Revert to Islam, click here
ISLAM AL-HAQ: QURAN & HADITH
(The True Islam)
Free Download / Download

Imam Bukhari (الامام البخاري) - 7008 Hadith

Hadith

Imam Bukhari : 461

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي بَكْرٍ الْمُقَدَّمِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا فُضَيْلُ بْنُ سُلَيْمَانَ قَالَ حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ عُقْبَةَ قَالَ رَأَيْتُ سَالِمَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ يَتَحَرَّى أَمَاكِنَ مِنْ الطَّرِيقِ فَيُصَلِّي فِيهَا وَيُحَدِّثُ أَنَّ أَبَاهُكَانَ يُصَلِّي فِيهَا وَأَنَّهُ رَأَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُصَلِّي فِي تِلْكَ الْأَمْكِنَةِوَحَدَّثَنِي نَافِعٌ عَنْ ابْنِ عُمَرَ أَنَّهُ كَانَ يُصَلِّي فِي تِلْكَ الْأَمْكِنَةِ وَسَأَلْتُ سَالِمًا فَلَا أَعْلَمُهُ إِلَّا وَافَقَ نَافِعًا فِي الْأَمْكِنَةِ كُلِّهَا إِلَّا أَنَّهُمَا اخْتَلَفَا فِي مَسْجِدٍ بِشَرَفِ الرَّوْحَاءِ

Caebelwe kuli ifwe [Muhammad bin Abu Bakr Al Muqaddam] atile, caebelwe kuli ifwe [Musa bin 'Uqbah] atile, 'Namwene [Salim bin 'Abdullah] ukusala icifulo pa musebo kabili lyene icifulo cilya ukucita ipepo mu. Kabili anjebele ukuti [wishi] alipepele muli cilya cifulo, kabili wishi amwene Kasesema na o alepepa muli cilya cifulo’. Caebelwe kuli ine [Nafi’] ukufuma kuli [Ibn ‘Umar] ukuti alipepele muli cilya cifulo, kabili naipushe Salim, kabili na ine nshaishibe kano fye nga asuminishe na Nafi’ pa lwa cifulo cilelandwapo. Na lyo line, bonse babili balikwata amatontonkanyo ayapusana pa lwa cikuulwa ca mapepo ica mu Syarfil Rawha.

