Imam Bukhari : 521
حَدَّثَنَا الْحُمَيْدِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا مَرْوَانُ بْنُ مُعَاوِيَةَ قَالَ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ عَنْ قَيْسٍ عَنْ جَرِيرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَكُنَّا عِنْدَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَنَظَرَ إِلَى الْقَمَرِ لَيْلَةً يَعْنِي الْبَدْرَ فَقَالَ إِنَّكُمْ سَتَرَوْنَ رَبَّكُمْ كَمَا تَرَوْنَ هَذَا الْقَمَرَ لَا تُضَامُّونَ فِي رُؤْيَتِهِ فَإِنْ اسْتَطَعْتُمْ أَنْ لَا تُغْلَبُوا عَلَى صَلَاةٍ قَبْلَ طُلُوعِ الشَّمْسِ وَقَبْلَ غُرُوبِهَا فَافْعَلُوا ثُمَّ قَرَأَ{ وَسَبِّحْ بِحَمْدِ رَبِّكَ قَبْلَ طُلُوعِ الشَّمْسِ وَقَبْلَ الْغُرُوبِ }قَالَ إِسْمَاعِيلُ افْعَلُوا لَا تَفُوتَنَّكُمْ
Ici citabo ca kuti: “Ubushiku bumo twali na Kasesema. Lyene atile: ‘Mu cine cine mukamona Rabb wenu nga fintu mulemona uyu mweshi uwapwililika. Kabili tamwakabe abafulilako pamo ku kumumona. Eico nga cakutila kuti mwafilwa ukupepa ilyo akasuba takalafuma kabili ilyo takalafika, lyena citeni'. Lyene abelengele icikomo: '-Kabili uleilumbanya we mwine ilyo ulelumbanya Shikulu obe ilyo akasuba takalafuma kabili ilyo takalafika-' -Ifipusho. Iciputulwa: 39-. Isma'il atile, 'Citeni kabili mwilufya'.
Imam Bukhari : 522
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ قَالَ حَدَّثَنَا مَالِكٌ عَنْ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ الْأَعْرَجِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ يَتَعَاقَبُونَ فِيكُمْ مَلَائِكَةٌ بِاللَّيْلِ وَمَلَائِكَةٌ بِالنَّهَارِ وَيَجْتَمِعُونَ فِي صَلَاةِ الْفَجْرِ وَصَلَاةِ الْعَصْرِ ثُمَّ يَعْرُجُ الَّذِينَ بَاتُوا فِيكُمْ فَيَسْأَلُهُمْ وَهُوَ أَعْلَمُ بِهِمْ كَيْفَ تَرَكْتُمْ عِبَادِي فَيَقُولُونَ تَرَكْنَاهُمْ وَهُمْ يُصَلُّونَ وَأَتَيْنَاهُمْ وَهُمْ يُصَلُّونَ
Caebelwe kuli ifwe [‘Abdullah bin Yusuf] atile, caebelwe kuli ifwe [Malik] ukufuma kuli [Abu Az Zinad] ukufuma kuli [Al A’raj] ukufuma kuli [Abu Hurairah], ukuti Umutumwa wa kwa Lesa atile: ‘Abamalaika ba bushiku na bamalaika ba kasuba baleisa kuli imwe. Kabili balalongana mu nshita ya mapepo ya Fajr - Fajr - na 'Asr. Lyena Malaika uwalemucingilila aile pa mulu ukufika ilyo Allah Ta'ala abapwishe, kabili Allah alishiba bwino imibele yabo - ababomfi bakwe -, 'Mu mibele nshi mwashile ababomfi Bandi? ’ Abangeli bayaswike ukuti, ‘Twalibashiile pa kati ka kupepa. Na ifwe bene, ilyo twafikile kuli bene, balepepa."
Imam Bukhari : 523
حَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ قَالَ حَدَّثَنَا شَيْبَانُ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا أَدْرَكَ أَحَدُكُمْ سَجْدَةً مِنْ صَلَاةِ الْعَصْرِ قَبْلَ أَنْ تَغْرُبَ الشَّمْسُ فَلْيُتِمَّ صَلَاتَهُ وَإِذَا أَدْرَكَ سَجْدَةً مِنْ صَلَاةِ الصُّبْحِ قَبْلَ أَنْ تَطْلُعَ الشَّمْسُ فَلْيُتِمَّ صَلَاتَهُ
Ici citabo ca kuti: ‘Nga ca kuti umo pali imwe akwata ukufukama kwa kasuba pa ntanshi yenu,’ ukufukama kwa pepo lya Fajr ilyo akasuba takalafuma lyena ukulipwisha'.
