Revert to Islam, click here
ISLAM AL-HAQ: QURAN & HADITH
(The True Islam)
Free Download / Download

Imam Bukhari (الامام البخاري) - 7008 Hadith

Hadith

Imam Bukhari : 561

حَدَّثَنَا مُعَاذُ بْنُ فَضَالَةَ قَالَ حَدَّثَنَا هِشَامٌ عَنْ يَحْيَى عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِأَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ جَاءَ يَوْمَ الْخَنْدَقِ بَعْدَ مَا غَرَبَتْ الشَّمْسُ فَجَعَلَ يَسُبُّ كُفَّارَ قُرَيْشٍ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا كِدْتُ أُصَلِّي الْعَصْرَ حَتَّى كَادَتْ الشَّمْسُ تَغْرُبُ قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَاللَّهِ مَا صَلَّيْتُهَا فَقُمْنَا إِلَى بُطْحَانَ فَتَوَضَّأَ لِلصَّلَاةِ وَتَوَضَّأْنَا لَهَا فَصَلَّى الْعَصْرَ بَعْدَ مَا غَرَبَتْ الشَّمْسُ ثُمَّ صَلَّى بَعْدَهَا الْمَغْرِبَ

Ici citabo ca kuti: “Umar bin Al Khaththab aishile pa bushiku bwa nkondo ya Khandaq pa numa ya kuwa kwa kasuba ukufika na lintu atukile muli Qura, tabacitile ipepo lya 'Asr ukufikila akasuba kapalamina ku kupona!' E ico Kasesema atile: ‘Na ine wine nshacitile fyo’. Lyena twaiminine ukulola ku ntunga ya menshi - umumana -, alisambile kabili na ifwe twasambile, lyena alicitile ipepo lya 'Asr pa numa ya kupona kwa kasuba, kabili pa numa ya ico atwalilile ne pepo lya Maghrib.

Hadith

Imam Bukhari : 562

حَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ وَمُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ قَالَا حَدَّثَنَا هَمَّامٌ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ نَسِيَ صَلَاةً فَلْيُصَلِّ إِذَا ذَكَرَهَا لَا كَفَّارَةَ لَهَا إِلَّا ذَلِكَ{ وَأَقِمْ الصَّلَاةَ لِذِكْرِي }قَالَ مُوسَى قَالَ هَمَّامٌ سَمِعْتُهُ يَقُولُ بَعْدُ وَأَقِمْ الصَّلَاةَ للذِّكْرَى قَالَ أَبُو عَبْد اللَّهِ وَقَالَ حَبَّانُ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ حَدَّثَنَا أَنَسٌ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَهُ

Caebelwe kuli ifwe [Abu Nu’aim] na [Musa bin Isma’il] bonse babili batile, caebelwe kuli ifwe [Hammam] ukufuma kuli [Qatadah] ukufuma kuli [Anas bin Malik] ukufuma kuli Kasesema, atile: ‘Uuli onse uwaluba ipepo, aleibukisha ukulicita ilyo aibukisha. Pantu tapali ukubuushiwa ukucila pali ifyo. Allah atile: '-Kabili mubike ipepo lya kwibukisha Ine-' -Ifipusho. Icisuma: 14-. Musa atile, Hammam atile, ‘Pa numa ya ico naumfwile alelanda ukuti: ‘-Kabili mubike ipepo mu kwibukisha Ine-’ Abu ‘Abdullah atile; [Habban] atile, atubuulile [Hammam] atubuulile [Qatadah] atubuulile [Anas bin Malik] ukufuma kuli Kasesema nga filya fine caba’.

Hadith

Imam Bukhari : 563

حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى الْقَطَّانُ أَخْبَرَنَا هِشَامٌ قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى هُوَ ابْنُ أَبِي كَثِيرٍ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَجَعَلَ عُمَرُ يَوْمَ الْخَنْدَقِ يَسُبُّ كُفَّارَهُمْ وَقَالَ مَا كِدْتُ أُصَلِّي الْعَصْرَ حَتَّى غَرَبَتْ قَالَ فَنَزَلْنَا بُطْحَانَ فَصَلَّى بَعْدَ مَا غَرَبَتْ الشَّمْسُ ثُمَّ صَلَّى الْمَغْرِبَ

Atile [Musaddad] atile, atile [Yahya Al Qaththan] atile [Yahya] atile, atile [Yahya] - e kutila Ibn Abu Kathir - ukufuma kuli [Abu Salamah] ukufuma kuli [Jabir bin 'Abdullah] atile, 'Mu nkondo ya Khandaq Umar, 'Ine mupepi nshacita 'ipepo lya Asr kano fye pa numa ya kasuba mupepi no kupwa'. Umar atwalilile ukuti, 'Eico twaiminine ukulola ku menshi ayalepita - umumana -, lyena acitile 'ipepo lya Asr pa numa ya kupona kwa kasuba, kabili atwalilile ne pepo lya Maghrib'.