Hadith

Imam Bukhari : 462

حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ الْمُنْذِرِ الْحِزَامِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا أَنَسُ بْنُ عِيَاضٍ قَالَ حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ عُقْبَةَ عَنْ نَافِعٍ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ أَخْبَرَهُأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَنْزِلُ بِذِي الْحُلَيْفَةِ حِينَ يَعْتَمِرُ وَفِي حَجَّتِهِ حِينَ حَجَّ تَحْتَ سَمُرَةٍ فِي مَوْضِعِ الْمَسْجِدِ الَّذِي بِذِي الْحُلَيْفَةِ وَكَانَ إِذَا رَجَعَ مِنْ غَزْوٍ كَانَ فِي تِلْكَ الطَّرِيقِ أَوْ حَجٍّ أَوْ عُمْرَةٍ هَبَطَ مِنْ بَطْنِ وَادٍ فَإِذَا ظَهَرَ مِنْ بَطْنِ وَادٍ أَنَاخَ بِالْبَطْحَاءِ الَّتِي عَلَى شَفِيرِ الْوَادِي الشَّرْقِيَّةِ فَعَرَّسَ ثَمَّ حَتَّى يُصْبِحَ لَيْسَ عِنْدَ الْمَسْجِدِ الَّذِي بِحِجَارَةٍ وَلَا عَلَى الْأَكَمَةِ الَّتِي عَلَيْهَا الْمَسْجِدُ كَانَ ثَمَّ خَلِيجٌ يُصَلِّي عَبْدُ اللَّهِ عِنْدَهُ فِي بَطْنِهِ كُثُبٌ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثَمَّ يُصَلِّي فَدَحَا السَّيْلُ فِيهِ بِالْبَطْحَاءِ حَتَّى دَفَنَ ذَلِكَ الْمَكَانَ الَّذِي كَانَ عَبْدُ اللَّهِ يُصَلِّي فِيهِ وَأَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ حَدَّثَهُ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلَّى حَيْثُ الْمَسْجِدُ الصَّغِيرُ الَّذِي دُونَ الْمَسْجِدِ الَّذِي بِشَرَفِ الرَّوْحَاءِ وَقَدْ كَانَ عَبْدُ اللَّهِ يَعْلَمُ الْمَكَانَ الَّذِي كَانَ صَلَّى فِيهِ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ ثَمَّ عَنْ يَمِينِكَ حِينَ تَقُومُ فِي الْمَسْجِدِ تُصَلِّي وَذَلِكَ الْمَسْجِدُ عَلَى حَافَةِ الطَّرِيقِ الْيُمْنَى وَأَنْتَ ذَاهِبٌ إِلَى مَكَّةَ بَيْنَهُ وَبَيْنَ الْمَسْجِدِ الْأَكْبَرِ رَمْيَةٌ بِحَجَرٍ أَوْ نَحْوُ ذَلِكَ وَأَنَّ ابْنَ عُمَرَ كَانَ يُصَلِّي إِلَى الْعِرْقِ الَّذِي عِنْدَ مُنْصَرَفِ الرَّوْحَاءِ وَذَلِكَ الْعِرْقُ انْتِهَاءُ طَرَفِهِ عَلَى حَافَةِ الطَّرِيقِ دُونَ الْمَسْجِدِ الَّذِي بَيْنَهُ وَبَيْنَ الْمُنْصَرَفِ وَأَنْتَ ذَاهِبٌ إِلَى مَكَّةَ وَقَدْ ابْتُنِيَ ثَمَّ مَسْجِدٌ فَلَمْ يَكُنْ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ يُصَلِّي فِي ذَلِكَ الْمَسْجِدِ كَانَ يَتْرُكُهُ عَنْ يَسَارِهِ وَوَرَاءَهُ وَيُصَلِّي أَمَامَهُ إِلَى الْعِرْقِ نَفْسِهِ وَكَانَ عَبْدُ اللَّهِ يَرُوحُ مِنْ الرَّوْحَاءِ فَلَا يُصَلِّي الظُّهْرَ حَتَّى يَأْتِيَ ذَلِكَ الْمَكَانَ فَيُصَلِّي فِيهِ الظُّهْرَ وَإِذَا أَقْبَلَ مِنْ مَكَّةَ فَإِنْ مَرَّ بِهِ قَبْلَ الصُّبْحِ بِسَاعَةٍ أَوْ مِنْ آخِرِ السَّحَرِ عَرَّسَ حَتَّى يُصَلِّيَ بِهَا الصُّبْحَ وَأَنَّ عَبْدَ اللَّهِ حَدَّثَهُ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَنْزِلُ تَحْتَ سَرْحَةٍ ضَخْمَةٍ دُونَ الرُّوَيْثَةِ عَنْ يَمِينِ الطَّرِيقِ وَوِجَاهَ الطَّرِيقِ فِي مَكَانٍ بَطْحٍ سَهْلٍ حَتَّى يُفْضِيَ مِنْ أَكَمَةٍ دُوَيْنَ بَرِيدِ الرُّوَيْثَةِ بِمِيلَيْنِ وَقَدْ انْكَسَرَ أَعْلَاهَا فَانْثَنَى فِي جَوْفِهَا وَهِيَ قَائِمَةٌ عَلَى سَاقٍ وَفِي سَاقِهَا كُثُبٌ كَثِيرَةٌ وَأَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ حَدَّثَهُ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلَّى فِي طَرَفِ تَلْعَةٍ مِنْ وَرَاءِ الْعَرْجِ وَأَنْتَ ذَاهِبٌ إِلَى هَضْبَةٍ عِنْدَ ذَلِكَ الْمَسْجِدِ قَبْرَانِ أَوْ ثَلَاثَةٌ عَلَى الْقُبُورِ رَضَمٌ مِنْ حِجَارَةٍ عَنْ يَمِينِ الطَّرِيقِ عِنْدَ سَلَمَاتِ الطَّرِيقِ بَيْنَ أُولَئِكَ السَّلَمَاتِ كَانَ عَبْدُ اللَّهِ يَرُوحُ مِنْ الْعَرْجِ بَعْدَ أَنْ تَمِيلَ الشَّمْسُ بِالْهَاجِرَةِ فَيُصَلِّي الظُّهْرَ فِي ذَلِكَ الْمَسْجِدِ وَأَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ حَدَّثَهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَزَلَ عِنْدَ سَرَحَاتٍ عَنْ يَسَارِ الطَّرِيقِ فِي مَسِيلٍ دُونَ هَرْشَى ذَلِكَ الْمَسِيلُ لَاصِقٌ بِكُرَاعِ هَرْشَى بَيْنَهُ وَبَيْنَ الطَّرِيقِ قَرِيبٌ مِنْ غَلْوَةٍ وَكَانَ عَبْدُ اللَّهِ يُصَلِّي إِلَى سَرْحَةٍ هِيَ أَقْرَبُ السَّرَحَاتِ إِلَى الطَّرِيقِ وَهِيَ أَطْوَلُهُنَّ وَأَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ حَدَّثَهُ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَنْزِلُ فِي الْمَسِيلِ الَّذِي فِي أَدْنَى مَرِّ الظَّهْرَانِ قِبَلَ الْمَدِينَةِ حِينَ يَهْبِطُ مِنْ الصَّفْرَاوَاتِ يَنْزِلُ فِي بَطْنِ ذَلِكَ الْمَسِيلِ عَنْ يَسَارِ الطَّرِيقِ وَأَنْتَ ذَاهِبٌ إِلَى مَكَّةَ لَيْسَ بَيْنَ مَنْزِلِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَبَيْنَ الطَّرِيقِ إِلَّا رَمْيَةٌ بِحَجَرٍ وَأَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ حَدَّثَهُ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَنْزِلُ بِذِي طُوًى وَيَبِيتُ حَتَّى يُصْبِحَ يُصَلِّي الصُّبْحَ حِينَ يَقْدَمُ مَكَّةَ وَمُصَلَّى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ذَلِكَ عَلَى أَكَمَةٍ غَلِيظَةٍ لَيْسَ فِي الْمَسْجِدِ الَّذِي بُنِيَ ثَمَّ وَلَكِنْ أَسْفَلَ مِنْ ذَلِكَ عَلَى أَكَمَةٍ غَلِيظَةٍ وَأَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ حَدَّثَهُ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اسْتَقْبَلَ فُرْضَتَيْ الْجَبَلِ الَّذِي بَيْنَهُ وَبَيْنَ الْجَبَلِ الطَّوِيلِ نَحْوَ الْكَعْبَةِ فَجَعَلَ الْمَسْجِدَ الَّذِي بُنِيَ ثَمَّ يَسَارَ الْمَسْجِدِ بِطَرَفِ الْأَكَمَةِ وَمُصَلَّى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَسْفَلَ مِنْهُ عَلَى الْأَكَمَةِ السَّوْدَاءِ تَدَعُ مِنْ الْأَكَمَةِ عَشَرَةَ أَذْرُعٍ أَوْ نَحْوَهَا ثُمَّ تُصَلِّي مُسْتَقْبِلَ الْفُرْضَتَيْنِ مِنْ الْجَبَلِ الَّذِي بَيْنَكَ وَبَيْنَ الْكَعْبَةِ