Imam Bukhari : 524
حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الْأُوَيْسِيُّ قَالَ حَدَّثَنِي إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ سَالِمِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ أَبِيهِ أَنَّهُ أَخْبَرَهُأَنَّهُ سَمِعَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّمَا بَقَاؤُكُمْ فِيمَا سَلَفَ قَبْلَكُمْ مِنْ الْأُمَمِ كَمَا بَيْنَ صَلَاةِ الْعَصْرِ إِلَى غُرُوبِ الشَّمْسِ أُوتِيَ أَهْلُ التَّوْرَاةِ التَّوْرَاةَ فَعَمِلُوا حَتَّى إِذَا انْتَصَفَ النَّهَارُ عَجَزُوا فَأُعْطُوا قِيرَاطًا قِيرَاطًا ثُمَّ أُوتِيَ أَهْلُ الْإِنْجِيلِ الْإِنْجِيلَ فَعَمِلُوا إِلَى صَلَاةِ الْعَصْرِ ثُمَّ عَجَزُوا فَأُعْطُوا قِيرَاطًا قِيرَاطًا ثُمَّ أُوتِينَا الْقُرْآنَ فَعَمِلْنَا إِلَى غُرُوبِ الشَّمْسِ فَأُعْطِينَا قِيرَاطَيْنِ قِيرَاطَيْنِ فَقَالَ أَهْلُ الْكِتَابَيْنِ أَيْ رَبَّنَا أَعْطَيْتَ هَؤُلَاءِ قِيرَاطَيْنِ قِيرَاطَيْنِ وَأَعْطَيْتَنَا قِيرَاطًا قِيرَاطًا وَنَحْنُ كُنَّا أَكْثَرَ عَمَلًا قَالَ قَالَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ هَلْ ظَلَمْتُكُمْ مِنْ أَجْرِكُمْ مِنْ شَيْءٍ قَالُوا لَا قَالَ فَهُوَ فَضْلِي أُوتِيهِ مَنْ أَشَاءُ
Atwebele ['Abdul 'Aziz bin 'Abdullah Al Uwaisi ] atile, anjebele [Ibrahim bin Sa'ad] ukufuma kuli [Ibn Shihab] ukufuma kuli [Salim bin 'Abdullah] ukufuma kuli [wishi] alishimikile kuli wene, ukuti inshita imo aumfwile Umutumwa wa kwa Lesa pa ntanshi ya kulinganisha kuli imwe: ni nga nshita ya pa kati ka pepo lya ‘Asr no kupona kwa kasuba. akasuba. Abasambilila ifya Torah bapeelwe Icitabo ca Torah, lyena balicibomfeshe ukufika mu kati ka cungulo bafikile abanaka - abashakosa nga nshi eico balicilekele -. E ico balipeelwe icilambu ca ndalama imo pa nshita imo. Lyena Abantu ba Imbila Nsuma bapeelwe Icitabo ca Baibolo, lyena balecicita ukufika ku nshita ya pepo lya 'Asr, kabili bali abakosa. E ico balipeelwe icilambu ca ndalama imo pa nshita imo. Pali ino nshita, twapeelwa Qur’an, lyena tulaicita ukufika ilyo akasuba kapwa, lyena tulapeelwa icilambu ca fipimo fibili ifya fipimo fibili. Abantu babili aba mu Citabo batile, ‘O Rabb wesu, kuti wabapeela shani ifipe fibili ifipe fibili kabili Wene kuti watupeela ifipe fimo ifipe fimo. Nangu ca kutila tulecita ifya nkumbu ifingi! ’ Atwalilile ilyashi lyakwe ukuti: ‘E lyo Lesa aipwishe ukuti: ‘Bushe nalufyenyepo fimo ukufuma ku cilambu cenu? ’ Baswike ukuti, ‘Awe’. Eico Lesa atile: "Ico e cipe candi ico ndepeela kuli uo ndefwaya".
