Imam Bukhari : 421
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ قَالَ حَدَّثَنِي نَافِعٌ قَالَ أَخْبَرَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَأَنَّهُ كَانَ يَنَامُ وَهُوَ شَابٌّ أَعْزَبُ لَا أَهْلَ لَهُ فِي مَسْجِدِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Atile [Musaddad] atile, atile [Yahya] ukufuma kuli [‘Ubaidullah] atile, atile [‘Nafi’] atile, atile [‘Abdullah bin ‘Umar], ukuti inshita imo alaala mu mosque wa kwa Kasesema ilyo ali fye no lupwa lumo.
Imam Bukhari : 422
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ أَبِي حَازِمٍ عَنْ أَبِي حَازِمٍ عَنْ سَهْلِ بْنِ سَعْدٍ قَالَجَاءَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَيْتَ فَاطِمَةَ فَلَمْ يَجِدْ عَلِيًّا فِي الْبَيْتِ فَقَالَ أَيْنَ ابْنُ عَمِّكِ قَالَتْ كَانَ بَيْنِي وَبَيْنَهُ شَيْءٌ فَغَاضَبَنِي فَخَرَجَ فَلَمْ يَقِلْ عِنْدِي فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِإِنْسَانٍ انْظُرْ أَيْنَ هُوَ فَجَاءَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ هُوَ فِي الْمَسْجِدِ رَاقِدٌ فَجَاءَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ مُضْطَجِعٌ قَدْ سَقَطَ رِدَاؤُهُ عَنْ شِقِّهِ وَأَصَابَهُ تُرَابٌ فَجَعَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَمْسَحُهُ عَنْهُ وَيَقُولُ قُمْ أَبَا تُرَابٍ قُمْ أَبَا تُرَابٍ
Ici citabo ca kuti: “Abdul Aziz bin Sa’d] atile, ‘Abdul Aziz bin Sa’d] atile, ‘Ali ali taali ku ng’anda ya kwa Fatimah lelo Ali talipo. Lyene aipwishe ukuti: ‘Umwana wa kwa banyinakulu ali kwi?’ Fatimah ayaswike ukuti, ‘Cili icacitike pa kati kandi nankwe ica kuti alifulilwe kuli ine, lyene alifuminepo kabili tacitilepo ukusendama pa ng’anda’. E ico Kasesema atile ku muntu umo ati: ‘Moneni, ni kwi ali!’ Lyene umuntu abweleele no kutila, ‘O Mutumwa wa kwa Lesa, ali mu mosque alelala’. E ico Umutumwa wa kwa Lesa aishile kuli wene, pali ilya nshita Ali ali uwalala ilyo ica kufwala cakwe calepona ku lubali lwakwe ukufika na lintu afimbilwe ku lukungu. E ico, umukalamba wa ng’anda alimusangulula no kutila: ‘We Abu Thurab, buka. O Abu Thurab, buka’.
Imam Bukhari : 423
حَدَّثَنَا يُوسُفُ بْنُ عِيسَى قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ فُضَيْلٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي حَازِمٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَلَقَدْ رَأَيْتُ سَبْعِينَ مِنْ أَصْحَابِ الصُّفَّةِ مَا مِنْهُمْ رَجُلٌ عَلَيْهِ رِدَاءٌ إِمَّا إِزَارٌ وَإِمَّا كِسَاءٌ قَدْ رَبَطُوا فِي أَعْنَاقِهِمْ فَمِنْهَا مَا يَبْلُغُ نِصْفَ السَّاقَيْنِ وَمِنْهَا مَا يَبْلُغُ الْكَعْبَيْنِ فَيَجْمَعُهُ بِيَدِهِ كَرَاهِيَةَ أَنْ تُرَى عَوْرَتُهُ
Caebelwe kuli ifwe [Yusuf bin ‘Isa] atile, caebelwe kuli ifwe [Ibn Fudlail] ukufuma kuli [wishi] ukufuma kuli [Abu Hazm] ukufuma kuli [Abu Hurairah] atile, ‘Mu cine cine, namwene abantu mupepi na makumi cinelubali ukufuma ku Ashhabush Shuffah. Takuli nangu umo uwa bene uwakwete rida’ -icipe-, nelyo insalu, nelyo ifya kufwala ifitali kano fye nga bafikile pa nshingo shabo. Bamo pali bene bali ne nsalu shabo ukufika pa kati ka fipimo fyabo kabili bambi bali ne nsalu shabo ukufika ku nkonkoni shabo. Lyene alicifukatile ne minwe yakwe pantu alesakamikwa ukuti ifiputulwa fyakwe ifya ku nse kuti fyamoneka.