Caebelwe kuli ifwe [Ibrahim bin Al Mundzir Al Hizami] atile, caebelwe kuli ifwe [Anas bin 'Iyadl] atile, caebelwe kuli ifwe [Musa bin 'Uqbah] ukufuma kuli [Nafi'] ukuti ['Abdullah bin 'Umar] alishimikile kuli wene, ukuti Umutumwa wa kwa Lesa abe uuleka kuli wene. Ukulaikala mwi samba lya muti wa samurah ilyo alecita Umrah wakwe na Hajj, icifulo nomba cibomfiwa nga ng’anda ya mapepo mu citungu ca Dzul. Ilyo abweleele ukufuma ku nkondo, nangu Hajj, nangu Umrah, no kupita muli iyi nshila, aletentemuka ukupitila mu nshi ya cishima, kabili ilyo afikile pa nshi ya cishima aiminine pa Bathha’ - umumana umo amenshi yapita - uwali pa cipuna ku kabanga ka cishima. Kwena alalile ubushiku no kupuusha ukufika ku cungulo. Taiminine pa ng’anda ya mabwe nelyo pa lupili apo pali icikuulwa ca mabwe. Mu cishima muli umuputule uo kale Abdullah alebomfya ku kucita amapepo. Pa nshi ya cishima pali icipuna ca musenga apo Kasesema alepepa kulya inshita imo. Ubushiku bumo ukupita kwa menshi mu Bathha’ kwakokele umuputule wa musenga ica kuti kwafunga umuputule uo ‘Abdullah abomfeshe ku kupepa. 'Abdullah bin 'Umar amwebele -Nafi'- ukuti Kasesema alipepele mu cikuulwa ca mapepo icinono, te mu cikuulwa ca mapepo ica mu Syarful Rauha'. Abdullah alishibe icifulo ico Kasesema abomfeshe ku kupepa. Atile, ‘Kulya, ku kulyo nga mwaiminina ukupepa mu mosque. Ici cikuulwa ca mapepo cisangwa ku lubali lwa ku kulyo ulwa musebo nga ca kuti uleenda ukulola ku Mecca. Ubutali bwa pakati ka cikuulwa ca mapepo na cikuulwa cikalamba ca mabwe bwa kupoosa nangu fimbi ifya musango yo'. Na kabili apepele mu cishima ca Irqi icaba pa mupaka wa Rauha. Ici cishima cipwa pa mbali ya musebo uuli pe samba lya mosque uuli ku kulyo nga ca kuti uleenda ukulola ku Mecca. Icikuulwa ca mapepo calikuulwe kulya lelo Abdullah bin Umar tacitilepo ukupepa mu cikuulwa ca mapepo. Yapitile pa mosque ukufuma ku kulyo no ku numa ya iko, lyene yapepele pa ntanshi ya iko mu cishima ca ‘Irq cene. Inshita imo ilyo abweleele ukufuma ku Rauha’, tapepele Zhuhur - mu cifulo cimbi - ukufikila afikile kuli cilya cifulo, lyena apepele Zhuhur kuli cilya cifulo. Nga ca kuti abwelela ukufuma ku Makkah no kupita muli cilya cifulo insa imo ilyo Fajr tailafika nelyo pa mpela ya nshita ya sahar - ilyo akasuba takalafika -, apuupa ukufika ku kupepa kwa Fajr pali cilya cifulo. Kabili amwebele ukuti inshita imo Kasesema aiminine mwi samba lya muti ukalamba mu mushi wa Ar-Ruwaitsah ku lubali lwa ku kulyo ulwa musebo ulwaloleshe ku musebo, e kutila pa ncende iyacepa kabili iyapapatala. E ico kuti ayabuka ulupili lwapapatala ulwali amakilomita yabili ukufuma ku mpela ya musebo wapapatala, umushi wa Ar-Ruwaitsah. Ifiputulwa ifingi ifya pa muulu ifya cipuna fyalipona no kupona ku lubali lwa ku nshi, lelo icipuna cicili ciminine pa nshi nangu ca kuti pali ifiputulwa ifingi ku mbali. Na kabili amwebele ukuti Kasesema inshita imo apepele mupepi ne cishima icaba ku numa ya mushi wa Al Arj nga waya ku mushi wa Hadlbah. Pa mosque pali inshinshi shibili nelyo shitatu ishalembelwepo amabwe ku kulyo kwa musebo, pa musebo uwapapatala. Ni ku lubali lwa ku kulyo ulwa musebo uwapapatala umo Abdullah apitilepo inshita imo ilyo alebwela ukufuma ku mushi wa Al ’Irj pa numa ya kasuba ukubwelela pa kati ka bushiku, lyene apepele Zhuhur pa ng’anda ya mapepo. Na kabili atile, inshita imo aiminine pa miti iikalamba ku kulyo kwa musebo pa mumana wa menshi mupepi no mushi wa Harsya. Umumana wa menshi uli ku mpela ya musebo wa mushi wa Harsya uuli ubutali bwa kupoosa umupeto - mupepi na fibili muli fitatu ifya mailoshi -. Inshita imo Abdullah apepele mupepi no muti ukalamba kabili uwalepa pa miti iikalamba iyi . t. Na kabili atile, inshita imo, Kasesema aiminine pa mumana wa menshi uwasangilwe mupepi ne cishiba icaleitwa Marrul Zhahran, e kutila pa ntanshi ya Medina ilyo aletentemuka mu cishiba ca Shafrawat. Aiminine no kutentemukila panshi iyo ili ku lubali lwa ku kulyo ulwa musebo nga ca kuti ulelungama ku Mecca. Ubutali bwa pa kati ka mumana aimininepo no musebo tabwacilile pa kupoosa ilibwe. Na kabili amwebele ukuti Kasesema inshita imo aiminine pa Dzu Thuwa no kulaala kulya ukufika ku kasuba, lyene acitile ipepo lya kasuba kulya ilyo aleya ku kutandalila Mecca. Icifulo uko Kasesema apepelepo cali pa lupili ulukalamba, te mu cifulo apo nomba umushici wakuulwa, uuli pa nshi ya lupili. Na kabili amwebele ukuti Kasesema inshita imo aloleshe ku mpongolo shibili isha kwingililamo ku lupili ulwali mupepi no bukulu bwa Kaaba, icifulo ca luko ica nomba cili ku kulyo kwa mosque uwaimikwe. Kabili icifulo uko Kasesema apepele cali icacepako ukucila pa cipuna cafiita. Ubutantiko ukufuma kuli cilya cifulo ukufika ku lupili bwali amafuti ikumi nelyo fimbi ifya musango yo. Kabili nga mwapepa ukulolesha ku nshila shibili isha kuya ku lupili ninshi icifulo cili pa kati ka uko mwiminine na Kaaba’.