Hadith

Imam Bukhari : 564

حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى قَالَ حَدَّثَنَا عَوْفٌ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو الْمِنْهَالِ قَالَ انْطَلَقْتُ مَعَ أَبِي إِلَى أَبِي بَرْزَةَ الْأَسْلَمِيِّ فَقَالَ لَهُ أَبِي حَدِّثْنَاكَيْفَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُصَلِّي الْمَكْتُوبَةَ قَالَ كَانَ يُصَلِّي الْهَجِيرَ وَهِيَ الَّتِي تَدْعُونَهَا الْأُولَى حِينَ تَدْحَضُ الشَّمْسُ وَيُصَلِّي الْعَصْرَ ثُمَّ يَرْجِعُ أَحَدُنَا إِلَى أَهْلِهِ فِي أَقْصَى الْمَدِينَةِ وَالشَّمْسُ حَيَّةٌ وَنَسِيتُ مَا قَالَ فِي الْمَغْرِبِ قَالَ وَكَانَ يَسْتَحِبُّ أَنْ يُؤَخِّرَ الْعِشَاءَ قَالَ وَكَانَ يَكْرَهُ النَّوْمَ قَبْلَهَا وَالْحَدِيثَ بَعْدَهَا وَكَانَ يَنْفَتِلُ مِنْ صَلَاةِ الْغَدَاةِ حِينَ يَعْرِفُ أَحَدُنَا جَلِيسَهُ وَيَقْرَأُ مِنْ السِّتِّينَ إِلَى الْمِائَةِ

Atile, ‘Ine na tata twaile ku kukumanya [Abu Barzah Al Aslami], tata lyene atile kuli wene, ‘Bushe Umutumwa wa kwa Lesa atile shani. ipepo?’ Abu Barzah ayaswike ati, ‘Kasesema alacita ipepo lya Zhuhur ilyo mwita ukuti inshita iikalamba ilyo akasuba kapwa, ipepo lya ‘Asr ilyo umo uwa ifwe aya ku ng’anda ku kukumanya ulupwa lwakwe ku mpela ya musumba, akasuba kacili kaleumfwa ukutenta. Kabili nalilabile ifyo alebelenga mu nshita ya kupepa kwa Maghrib. Kabili atemwa ukupwisha ipepo lya ‘Isha ilyo mwita ukuti inshita ya ‘Atamah, tatemwa ukulala pa ntanshi ya ‘Isha no kulanshanya pa numa. Kabili alecita ipepo lya Fajr ilyo umo pali ifwe aleishiba uwali mupepi nankwe, alebelenga pa kati ka fikomo mutanda ukufika kuli umwanda umo’.

Hadith

Imam Bukhari : 565

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الصَّبَّاحِ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو عَلِيٍّ الْحَنَفِيُّ حَدَّثَنَا قُرَّةُ بْنُ خَالِدٍ قَالَ انْتَظَرْنَا الْحَسَنَ وَرَاثَ عَلَيْنَا حَتَّى قَرُبْنَا مِنْ وَقْتِ قِيَامِهِ فَجَاءَ فَقَالَ دَعَانَا جِيرَانُنَا هَؤُلَاءِ ثُمَّ قَالَ قَالَ أَنَسُ بْنُ مَالِكٍانْتَظَرْنَا النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ذَاتَ لَيْلَةٍ حَتَّى كَانَ شَطْرُ اللَّيْلِ يَبْلُغُهُ فَجَاءَ فَصَلَّى لَنَا ثُمَّ خَطَبَنَا فَقَالَ أَلَا إِنَّ النَّاسَ قَدْ صَلَّوْا ثُمَّ رَقَدُوا وَإِنَّكُمْ لَمْ تَزَالُوا فِي صَلَاةٍ مَا انْتَظَرْتُمْ الصَّلَاةَ قَالَ الْحَسَنُ وَإِنَّ الْقَوْمَ لَا يَزَالُونَ بِخَيْرٍ مَا انْتَظَرُوا الْخَيْرَ قَالَ قُرَّةُ هُوَ مِنْ حَدِيثِ أَنَسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ

Caebelwe kuli ifwe [‘Abdullah bin Ash Shabbah] atile, caebelwe kuli ifwe [Abu ‘Ali Al Hanafi] atile [‘Qurrah bin Khalid] atile, ‘Inshita imo twalelolela [Al Hasan] ukutucefyako ukufikila capalamina ku nshita ya kuti ipepo lyaimikwe. Lyene aishile no kutila, ‘Twaliitwe ku benamupalamano besu’. Lyena atwalilile, [Anas bin Malik] atile, ‘Ubushiku bumo twalolele ukufika pa kati ka bushiku ku Kasesema. Lyene apepele na ifwe kabili lyene atupeele ilyashi, atile: ‘Abantu bapwisha ukupepa kabili lyene balaala. Kabili lyonse ukaba mu cipendo ca mapepo ilyo ulelolela ukufikilishiwa’. Al Hasan atile, ‘Mu cine cine, abantu bakaba lyonse mu busuma nga ca kuti fye balelolela ubusuma’. Qurrah atile, 'Iyi ni hadith ukufuma kuli Anas, ukufuma kuli Kasesema saw.