Imam Bukhari : 424
حَدَّثَنَا خَلَّادُ بْنُ يَحْيَى قَالَ حَدَّثَنَا مِسْعَرٌ قَالَ حَدَّثَنَا مُحَارِبُ بْنُ دِثَارٍ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَأَتَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ فِي الْمَسْجِدِ قَالَ مِسْعَرٌ أُرَاهُ قَالَ ضُحًى فَقَالَ صَلِّ رَكْعَتَيْنِ وَكَانَ لِي عَلَيْهِ دَيْنٌ فَقَضَانِي وَزَادَنِي
Caebelwe kuli ifwe [Khallad bin Yahya] atile, caebelwe kuli ifwe [Mis'ar] atile, caebelwe kuli ifwe [Muharib bin Ditsar] ukufuma kuli [Jabir bin 'Abdullah] atile, 'Naishile ku kumona Kasesema sallallaahu 'alaihi wasallam ilyo ali mu mosque atile, 'Ine,' Jabir bin Abdullah atile: ‘Atile: ‘Pepa imiku ibili rak’ah’. Pali ilya nshita ali ne nkongole kuli ine. E ico alipile no kunjeba ifyafulilako’.
Imam Bukhari : 425
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ قَالَ أَخْبَرَنَا مَالِكٌ عَنْ عَامِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الزُّبَيْرِ عَنْ عَمْرِو بْنِ سُلَيْمٍ الزُّرَقِيِّ عَنْ أَبِي قَتَادَةَ السَّلَمِيِّأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا دَخَلَ أَحَدُكُمْ الْمَسْجِدَ فَلْيَرْكَعْ رَكْعَتَيْنِ قَبْلَ أَنْ يَجْلِسَ
Calishimikilwe kuli ifwe [‘Abdullah bin Yusuf] atile, cashimikilwe kuli ifwe [Malik] ukufuma kuli [‘Amir bin ‘Abdullah bin Az Zubair] ukufuma kuli [‘Amru bin Sulaim Az Zaraqi] ukufuma kuli [‘Abu Qatadah nga Salami], ukuti Umutumwa wa kwa Lesa lekeni wene atile: rak’ah shibili ilyo ashilaikala’.
Imam Bukhari : 426
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ قَالَ أَخْبَرَنَا مَالِكٌ عَنْ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ الْأَعْرَجِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الْمَلَائِكَةُ تُصَلِّي عَلَى أَحَدِكُمْ مَا دَامَ فِي مُصَلَّاهُ الَّذِي صَلَّى فِيهِ مَا لَمْ يُحْدِثْ تَقُولُ اللَّهُمَّ اغْفِرْ لَهُ اللَّهُمَّ ارْحَمْهُ
. Ici citabo ca kuti: ‘Abamalaika lyonse balapeela amapaalo umo uwa imwe ali mu nshita itali nga fintu ali no kupepa pa kuti - lelo acitile Hadati wakwe. Malaika atile, ‘O Lesa, mumwelele. O Lesa, mufwile uluse''.