Hadith

Imam Bukhari : 463

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ قَالَ أَخْبَرَنَا مَالِكٌ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبَّاسٍ أَنَّهُ قَالَأَقْبَلْتُ رَاكِبًا عَلَى حِمَارٍ أَتَانٍ وَأَنَا يَوْمَئِذٍ قَدْ نَاهَزْتُ الِاحْتِلَامَ وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُصَلِّي بِالنَّاسِ بِمِنًى إِلَى غَيْرِ جِدَارٍ فَمَرَرْتُ بَيْنَ يَدَيْ بَعْضِ الصَّفِّ فَنَزَلْتُ وَأَرْسَلْتُ الْأَتَانَ تَرْتَعُ وَدَخَلْتُ فِي الصَّفِّ فَلَمْ يُنْكِرْ ذَلِكَ عَلَيَّ أَحَدٌ

Calishimikilwe kuli ifwe [‘Abdullah bin Yusuf] atile, calishimikilwe kuli ifwe [Malik] ukufuma kuli [Ibn Shihab] ukufuma kuli [‘Abdullah bin ‘Abdullah bin ‘Utbah] ukufuma kuli [‘Abdullah bin ‘Abbas] ukuti atile, ‘Ubushiku bumo naishile pa mpunda ya mwanakashi pa nshita ilya albertmo kabili. Pa nshita ilya Kasesema alepepa pamo na bantu abengi mu Mina ukwabula ifibumba - ifipe - pa ntanshi yakwe. E ico napitile pa ntanshi ya milongo imo, lyene nafuminepo kabili nalekele impunda yandi ukufwaya ifya kulya. Lyena naingile mu mulongo wa mulongo kabili takwali uwankalipile’.

Hadith

Imam Bukhari : 464

حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ يَعْنِي ابْنَ مَنْصُورٍ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ نُمَيْرٍ قَالَ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ إِذَا خَرَجَ يَوْمَ الْعِيدِ أَمَرَ بِالْحَرْبَةِ فَتُوضَعُ بَيْنَ يَدَيْهِ فَيُصَلِّي إِلَيْهَا وَالنَّاسُ وَرَاءَهُ وَكَانَ يَفْعَلُ ذَلِكَ فِي السَّفَرِ فَمِنْ ثَمَّ اتَّخَذَهَا الْأُمَرَاءُ

Ici cishinka ca kuti, ilyo Umutumwa wa kwa Lesa, e kutila Ibn Mansur, alepepa ukuti: pa ntanshi yakwe. Lyene apepele ukulolesha kuli wene, ilyo abantu balepepa ku numa yakwe. Kabili acitile ici ilyo ale-enda, ica kuti lyene calitwalilile intungulushi -Khulafa Rasyidun-'.

Hadith

Imam Bukhari : 465

حَدَّثَنَا أَبُو الْوَلِيدِ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ عَوْنِ بْنِ أَبِي جُحَيْفَةَ قَالَ سَمِعْتُ أَبِيأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلَّى بِهِمْ بِالْبَطْحَاءِ وَبَيْنَ يَدَيْهِ عَنَزَةٌ الظُّهْرَ رَكْعَتَيْنِ وَالْعَصْرَ رَكْعَتَيْنِ تَمُرُّ بَيْنَ يَدَيْهِ الْمَرْأَةُ وَالْحِمَارُ

Ici cishinka ca kuti, “Naumfwile [tata], ukuti Kasesema inshita imo apepele pamo na banankwe mu cifulo ca Bathha, kabili pa ntanshi yakwe pali akapepala akanono. Acitile ama raka yabili aya pepo lya Zhuhur na ma raka yabili aya pepo lya Asr, ilyo abanakashi ne mpunda balepita pa ntanshi yakwe.’

