 'Acïn kë tɔ̈ thïn ke cie thathawu' -sunnat- '. Talhah bin Ubaidullah acï lueel: Ku jäl raan ku lueel: ‘Në Nhialic, ɣɛn acïï bï juak ku ɣɛn acïï bï dhuɔ̈kciëën’. Ku acï Raan cï lɔc ku dɔc lueel: ‘Abï ya miɛt puɔ̈u të cï yen ye thöl në yic’.
Imam Bukhari : 45
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَلِيٍّ الْمَنْجُوفِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا رَوْحٌ قَالَ حَدَّثَنَا عَوْفٌ عَنْ الْحَسَنِ وَمُحَمَّدٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ اتَّبَعَ جَنَازَةَ مُسْلِمٍ إِيمَانًا وَاحْتِسَابًا وَكَانَ مَعَهُ حَتَّى يُصَلَّى عَلَيْهَا وَيَفْرُغَ مِنْ دَفْنِهَا فَإِنَّه يَرْجِعُ مِنْ الْأَجْرِ بِقِيرَاطَيْنِ كُلُّ قِيرَاطٍ مِثْلُ أُحُدٍ وَمَنْ صَلَّى عَلَيْهَا ثُمَّ رَجَعَ قَبْلَ أَنْ تُدْفَنَ فَإِنَّهُ يَرْجِعُ بِقِيرَاطٍتَابَعَهُ عُثْمَانُ الْمُؤَذِّنُ قَالَ حَدَّثَنَا عَوْفٌ عَنْ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَهُ
Acï lɛ̈k ɣook [Ahmad bin Abdullah bin Ali Al Manjufi] acï lueel, acï lɛ̈k ɣook [Rauh] acï lueel, acï lɛ̈k ɣook [‘Auf] tënë [Al Hasan] ku [Muhammad] tënë [Abu Hurairah], lɔn cï Raan cï lɔc ku dɔc lueel. de gam ku ŋɔ̈ɔ̈th ë yök ku yen ee tɔ̈ ke guɔ̈p akölriëëc agut cï bï röök ku bï thiɔ̈k thök, ku jɔl la baai ke nɔŋ qiroth kaarou, qiroth tök athöŋ ke kuur cɔl Uhud. Ku raan ë röök ku le baai ke këc thiɔ̈k, abï la baai ke nɔŋ qiroth tök. Hadith cït kën acï lueel aya tënë [Uthman Al Muadhin], acï lueel; aci lɛ̈k ɣook [‘Auf] tënë [Muhammad] tënë [Abu Hurairah] tënë Raan cï lɔc ku dɔc.
Imam Bukhari : 46
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَرْعَرَةَ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ زُبَيْدٍ قَالَ سَأَلْتُ أَبَا وَائِلٍعَنْ الْمُرْجِئَةِ فَقَالَ حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ سِبَابُ الْمُسْلِمِ فُسُوقٌ وَقِتَالُهُ كُفْرٌ
Acï lɛ̈k ɣook [Muhammad bin ‘Ar’arah] acï lueel, Acï lɛ̈k ɣook [Syu’bah] tënë [Zubaid] acï lueel: Ɣɛn acï [Abu Wa’il] thiëëc në kë de Murji`ah, ku dhuk nhom: Acï lɛ̈k ɣɛn [Abdullah] lɔn cï Raan cï lɔc ku dɔc lueel tënë keek. kufr'.
Imam Bukhari : 47
أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ جَعْفَرٍ عَنْ حُمَيْدٍ حَدَّثَنِي أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ قَالَ أَخْبَرَنِي عُبَادَةُ بْنُ الصَّامِتِأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَرَجَ يُخْبِرُ بِلَيْلَةِ الْقَدْرِ فَتَلَاحَى رَجُلَانِ مِنْ الْمُسْلِمِينَ فَقَالَ إِنِّي خَرَجْتُ لِأُخْبِرَكُمْ بِلَيْلَةِ الْقَدْرِ وَإِنَّهُ تَلَاحَى فُلَانٌ وَفُلَانٌ فَرُفِعَتْ وَعَسَى أَنْ يَكُونَ خَيْرًا لَكُمْ الْتَمِسُوهَا فِي السَّبْعِ وَالتِّسْعِ وَالْخَمْسِ
Acï lɛ̈k ɣook [Qutaibah bin Sa'id] Acï lɛ̈k ɣook [Isma'il bin Ja'far] tënë [Humaid], Acï lɛ̈k ɣɛɛn [Anas bin Malik] acï lueel, acï lɛ̈k ɣɛɛn ['Ubadah bin Ash Shamit], lɔn cï Raan cï lɔc ku dɔc bɛ̈n bei bï bɛ̈n lueel, kɔ̈k. Ku lueel Raan cï lɔc ku dɔc: 'Ɣɛn acï bɛ̈n ba yïn lɛ̈k kë cït kën, ku këya ku këya ku këya ku këya acïk teer në kɛmken agut cï thökde acï jat nhial -Laïlatul Qodar-, ku ŋɔ̈ɔ̈th lɔn bï yen piath tënë yïïn, ku wïckë -Lailatul Qodar- në nïn ka dhorou ku dhïc ku dhiëc.'