Imam Bukhari : 427
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ بْنِ سَعْدٍ قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ صَالِحِ بْنِ كَيْسَانَ قَالَ حَدَّثَنَا نَافِعٌ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ أَخْبَرَهُأَنَّ الْمَسْجِدَ كَانَ عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَبْنِيًّا بِاللَّبِنِ وَسَقْفُهُ الْجَرِيدُ وَعُمُدُهُ خَشَبُ النَّخْلِ فَلَمْ يَزِدْ فِيهِ أَبُو بَكْرٍ شَيْئًا وَزَادَ فِيهِ عُمَرُ وَبَنَاهُ عَلَى بُنْيَانِهِ فِي عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِاللَّبِنِ وَالْجَرِيدِ وَأَعَادَ عُمُدَهُ خَشَبًا ثُمَّ غَيَّرَهُ عُثْمَانُ فَزَادَ فِيهِ زِيَادَةً كَثِيرَةً وَبَنَى جِدَارَهُ بِالْحِجَارَةِ الْمَنْقُوشَةِ وَالْقَصَّةِ وَجَعَلَ عُمُدَهُ مِنْ حِجَارَةٍ مَنْقُوشَةٍ وَسَقَفَهُ بِالسَّاجِ
Caebelwe kuli ifwe [‘Ali bin ‘Abdullah] atile, caebelwe kuli ifwe [‘Ya’qub bin Ibrahim bin Sa’d] atile, caebelwe kuli ine [tata] ukufuma kuli [Salih bin Kaisan] atile, caebelwe kuli ifwe [Nafi’] ukuti [‘Abdullah bin ‘Abdullah Raihiullah wene uwa ‘Umarullah’ inshita ku] waslam icikuulwa ca mapepo cakuulwe ukubomfya ibumba lyakosa -amabwe-. Iciputulwa ca pa muulu capangilwe ku mabula lintu inkonto shapangilwe ku fimuti fya muti wa date. Mu nshita ya kwa Abu Bakr, tapeele ukuwamya kwalundwako, lyena mu nshita ya kwa Umar bin Al Khaththab apeele ukuwamya kwalundwako, Umar alungike ne fibumba ne misambo ya miolife ukulingana ne mibele yaliko mu nshita ya kwa Kasesema. Apilibwile inkonto iikalamba pa cifulo ca iko. Lyena mu nshita ya kwa Uthman acitile ifintu ifingi ifya kwalula no kulungika, akuulile ifibumba fya mushi ukufuma ku mabwe ayasembwa na mabwe ya lime. Lyene inkonto shapangwa ku mabwe ayasembwa kabili umutenge wapangwa ku fimuti fyasalilwe.
Imam Bukhari : 428
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ مُخْتَارٍ قَالَ حَدَّثَنَا خَالِدٌ الْحَذَّاءُ عَنْ عِكْرِمَةَ قَالَ لِي ابْنُ عَبَّاسٍ وَلِابْنِهِ عَلِيٍّ انْطَلِقَا إِلَى أَبِي سَعِيدٍفَاسْمَعَا مِنْ حَدِيثِهِ فَانْطَلَقْنَا فَإِذَا هُوَ فِي حَائِطٍ يُصْلِحُهُ فَأَخَذَ رِدَاءَهُ فَاحْتَبَى ثُمَّ أَنْشَأَ يُحَدِّثُنَا حَتَّى أَتَى ذِكْرُ بِنَاءِ الْمَسْجِدِ فَقَالَ كُنَّا نَحْمِلُ لَبِنَةً لَبِنَةً وَعَمَّارٌ لَبِنَتَيْنِ لَبِنَتَيْنِ فَرَآهُ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَيَنْفُضُ التُّرَابَ عَنْهُ وَيَقُولُ وَيْحَ عَمَّارٍ تَقْتُلُهُ الْفِئَةُ الْبَاغِيَةُ يَدْعُوهُمْ إِلَى الْجَنَّةِ وَيَدْعُونَهُ إِلَى النَّارِ قَالَ يَقُولُ عَمَّارٌ أَعُوذُ بِاللَّهِ مِنْ الْفِتَنِ
Atile [Musaddad] atile, atile [‘Abdul Aziz bin Mukhtar ] atile, atile [‘Khalid Al Hadza’] ukufuma [‘Ikrimah], Ibn ‘Abbas kuli ine na kuli Ali, umwana wakwe, ‘Kabiyeni bonse babili kuli [Abu Sa’id] no kumfwa hadith ukufuma kuli wene!’ E ico twatendeke ukwenda. Kabili twamusangile alelungika ulupungu lwakwe, abuulile ica kufwala cakwe no kwikala. Lyene atendeke ukulanda ukufika na lintu alandile pa kukuula umushici. Atile, ‘Umo umo uwa ifwe aletele intandala imo pa nshita imo, lintu ‘Ammar aletele intandala shibili, intandala shibili pa nshita imo. Ilyo Kasesema amumwene, atile ilyo alefuuta ifumbi ilyali pali wene: ‘Umupiina Ammar, akaipaiwa ku babifi. Abaita ku mulu ilyo bene balemwita ku helo’. Ibn Abas atile, ''Ammar lyena atile, ''Ndefwaya ukucingililwa kuli Lesa ukufuma kuli uku kusefya''.