Hadith

Imam Bukhari : 466

حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ زُرَارَةَ قَالَ أَخْبَرَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ أَبِي حَازِمٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ سَهْلِ بْنِ سَعْدٍ قَالَكَانَ بَيْنَ مُصَلَّى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَبَيْنَ الْجِدَارِ مَمَرُّ الشَّاةِ

Calitwebelwe ['Amru bin Zurarah] atile, calishimikilwe kuli ifwe ['Abdul 'Aziz bin Abu Hazim] ukufuma kuli [wishi] ukufuma kuli [Sahl bin Sa'd] atile, 'Ubutali bwa pakati ka cifulo ca mapepo ica kwa Rasulullah sallallahu 'alaihi wasallam ne cibumba nga fintu cileya -umuputule nga fintu caba.'

Hadith

Imam Bukhari : 467

حَدَّثَنَا الْمَكِّيُّ بْنُ إِبْرَاهِيمَ قَالَ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ أَبِي عُبَيْدٍ عَنْ سَلَمَةَ قَالَكَانَ جِدَارُ الْمَسْجِدِ عِنْدَ الْمِنْبَرِ مَا كَادَتْ الشَّاةُ تَجُوزُهَا

Caebelwe kuli ifwe [Al Makki bin Ibrahim] atile, caebelwe kuli ifwe [Yazid bin Abu ’Ubaid] ukufuma [Salamah] atile, ‘Ubutali bwa pa kati ka fibumba fya mu mosque ne cipuna ca kusebelelamo buli mupepi no bukulu bwa mbushi kuti yapita’.

Hadith

Imam Bukhari : 468

حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ أَخْبَرَنِي نَافِعٌ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يُرْكَزُ لَهُ الْحَرْبَةُ فَيُصَلِّي إِلَيْهَا

Atwebele [Musaddad] atile, atwebele [Yahya] ukufuma kuli [‘Ubaidullah] anjebele [Nafi’] ukufuma kuli [‘Abdullah bin ‘Umar], ukuti Kasesema saw alibikile umupeto no kupepa ukulolesha kuli wene’.

Hadith

Imam Bukhari : 469

حَدَّثَنَا آدَمُ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ حَدَّثَنَا عَوْنُ بْنُ أَبِي جُحَيْفَةَ قَالَ سَمِعْتُ أَبِي قَالَخَرَجَ عَلَيْنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِالْهَاجِرَةِ فَأُتِيَ بِوَضُوءٍ فَتَوَضَّأَ فَصَلَّى بِنَا الظُّهْرَ وَالْعَصْرَ وَبَيْنَ يَدَيْهِ عَنَزَةٌ وَالْمَرْأَةُ وَالْحِمَارُ يَمُرُّونَ مِنْ وَرَائِهَا

Atile [Adamu] atile, atile [Syu’bah] atile, atile [Aun bin Abu Juhaifah] atile, ‘Naumfwile [tata] alelanda ukuti, ‘Kasesema alifumine ku kutukumanya mu kukaba kwa kasuba. Lyene bamupeele icipe icaiswilemo amenshi, lyena alisambilile no kucita amapepo ya Dhuhr na Asr pamo na ifwe. Pali ilya nshita umuti walipooselwe pa ntanshi yakwe, lintu abanakashi ne mpunda balepita pa numa ya muti wa mbao.’

Hadith

Imam Bukhari : 470

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمِ بْنِ بَزِيعٍ قَالَ حَدَّثَنَا شَاذَانُ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ عَطَاءِ بْنِ أَبِي مَيْمُونَةَ قَالَ سَمِعْتُ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ قَالَكَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا خَرَجَ لِحَاجَتِهِ تَبِعْتُهُ أَنَا وَغُلَامٌ وَمَعَنَا عُكَّازَةٌ أَوْ عَصًا أَوْ عَنَزَةٌ وَمَعَنَا إِدَاوَةٌ فَإِذَا فَرَغَ مِنْ حَاجَتِهِ نَاوَلْنَاهُ الْإِدَاوَةَ

Calembwa kuli ifwe [Muhammad bin Hatim bin Bazi’] atile, caebelwe kuli ifwe [Syadzan] ukufuma kuli [Syu’bah] ukufuma kuli [‘Atha’ bin Abu Maimunah] atile, ‘Naumfwile [Anas bin Malik] alelanda ukuti, ‘Ilyo Kasesema alemukonka no kumutwala ku nse, umuti, nelyo iciputulwa ca nkuni, nelyo umupeto ne cipe icaiswilemo amenshi. Nga apwisha ukufuuta, lyene twamupeela icipe’.

Hadith

Imam Bukhari : 471

حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ الْحَكَمِ عَنْ أَبِي جُحَيْفَةَ قَالَخَرَجَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِالْهَاجِرَةِ فَصَلَّى بِالْبَطْحَاءِ الظُّهْرَ وَالْعَصْرَ رَكْعَتَيْنِ وَنَصَبَ بَيْنَ يَدَيْهِ عَنَزَةً وَتَوَضَّأَ فَجَعَلَ النَّاسُ يَتَمَسَّحُونَ بِوَضُوئِهِ

Camwebele ukuti [Sulaiman bin Harb] atile, caebelwe kuli ifwe [Syu’bah] ukufuma kuli [Al Hakam] ukufuma kuli [Abu Juhaifah] atile, ‘Umutumwa wa kwa Lesa afumine mu kukaba kwa kasuba. Lyena acitile amapepo yabili aya Zhuhur na ‘Asr’ mu Batha. Pali ilya nshita, umuti walipooselwe pa ntanshi yakwe. Ilyo alesamba, abantu balemupaka amenshi ukufuma ku kusamba kwakwe pa mubili wakwe.