Imam Bukhari : 525
حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ عَنْ بُرَيْدٍ عَنْ أَبِي بُرْدَةَ عَنْ أَبِي مُوسَىعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَثَلُ الْمُسْلِمِينَ وَالْيَهُودِ وَالنَّصَارَى كَمَثَلِ رَجُلٍ اسْتَأْجَرَ قَوْمًا يَعْمَلُونَ لَهُ عَمَلًا إِلَى اللَّيْلِ فَعَمِلُوا إِلَى نِصْفِ النَّهَارِ فَقَالُوا لَا حَاجَةَ لَنَا إِلَى أَجْرِكَ فَاسْتَأْجَرَ آخَرِينَ فَقَالَ أَكْمِلُوا بَقِيَّةَ يَوْمِكُمْ وَلَكُمْ الَّذِي شَرَطْتُ فَعَمِلُوا حَتَّى إِذَا كَانَ حِينَ صَلَاةِ الْعَصْرِ قَالُوا لَكَ مَا عَمِلْنَا فَاسْتَأْجَرَ قَوْمًا فَعَمِلُوا بَقِيَّةَ يَوْمِهِمْ حَتَّى غَابَتْ الشَّمْسُ وَاسْتَكْمَلُوا أَجْرَ الْفَرِيقَيْنِ
Ukufuma kuli [Abu Kuraib] atile, atushimikile [Abu Usamah] ukufuma kuli [Buraid] ukufuma kuli [Abu Burdah] ukufuma kuli [Abu Musa] ukufuma kuli Kasesema, atile: ‘Icilangililo ca baMuslim, abaYuda na Nashara caba nga umuntu uubomfya abantu, balingile ukubombela wene ukufika fye na ku bushiku. Batile, ‘Tatwalinga ukupeelwa amalipilo yenu. Mu kupelako umuntu abombele abantu bambi no kutila, ‘Pwikisheni ubushiku bwashala, lyena mukapokelela icakaniko cenu ica malipilo ukulingana ne fyo ndefwaya’. E ico babombele pa mulimo ukufika fye na ku nshita ya ‘Asr, kabili batile, ‘Tukabwesesha umulimo kuli imwe’. Lyene umuntu alebomfya abantu bambi. E ico abantu balebomba pa kuti bapwishe ubushiku bonse ukufika ilyo akasuba kafikile. Be aba bantu abapwisha amapaalo ya bantu babili abapitapo'.
Imam Bukhari : 526
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مِهْرَانَ قَالَ حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ قَالَ حَدَّثَنَا الْأَوْزَاعِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو النَّجَاشِيِّ صُهَيْبٌ مَوْلَى رَافِعِ بْنِ خَدِيجٍ قَالَ سَمِعْتُ رَافِعَ بْنَ خَدِيجٍ يَقُولُكُنَّا نُصَلِّي الْمَغْرِبَ مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَيَنْصَرِفُ أَحَدُنَا وَإِنَّهُ لَيُبْصِرُ مَوَاقِعَ نَبْلِهِ
Atwebele [Muhammad bin Mihran] atile, atushimikile [Al Walid] atile, atushimikile [Al Awza’i] atile, atushimikile [Abu An Najasyi Shuhaib] umubomfi wa kale uwa kwa Rafi’ bin Khadij, atile, ‘Inshita imo naumfwile [Rafi’ bin Khadij’ alepepa ukuti, Nga ca kuti umo uwa ifwe afumapo, kuti acili alemona insapato shesu’.
Imam Bukhari : 527
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ سَعْدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَمْرِو بْنِ الْحَسَنِ بْنِ عَلِيٍّقَالَ قَدِمَ الْحَجَّاجُ فَسَأَلْنَا جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ فَقَالَ كَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُصَلِّي الظُّهْرَ بِالْهَاجِرَةِ وَالْعَصْرَ وَالشَّمْسُ نَقِيَّةٌ وَالْمَغْرِبَ إِذَا وَجَبَتْ وَالْعِشَاءَ أَحْيَانًا وَأَحْيَانًا إِذَا رَآهُمْ اجْتَمَعُوا عَجَّلَ وَإِذَا رَآهُمْ أَبْطَوْا أَخَّرَ وَالصُّبْحَ كَانُوا أَوْ كَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُصَلِّيهَا بِغَلَسٍ
Caebelwe kuli ifwe [Muhammad bin Bashyar] atile, caebelwe kuli ifwe [Muhammad bin Ja’far] atile, caebelwe kuli ifwe [Syu’bah] ukufuma kuli [Sa’ad bin Ibrahim] ukufuma kuli [Muhamadi bin ‘Ja’ru bin Al Hasan bin ‘Ali] atile, ‘Pa numa ya kupepa nga fintu Al Hajjad apepa, 'Abula]. E ico ayaswike ukuti, ‘Kasesema alecita ipepo lya Zuhr ilyo akasuba kaleshintilila, ipepo lya Asr ilyo akasuba kacili akapya, ipepo lya Maghrib ilyo akasuba kafikile, ne pepo lya Isha, inshita shimo alekonka icilonganino; Nga amwene ukuti balilongana, alebutuka bwangu, kabili nga tabalonganika, alecipwisha. Pali ino nshita, ku pepo lya ku cungulo, bene nelyo wene alacita ilyo kucili icimfulumfulu mu cungulo.’
Imam Bukhari : 528
حَدَّثَنَا الْمَكِّيُّ بْنُ إِبْرَاهِيمَ قَالَ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ أَبِي عُبَيْدٍ عَنْ سَلَمَةَ قَالَكُنَّا نُصَلِّي مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْمَغْرِبَ إِذَا تَوَارَتْ بِالْحِجَابِ
Mwatweba [Al Makki bin Ibrahim] atile, atwebele [Yazid bin Abu ’Ubaid] ukufuma [Salamah] atile, ‘Inshita imo twapepele ipepo lya Maghrib pamo na Kasesema ilyo akasuba kafikile kabili takwali ukumoneka’.