Imam Bukhari : 429
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ حَدَّثَنِي أَبُو حَازِمٍ عَنْ سَهْلٍ قَالَبَعَثَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى امْرَأَةٍ مُرِي غُلَامَكِ النَّجَّارَ يَعْمَلْ لِي أَعْوَادًا أَجْلِسُ عَلَيْهِنَّ
Ici cishinka ca kuti, “Abu Hazim] ukufuma kuli [Sahl] atile, ‘Abu Hazim atumine umwanakashi no kutila, ‘Landa umubomfi obe uwa kwa kapenta ukuti aikepo pali ilya nshita pa kuti ningacita.’
Imam Bukhari : 430
حَدَّثَنَا خَلَّادٌ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَاحِدِ بْنُ أَيْمَنَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِأَنَّ امْرَأَةً قَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَلَا أَجْعَلُ لَكَ شَيْئًا تَقْعُدُ عَلَيْهِ فَإِنَّ لِي غُلَامًا نَجَّارًا قَالَ إِنْ شِئْتِ فَعَمِلَتْ الْمِنْبَرَ
Bushe atwebele [Khallad] atile, atwebele [‘Abdul Wahid bin Aiman] ukufuma kuli [wishi] ukufuma kuli [Jabir bin ‘Abdullah], ukuti kwali umwanakashi uwatile, ‘O Mutumwa wa kwa Lesa, kuti napanga icintu cimo kuli iwe, pa kuti wikalepo? Pantu ndi no mubomfi uwaishiba bwino umulimo wa kupanga ifibumba’. Ayaswike ukuti: ‘Kabiyeni ku ntanshi, nga mulefwaya’. E ico umwanakashi apangile icipuna’.
Imam Bukhari : 431
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سُلَيْمَانَ حَدَّثَنِي ابْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي عَمْرٌو أَنَّ بُكَيْرًا حَدَّثَهُ أَنَّ عَاصِمَ بْنَ عُمَرَ بْنِ قَتَادَةَ حَدَّثَهُ أَنَّهُ سَمِعَ عُبَيْدَ اللَّهِ الْخَوْلَانِيَّ أَنَّهُ سَمِعَ عُثْمَانَ بْنَ عَفَّانَيَقُولُ عِنْدَ قَوْلِ النَّاسِ فِيهِ حِينَ بَنَى مَسْجِدَ الرَّسُولِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّكُمْ أَكْثَرْتُمْ وَإِنِّي سَمِعْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ بَنَى مَسْجِدًا قَالَ بُكَيْرٌ حَسِبْتُ أَنَّهُ قَالَ يَبْتَغِي بِهِ وَجْهَ اللَّهِ بَنَى اللَّهُ لَهُ مِثْلَهُ فِي الْجَنَّةِ
Atile [Yahya bin Sulaiman] anjebele [Ibnu Wahb] anjebele ['Amru] ukuti [Bukair] amwebele, ukuti ['Ashim bin 'Umar bin Qatadah] amwebele, ukuti aumfwile ['Ubaidullah Al Khaulani] aumfwile ['Uthman bin atile mu kati ka bantu ba 'Affan' ukukuula umushishi wa kwa Rasulullah, atile, ‘Mu cine cine, mwalanda ifingi, nangu ca kuti naumfwile Kasesema atila: ‘Nani akuulile umushishi - Bukair atile, 'Ndetontonkanya ukuti atile - pantu asubila ukusuminisha kwa kwa Lesa icintu cimo nga fintu wene akacita, Lesa akacita.'
Imam Bukhari : 432
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ قَالَ قُلْتُ لِعَمْرٍو أَسَمِعْتَ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ يَقُولُمَرَّ رَجُلٌ فِي الْمَسْجِدِ وَمَعَهُ سِهَامٌ فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَمْسِكْ بِنِصَالِهَا
Atwebele [Qutaibah bin Sa’id] atile, atwebele [Sufyan] atile, Natile kuli [‘Amru], ‘Bushe mwaumfwile [Jabir bin ‘Abdullah] atile, ‘Kuli umuntu uuleenda mu ng’anda ya mapepo alesenda umufwi. E ico Kasesema atile kuli wene: ‘Mona umutwe wa mupeto obe!’