Hadith

Imam Bukhari : 472

حَدَّثَنَا الْمَكِّيُّ بْنُ إِبْرَاهِيمَ قَالَ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ أَبِي عُبَيْدٍ قَالَكُنْتُ آتِي مَعَ سَلَمَةَ بْنِ الْأَكْوَعِ فَيُصَلِّي عِنْدَ الْأُسْطُوَانَةِ الَّتِي عِنْدَ الْمُصْحَفِ فَقُلْتُ يَا أَبَا مُسْلِمٍ أَرَاكَ تَتَحَرَّى الصَّلَاةَ عِنْدَ هَذِهِ الْأُسْطُوَانَةِ قَالَ فَإِنِّي رَأَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَتَحَرَّى الصَّلَاةَ عِنْدَهَا

Camwebele ukuti [Al Makki bin Abrahim] atile, caebelwe kuli ifwe [Yazid bin Abu ’Ubaid] atile, ‘Ine na [Salamah bin Al Akwa’] twaishile -ku mosque-, lyene apepele ukulolesha ku cimuti icali mupepi ne cifulo ca muhshaf. Lyena naipushe ukuti, ‘We Abu Musulumi, mulandu nshi ndemona ukuti ulesala icifulo ca kupepelapo mupepi na iyi nsonsela? ' Ayaswike ati, 'Mu cine cine namwene Kasesema asalilepo ukupepa kulya''.

Hadith

Imam Bukhari : 473

حَدَّثَنَا قَبِيصَةُ قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ عَمْرِو بْنِ عَامِرٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَلَقَدْ رَأَيْتُ كِبَارَ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَبْتَدِرُونَ السَّوَارِيَ عِنْدَ الْمَغْرِبِوَزَادَ شُعْبَةُ عَنْ عَمْرٍو عَنْ أَنَسٍ حَتَّى يَخْرُجَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ

Ici cishinka ca kuti, “Inshita imo namwene ifibusa ifikulu balebutuka ukulola ku cimuti mu nshita ya kwita kwa Maghrib ku kupepa.” [Syu’bah] alundilepo ukufuma kuli [‘Amru] ukufuma kuli [Anas], ‘Eico Kasesema saw afumine’.

Hadith

Imam Bukhari : 474

حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ قَالَ حَدَّثَنَا جُوَيْرِيَةُ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَدَخَلَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْبَيْتَ وَأُسَامَةُ بْنُ زَيْدٍ وَعُثْمَانُ بْنُ طَلْحَةَ وَبِلَالٌ فَأَطَالَ ثُمَّ خَرَجَ وَكُنْتُ أَوَّلَ النَّاسِ دَخَلَ عَلَى أَثَرِهِ فَسَأَلْتُ بِلَالًا أَيْنَ صَلَّى قَالَ بَيْنَ الْعَمُودَيْنِ الْمُقَدَّمَيْنِ

Calishimikilwe kuli ifwe [Musa bin Isma’il] atile, cashimikilwe kuli ifwe [Juwairiah] ukufuma kuli [Nafi’] ukufuma kuli [Ibn ‘Umar] atile, ‘Kasesema saw aingile mu Kaaba pamo na Usamah bin Zaid, ‘Uthman bin Talhah na Bilal pa nshita yalepa nga nshi. Lyene afumine kabili nine muntu wa kubalilapo ukwingila pa numa ya kufuma. Lyene naipwishe Bilal ukuti, ‘Ni kwi alepepa? ’ [Bilal] ayaswike ukuti, ‘Pa kati ka fipimo fibili ifya ku ntanshi’.

Hadith

Imam Bukhari : 475

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ قَالَ أَخْبَرَنَا مَالِكٌ عَنْ نَافِعٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ دَخَلَ الْكَعْبَةَ وَأُسَامَةُ بْنُ زَيْدٍ وَبِلَالٌ وَعُثْمَانُ بْنُ طَلْحَةَ الْحَجَبِيُّ فَأَغْلَقَهَا عَلَيْهِ وَمَكَثَ فِيهَا فَسَأَلْتُ بِلَالًا حِينَ خَرَجَ مَا صَنَعَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ جَعَلَ عَمُودًا عَنْ يَسَارِهِ وَعَمُودًا عَنْ يَمِينِهِ وَثَلَاثَةَ أَعْمِدَةٍ وَرَاءَهُ وَكَانَ الْبَيْتُ يَوْمَئِذٍ عَلَى سِتَّةِ أَعْمِدَةٍ ثُمَّ صَلَّىوَقَالَ لَنَا إِسْمَاعِيلُ حَدَّثَنِي مَالِكٌ وَقَالَ عَمُودَيْنِ عَنْ يَمِينِهِ

Camwebelwe kuli ifwe [‘Abdullah bin Yusuf] atile, cashimikilwe kuli ifwe [Malik] ukufuma kuli [Nafi’] ukufuma kuli [‘Abdullah bin ‘Umar], ukuti Rasulullah uuli onse aingile mu Kaaba pamo na Usamah umbi Zaid, Bilal na Uthman umbi ali uwafungwa. Lyene pa numa ya kufuma namwipwishe [Bilal] ifyo alecita mu kati. Bilal ayaswike ati, "Apangile inkonto ku kulyo, lyena imo ku kulyo ne nkonto shitatu ku numa ya iko - pali ilya nshita kwali inkonto mutanda isha Kaaba - lyena apepele." [Isma’ili] alandile kuli ifwe; [Malik] anjebele, atile, ‘Imipeto ibili ku kulyo’.