Hadith

Imam Bukhari : 566

حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ قَالَ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ قَالَ حَدَّثَنِي سَالِمُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ وَأَبُو بَكْرٍ ابْنُ أَبِي حَثْمَةَ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ قَالَصَلَّى النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلَاةَ الْعِشَاءِ فِي آخِرِ حَيَاتِهِ فَلَمَّا سَلَّمَ قَامَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ أَرَأَيْتَكُمْ لَيْلَتَكُمْ هَذِهِ فَإِنَّ رَأْسَ مِائَةٍ لَا يَبْقَى مِمَّنْ هُوَ الْيَوْمَ عَلَى ظَهْرِ الْأَرْضِ أَحَدٌ فَوَهِلَ النَّاسُ فِي مَقَالَةِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى مَا يَتَحَدَّثُونَ مِنْ هَذِهِ الْأَحَادِيثِ عَنْ مِائَةِ سَنَةٍ وَإِنَّمَا قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا يَبْقَى مِمَّنْ هُوَ الْيَوْمَ عَلَى ظَهْرِ الْأَرْضِ يُرِيدُ بِذَلِكَ أَنَّهَا تَخْرِمُ ذَلِكَ الْقَرْنَ

Catweba [Abu Al Yaman] atile, catweba [Syu’aib] ukufuma kuli [Az Zuhri] atile, catweba [Salim bin ‘Abdullah bin ‘Umar] na [‘Abu Bakr Ibn Abu Hatsmah] ukuti [‘Abdullah bin ‘Umar] atile, ‘Kasesema ali uwa nsansa nga nshi. ukupwa kwa mweo wakwe. Pa numa ya kuposha, Kasesema aliminine no kutila, ‘Bushe tamumona ubushiku bwenu? Mwishibe ukuti panuma ya myaka umwanda umo takwakabe nangu umo uwashala pe sonde ukufuma kuli abo abalipo ubushiku bwa lelo'. Lyena abantu balisakamikwe pa lwa kumfwikisha amashiwi ya kwa Kasesema ukufika na lintu balandilepo, e kutila cinshi cipilibula imyaka umwanda umo?’ Abdullah bin Umar atile, 'Mucine cine ubupilibulo bwa mashiwi ya kwa Kasesema, 'Takukabe abantu abashala pano isonde' e mpela ya iyo nkulo''.

Hadith

Imam Bukhari : 567

حَدَّثَنَا أَبُو النُّعْمَانِ قَالَ حَدَّثَنَا مُعْتَمِرُ بْنُ سُلَيْمَانَ قَالَ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا أَبُو عُثْمَانَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي بَكْرٍأَنَّ أَصْحَابَ الصُّفَّةِ كَانُوا أُنَاسًا فُقَرَاءَ وَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ كَانَ عِنْدَهُ طَعَامُ اثْنَيْنِ فَلْيَذْهَبْ بِثَالِثٍ وَإِنْ أَرْبَعٌ فَخَامِسٌ أَوْ سَادِسٌ وَأَنَّ أَبَا بَكْرٍ جَاءَ بِثَلَاثَةٍ فَانْطَلَقَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِعَشَرَةٍ قَالَ فَهُوَ أَنَا وَأَبِي وَأُمِّي فَلَا أَدْرِي قَالَ وَامْرَأَتِي وَخَادِمٌ بَيْنَنَا وَبَيْنَ بَيْتِ أَبِي بَكْرٍ وَإِنَّ أَبَا بَكْرٍ تَعَشَّى عِنْدَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ لَبِثَ حَيْثُ صُلِّيَتْ الْعِشَاءُ ثُمَّ رَجَعَ فَلَبِثَ حَتَّى تَعَشَّى النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَجَاءَ بَعْدَ مَا مَضَى مِنْ اللَّيْلِ مَا شَاءَ اللَّهُ قَالَتْ لَهُ امْرَأَتُهُ وَمَا حَبَسَكَ عَنْ أَضْيَافِكَ أَوْ قَالَتْ ضَيْفِكَ قَالَ أَوَمَا عَشَّيْتِيهِمْ قَالَتْ أَبَوْا حَتَّى تَجِيءَ قَدْ عُرِضُوا فَأَبَوْا قَالَ فَذَهَبْتُ أَنَا فَاخْتَبَأْتُ فَقَالَ يَا غُنْثَرُ فَجَدَّعَ وَسَبَّ وَقَالَ كُلُوا لَا هَنِيئًا فَقَالَ وَاللَّهِ لَا أَطْعَمُهُ أَبَدًا وَايْمُ اللَّهِ مَا كُنَّا نَأْخُذُ مِنْ لُقْمَةٍ إِلَّا رَبَا مِنْ أَسْفَلِهَا أَكْثَرُ مِنْهَا قَالَ يَعْنِي حَتَّى شَبِعُوا وَصَارَتْ أَكْثَرَ مِمَّا كَانَتْ قَبْلَ ذَلِكَ فَنَظَرَ إِلَيْهَا أَبُو بَكْرٍ فَإِذَا هِيَ كَمَا هِيَ أَوْ أَكْثَرُ مِنْهَا فَقَالَ لِامْرَأَتِهِ يَا أُخْتَ بَنِي فِرَاسٍ مَا هَذَا قَالَتْ لَا وَقُرَّةِ عَيْنِي لَهِيَ الْآنَ أَكْثَرُ مِنْهَا قَبْلَ ذَلِكَ بِثَلَاثِ مَرَّاتٍ فَأَكَلَ مِنْهَا أَبُو بَكْرٍ وَقَالَ إِنَّمَا كَانَ ذَلِكَ مِنْ الشَّيْطَانِ يَعْنِي يَمِينَهُ ثُمَّ أَكَلَ مِنْهَا لُقْمَةً ثُمَّ حَمَلَهَا إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَصْبَحَتْ عِنْدَهُ وَكَانَ بَيْنَنَا وَبَيْنَ قَوْمٍ عَقْدٌ فَمَضَى الْأَجَلُ فَفَرَّقَنَا اثْنَا عَشَرَ رَجُلًا مَعَ كُلِّ رَجُلٍ مِنْهُمْ أُنَاسٌ اللَّهُ أَعْلَمُ كَمْ مَعَ كُلِّ رَجُلٍ فَأَكَلُوا مِنْهَا أَجْمَعُونَ أَوْ كَمَا قَالَ