Imam Bukhari : 529
حَدَّثَنَا آدَمُ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ دِينَارٍ قَالَ سَمِعْتُ جَابِرَ بْنَ زَيْدٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبَّاسٍ قَالَصَلَّى النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَبْعًا جَمِيعًا وَثَمَانِيًا جَمِيعًا
Caebelwe kuli ifwe [Adamu] atile, caebelwe kuli ifwe [Syu’bah] atile, [‘Amru bin Dinar] atile, Inshita imo naumfwile [Jabir bin Zaid] ukufuma kuli [‘Abdullah bin ‘Abbas] atile, ‘Kasesema sallallaahu na alaihi wasallam inshita imo apepele ama rak’ah cinelubali na jama’s.
Imam Bukhari : 530
حَدَّثَنَا أَبُو مَعْمَرٍ هُوَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَمْرٍو قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَارِثِ عَنْ الْحُسَيْنِ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ بُرَيْدَةَ قَالَ حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُغَفَّلٍ الْمُزَنِيُّأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا تَغْلِبَنَّكُمْ الْأَعْرَابُ عَلَى اسْمِ صَلَاتِكُمْ الْمَغْرِبِ قَالَ الْأَعْرَابُ وَتَقُولُ هِيَ الْعِشَاءُ
Atwebele [Abu Ma’mar] - e kutila 'Abdullah bin 'Amru- atile, atushimikile ['Abdullah bin 'Amru- atile ''Abdullah bin ''Amru-' atile, atushimikile [''Abdullah bin 'Buraidah'' atile, atile ''Abdullah bin 'Amru' atile ''Abdullah bin ''Amru-' atile ''Abdullah bin ''Amru'' atile 'Abdullah bin 'Amru- atile ' na Bedouin mu kwita -ukucita- ipepo Ukubwelela kwa kasuba kobe'. 'Abdullah bin Mughaffal Al Muzani atile, 'AbaBedouin beta ukuti 'Isha - pantu balabwekeshapo ukufikilisha kwa Magrib ukufika ku nshita ya 'Isha-'.
Imam Bukhari : 531
حَدَّثَنَا عَبْدَانُ قَالَ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ قَالَ أَخْبَرَنَا يُونُسُ عَنْ الزُّهْرِيِّ قَالَ سَالِمٌ أَخْبَرَنِي عَبْدُ اللَّهِ قَالَصَلَّى لَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَيْلَةً صَلَاةَ الْعِشَاءِ وَهِيَ الَّتِي يَدْعُو النَّاسُ الْعَتَمَةَ ثُمَّ انْصَرَفَ فَأَقْبَلَ عَلَيْنَا فَقَالَ أَرَأَيْتُمْ لَيْلَتَكُمْ هَذِهِ فَإِنَّ رَأْسَ مِائَةِ سَنَةٍ مِنْهَا لَا يَبْقَى مِمَّنْ هُوَ عَلَى ظَهْرِ الْأَرْضِ أَحَدٌ
[‘Abdullah] atile, atushimikiile [‘Abdullah] atile, atushimikiile [Yunus] ukufuma kuli [Az Zuhri], [Salim] atile, [‘Abdullah] anshimikile, atile, ‘Umutumwa wa kwa Lesa inshita imo atutungulwile ukucita ipepo lya ‘Isha pa nshita iyo abantu bapepa. Pa numa ya kupepa apilibwile no kutulolesha no kwipusha ukuti: ‘Bushe tamumona ubushiku bwenu? Mulishibe ukuti muli cila myaka umwanda umo takwakabe uwa mweo pano isonde’.
Imam Bukhari : 532
حَدَّثَنَا مُسْلِمُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ سَعْدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَمْرٍو هُوَ ابْنُ الْحَسَنِ بْنِ عَلِيٍّ قَالَ سَأَلْنَا جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِعَنْ صَلَاةِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ كَانَ يُصَلِّي الظُّهْرَ بِالْهَاجِرَةِ وَالْعَصْرَ وَالشَّمْسُ حَيَّةٌ وَالْمَغْرِبَ إِذَا وَجَبَتْ وَالْعِشَاءَ إِذَا كَثُرَ النَّاسُ عَجَّلَ وَإِذَا قَلُّوا أَخَّرَ وَالصُّبْحَ بِغَلَسٍ
Atwebele [Umusulumi bin Ibrahim] atile, atwebele [Syu’bah] ukufuma kuli [Sa’d bin Ibrahim] ukufuma kuli [Muhammad bin ‘Amru] - e kutila Ibn Al Hasan bin ‘Ali - atile, ‘Twalipwishe inshita imo [Jabir bin ‘Abdullah uwa kwa ‘Safe’ pa lwa pepo. Lyene ayaswike ukuti, ‘Acita ipepo lya Zhuhur ilyo akasuba kali kale ukushintilila, ipepo lya ‘Asr ilyo akasuba kacili akapya -kacili akabengeshima-, ipepo lya Maghrib ilyo akasuba kapwa, lintu ipepo lya ‘Isha; Nga ca kuti abantu balonganike lyene ali no kufwaisha, kabili nga te ifyo lyene ali no kucipwisha. Kabili inshita ya kupepa kwa Fajr ni lintu akasuba kacili akafiita’.