Imam Bukhari : 48
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ قَالَ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ أَخْبَرَنَا أَبُو حَيَّانَ التَّيْمِيُّ عَنْ أَبِي زُرْعَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَكَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَارِزًا يَوْمًا لِلنَّاسِ فَأَتَاهُ جِبْرِيلُ فَقَالَ مَا الْإِيمَانُ قَالَ الْإِيمَانُ أَنْ تُؤْمِنَ بِاللَّهِ وَمَلَائِكَتِهِ وَكُتُبِهِ وَبِلِقَائِهِ وَرُسُلِهِ وَتُؤْمِنَ بِالْبَعْثِ قَالَ مَا الْإِسْلَامُ قَالَ الْإِسْلَامُ أَنْ تَعْبُدَ اللَّهَ وَلَا تُشْرِكَ بِهِ شَيْئًا وَتُقِيمَ الصَّلَاةَ وَتُؤَدِّيَ الزَّكَاةَ الْمَفْرُوضَةَ وَتَصُومَ رَمَضَانَ قَالَ مَا الْإِحْسَانُ قَالَ أَنْ تَعْبُدَ اللَّهَ كَأَنَّكَ تَرَاهُ فَإِنْ لَمْ تَكُنْ تَرَاهُ فَإِنَّهُ يَرَاكَ قَالَ مَتَى السَّاعَةُ قَالَ مَا الْمَسْئُولُ عَنْهَا بِأَعْلَمَ مِنْ السَّائِلِ وَسَأُخْبِرُكَ عَنْ أَشْرَاطِهَا إِذَا وَلَدَتْ الْأَمَةُ رَبَّهَا وَإِذَا تَطَاوَلَ رُعَاةُ الْإِبِلِ الْبُهْمُ فِي الْبُنْيَانِ فِي خَمْسٍ لَا يَعْلَمُهُنَّ إِلَّا اللَّهُ ثُمَّ تَلَا النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ{ إِنَّ اللَّهَ عِنْدَهُ عِلْمُ السَّاعَةِ }الْآيَةَ ثُمَّ أَدْبَرَ فَقَالَ رُدُّوهُ فَلَمْ يَرَوْا شَيْئًا فَقَالَ هَذَا جِبْرِيلُ جَاءَ يُعَلِّمُ النَّاسَ دِينَهُمْقَالَ أَبُو عَبْد اللَّهِ جَعَلَ ذَلِك كُلَّهُ مِنْ الْإِيمَانِ
Acï lɛ̈k ɣook [Musaddad] acï lueel, Acï lɛ̈k ɣook [Ithmaïl bin Ibrahim] acï lɛ̈k ɣook [Abu Hayyan At Taimi] tënë [Abu Zur’ah] tënë [Abu Hurairah] acï lueel; ke Raan cï lɔc ku dɔc acï rot nyuɔɔth tënë kɔcken cï mat kek yen aköl tök, ku bɔ̈ Malaika cɔl Jibril Alaihis Salam ku thiëc: ‘Yeŋö ye gam?’ Acï Raan cï lɔc ku dɔc dhuknhom: ‘Gäm ee ba gam në Nhialic, ku malaikaike, ku bɔ̈kke, ku yök kek yen, ku kɔcke cï tuɔɔc, ku ba gam në kööl de pïïr’. -Jibrl 'Alaihis salam- aci luel: 'Ye ö Yithlëm?' Acï Raan cï lɔc ku dɔc dhuknhom: ‘Islam ee ba Nhialic door ku cïï këdäŋ ye mat ke yeen, ba röök looi, ba zakat ë lööŋ tääu piny, ku ba röök në pɛ̈i ke Ramadlan yic’. -Jibril 'Alaihis salam- aci luel: 'Ye ihsan ö?' Acï raan cï Nhialic lɔc ku dɔc dhuknhom: ‘Yïn ee Nhialic door cït mɛn ye yïn ye tïŋ ku na cïï ye tïŋ, ke yïn ee yï tïŋ ë yic’. -Jibril 'Alaihis salam- aci ben lueel : 'Ye nin b Kl de rm br ? Acï Raan cï lɔc ku dɔc dhuknhom: ‘Kɔc ye thiëc në yeen acie kä juëc ŋic awär kɔc ye thiëc. Ku ɣɛn abï kä ye nyuɔɔth lueel; -cin ke-; na cï aluɛk dhiëëth bänyde, na cï kɔc mac ɣɔ̈k col mëën bïk ɣööt yïk në run kaa dhiëc, ku thɛɛr ke ɣööt acïï keek nyic ee Allah'. Ku ëcï Raan cï lɔc ku dɔc kueen ëlä: ‘Ee yic, ë tɔ̈ ke Nhialic yetök yen ë ŋic ë kööl de luk’ -QS. Lükmën: 34-. Nawën cï Jibril Alaihis jäl, ke raan cï Nhialic lɔc ku dɔc lueel; 'bɛ̈i ë tɛ̈n'. Ku kɔc ë määth akëc këdäŋ tïŋ, ku lueel Raan cï lɔc ku dɔc; 'Ee yen atuny nhial Gabriel cï bɛ̈n tënë kɔc bï kɔc piɔ̈ɔ̈c në nhialicden'. Abu Abdullah acï lueel: ‘Këriëëc ëbën cï lueel në yen acï lööm ke ye gam.