Caebelwe kuli ifwe [Abu An Nu’man] atile, caebelwe kuli ifwe [Mu’tamin bin Sulaiman] atile, caebelwe kuli ifwe [tata] atile, caebelwe kuli ifwe [Abu ‘Uthman] ukufuma kuli [‘Abdurrahman bin Abu Bakr], ukuti aba Ashhabush Shuffah pa kati ka bantu abafuma ku poor. Kasesema atile: ‘Uuli onse uwakwata ifya kulya ifyalinga ifya bantu babili, lyene mwite umuntu wa butatu. Nga ca kuti uli ne fya kulya fya bantu bane, ufwile ukuita umuntu walenga 5 nelyo uwalenga 6’. Eico Abu Bakr aishile ne fya kulya ifyalinga ifya bantu batatu. Kasesema Sallamu lyene aishile ne fya kulya ifyalinga ifya bantu ikumi’. 'Abdurrahman bin Abu Bakr atile, 'Bali nine, tata, nyina, - atile umulondoloshi; Tanaishibe ukuti atile- umukashi wandi no mubomfi uwaletwafwa no lupwa lwa kwa Abu Bakar. Pa nshita ilya Abu Bakr aliile ifya kulya fya cungulo mupepi na Kasesema ukufika ku nshita ya cungulo, kabili aikele kulya ukufika ilyo ipepo lyacitilwe. Ilyo Abu Bakr aishile ku ng’anda mu nshita ya cungulo umukashi wakwe - bamayo - atile, 'Cinshi cimucilikila ukusekesha abeni benu?' Abu Bakr aipwishe na kabili ati, ‘Cinshi tamubasansamusha?’ Umukashi wakwe ayaswike ati, ‘Tabafwaya ukulya mpaka mwabwela, nangu ca kuti balibapeele’. 'Abdurrahman atile, 'E lyo naile no kufisama'. Abu Bakr lyene atile, ‘We Ghuntsar -icipingo ca kutukana-!’ Abu Bakr atwalilile ukukalipa no kukansana -ine-. Lyena atile -ku benshi bakwe-, 'Mulye bonse'. Lyene umutandashi atile, ‘Umuyayaya tatukalya. Na Allah, tatwakapokepo nangu cimo kano fye nga ifyakulya fyakulilako ukucila ifyo fyali pa kutendeka'. Abdurrahman atile, ‘Bonse bali abaisulamo, kabili ifya kulya fyaishileba imiku itatu ukucila pa kubala. Abu Bakr amwene ukuti ifya kulya fyashele fye bwino kabili ukucilapo. Lyene atile ku mukashi wakwe ati, ‘We nkashi ya kwa Banu Firas, bushe caba shani?’ Umukashi wakwe ayaswike ukuti, ‘Tacikweete incito, mu cine cine ni nsansa, cilakulilako imiku itatu’. Abu Bakr lyena aliile no kutila, 'Ico cifwile ukufuma kuli cilende - ekutiila umulapo acitile -'. Lyena abuulile ulupi lumo no kulutwala ku cinso ca kwa Kasesema. Pali ilya nshita, twalikwete icipangano na bantu kabili inshita yalipwile. Lyena twapaatulwile abantu muli ikumi na babili, kabili umo umo uwa bene alekonkwapo na bantu abengi -kabili Allah alishiba bwino ifyo bali-. Lyene baliile ifya kulya ukufika na lintu bafushishe.’