Imam Bukhari : 533
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ قَالَ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ عُقَيْلٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عُرْوَةَ أَنَّ عَائِشَةَ أَخْبَرَتْهُ قَالَتْأَعْتَمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَيْلَةً بِالْعِشَاءِ وَذَلِكَ قَبْلَ أَنْ يَفْشُوَ الْإِسْلَامُ فَلَمْ يَخْرُجْ حَتَّى قَالَ عُمَرُ نَامَ النِّسَاءُ وَالصِّبْيَانُ فَخَرَجَ فَقَالَ لِأَهْلِ الْمَسْجِدِ مَا يَنْتَظِرُهَا أَحَدٌ مِنْ أَهْلِ الْأَرْضِ غَيْرَكُمْ
Ici citabo ca kuti: “Ibn Shihab] ukufuma kuli Urwah alimushimikile, atile, “Ipepo lya bushiku bwalenga butatu ilyo alepepa ubushiku bwalenga butatu ilyo alepepa ubushiku bwalenga butatu.” -'Atama-, kabili ico cacitike ilyo ubuIslam tabwacilile ukusansalikwa sana. Tafuminepo mpaka Umar atile, ‘Abakashi na bana balilala! ' Eico afumine no kweba abantu mu mushiku wa mapepo ukuti: 'Takuli nangu umo ukufuma ku bekala calo uwalolela ili pepo kano fye imwe.'
Imam Bukhari : 534
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلَاءِ قَالَ أَخْبَرَنَا أَبُو أُسَامَةَ عَنْ بُرَيْدٍ عَنْ أَبِي بُرْدَةَ عَنْ أَبِي مُوسَى قَالَكُنْتُ أَنَا وَأَصْحَابِي الَّذِينَ قَدِمُوا مَعِي فِي السَّفِينَةِ نُزُولًا فِي بَقِيعِ بُطْحَانَ وَالنَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِالْمَدِينَةِ فَكَانَ يَتَنَاوَبُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عِنْدَ صَلَاةِ الْعِشَاءِ كُلَّ لَيْلَةٍ نَفَرٌ مِنْهُمْ فَوَافَقْنَا النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَا وَأَصْحَابِي وَلَهُ بَعْضُ الشُّغْلِ فِي بَعْضِ أَمْرِهِ فَأَعْتَمَ بِالصَّلَاةِ حَتَّى ابْهَارَّ اللَّيْلُ ثُمَّ خَرَجَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَصَلَّى بِهِمْ فَلَمَّا قَضَى صَلَاتَهُ قَالَ لِمَنْ حَضَرَهُ عَلَى رِسْلِكُمْ أَبْشِرُوا إِنَّ مِنْ نِعْمَةِ اللَّهِ عَلَيْكُمْ أَنَّهُ لَيْسَ أَحَدٌ مِنْ النَّاسِ يُصَلِّي هَذِهِ السَّاعَةَ غَيْرُكُمْ أَوْ قَالَ مَا صَلَّى هَذِهِ السَّاعَةَ أَحَدٌ غَيْرُكُمْ لَا يَدْرِي أَيَّ الْكَلِمَتَيْنِ قَالَ قَالَ أَبُو مُوسَى فَرَجَعْنَا فَفَرِحْنَا بِمَا سَمِعْنَا مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Atile, atile, ‘Ine na balupwa lwandi abaali mu bwato twaiminine pa cishiba icali ne menshi ayalepita, ilyo Kasesema ali mu ng’anda. Pa kati kabo pali abantu abengi abale-esha ukukonka Kasesema mu kupepa kwa ‘Isha ubushiku bonse. Ukufika ubushiku bumo, ine na balupwa lwandi twakumanya Kasesema uo pali ilya nshita ali uwapamfiwa ku ncito yakwe, e co apwishishe ipepo lya ‘Isha ukufika pa kati ka bushiku. E ico Kasesema alifuminepo no kupepa pamo na bo. Pa numa ya kupepa atile ku bantu abasangilweko: ‘Ikalani uko muli no kusekelela. Mu cine cine, cimo ica mapaalo ya kwa Allah pali imwe ca kuti pali ino nshita tapali uulecita ipepo lya Isha ukucila pali imwe’. Nangu Atile: ‘Takuli uwapepa pa nshita nga iyi kano fye imwe’. Lelo alilubile ukuti ni shani pali ifi fikomo fibili ifyo asosele. Abu Burdah atile, Abu Musa, ‘Eico twabwelele ne nsansa pa fyo twaumfwile ukufuma ku Mutumwa wa kwa Lesa’.