Imam Bukhari : 49
حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ حَمْزَةَ قَالَ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ صَالِحٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَبَّاسٍ أَخْبَرَهُ قَالَ أَخْبَرَنِي أَبُو سُفْيَانَ بْنُ حَرْبٍأَنَّ هِرَقْلَ قَالَ لَهُ سَأَلْتُكَ هَلْ يَزِيدُونَ أَمْ يَنْقُصُونَ فَزَعَمْتَ أَنَّهُمْ يَزِيدُونَ وَكَذَلِكَ الْإِيمَانُ حَتَّى يَتِمَّ وَسَأَلْتُكَ هَلْ يَرْتَدُّ أَحَدٌ سَخْطَةً لِدِينِهِ بَعْدَ أَنْ يَدْخُلَ فِيهِ فَزَعَمْتَ أَنْ لَا وَكَذَلِكَ الْإِيمَانُ حِينَ تُخَالِطُ بَشَاشَتُهُ الْقُلُوبَ لَا يَسْخَطُهُ أَحَدٌ
Acï lɛ̈k [Ibrahim bin Hamzah] acï lueel, acï lɛ̈k ɣook [Ibrahim bin Sa’d] tënë [Salih] tënë [Ibn Shihab] tënë [Ubaïdillah bin Abdullah] lɔn cï [Abdullah ben Abdullah] ye lueel, lɔn cï yen lueel; aci ɣa lɛ̈k [Abu Sufyan bin Harb] lɔn cï Heraqlius lueel tënë ye: ‘Ɣɛn acï yïn thiëëc, ye ciinden juak rot ka ye rot dhuɔ̈kciëën? Ku yïn aye lueel lɔn ye kek röt juak, ku yen ë tɛ̈ bï gam ŋot ke cil agut bï thök. Ku wek aa thiëëc, le raan tɔ̈ thïn cï rot wɛɛc wei rin man yen röökde? Ku lueelkë; Na cïn kë tɔ̈ thïn, ke këya, na cï gam dït ku cil ë piɔ̈u yic, ka cïn raan bï puɔ̈u riääk tënë yeen’.
Imam Bukhari : 50
حَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ حَدَّثَنَا زَكَرِيَّاءُ عَنْ عَامِرٍ قَالَ سَمِعْتُ النُّعْمَانَ بْنَ بَشِيرٍ يَقُولُسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ الْحَلَالُ بَيِّنٌ وَالْحَرَامُ بَيِّنٌ وَبَيْنَهُمَا مُشَبَّهَاتٌ لَا يَعْلَمُهَا كَثِيرٌ مِنْ النَّاسِ فَمَنْ اتَّقَى الْمُشَبَّهَاتِ اسْتَبْرَأَ لِدِينِهِ وَعِرْضِهِ وَمَنْ وَقَعَ فِي الشُّبُهَاتِ كَرَاعٍ يَرْعَى حَوْلَ الْحِمَى يُوشِكُ أَنْ يُوَاقِعَهُ أَلَا وَإِنَّ لِكُلِّ مَلِكٍ حِمًى أَلَا إِنَّ حِمَى اللَّهِ فِي أَرْضِهِ مَحَارِمُهُ أَلَا وَإِنَّ فِي الْجَسَدِ مُضْغَةً إِذَا صَلَحَتْ صَلَحَ الْجَسَدُ كُلُّهُ وَإِذَا فَسَدَتْ فَسَدَ الْجَسَدُ كُلُّهُ أَلَا وَهِيَ الْقَلْبُ
Acï lɛ̈k ɣook [Abu Nu’aim] Acï lɛ̈k ɣook [Zakaria] de [Amir] acï lueel; Ɣɛn acï [An Nuɔman bin Basyir] piŋ ke lueel; Ɣɛn acï Raan cï lɔc ku dɔc piŋ ke lueel: ‘Kë ye halal acï ŋic ku kë ye haram acï ŋic aya. Ku na yïn ya, ke kaam de kee käŋ kaa rou anɔŋ kë ye thiɛ̈c - vague - man cïï kɔc juïc ye nyic. Ku na yïn ya, ke raan ye rot mɛɛc wei tënë kä ye kɔc rac nhïïm, ee wɛ̈tde yic lɔn cï yen nhialinyde ku riɛ̈ɛ̈ude muk. Ku raan cï lööny - looi - käŋ yiic, ee yic cït raan mac ɣɔ̈k ye ɣɔ̈kke mac në pïu yiic ë riɔ̈ɔ̈c bï lööny thïn. Ŋïc lɔn ye mëlëk ëbɛ̈n naŋ thök, ku ŋic lɔn nɔŋ thök de kä cï Allah ke gël pinynhomde ke ye kë cï gël. Ku ŋic lɔn nadë ke guɔ̈p ëbɛ̈n anɔŋic riɛm cï tääu në guɔ̈p yic ku na piɛth ke guɔ̈p ka piɛth ku na cï riääk ke guɔ̈p ka piɛth. Ŋïc, yen ee piɔ̈u'.