Hadith

Imam Bukhari : 568

حَدَّثَنَا عِمْرَانُ بْنُ مَيْسَرَةَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَارِثِ حَدَّثَنَا خَالِدٌ الْحَذَّاءُ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَذَكَرُوا النَّارَ وَالنَّاقُوسَ فَذَكَرُوا الْيَهُودَ وَالنَّصَارَى فَأُمِرَ بِلَالٌ أَنْ يَشْفَعَ الْأَذَانَ وَأَنْ يُوتِرَ الْإِقَامَةَ

Atile, ‘Abantu balalanda pa mulilo ne ntandala -mu kupanda amano inshila ya kwitilamo ipepo-. Lyene kwali na balya pa kati kabo abasondwelele umusango wa baYuda na baNahrani. E ico Bilal alikonkomeshe ukubelenga ukubilisha kwa kupepa imiku ibili ne iqamat ne nambala iyapusana.

Hadith

Imam Bukhari : 569

حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ قَالَ أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ قَالَ أَخْبَرَنِي نَافِعٌ أَنَّ ابْنَ عُمَرَ كَانَ يَقُولُكَانَ الْمُسْلِمُونَ حِينَ قَدِمُوا الْمَدِينَةَ يَجْتَمِعُونَ فَيَتَحَيَّنُونَ الصَّلَاةَ لَيْسَ يُنَادَى لَهَا فَتَكَلَّمُوا يَوْمًا فِي ذَلِكَ فَقَالَ بَعْضُهُمْ اتَّخِذُوا نَاقُوسًا مِثْلَ نَاقُوسِ النَّصَارَى وَقَالَ بَعْضُهُمْ بَلْ بُوقًا مِثْلَ قَرْنِ الْيَهُودِ فَقَالَ عُمَرُ أَوَلَا تَبْعَثُونَ رَجُلًا يُنَادِي بِالصَّلَاةِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا بِلَالُ قُمْ فَنَادِ بِالصَّلَاةِ

Ici citabo ca kuti: “Ibn Juraij atile, “Ibn Juraij” atile, “Ilyo abaIslam bafikile mu Medina, balelongana kulya ku kupepa kabili takwali inshita ya kupepa. Ubushiku bumo balandile pali ici, bamo pali bene bapingwilepo ukulisha amabelu nga inyenjele sha Bena Kristu kabili bambi bapingwilepo ukulisha amapepo nga fintu abaYuda bacita. E ico Umar atile, ‘Cinshi taulandilepo umuntu ukubilisha ukubilisha kwa kupepa?’ Lyene atile: “We Bilal, buka no kulila ukubilisha kwa kupepa.”

Hadith

Imam Bukhari : 570

حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ قَالَ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ سِمَاكِ بْنِ عَطِيَّةَ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ أَنَسٍ قَالَأُمِرَ بِلَالٌ أَنْ يَشْفَعَ الْأَذَانَ وَأَنْ يُوتِرَ الْإِقَامَةَ إِلَّا الْإِقَامَةَ

Ukufuma kuli Ayyub ukufuma kuli Anas bin Malik atile, ‘Bilal alipeelwe ifunde lya kubelenga amashiwi ya adhan mu kulingana - imiku ibili imiku ibili - kabili amashiwi yafulilako. - ipepo lyalipwishiwa. ukubilisha-''.

Hadith

Imam Bukhari : 571

حَدَّثَنَا مُحَمَّدٌ هُوَ ابْنُ سَلَامٍ قَالَ أَخْبَرَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ الثَّقَفِيُّ قَالَ أَخْبَرَنَا خَالِدٌ الْحَذَّاءُ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَلَمَّا كَثُرَ النَّاسُ قَالَ ذَكَرُوا أَنْ يَعْلَمُوا وَقْتَ الصَّلَاةِ بِشَيْءٍ يَعْرِفُونَهُ فَذَكَرُوا أَنْ يُورُوا نَارًا أَوْ يَضْرِبُوا نَاقُوسًا فَأُمِرَ بِلَالٌ أَنْ يَشْفَعَ الْأَذَانَ وَأَنْ يُوتِرَ الْإِقَامَةَ

Atwebele [Muhammad] - e kutila Ibn Salam - atile, atile [‘Abdul Wahhab At Tsaqafi] atile, atile [‘Khalid Al Hadza’] ukufuma kuli [Abu Qilabah] ukufuma kuli [Anas bin Malik] atile, ‘Ilyo abantu abengi - abapilibwile ubuIslam inshila imo iya kuti umuntu umo te kuti apeele inshita. E ico kuli abapanda amano ukubika umulilo kabili kuli na balya abapanda amano ukukoma inyenjele. Lyena Bilal alandilwe ukubelenga ukubilisha kwa kupepa ukulingana - imiku ibili imiku ibili - no kulenga iqamat 'ukupusana.