Imam Bukhari : 535
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَلَامٍ قَالَ أَخْبَرَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ الثَّقَفِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا خَالِدٌ الْحَذَّاءُ عَنْ أَبِي الْمِنْهَالِ عَنْ أَبِي بَرْزَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَكْرَهُ النَّوْمَ قَبْلَ الْعِشَاءِ وَالْحَدِيثَ بَعْدَهَا
Atile [Muhammad bin Salam] atile, atile [‘Abdul Wahhab Ats Tsaqafi] atile, atile [‘Khalid Al Hadza’] ukufuma kuli [Abu Al Minhal] ukufuma kuli [Abu Barzah], ukuti Umutumwa wa kwa Lesa tatemenwe ukulala pa numa ya kupepa pa ntanshi ya ‘Ipepa’.
Imam Bukhari : 536
حَدَّثَنَا أَيُّوبُ بْنُ سُلَيْمَانَ هُوَ ابْنُ بِلَالٍ قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو بَكْرٍ عَنْ سُلَيْمَانَ هُوَ ابْنُ بِلَالٍ قَالَ حَدَّثَنَا صَالِحُ بْنُ كَيْسَانَ أَخْبَرَنِي ابْنُ شِهَابٍ عَنْ عُرْوَةَ أَنَّ عَائِشَةَ قَالَتْأَعْتَمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِالْعِشَاءِ حَتَّى نَادَاهُ عُمَرُ الصَّلَاةَ نَامَ النِّسَاءُ وَالصِّبْيَانُ فَخَرَجَ فَقَالَ مَا يَنْتَظِرُهَا أَحَدٌ مِنْ أَهْلِ الْأَرْضِ غَيْرُكُمْ قَالَ وَلَا يُصَلَّى يَوْمَئِذٍ إِلَّا بِالْمَدِينَةِ وَكَانُوا يُصَلُّونَ فِيمَا بَيْنَ أَنْ يَغِيبَ الشَّفَقُ إِلَى ثُلُثِ اللَّيْلِ الْأَوَّلِ
Atile, Abu Bakr ukufuma kuli Sulaiman - ekutiila Ibn Bilal - atile, atile, atile, Salih Shihab, Urwahl, atile: apwishishe ipepo lya ‘Isha ukufika ku ciputulwa ca butatu ica kulekelesha ica bushiku. Lyena Umar amubilikishe ukuti, ‘Cita ipepo, pantu abanakashi na bana balilala’. Eico afumine, atile: ‘Takuli nangu umo ukufuma ku bekala calo uwalolela uku kupepa kwa Isha kano fye iwe’. Tacitile amapepo nga aya kano fye mu Medina. Kabili balacita amapepo yabo pa kati ka kuloba kwa syafaq - ulubuuto lwafiita mu mulu - ukufika ku ciputulwa ca kubalilapo ica butatu ica bushiku'.
Imam Bukhari : 537
حَدَّثَنَا مَحْمُودٌ يَعْنِي ابْنَ غَيْلَانَ قَالَ أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ قَالَ أَخْبَرَنِي ابْنُ جُرَيْجٍ قَالَ أَخْبَرَنِي نَافِعٌ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ شُغِلَ عَنْهَا لَيْلَةً فَأَخَّرَهَا حَتَّى رَقَدْنَا فِي الْمَسْجِدِ ثُمَّ اسْتَيْقَظْنَا ثُمَّ رَقَدْنَا ثُمَّ اسْتَيْقَظْنَا ثُمَّ خَرَجَ عَلَيْنَا النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ قَالَ لَيْسَ أَحَدٌ مِنْ أَهْلِ الْأَرْضِ يَنْتَظِرُ الصَّلَاةَ غَيْرُكُمْوَكَانَ ابْنُ عُمَرَ لَا يُبَالِي أَقَدَّمَهَا أَمْ أَخَّرَهَا إِذَا كَانَ لَا يَخْشَى أَنْ يَغْلِبَهُ النَّوْمُ عَنْ وَقْتِهَا وَكَانَ يَرْقُدُ قَبْلَهَا قَالَ ابْنُ جُرَيْجٍ قُلْتُ لِعَطَاءٍ وَقَالَ سَمِعْتُ ابْنَ عَبَّاسٍ يَقُولُ أَعْتَمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَيْلَةً بِالْعِشَاءِ حَتَّى رَقَدَ النَّاسُ وَاسْتَيْقَظُوا وَرَقَدُوا وَاسْتَيْقَظُوا فَقَامَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ فَقَالَ الصَّلَاةَ قَالَ عَطَاءٌ قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ فَخَرَجَ نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَأَنِّي أَنْظُرُ إِلَيْهِ الْآنَ يَقْطُرُ رَأْسُهُ مَاءً وَاضِعًا يَدَهُ عَلَى رَأْسِهِ فَقَالَ لَوْلَا أَنْ أَشُقَّ عَلَى أُمَّتِي لَأَمَرْتُهُمْ أَنْ يُصَلُّوهَا هَكَذَا فَاسْتَثْبَتُّ عَطَاءً كَيْفَ وَضَعَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى رَأْسِهِ يَدَهُ كَمَا أَنْبَأَهُ ابْنُ عَبَّاسٍ فَبَدَّدَ لِي عَطَاءٌ بَيْنَ أَصَابِعِهِ شَيْئًا مِنْ تَبْدِيدٍ ثُمَّ وَضَعَ أَطْرَافَ أَصَابِعِهِ عَلَى قَرْنِ الرَّأْسِ ثُمَّ ضَمَّهَا يُمِرُّهَا كَذَلِكَ عَلَى الرَّأْسِ حَتَّى مَسَّتْ إِبْهَامُهُ طَرَفَ الْأُذُنِ مِمَّا يَلِي الْوَجْهَ عَلَى الصُّدْغِ وَنَاحِيَةِ اللِّحْيَةِ لَا يُقَصِّرُ وَلَا يَبْطُشُ إِلَّا كَذَلِكَ وَقَالَ لَوْلَا أَنْ أَشُقَّ عَلَى أُمَّتِي لَأَمَرْتُهُمْ أَنْ يُصَلُّوا هَكَذَا
Atile [Mahmud] - e kutila Ibn Ghailan - atile, atile [Abdurrazaq] atile, atile kuli ine [Ibn Juraij] atile, atile [Nafi] atile, atile [‘Abdullah bin ‘Umar], ukuti Umutumwa wa kwa Lesa ali uwa bucindami kabili ali uwa bucindami. ipepo. Kabili e co twalele mu ng’anda ya mapepo. Lyena twabuukile, lyena twalele, lyena twabuukile na kabili ukufika mu kupelako Umutumwa wa kwa Lesa afumine ku kutukumanya no kutila: ‘Takuli nangu umo ukufuma ku bekala calo uulelolela amapepo nga aya kano fye imwe’. Kabili Ibn ‘Umar tasakamene nga ca kuti alicitungulwile nelyo ukucipwisha. Ukufikilisha. Kabili Ibnu Umar alaala intanshi pa ntanshi ya kupepa kwa Isha. [Ibn Juraij] atile, 'Nalipushe ['Atha'], lyena atile, 'Naumfwile [Ibn 'Abbas] alelanda ukuti, 'Inshita imo ubushiku Umutumwa wa kwa Lesa apwishishe ipepo lya 'Isha ukufika ilyo abantu abengi balaala, lyena babukile, lyena na kabili balaala na kabili.' 'Umar bin Al Khathab lyena aiminina no kutila, 'Pepa'. 'Atha' atile, Ibn 'Abbas, 'Eico Kasesema lyena afumine ne minwe yakwe pa mutwe wakwe, kwati namwene inkanda yakwe yali iyatonta kabili yaletonta amenshi.' Lyene atile: ‘Nga ca kuti tacali umulandu ku ummah wandi, nga nalibakonkomeshe ukucita ‘ipepo lya Isha nga nomba’. Ibnu Juraij - lyene napwishe 'Atha ukushininkisha umulandu Kasesema abikile ukuboko kwakwe pa mutwe wakwe nga fintu Ibn 'Abbas alandile. E ico ‘Atha atamfishe iminwe yakwe panono e lyo abikile insontelelo sha minwe yakwe ku mbali sha mutwe wakwe, e lyo aitinike ilyo aleishinguluka umutwe ukufikila ifikumo fyakwe fyakuma insontelelo sha matwi ukutendeka pa nsongo ukufika pa nshi ya ndevu. Tacicita nangu panono panono nelyo bwangu, kano fye nga ca kuti caba ifyo fine. Lyena atile: ‘Nga ca kuti tacali umulandu ku bantu bandi, nga nabakonkomeshe ukupepa nga fintu balepepa nomba’.