Imam Bukhari : 51
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ الْجَعْدِ قَالَ أَخْبَرَنَا شُعْبَةُ عَنْ أَبِي جَمْرَةَ قَالَكُنْتُ أَقْعُدُ مَعَ ابْنِ عَبَّاسٍ يُجْلِسُنِي عَلَى سَرِيرِهِ فَقَالَ أَقِمْ عِنْدِي حَتَّى أَجْعَلَ لَكَ سَهْمًا مِنْ مَالِي فَأَقَمْتُ مَعَهُ شَهْرَيْنِ ثُمَّ قَالَ إِنَّ وَفْدَ عَبْدِ الْقَيْسِ لَمَّا أَتَوْا النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ الْقَوْمُ أَوْ مَنْ الْوَفْدُ قَالُوا رَبِيعَةُ قَالَ مَرْحَبًا بِالْقَوْمِ أَوْ بِالْوَفْدِ غَيْرَ خَزَايَا وَلَا نَدَامَى فَقَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّا لَا نَسْتَطِيعُ أَنْ نَأْتِيكَ إِلَّا فِي الشَّهْرِ الْحَرَامِ وَبَيْنَنَا وَبَيْنَكَ هَذَا الْحَيُّ مِنْ كُفَّارِ مُضَرَ فَمُرْنَا بِأَمْرٍ فَصْلٍ نُخْبِرْ بِهِ مَنْ وَرَاءَنَا وَنَدْخُلْ بِهِ الْجَنَّةَ وَسَأَلُوهُ عَنْ الْأَشْرِبَةِ فَأَمَرَهُمْ بِأَرْبَعٍ وَنَهَاهُمْ عَنْ أَرْبَعٍ أَمَرَهُمْ بِالْإِيمَانِ بِاللَّهِ وَحْدَهُ قَالَ أَتَدْرُونَ مَا الْإِيمَانُ بِاللَّهِ وَحْدَهُ قَالُوا اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ شَهَادَةُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ وَإِقَامُ الصَّلَاةِ وَإِيتَاءُ الزَّكَاةِ وَصِيَامُ رَمَضَانَ وَأَنْ تُعْطُوا مِنْ الْمَغْنَمِ الْخُمُسَ وَنَهَاهُمْ عَنْ أَرْبَعٍ عَنْ الْحَنْتَمِ وَالدُّبَّاءِ وَالنَّقِيرِ وَالْمُزَفَّتِ وَرُبَّمَا قَالَ الْمُقَيَّرِ وَقَالَ احْفَظُوهُنَّ وَأَخْبِرُوا بِهِنَّ مَنْ وَرَاءَكُمْ
Acï lɛ̈k ɣook [Ali bin Al Ja’di] acï lueel, acï lɛ̈k ɣook [Syu’bah] tënë [Abu Jamrah] acï lueel: Ɣɛn acï nyuc thɛɛr kek [Ibn ‘Abbas] ɣɔn cï yen ɣɛn cɔɔl ba nyuc në thönyde kɔ̈u ku lueel: ‘Rɛ̈ɛ̈r kek ɣɛn agut cï ba yïn gäm tɛ̈ŋ de käkiɛ̈’. Ku ɣɛn acï rëër kek yen në pɛ̈i kaarou, ku luɛɛl: Nawën cï raan cï tuɔɔc në Abu Qais bɛ̈n bï raan cï lɔc ku dɔc bɛ̈n tïŋ, ke thiëc keek: ‘Ye kɔc yïndë kek käk ka ye raan yïndë kek käk? Gokë bɛ̈ɛ̈r an, 'Rabiä!' Acï lueel: 'Aca bɛ̈n, we kɔc cï tuɔɔc, ke we wïc ku ke cïn kë rɛɛc cï rot looi'. Kɔc cï tuɔɔc aacï lueel: ‘O Raan cï tuɔɔc, ɣok aacïï lëu buk bɛ̈n tënë yïn ee pɛ̈i lajik, rin kamda ku yïn anɔŋ kuat Mudlor ë kɔc cï gam. Ke yeen, piɔ̈ɔ̈c wuɔk kë cë ŋic lëu buk tääu në luɔi yic ku lëu buk kɔc tɔ̈ baai piɔ̈ɔ̈c, agoku lɔ nhial'. ku jɔlkë Raan cï lɔc ku dɔc thiëëc në kë de miääu, ku jɔl Raan cï lɔc ku dɔc keek yɔ̈ɔ̈k në käŋ kaaŋuan ku gël käŋ kaaŋuan, ku yɔ̈ɔ̈k keek bïk gam në Allah töŋ, ku thiëckë: ‘Cïk kë ye lueel ba gam në Nhialic töŋ?’ Gokë dhuknhom: ‘Allah ku Raan cï lɔc ku dɔc aŋickë apɛi’. Raan cï lɔc ku dɔc acï lueel: Luelkë lɔn cïn yen Nhialic dɛ̈t ë Nhialic ku Muhammed ee raan cï Nhialic tuɔɔc, loikë röök, gämkë zakat, lɔ̈ŋkë në pɛ̈i ke Ramadan ku gämkë töŋ de dhiëc de kä cïk yök në tɔŋic’. Ku acï raan cï Nhialic lɔc ku dɔc keek pëën në käŋ kaaŋuan, ë ke ye, duk këdäŋ ye dek tënë al hantam, ad Dubbaa`, an naqir ku al Muzaffaat. Ku Yeen acï cɔl muqoyyir -acie naqir-. Acï Raan cï lɔc ku dɔc lueel: ‘tïŋ këriɛ̈ɛ̈c ëbën ku lɛ̈k kɔc tɔ̈ baai’.
Imam Bukhari : 52
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ قَالَ أَخْبَرَنَا مَالِكٌ عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَلْقَمَةَ بْنِ وَقَّاصٍ عَنْ عُمَرَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الْأَعْمَالُ بِالنِّيَّةِ وَلِكُلِّ امْرِئٍ مَا نَوَى فَمَنْ كَانَتْ هِجْرَتُهُ إِلَى اللَّهِ وَرَسُولِهِ فَهِجْرَتُهُ إِلَى اللَّهِ وَرَسُولِهِ وَمَنْ كَانَتْ هِجْرَتُهُ لدُنْيَا يُصِيبُهَا أَوْ امْرَأَةٍ يَتَزَوَّجُهَا فَهِجْرَتُهُ إِلَى مَا هَاجَرَ إِلَيْهِ
Acï lɛ̈k ɣook [Abdullah bin Maslamah] acï lueel, acï lɛ̈k ɣook [Malik] tënë [Yahya bin Saïd] tënë [Muhämad bin Ibrahim] tënë [Alqamah bin Waqash] tënë [Umar], lɔn cï Raan cï lɔc ku dɔc rot gɛɛi në ŋïc de Nhialic ku lueel në këde raan ëbɛ̈n, -acï thöŋ ke- kë cï thɔ̈ɔ̈ŋ; Na ye raan wïc bï jäl në pinynhom në kë de Nhialic ku raan cï lɔc ku dɔc, ke jälde abï ya tënë Nhialic ku raan cï lɔc ku dɔc. Raan nɔŋ piɔ̈u bï lɔ paan peei në kë de pinynhom wïc bï lɔ thïn ka në kë de tiŋ wïc bï thiaak, ke jälde ee kë wïc bï looi'.
Imam Bukhari : 53
حَدَّثَنَا حَجَّاجُ بْنُ مِنْهَالٍ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ أَخْبَرَنِي عَدِيُّ بْنُ ثَابِتٍ قَالَ سَمِعْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ يَزِيدَ عَنْ أَبِي مَسْعُودٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا أَنْفَقَ الرَّجُلُ عَلَى أَهْلِهِ يَحْتَسِبُهَا فَهُوَ لَهُ صَدَقَةٌ
Acï lɛ̈k ɣook [Hajjaj bin Minhal] acï lueel, acï lɛ̈k ɣook [Syu’bah] acï lueel, acï lueel tënë ɣɛɛn [‘Adi bin Thabit] acï lueel: Ɣɛn acï [Abdullah Bin Yazid] piŋ tënë [Abu Mas’ud] tënë Raan cï lɔc ku dɔc lɔn cï yen kɔc kɔ̈k ë paanden gäm pïïr. ku ë yen ë gɛ̈m alms'.