Hadith

Imam Bukhari : 572

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنَا خَالِدٌ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَأُمِرَ بِلَالٌ أَنْ يَشْفَعَ الْأَذَانَ وَأَنْ يُوتِرَ الْإِقَامَةَقَالَ إِسْمَاعِيلُ فَذَكَرْتُ لِأَيُّوبَ فَقَالَ إِلَّا الْإِقَامَةَ

Camwebele ukuti [‘Ali bin Abdullah] atwebele [Isma’il bin Abdullah] atwebele [Khalid] ukufuma kuli [Abu Qilaba] ukufuma kuli [Anas bin Malik] atile, ‘Bilal alipeelwe ukubelenga ukubilisha kwa kupepa ukulingana - imiku ibili imiku ibili - ne iqamat iyapusana'. [Isma'il] atile, 'Nafikile ici cishinka kuli [Ayyub], lyena atile, 'Ukufumyako fye icikomo ca iqamat 'Ipepo lyalandwa-''.

Hadith

Imam Bukhari : 573

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ قَالَ أَخْبَرَنَا مَالِكٌ عَنْ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ الْأَعْرَجِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا نُودِيَ لِلصَّلَاةِ أَدْبَرَ الشَّيْطَانُ وَلَهُ ضُرَاطٌ حَتَّى لَا يَسْمَعَ التَّأْذِينَ فَإِذَا قَضَى النِّدَاءَ أَقْبَلَ حَتَّى إِذَا ثُوِّبَ بِالصَّلَاةِ أَدْبَرَ حَتَّى إِذَا قَضَى التَّثْوِيبَ أَقْبَلَ حَتَّى يَخْطِرَ بَيْنَ الْمَرْءِ وَنَفْسِهِ يَقُولُ اذْكُرْ كَذَا اذْكُرْ كَذَا لِمَا لَمْ يَكُنْ يَذْكُرُ حَتَّى يَظَلَّ الرَّجُلُ لَا يَدْرِي كَمْ صَلَّى

Camwebelwe kuli ifwe [‘Abdullah bin Yusuf] atile, calishimikilwe kuli ifwe [Malik] ukufuma kuli [Abu Az Zinad] ukufuma kuli [Al A’raj] ukufuma kuli [Abu Hurairah], ukuti Umutumwa wa kwa Lesa atile: ‘Nga ca kuti ukubilisha ku kupepa - ukubilisha ku kupepa kwacitwa ukutali, uwa kwita ku mapepo. Nga ca kuti ukubilisha kwa kupepa kwapwa, Satana akabwela. Kabili ilyo iqamat yabelenga, cilende abutukila ku numa kabili ilyo iqamat yapwisha ukubelenga abwelela na kabili, lyena aingila mu mutima wa muntu umo, atila, ‘Ibukisha ici na cilya’. Kabili atwalilila ukucita uku kwesha ukufikila umuntu taishiba impendwa ya rak’ah acitile mwi pepo lyakwe.’

Hadith

Imam Bukhari : 574

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ قَالَ أَخْبَرَنَا مَالِكٌ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي صَعْصَعَةَ الْأَنْصَارِيِّ ثُمَّ الْمَازِنِيِّ عَنْ أَبِيهِ أَنَّهُ أَخْبَرَهُ أَنَّ أَبَا سَعِيدٍ الْخُدْرِيَّ قَالَ لَهُإِنِّي أَرَاكَ تُحِبُّ الْغَنَمَ وَالْبَادِيَةَ فَإِذَا كُنْتَ فِي غَنَمِكَ أَوْ بَادِيَتِكَ فَأَذَّنْتَ بِالصَّلَاةِ فَارْفَعْ صَوْتَكَ بِالنِّدَاءِ فَإِنَّهُ لَا يَسْمَعُ مَدَى صَوْتِ الْمُؤَذِّنِ جِنٌّ وَلَا إِنْسٌ وَلَا شَيْءٌ إِلَّا شَهِدَ لَهُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ قَالَ أَبُو سَعِيدٍ سَمِعْتُهُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ

Atwebele [‘Abdullah bin Yusuf] atile, atwebele [‘Malik] ukufuma kuli [Abdullah bin Abdullah bin ‘Abdullah bin Abu Sha’sha’ah Al Anshari Al Mazini] ukufuma kuli [wishi] ukuti alimushimikile, ukuti [Abu Sa’id Al Khudrizing] atile kuli wene, ‘Namona umupokapoka. Nga ca kuti ulecema imbushi shobe nelyo uli mu cishima, kabili ulelanda ukubilisha kwa kupepa ku kupepa, lyene fumyeni ishiwi lyenu. Pantu tapali uumfwa ishiwi lya mu’adzin, nangu ni muntu, jinni nangu cintu cimbi, kano fye nga ali no kuba kambone pa Bushiku bwa Bupingushi’. Abu Sa'id atile, 'Naumfwile ukufuma kuli Rasulullah'.