Imam Bukhari : 538
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحِيمِ الْمُحَارِبِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا زَائِدَةُ عَنْ حُمَيْدٍ الطَّوِيلِ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَأَخَّرَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلَاةَ الْعِشَاءِ إِلَى نِصْفِ اللَّيْلِ ثُمَّ صَلَّى ثُمَّ قَالَ قَدْ صَلَّى النَّاسُ وَنَامُوا أَمَا إِنَّكُمْ فِي صَلَاةٍ مَا انْتَظَرْتُمُوهَاوَزَادَ ابْنُ أَبِي مَرْيَمَ أَخْبَرَنَا يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ حَدَّثَنِي حُمَيْدٌ سَمِعَ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ قَالَ كَأَنِّي أَنْظُرُ إِلَى وَبِيصِ خَاتَمِهِ لَيْلَتَئِذٍ
Ici citabo ca kuti: “Kasesema inshita imo apwishishe ipepo lya Isha ukufika pa kati ka bushiku, pa numa ya kucita ipepo kabili atile: ukulala. Kabili lyonse mukapenda amapepo yenu ilyo fye mulelolela ukufikilishiwa’. [Ibnu Abu Mariyamu] ailundapo ukuti; amwebele ukuti [Yahya bin Ayyub] anjebele [Humaid] aumfwile [Anas bin Malik] alelanda ukuti, ‘Ubushiku bulya nalemoneka kwati ndemona ulubuuto lwa mpembe Yakwe’.
Imam Bukhari : 539
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ إِسْمَاعِيلَ حَدَّثَنَا قَيْسٌ قَالَ لِي جَرِيرُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِكُنَّا عِنْدَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذْ نَظَرَ إِلَى الْقَمَرِ لَيْلَةَ الْبَدْرِ فَقَالَ أَمَا إِنَّكُمْ سَتَرَوْنَ رَبَّكُمْ كَمَا تَرَوْنَ هَذَا لَا تُضَامُّونَ أَوْ لَا تُضَاهُونَ فِي رُؤْيَتِهِ فَإِنْ اسْتَطَعْتُمْ أَنْ لَا تُغْلَبُوا عَلَى صَلَاةٍ قَبْلَ طُلُوعِ الشَّمْسِ وَقَبْلَ غُرُوبِهَا فَافْعَلُوا ثُمَّ قَالَ فَ{ سَبِّحْ بِحَمْدِ رَبِّكَ قَبْلَ طُلُوعِ الشَّمْسِ وَقَبْلَ غُرُوبِهَا }
Atwebele [Musaddad] atile, atwebele [Yahya] ukufuma kuli [Isma’il] atwebele [Qais], [Jarir bin ‘Abdullah] atile kuli ine, ‘Twali na Kasesema ilyo amwene umweshi ubushiku bwa mweshi uwapwililika. Lyene atile: ‘Mu cine cine mukamona Rabb wenu nga fintu mulemona uyu mweshi uwapwililika. Kabili tamwakabe aba kucincimushanya pa kuti mumone. Eico nga ca kuti uli uwa maka ukukanapusha ukupepa ilyo akasuba takalafuma kabili ilyo akasuba takalafika, lyena cicite,’ Lyena abelengele ukuti: ‘-Lyene cita tasbih ilyo ulelumbanya Shikulu obe ilyo akasuba takalafuma kabili ilyo takalafika-’ -Ifipusho. Iciputulwa: 38-.
Imam Bukhari : 540
حَدَّثَنَا هُدْبَةُ بْنُ خَالِدٍ قَالَ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ حَدَّثَنِي أَبُو جَمْرَةَ عَنْ أَبِي بَكْرِ بْنِ أَبِي مُوسَى عَنْ أَبِيهِأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ صَلَّى الْبَرْدَيْنِ دَخَلَ الْجَنَّةَوَقَالَ ابْنُ رَجَاءٍ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ عَنْ أَبِي جَمْرَةَ أَنَّ أَبَا بَكْرِ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ قَيْسٍ أَخْبَرَهُ بِهَذَا حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ حَدَّثَنَا حَبَّانُ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ حَدَّثَنَا أَبُو جَمْرَةَ عَنْ أَبِي بَكْرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِثْلَهُ
Caebelwe kuli ifwe [Hudbah bin Khalid] atile, caebelwe kuli ifwe [Hammam] caebelwe kuli ine [Abu Jamrah] ukufuma kuli [Abu Bakr bin Abu Musa] ukufuma kuli [wishi], ukuti Umutumwa wa kwa Lesa (umutende ne fipaalo fya kwa Lesa fibe pali wene) atile: ‘Uuli onse uulefwaya ukupepa. [Ibnu Raja’] atile; atwebele [Hamamu] ukufuma kuli [Abu Jamra] ukuti [Abu Bakr bin ‘Abudula bin Qais] alimushimikile nga ifi’. Kabili atwebele [Ishaq] atwebele [Habban] atwebele [Hammam] atwebele [Abu Jamrah] ukufuma kuli [Abu Bakr bin Abdullah] ukufuma kuli [wishi] ukufuma kuli Kasesema nga ifi’.