Imam Bukhari : 54
حَدَّثَنَا الْحَكَمُ بْنُ نَافِعٍ قَالَ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ قَالَ حَدَّثَنِي عَامِرُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ سَعْدِ بْنِ أَبِي وَقَّاصٍ أَنَّهُ أَخْبَرَهُأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّكَ لَنْ تُنْفِقَ نَفَقَةً تَبْتَغِي بِهَا وَجْهَ اللَّهِ إِلَّا أُجِرْتَ عَلَيْهَا حَتَّى مَا تَجْعَلُ فِي فَمِ امْرَأَتِكَ
Acï lɛ̈k ɣook [Al Hakam bin Nafi’] acï lueel, acï lɛ̈k ɣook [Syu’aib] tënë [Az Zuhri] acï lueel, acï lɛ̈k ɣɛɛn [‘Amir bin Sa’d] tënë [Sa’d bin Abu Waqash] lɔn cï yen ye lueel, lɔn cï Raan cï lɔc ku dɔc lueel: ‘Ee yic, yïn acïï nhom ë Nhialic ye looi. yïn abï yiɛ̈n wëu ë yök ku kë bï yïn ye cam në thok de tiŋdu yic’.
Imam Bukhari : 55
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ إِسْمَاعِيلَ قَالَ حَدَّثَنِي قَيْسُ بْنُ أَبِي حَازِمٍ عَنْ جَرِيرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَبَايَعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى إِقَامِ الصَّلَاةِ وَإِيتَاءِ الزَّكَاةِ وَالنُّصْحِ لِكُلِّ مُسْلِمٍ
Acï lɛ̈k ɣook [Musaddad] acï lueel, acï lɛ̈k ɣook [Yahya] tënë [Isma’il] acï lueel, acï lɛ̈k ɣɛn [Qais bin Abu Hazim] tënë [Jarir bin Abdullah] acï lueel: ‘Ɣɛn acï thɔn lɔn bï ɣɛn lɔ̈ŋ tënë Raan cï lɔc ku dɔc ba lɔ̈ŋ muk, ba zakat tääu piny ku ba raan ëbɛ̈n ë Muthilimïn lɛ̈k’.
Imam Bukhari : 56
حَدَّثَنَا أَبُو النُّعْمَانِ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ زِيَادِ بْنِ عِلَاقَةَ قَالَ سَمِعْتُ جَرِيرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ يَقُولُيَوْمَ مَاتَ الْمُغِيرَةُ بْنُ شُعْبَةَ قَامَ فَحَمِدَ اللَّهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ وَقَالَ عَلَيْكُمْ بِاتِّقَاءِ اللَّهِ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ وَالْوَقَارِ وَالسَّكِينَةِ حَتَّى يَأْتِيَكُمْ أَمِيرٌ فَإِنَّمَا يَأْتِيكُمْ الْآنَ ثُمَّ قَالَ اسْتَعْفُوا لِأَمِيرِكُمْ فَإِنَّهُ كَانَ يُحِبُّ الْعَفْوَ ثُمَّ قَالَ أَمَّا بَعْدُ فَإِنِّي أَتَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قُلْتُ أُبَايِعُكَ عَلَى الْإِسْلَامِ فَشَرَطَ عَلَيَّ وَالنُّصْحِ لِكُلِّ مُسْلِمٍ فَبَايَعْتُهُ عَلَى هَذَا وَرَبِّ هَذَا الْمَسْجِدِ إِنِّي لَنَاصِحٌ لَكُمْ ثُمَّ اسْتَغْفَرَ وَنَزَلَ
Acï lɛ̈k ɣook [Abu An Nu’man] acï lueel, acï lɛ̈k ɣook [Abu ‘Awanah] tënë [Ziyad bin ‘Alaqa] acï lueel; Ɣɛn acï [Jarir bin Abdullah] piŋ ke lueel lɔn nadë ke Al Mughirah bin Syu’bah acï thou, ke kääc ke leec Nhialic ku cɔk ye lajik, ku lueel: ‘Ee kë ril tënë yïn ba Nhialic tök riɔ̈ɔ̈c ku cïï këdäŋ ye mat ke yeen, ku ke yïn cï rot tääu piny ëbɛ̈n ku yïn cï rot päl piny agut cï bï raan dɛ̈t bï bɛ̈ny bɛ̈n waar, ku ëmën, acï Nhialic bɛ̈n lueel. Subhanahu wa Ta'ala tënë bänydu - Al Mughirah -, rin nhiɛɛr yen bï kɔc gäm pɛ̈l awuɔ̈c'. Ku lueel: 'Amma ba'du, ee yic ɣɛn acï la tënë Raan cï lɔc ku dɔc ku ɣɛn acï lueel: 'Ɣɛn acï yïïn thɔ̈n ba ya Islam'. Ku ëcï Raan cï lɔc ku dɔc gäm käŋ ku lëk raan ëbɛ̈n ë Muthilimïn, ku ɣɛn acï thɔn lɔn bï ɣɛn ye gam në kë de ye wɛ̈t kënë, ku në kë de raan ë muthilimïn kënë, ɣɛn abï yïn ya lɛ̈k në nyindhiɛ.' Ku looi Istighfar ku bïï piny në thöny nhom.