Hadith

Imam Bukhari : 575

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ قَالَ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ جَعْفَرٍ عَنْ حُمَيْدٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ إِذَا غَزَا بِنَا قَوْمًا لَمْ يَكُنْ يَغْزُو بِنَا حَتَّى يُصْبِحَ وَيَنْظُرَ فَإِنْ سَمِعَ أَذَانًا كَفَّ عَنْهُمْ وَإِنْ لَمْ يَسْمَعْ أَذَانًا أَغَارَ عَلَيْهِمْ قَالَ فَخَرَجْنَا إِلَى خَيْبَرَ فَانْتَهَيْنَا إِلَيْهِمْ لَيْلًا فَلَمَّا أَصْبَحَ وَلَمْ يَسْمَعْ أَذَانًا رَكِبَ وَرَكِبْتُ خَلْفَ أَبِي طَلْحَةَ وَإِنَّ قَدَمِي لَتَمَسُّ قَدَمَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فَخَرَجُوا إِلَيْنَا بِمَكَاتِلِهِمْ وَمَسَاحِيهِمْ فَلَمَّا رَأَوْا النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالُوا مُحَمَّدٌ وَاللَّهِ مُحَمَّدٌ وَالْخَمِيسُ قَالَ فَلَمَّا رَآهُمْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ اللَّهُ أَكْبَرُ اللَّهُ أَكْبَرُ خَرِبَتْ خَيْبَرُ إِنَّا إِذَا نَزَلْنَا بِسَاحَةِ قَوْمٍ{ فَسَاءَ صَبَاحُ الْمُنْذَرِينَ }

Camwebele ukuti [Qutaibah bin Sa’id] atile, caebelwe kuli ifwe [Isma’il bin Ja’far] ukufuma kuli [Humaid] ukufuma kuli [Anas bin Malik], ukuti Kasesema nga ca kuti alwile abantu pamo na ifwe, ninshi talwishe abo bantu ukulolela ukufika ku kasuba - Nga aumfwa ukubilisha kwa kupepa, alaleka. Lelo nga ca kuti ukubilisha kwa kupepa takwaumfwikilwe ninshi alimulwike’. Anas bin Malik atile, ‘E ico ubushiku bumo twaile ku kusansa umushi wa Khaibar, lyene twalolele ukufika ku cungulo. Ilyo akasuba kafikile kabili taumfwile ukubilisha kwa kupepa, akwelele pa kabalwe kakwe ilyo ine nali pa numa ya kwa Abu Talhah. Mu cine cine, amakasa yandi yafikile pa makasa ya kwa Kasesema. Anas bin Malik atwalilile ilyashi lyakwe ukuti, ‘Abantu ba ku Khaibar bafumine ukutulungama balesenda ifipe fyabo ne fipe fyabo, ilyo bamwene Kasesema, batile, ‘Muhamadi! Na Lesa, Muhamadi ne bumba lyakwe -baleisa-!' Anas atile, ‘Ilyo Lesa abamwene, atile: ‘Lesa Akbar, Lesa Akbar, konaula Khaibar! Mu cine cine, nga twaisa ku mushi wa bantu, ulucelo ulwapitamo kuli abo abasokelwa lwabipa nga nshi-' -If. Iciputulwa ca nshita: 177-.

Hadith

Imam Bukhari : 576

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ قَالَ أَخْبَرَنَا مَالِكٌ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَزِيدَ اللَّيْثِيِّ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا سَمِعْتُمْ النِّدَاءَ فَقُولُوا مِثْلَ مَا يَقُولُ الْمُؤَذِّنُ

Catushimikilwe [‘Abdullah bin Yusuf] atile, cashimikilwe kuli ifwe [Malik] ukufuma kuli [Ibn Shihab] ukufuma kuli [‘Atha bin Yazid Al Laitsi] ukufuma kuli [Abu Sa’id Al Khudri], ukuti Umutumwa wa kwa Lesa atile: ‘Ilyo mwaumfwa ukubilisha.

Hadith

Imam Bukhari : 577

حَدَّثَنَا مُعَاذُ بْنُ فَضَالَةَ قَالَ حَدَّثَنَا هِشَامٌ عَنْ يَحْيَى عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ بْنِ الْحَارِثِ قَالَ حَدَّثَنِي عِيسَى بْنُ طَلْحَةَ أَنَّهُ سَمِعَ مُعَاوِيَةَيَوْمًا فَقَالَ مِثْلَهُ إِلَى قَوْلِهِ وَأَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ

Atwebele ukuti [Mu’adz bin Fadlalah] atile, atubuulile [Hsyyam] ukufuma kuli [Yahya] ukufuma kuli [Muhammad bin Ibrahim bin Al Harith] atile, atile, anjebele [‘Isa bin Thalhah], ukuti ubushiku bumo aumfwile [Mu’awiyadaryah] alelanda icintu cimo pamo nga -ico umushilika asosele- Rasula'.