Hadith

Imam Bukhari : 476

حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ الْمُنْذِرِ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو ضَمْرَةَ قَالَ حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ عُقْبَةَ عَنْ نَافِعٍ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَكَانَ إِذَا دَخَلَ الْكَعْبَةَ مَشَى قِبَلَ وَجْهِهِ حِينَ يَدْخُلُ وَجَعَلَ الْبَابَ قِبَلَ ظَهْرِهِ فَمَشَى حَتَّى يَكُونَ بَيْنَهُ وَبَيْنَ الْجِدَارِ الَّذِي قِبَلَ وَجْهِهِ قَرِيبًا مِنْ ثَلَاثَةِ أَذْرُعٍ صَلَّى يَتَوَخَّى الْمَكَانَ الَّذِي أَخْبَرَهُ بِهِ بِلَالٌ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلَّى فِيهِ قَالَ وَلَيْسَ عَلَى أَحَدِنَا بَأْسٌ إِنْ صَلَّى فِي أَيِّ نَوَاحِي الْبَيْتِ شَاءَ

Catweba [Ibrahim bin Al Mundzir] atile, catweba [Abu Dlamrah] atile, catweba [Musa bin ‘Uqbah] ukufuma kuli [Nafi’] ukuti [‘Abdullah bin ‘Umar], ukuti ilyo aingila muli Kaaba, aleenda ukulola ku ntanshi ilyo umulyango wa Kaaba wakwe uli ku numa. Atwalilile ukwenda ukufika na lintu kwaba amamita mupepi na yatatu pa kati kakwe ne cibumba pa ntanshi yakwe, lyene apepele pa ncende apo [Bilal] alondolwele ukuti Kasesema alipepele muli cilya cifulo’. Abdullah bin Umar atile, 'Kabili tapali icabipa kuli umo uwa ifwe ukupepa muli Kaaba ukulolesha konse uko alefwaya'.

Hadith

Imam Bukhari : 477

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي بَكْرٍ الْمُقَدَّمِيُّ حَدَّثَنَا مُعْتَمِرٌ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ كَانَ يُعَرِّضُ رَاحِلَتَهُ فَيُصَلِّي إِلَيْهَا قُلْتُ أَفَرَأَيْتَ إِذَا هَبَّتْ الرِّكَابُ قَالَ كَانَ يَأْخُذُ هَذَا الرَّحْلَ فَيُعَدِّلُهُ فَيُصَلِّي إِلَى آخِرَتِهِ أَوْ قَالَ مُؤَخَّرِهِ وَكَانَ ابْنُ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَفْعَلُهُ

Camwebele ukuti [Muhammad bin Abu Bakr Al Muqaddami] atwebele [Mu’tamir] ukufuma kuli [Ubaidullah bin ‘Umar] ukufuma kuli [Nafi’] ukufuma kuli [Ibn ‘Umar] ukufuma kuli Kasesema, ukuti inshita imo akakile ulupili lwakwe no kupepa ukulolesha kuli wene’. I -Nafi'- atile, 'Bushe walimonapo ukuti ulupili lwakwe lwaleenda? Ibn Umar ayaswike ati, ‘Abuulile umushipa wa cipuna no kuubika pa ntanshi yakwe, lyena apepele ukulolesha kuli wene’. Kabili Ibn 'Umar na o alicitile'.

Hadith

Imam Bukhari : 478

حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ قَالَ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ الْأَسْوَدِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْأَعَدَلْتُمُونَا بِالْكَلْبِ وَالْحِمَارِ لَقَدْ رَأَيْتُنِي مُضْطَجِعَةً عَلَى السَّرِيرِ فَيَجِيءُ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَيَتَوَسَّطُ السَّرِيرَ فَيُصَلِّي فَأَكْرَهُ أَنْ أُسَنِّحَهُ فَأَنْسَلُّ مِنْ قِبَلِ رِجْلَيْ السَّرِيرِ حَتَّى أَنْسَلَّ مِنْ لِحَافِي

Nga ca kuti [Uthman bin Abu Syaibah] atile, atile [Jarir] ukufuma kuli [Mansur] ukufuma kuli [Ibrahim] ukufuma kuli [Al Aswad] ukufuma kuli [Aisyah] atile, ‘Bushe muletulinganisha ku mbwa ne mpunda? Mu cine cine, inshita imo nalele pa cipuna, lyene Kasesema aishile no kwiminina alepepa pa kati ka cipuna. Tanalefwaya ukumusakamika, e co nafumishe amakasa yandi pa cipuna panono panono ukufika na lintu nafumine mu cipe candi.’