Imam Bukhari : 57
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سِنَانٍ قَالَ حَدَّثَنَا فُلَيْحٌ ح و حَدَّثَنِي إِبْرَاهِيمُ بْنُ الْمُنْذِرِ قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ فُلَيْحٍ قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي قَالَ حَدَّثَنِي هِلَالُ بْنُ عَلِيٍّ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَبَيْنَمَا النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي مَجْلِسٍ يُحَدِّثُ الْقَوْمَ جَاءَهُ أَعْرَابِيٌّ فَقَالَ مَتَى السَّاعَةُ فَمَضَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُحَدِّثُ فَقَالَ بَعْضُ الْقَوْمِ سَمِعَ مَا قَالَ فَكَرِهَ مَا قَالَ وَقَالَ بَعْضُهُمْ بَلْ لَمْ يَسْمَعْ حَتَّى إِذَا قَضَى حَدِيثَهُ قَالَ أَيْنَ أُرَاهُ السَّائِلُ عَنْ السَّاعَةِ قَالَ هَا أَنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ فَإِذَا ضُيِّعَتْ الْأَمَانَةُ فَانْتَظِرْ السَّاعَةَ قَالَ كَيْفَ إِضَاعَتُهَا قَالَ إِذَا وُسِّدَ الْأَمْرُ إِلَى غَيْرِ أَهْلِهِ فَانْتَظِرْ السَّاعَةَ
Acï lɛ̈k ɣook [Muhämd Bin Sinan] acï lueel, acï lɛ̈k ɣook [Fulaih]. Ku ë thöŋ kek acï lueel aya në dhöl dɛ̈t yic, ye cɔl Acï lɛ̈k ɣɛn [Ibrahim Bin Al Mundzir] acï lueel, acï lɛ̈k ɣook [Muhämd Bin Fulaih] acï lueel, acï lɛ̈k ɣɛn [wun] acï lueel, acï lɛ̈k ɣɛn [Hilal Bin Ali] tënë [Athorai] Ɣɛn ë tɔ̈ në amat yic ke jam në kɔc, ku ëcï raan cɔl Arab cɔl Bedouin bɛ̈n ku thiëëc: ‘Ye nɛn bï nïn ke thök bɛ̈n?’ Ku na yïn ya, ke Raan cï lɔc ku dɔc acï bɛ̈n ŋoot ke jam në jamde yic. Në ye mɛn ke kɔc kɔ̈k aye lueel; 'acï kë luel piŋ ku ka këc kë luel nhiaar,' ku ka nɔŋ kɔc kɔ̈k ëyadɛ̈ ye jam; 'ke këc kë cï lueel piŋ'. Ku ëcï thök ë thök ë jamde thöl, ku lueel: 'Ye të yïndë yen cï raan cï thiëc në kööl de luk?' Go raan lueel: 'Ɣɛn, O Raan cï lɔc ku dɔc!'. Ku ëcï raan cï Nhialic lɔc ku dɔc lueel: ‘Na cï gam määr ke yïn tïït ë thök pinynhom’. Raan acï thiëc: ‘Ye manda jäl yedi?’ Acï Raan cï lɔc ku dɔc dhuknhom: ‘Na cïï käŋ ye puɔ̈l tënë kɔc ŋic käŋ, ke ɣok abï tïït në thök pinynhom’.