Imam Bukhari : 433
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَاحِدِ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو بُرْدَةَ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا بُرْدَةَ عَنْ أَبِيهِعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ مَرَّ فِي شَيْءٍ مِنْ مَسَاجِدِنَا أَوْ أَسْوَاقِنَا بِنَبْلٍ فَلْيَأْخُذْ عَلَى نِصَالِهَا لَا يَعْقِرْ بِكَفِّهِ مُسْلِمًا
Caebelwe kuli ifwe [Musa bin Isma’il] atile, caebelwe kuli ifwe [‘Abdul Wahid] atile, caebelwe kuli ifwe [Abu Burdah bin ‘Abdullah] atile, Naumfwile [Abu Burdah] ukufuma kuli [wishi] Kasesema sallallaahu ‘alaihi wasallam atile: ‘Uuli onse uwapita mu cifulo ca kushitishamo, uwa mufwi mu minwe yakwe pa kuti taulecusha umuMuslim’.
Imam Bukhari : 434
حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ الْحَكَمُ بْنُ نَافِعٍ قَالَ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ قَالَ أَخْبَرَنِي أَبُو سَلَمَةَ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ أَنَّهُسَمِعَ حَسَّانَ بْنَ ثَابِتٍ الْأَنْصَارِيَّ يَسْتَشْهِدُ أَبَا هُرَيْرَةَ أَنْشُدُكَ اللَّهَ هَلْ سَمِعْتَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ يَا حَسَّانُ أَجِبْ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اللَّهُمَّ أَيِّدْهُ بِرُوحِ الْقُدُسِ قَالَ أَبُو هُرَيْرَةَ نَعَمْ
Atwebele ukuti [Abu Al Yaman Al Hakam bin Nafi’] atile, atwebele [Syu’aib] ukufuma kuli [Az Zuhri] atile, atile, anjebele [Abu Salama bin ‘Abdurrahman bin ‘Auf] ukuti aumfwile [Hassan bin Thabit Al Ansari] alelomba [Abu Hurainyrah] pa mulandu wa fishinka ifisuma kuli imwe Kasesema atile: ‘O Hassan, fikilisha ukubilisha kwa kwa Kasesema -ukulomba ukulwisha abafiita-. O Lesa, mukoseleshe na Ruhul Qudus - Malaika Gabriele - '. Abu Huraira ayaswike ati, ‘Ee’.
Imam Bukhari : 435
حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ صَالِحِ بْنِ كَيْسَانَ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ أَخْبَرَنِي عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ أَنَّ عَائِشَةَ قَالَتْلَقَدْ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَوْمًا عَلَى بَابِ حُجْرَتِي وَالْحَبَشَةُ يَلْعَبُونَ فِي الْمَسْجِدِ وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَسْتُرُنِي بِرِدَائِهِ أَنْظُرُ إِلَى لَعِبِهِمْزَادَ إِبْرَاهِيمُ بْنُ الْمُنْذِرِ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ رَأَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالْحَبَشَةُ يَلْعَبُونَ بِحِرَابِهِمْ
Atwebele [‘Abdul ‘Aziz bin ‘Abdullah] atile, atwebele [‘Ibrahim bin Sa’d] ukufuma kuli [Salih bin Kaisan] ukufuma kuli [‘Ibn Shihab] atile, atile [‘Urwah bin Az Zubair] atile [‘Aisyah] atile, ‘Ubushiku bumo namwene Umutumwa wa kwa Lesa wandi’. ing’anda ilyo abasha ba kwa Habasiya balesesha mu ng’anda ya mapepo. Umuntu uwali no kunfimba ne nsalu yakwe ilyo naletamba ifyakusangalala fyabo. [Ibraim bin Al Mundzir] ailundapo, atwebele ukuti [Ibnu Wahb] alishimikile kuli ine [Yunus] ukufuma kuli [Ibn Shihab] ukufuma kuli ['Urwah] ukufuma kuli ['Aisyah] atile, 'Namwene Rasulullah sallallahu 'alaihi wasallam aletamba abasha ba kwa Habasyah balelanga ifyo balecita.'