Hadith

Imam Bukhari : 479

حَدَّثَنَا أَبُو مَعْمَرٍ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَارِثِ قَالَ حَدَّثَنَا يُونُسُ عَنْ حُمَيْدِ بْنِ هِلَالٍ عَنْ أَبِي صَالِحٍ أَنَّ أَبَا سَعِيدٍ قَالَ قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ح و حَدَّثَنَا آدَمُ بْنُ أَبِي إِيَاسٍ قَالَ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ المُغِيرَةِ قَالَ حَدَّثَنَا حُمَيْدُ بْنُ هِلَالٍ الْعَدَوِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو صَالِحٍ السَّمَّانُ قَالَ رَأَيْتُ أَبَا سَعِيدٍ الْخُدْرِيَّفِي يَوْمِ جُمُعَةٍ يُصَلِّي إِلَى شَيْءٍ يَسْتُرُهُ مِنْ النَّاسِ فَأَرَادَ شَابٌّ مِنْ بَنِي أَبِي مُعَيْطٍ أَنْ يَجْتَازَ بَيْنَ يَدَيْهِ فَدَفَعَ أَبُو سَعِيدٍ فِي صَدْرِهِ فَنَظَرَ الشَّابُّ فَلَمْ يَجِدْ مَسَاغًا إِلَّا بَيْنَ يَدَيْهِ فَعَادَ لِيَجْتَازَ فَدَفَعَهُ أَبُو سَعِيدٍ أَشَدَّ مِنْ الْأُولَى فَنَالَ مِنْ أَبِي سَعِيدٍ ثُمَّ دَخَلَ عَلَى مَرْوَانَ فَشَكَا إِلَيْهِ مَا لَقِيَ مِنْ أَبِي سَعِيدٍ وَدَخَلَ أَبُو سَعِيدٍ خَلْفَهُ عَلَى مَرْوَانَ فَقَالَ مَا لَكَ وَلِابْنِ أَخِيكَ يَا أَبَا سَعِيدٍ قَالَ سَمِعْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِذَا صَلَّى أَحَدُكُمْ إِلَى شَيْءٍ يَسْتُرُهُ مِنْ النَّاسِ فَأَرَادَ أَحَدٌ أَنْ يَجْتَازَ بَيْنَ يَدَيْهِ فَلْيَدْفَعْهُ فَإِنْ أَبَى فَلْيُقَاتِلْهُ فَإِنَّمَا هُوَ شَيْطَانٌ

Catulondolwela [Abu Ma’mar] atile, catulondolwela [Abdul Warits] atile, catulondolwela [Yunus] ukufuma kuli [Humaid bin Hilal] ukufuma kuli [Abu Salih] ukuti [Abu Sa’id] atile, ‘Abu Ma’mar atile, ‘Abu Ma’mar atile. -mu nshila imbi yalumbulwa- Atwebele [Adamu bin Abu Iyas] atile, atushimikile [Sulaiman bin Al Mughirah] atile, atushimikile [Humaid bin Hilal Al 'Adawi] atile, atushimikile [Abu Salih nga Samman] atile, 'Pa Cisano namwene [Abu Sa'idi] alemulenga abantu - na-. Lyene umulumendo umo ukufuma ku Bani Abu Mu’aith ali mupepi no kupita pa ntanshi yakwe. E ico Abu Sa’id alicingilile umuntu pa kumukata pa cifuba. Umulumendo afwaile inshila lelo takwali nangu imo kano fye pa ntanshi ya kwa Abu Sa’id. E ico umulumendo abweleele na kabili pa kuti apite. Abu Sa’id alimulwike na kabili na maka ukucila pa muku wa kubalilapo. Lyene umulumendo afumine kuli Abu Sa’id no kukumanya Marwan, lyene alilandile pa fyacitike pa kati kakwe na Abu Sa’id. Pa numa ya ico Abu Saidi aile ku kumona Marwan, Marwan atile, ‘Cinshi wacitile ku mwana wa munyina obe, we Abu Saidi?’ Abu Sa’id ayaswike ukuti, ‘Inshita imo naumfwile Kasesema alelanda ukuti: ‘Nga ca kuti umo pali imwe apepa ukulolesha ku cintu cimo icamupaatulako ku bantu bambi, ninshi umuntu umo alefwaya ukupita pa ntanshi yakwe, kanshi lekeni alecingililwa. Nga talefwaya lyena mulwishe, pantu ni Satana’.

Hadith

Imam Bukhari : 480

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ قَالَ أَخْبَرَنَا مَالِكٌ عَنْ أَبِي النَّضْرِ مَوْلَى عُمَرَ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ عَنْ بُسْرِ بْنِ سَعِيدٍأَنَّ زَيْدَ بْنَ خَالِدٍ أَرْسَلَهُ إِلَى أَبِي جُهَيْمٍ يَسْأَلُهُ مَاذَا سَمِعَ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الْمَارِّ بَيْنَ يَدَيْ الْمُصَلِّي فَقَالَ أَبُو جُهَيْمٍ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَوْ يَعْلَمُ الْمَارُّ بَيْنَ يَدَيْ الْمُصَلِّي مَاذَا عَلَيْهِ لَكَانَ أَنْ يَقِفَ أَرْبَعِينَ خَيْرًا لَهُ مِنْ أَنْ يَمُرَّ بَيْنَ يَدَيْهِ قَالَ أَبُو النَّضْرِ لَا أَدْرِي أَقَالَ أَرْبَعِينَ يَوْمًا أَوْ شَهْرًا أَوْ سَنَةً

Atwebele ukuti [‘Abdullah bin Yusuf] atile, atwebele [Malik] ukufuma kuli [Abu An Nadlr] umusha wa kale uwa kwa ‘Umar bin ‘Abaidullah ukufuma kuli [Busr bin Sa’id] ukuti Zaid bin Khalid amutumine kuli Abu Juhaim ukumwipusha ifyo aumfwile ukufuma kuli ‘Abu An Nadlr’ abantu abapitilepo bali ukupepa. [Abu Juhaim] lyena atile, ‘Umutumwa wa kwa Lesa (ukutemwa kwa kwa Lesa) atile: ‘Nga ca kuti umuntu uupita pa ntanshi ya muntu uulepepa alishiba ifyo akakonkapo, kuti cawama kuli wene ukwiminina imiku amakumi yane ukucila nga apita pa ntanshi ya muntu uulepepa’. Abu An Nadlr atile, ‘Nshishibe ico impendwa ‘amakumi yane’ ipilibula, nga ca kuti inshiku amakumi yane, nelyo imyeshi, nelyo imyaka’.