Imam Bukhari : 58
حَدَّثَنَا أَبُو النُّعْمَانِ عَارِمُ بْنُ الْفَضْلِ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ أَبِي بِشْرٍ عَنْ يُوسُفَ بْنِ مَاهَكَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو قَالَتَخَلَّفَ عَنَّا النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي سَفْرَةٍ سَافَرْنَاهَا فَأَدْرَكَنَا وَقَدْ أَرْهَقَتْنَا الصَّلَاةُ وَنَحْنُ نَتَوَضَّأُ فَجَعَلْنَا نَمْسَحُ عَلَى أَرْجُلِنَا فَنَادَى بِأَعْلَى صَوْتِهِ وَيْلٌ لِلْأَعْقَابِ مِنْ النَّارِ مَرَّتَيْنِ أَوْ ثَلَاثًا
Acï lɛ̈k ɣook [Abu An Nu’man ‘Arim bin Al Fadlal] acï lueel, acï lɛ̈k ɣook [Abu ‘Awanah] tënë [Abu Bisyir] tënë [Yusuf bin Mahak] tënë [Abdullah bin Amru] acï lueel: Raan cï lɔc ku dɔc acï yök ke cï jäl tënë ɣook. thää ke lɔ̈ŋ acï thiɔ̈k ke thök, ɣok aacï ablution looi në tɔ̈ɔ̈u de cök. Ku ëcï raan cï Nhialic lɔc ku dɔc lueel në röldït apɛi: ‘Acït tɛ̈n ë thök ë thök ë thök ë thök, abïk la ɣön ë mac'. Ku rɛ̈l ë rou ku diäk.
Imam Bukhari : 59
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ جَعْفَرٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ مِنْ الشَّجَرِ شَجَرَةً لَا يَسْقُطُ وَرَقُهَا وَإِنَّهَا مَثَلُ الْمُسْلِمِ فَحَدِّثُونِي مَا هِيَ فَوَقَعَ النَّاسُ فِي شَجَرِ الْبَوَادِي قَالَ عَبْدُ اللَّهِ وَوَقَعَ فِي نَفْسِي أَنَّهَا النَّخْلَةُ فَاسْتَحْيَيْتُ ثُمَّ قَالُوا حَدِّثْنَا مَا هِيَ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ هِيَ النَّخْلَةُ
[Quäïbë ben Saïd] acï thöŋ kek ɣook [Isma’il ben Ja’far] tënë [Abdullah ben Dïnär] tënë [Ibn Umar] acï lueel; Acï Raan cï lɔc ku dɔc lueel: ‘Ee yic, në tiim yiic anɔŋ tim cïn yïthke lööny piny. Ku yen ee nyooth de Muthilim.’ Go Raan cï lɔc ku dɔc thiëëc: 'Lɛ̈kë ɣɛn, ye tim yïndë yen?' Go kɔc cï mat kek yen tak lɔn ye yen tim tɔ̈ në jɔ̈ɔ̈r yic lueel. Abdullah ee jam ye ɣɛn ë cë tak në piɔ̈ndiɛ̈ yic ke tim ee tim ë thäät, ku ɣɛn ë cë riɔ̈ɔ̈c ba lueel. Ku thiëc kɔc ë määth: 'O Raan cï lɔc ku dɔc, ye tim yïndë yen?' Go dhuknhom: 'Aciëŋ de date.'
Imam Bukhari : 60
حَدَّثَنَا خَالِدُ بْنُ مَخْلَدٍ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ دِينَارٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ مِنْ الشَّجَرِ شَجَرَةً لَا يَسْقُطُ وَرَقُهَا وَإِنَّهَا مَثَلُ الْمُسْلِمِ حَدِّثُونِي مَا هِيَ قَالَ فَوَقَعَ النَّاسُ فِي شَجَرِ الْبَوَادِي قَالَ عَبْدُ اللَّهِ فَوَقَعَ فِي نَفْسِي أَنَّهَا النَّخْلَةُ فَاسْتَحْيَيْتُ ثُمَّ قَالُوا حَدِّثْنَا مَا هِيَ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ هِيَ النَّخْلَةُ
Acï lɛ̈k ɣook [Khalid bin Makhlad] Acï lɛ̈k [Sulaiman] Acï lɛ̈k [Abdullah bin Dinar] tënë [Ibn Umar] tënë Raan cï lɔc ku dɔc, acï lueel: ‘Ee yic, në tiim yiic anɔŋ tim tök cïn yïthke lööny piny. Ku yen ee kë cït kën tënë raan de Muthilim'. Acï Raan cï lɔc ku dɔc thiëëc: 'Lɛ̈kë ɣɛn, ye tim yïndë yen?' Ku jɔl mäthke thɔ̈ɔ̈ŋ lɔn ye kë ye lueel lɔn ye tim tɔ̈ në jɔ̈ɔ̈r yic. Abdullah ee jam ye ɣɛn ë cë tak në piɔ̈ndiɛ̈ yic ke tim ee ye tim de date, ku ɣɛn ë cë riɔ̈ɔ̈c ba lueel. Go kɔc lueel: 'O Raan cï lɔc ku dɔc, ye tim yïndë yen?' Acï dhuknhom: 'Tim de date'.