Imam Bukhari : 436
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ يَحْيَى عَنْ عَمْرَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْأَتَتْهَا بَرِيرَةُ تَسْأَلُهَا فِي كِتَابَتِهَا فَقَالَتْ إِنْ شِئْتِ أَعْطَيْتُ أَهْلَكِ وَيَكُونُ الْوَلَاءُ لِي وَقَالَ أَهْلُهَا إِنْ شِئْتِ أَعْطَيْتِهَا مَا بَقِيَ وَقَالَ سُفْيَانُ مَرَّةً إِنْ شِئْتِ أَعْتَقْتِهَا وَيَكُونُ الْوَلَاءُ لَنَا فَلَمَّا جَاءَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ذَكَّرَتْهُ ذَلِكَ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ابْتَاعِيهَا فَأَعْتِقِيهَا فَإِنَّ الْوَلَاءَ لِمَنْ أَعْتَقَ ثُمَّ قَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى الْمِنْبَرِ وَقَالَ سُفْيَانُ مَرَّةً فَصَعِدَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى الْمِنْبَرِ فَقَالَ مَا بَالُ أَقْوَامٍ يَشْتَرِطُونَ شُرُوطًا لَيْسَ فِي كِتَابِ اللَّهِ مَنْ اشْتَرَطَ شَرْطًا لَيْسَ فِي كِتَابِ اللَّهِ فَلَيْسَ لَهُ وَإِنْ اشْتَرَطَ مِائَةَ مَرَّةٍقَالَ عَلِيٌّ قَالَ يَحْيَى وَعَبْدُ الْوَهَّابِ عَنْ يَحْيَى عَنْ عَمْرَةَ نَحْوَهُ وَقَالَ جَعْفَرُ بْنُ عَوْنٍ عَنْ يَحْيَى قَالَ سَمِعْتُ عَمْرَةَ قَالَتْ سَمِعْتُ عَائِشَةَ وَرَوَاهُ مَالِكٌ عَنْ يَحْيَى عَنْ عَمْرَةَ أَنَّ بَرِيرَةَ وَلَمْ يَذْكُرْ صَعِدَ الْمِنْبَرَ
Calitwebelwe [‘Ali bin ‘Abdullah] atile, caebelwe kuli ifwe [Sufyan] ukufuma kuli [Yahya] ukufuma kuli [Amrah] ukufuma kuli [Aisyah] atile, ‘Barirah aishile kuli wene no kulomba ukwafwilisha mu mulandu wa kuipokolola umwine -nga umusha-’. 'Aisha lyene atile, 'Nga ulefwaya, nkapeela ubupususho kuli shikulu obe kabili ubusaka bobe bwandi'. Shikulu atile, 'Nga ulefwaya, kuti wampeela icashala -umutengo wa mubomfi-'. Inshita imo Sufyan atile, ‘Nga mulefwaya, mufume no kumusunga’. Ilyo Rasulullah aishile, Aisyah amwebele pali ici. E ico Kasesema atile: ‘Belil kabili ube uwalubuka. Icine cine, ukusunga kuli kwa muntu uucilubula'. Lyena Lesa aiminine mupepi ne cipuna, inshita imo Sufyan atile, ‘Lesa aishile pa cipuna no kutila: ‘Cinshi abantu bapanga ifishinte ne fishinte ifishili mu Citabo ca kwa Lesa. Umuntu onse uucita icishinka icishili mu Citabo ca kwa Allah, tacakabe icalinga nangu nga apanga icishinka imiku umwanda umo’. [‘Ali] atile, [Yaya] atile kabili [‘Abdul Wahab] ukufuma kuli [Yaya] ukufuma kuli [‘Amrah] nga iyi hadith’. Kabili [Jafar bin Aun] atile, ukufuma kuli [Yahya] atile, Naumfwile [Amra] atila, Naumfwile [Aisha]. Kabili [Malik] alondolwele ukufuma kuli [Yahya] ukufuma kuli [‘Amra] ukuti Barara.lelo talandilepo ukuti -Rasulullah- alikwelele pa cipuna ca bufumu’.