Hadith

Imam Bukhari : 578

حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ رَاهَوَيْهِ قَالَ حَدَّثَنَا وَهْبُ بْنُ جَرِيرٍ قَالَ حَدَّثَنَا هِشَامٌ عَنْ يَحْيَى نَحْوَهُ قَالَ يَحْيَى وَحَدَّثَنِي بَعْضُ إِخْوَانِنَا أَنَّهُ قَالَلَمَّا قَالَ حَيَّ عَلَى الصَّلَاةِ قَالَ لَا حَوْلَ وَلَا قُوَّةَ إِلَّا بِاللَّهِ وَقَالَ هَكَذَا سَمِعْنَا نَبِيَّكُمْ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ

Yatwebele [Ishaq bin Rahawaih] atile, yatwebele [Wahab bin Jarir] atile, yatwebele [Hisham] ukufuma kuli [Yahya] nga filya fine, Yahya atile, kabili yatwebele [Bamo pali bamunyina besu] ukuti atile, ‘Nga ca kuti umusambi atila, ‘Yayasuka,’ 'Takuli amaka na maka lelo nga ca kuti Lesa alisuminisha-'. Atile, ‘E fyo twaumfwile Kasesema wenu alelanda’.

Hadith

Imam Bukhari : 579

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَيَّاشٍ قَالَ حَدَّثَنَا شُعَيْبُ بْنُ أَبِي حَمْزَةَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْمُنْكَدِرِ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ قَالَ حِينَ يَسْمَعُ النِّدَاءَ اللَّهُمَّ رَبَّ هَذِهِ الدَّعْوَةِ التَّامَّةِ وَالصَّلَاةِ الْقَائِمَةِ آتِ مُحَمَّدًا الْوَسِيلَةَ وَالْفَضِيلَةَ وَابْعَثْهُ مَقَامًا مَحْمُودًا الَّذِي وَعَدْتَهُ حَلَّتْ لَهُ شَفَاعَتِي يَوْمَ الْقِيَامَةِ

Camwebelwe [‘Ali bin ‘Ayyasy] atile, caebelwe kuli ifwe [Syu’aib bin ‘Abu Hamzah] ukufuma kuli [Muhammad Al Munkadir] ukufuma kuli [Jabir bin ‘Abdullah], ukuti Umutumwa wa kwa Lesa atile: ‘Uuli onse uulepepa kuli ALLBA pa numa ya kupepa: HAADZIHID DA'WATIT TAMMAH UKUCILILA UKUCILILA UKUCILILA UKUCILILA UKUCILILA. -O Allah. Rabb, Mwine wa uku kwita kwapwililika, kabili Mwine wa ili ipepo ilya kuti likaimikwa, peela wasilah -ukupepa- no bucindami kuli Muhamadi. Mumubuulile ku cifulo ca kulumbanya nga fintu Mwalaile-'. Eico alikwata insambu sha kupokelela ukupapaata kwandi pa Bushiku bwa Bupingushi’.

Hadith

Imam Bukhari : 580

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ قَالَ أَخْبَرَنَا مَالِكٌ عَنْ سُمَيٍّ مَوْلَى أَبِي بَكْرٍ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَوْ يَعْلَمُ النَّاسُ مَا فِي النِّدَاءِ وَالصَّفِّ الْأَوَّلِ ثُمَّ لَمْ يَجِدُوا إِلَّا أَنْ يَسْتَهِمُوا عَلَيْهِ لَاسْتَهَمُوا وَلَوْ يَعْلَمُونَ مَا فِي التَّهْجِيرِ لَاسْتَبَقُوا إِلَيْهِ وَلَوْ يَعْلَمُونَ مَا فِي الْعَتَمَةِ وَالصُّبْحِ لَأَتَوْهُمَا وَلَوْ حَبْوًا

Calishimikilwe kuli ifwe [‘Abdullah bin Yusuf] atile, cashimikilwe kuli ifwe [Malik] ukufuma kuli [Sumayya] umubomfi wa kale uwa kwa Abu Bakr, ukufuma kuli [Salih] ukufuma kuli [Abu Hurairah], ukuti Umutumwa wa kwa Lesa atile: ‘Nga ca kuti abantu balishibe ifyo bafwile ukucita, tabaali no kucikwata kano fye pa kufwaya amapekanyo, mu kushininkisha bali no kucikwata. Kabili nga ca kuti balishibe ubusuma ubuli mu kufwailisha -ku kupepa-, mu kushininkisha bali no kucimfyanya. Kabili nga ca kuti balishibe ubusuma ubuli mu ‘mapepo ya Isha na Fajr, mu kushininkisha baleisa kuli bene nangu ca kuti balekabila ukukukula.’