Imam Bukhari : 437
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ قَالَ حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ عُمَرَ قَالَ أَخْبَرَنَا يُونُسُ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ كَعْبِ بْنِ مَالِكٍ عَنْ كَعْبٍأَنَّهُ تَقَاضَى ابْنَ أَبِي حَدْرَدٍ دَيْنًا كَانَ لَهُ عَلَيْهِ فِي الْمَسْجِدِ فَارْتَفَعَتْ أَصْوَاتُهُمَا حَتَّى سَمِعَهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ فِي بَيْتِهِ فَخَرَجَ إِلَيْهِمَا حَتَّى كَشَفَ سِجْفَ حُجْرَتِهِ فَنَادَى يَا كَعْبُ قَالَ لَبَّيْكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ ضَعْ مِنْ دَيْنِكَ هَذَا وَأَوْمَأَ إِلَيْهِ أَيْ الشَّطْرَ قَالَ لَقَدْ فَعَلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ قُمْ فَاقْضِهِ
Ici citusosele ukuti [‘Abdullah bin Muhamadi] atile, catwebele [’Uthman bin ‘Umar] atile, catwebele [‘Yunus] ukufuma kuli [Az Zuhri] ukufuma kuli [‘Abdullah bin Ka’b bin Malik] ukufuma kuli [Ka’b], ukuti inshita imo alonganike inkongole ukufuma kuli Habn wa baume babili. ilyo mu kupelako lyaumfwilwe kuli Rasulullah uwali pa ng’anda. Lyene afumine ku kukumanya babili ilyo alebweseshamo ifipe mu muputule wakwe, atile: ‘O Ka’b!’ Ka’b bin Malik ayaswike ati: ‘We Mutumwa wa kwa Lesa, ndefikilisha ukubilisha kobe’. Atile: ‘Fumyenipo iyi nkongole yenu’. Lyene acitile icishibilo ca kuti afumye iciputulwa ca iko. Ka'b bin Malik ayaswike ati, 'Nacicita, we Mutumwa wa kwa Lesa'. Lyena atile -kuli Ibn Abu Hadrad-: 'Nomba lipileni'.
Imam Bukhari : 438
حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ قَالَ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَبِي رَافِعٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ رَجُلًا أَسْوَدَ أَوْ امْرَأَةً سَوْدَاءَ كَانَ يَقُمُّ الْمَسْجِدَ فَمَاتَ فَسَأَلَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْهُ فَقَالُوا مَاتَ قَالَ أَفَلَا كُنْتُمْ آذَنْتُمُونِي بِهِ دُلُّونِي عَلَى قَبْرِهِ أَوْ قَالَ قَبْرِهَا فَأَتَى قَبْرَهَا فَصَلَّى عَلَيْهَا
Atwebele ukuti [Hammad bin Harb] atile, atushimikile [Hammad bin Zaid] ukufuma kuli [Thabit] ukufuma kuli [Rafi’] ukufuma kuli [Abu Hurairah] ukuti, ‘Kwali umwaume umutuntulu nelyo umwanakashi umutuntulu uwali ni kafuuta wa cilonganino uwafwile. Lyene Kasesema aipwishe pa lwa uko umuntu ali. Abantu bayaswike bati, ‘Alifwa!’ Atile: ‘Cinshi taunjebele? Unlangishe icifulo ca kufimbilamo!’ Lyene aile ku cilindi ca uyo muntu no kumupepa.’
Imam Bukhari : 439
حَدَّثَنَا عَبْدَانُ عَنْ أَبِي حَمْزَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ مُسْلِمٍ عَنْ مَسْرُوقٍ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْلَمَّا أُنْزِلَتْ الْآيَاتُ مِنْ سُورَةِ الْبَقَرَةِ فِي الرِّبَا خَرَجَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى الْمَسْجِدِ فَقَرَأَهُنَّ عَلَى النَّاسِ ثُمَّ حَرَّمَ تِجَارَةَ الْخَمْرِ
Calitwebelwe ukuti [‘Abdan] ukufuma kuli [Abu Hamzah] ukufuma kuli [Al A’masy] ukufuma kuli [Musulumi] ukufuma kuli [Masruq] ukufuma kuli [‘Aisyah] atile, ‘Ilyo amashiwi ya mu Surah Al Baqarah yasokolwelwe pa lwa mulandu wa nkongole, Kasesema sallallahu ‘alaihi ku bashimapepo bafumineko. Lyene alikeene ukushita umwangashi.
Imam Bukhari : 440
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ وَاقِدٍ قَالَ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَبِي رَافِعٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ امْرَأَةً أَوْ رَجُلًا كَانَتْ تَقُمُّ الْمَسْجِدَ وَلَا أُرَاهُ إِلَّا امْرَأَةً فَذَكَرَ حَدِيثَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ صَلَّى عَلَى قَبْرِهَا
Caebelwe kuli ifwe [Ahmad bin Waqid] atile, caebelwe kuli [Hammad bin Zaid] ukufuma kuli [Thabit] ukufuma kuli [Abu Rafi’] ukufuma kuli [Abu Hurairah], ‘Umwaume nelyo umwanakashi alasakamana -ukusangulula- umushici, kabili nshimona kano fye ukuti ni mwanakashi. Lyena alandile pa hadith ya kwa Kasesema ukuti apepele pa nshiishi yakwe.