Imam Bukhari : 21
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ قَالَ حَدَّثَنِي مَالِكٌ عَنْ عَمْرِو بْنِ يَحْيَى الْمَازِنِيِّ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ يَدْخُلُ أَهْلُ الْجَنَّةِ الْجَنَّةَ وَأَهْلُ النَّارِ النَّارَ ثُمَّ يَقُولُ اللَّهُ تَعَالَى أَخْرِجُوا مِنْ النَّارِ مَنْ كَانَ فِي قَلْبِهِ مِثْقَالُ حَبَّةٍ مِنْ خَرْدَلٍ مِنْ إِيمَانٍ فَيُخْرَجُونَ مِنْهَا قَدْ اسْوَدُّوا فَيُلْقَوْنَ فِي نَهَرِ الْحَيَا أَوْ الْحَيَاةِ شَكَّ مَالِكٌ فَيَنْبُتُونَ كَمَا تَنْبُتُ الْحِبَّةُ فِي جَانِبِ السَّيْلِ أَلَمْ تَرَ أَنَّهَا تَخْرُجُ صَفْرَاءَ مُلْتَوِيَةًقَالَ وُهَيْبٌ حَدَّثَنَا عَمْرٌو الْحَيَاةِ وَقَالَ خَرْدَلٍ مِنْ خَيْرٍ
Yenna-aɣ-d [Ismaɛil], yenna-aɣ-d [Malik] seg [Amru bin Yahya Al Mazani] seg [baba-s] seg [Abu Saɛid Al Khudri] seg Nnbi sallallahu ‘alaihi wasallam, yenna-d: ‘Aḥlu n yigenwan kecmen ɣer yigenni yerna Aḥlu n yigenni rran-ten. Syin, yenna-d Öebbi Taɛala: “Ssufɣet-d seg lǧennet win yesɛan deg wul-is liman s lqidar n tzemrin n tmeẓẓuɣt”. Ihi ffɣen-d seg lǧennet deg tegnit n tmeẓẓuɣt n tmeẓẓuɣt, sakkin ssersen-ten deg wasif n tudert neɣ n tudert. -Malik d acuk. - Imiren frurin-d am zzerriɛa i d-yemɣin ɣef yiri n wasif. Ur tgerḍ ara tamawt amek i d-yeffeɣ s ccbaḥa tazegzawt’. Yenna-d [Wuhaib] Had yenna-aɣ-d [‘Amru]: ‘Tudert’. U inna: "cwiî seg wayen yelhan".
Imam Bukhari : 22
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عُبَيْدِ اللَّهِ قَالَ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ صَالِحٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ أَبِي أُمَامَةَ بْنِ سَهْلِ بْنِ حُنَيْفٍ أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا سَعِيدٍ الْخُدْرِيَّ يَقُولُقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَيْنَا أَنَا نَائِمٌ رَأَيْتُ النَّاسَ يُعْرَضُونَ عَلَيَّ وَعَلَيْهِمْ قُمُصٌ مِنْهَا مَا يَبْلُغُ الثُّدِيَّ وَمِنْهَا مَا دُونَ ذَلِكَ وَعُرِضَ عَلَيَّ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ وَعَلَيْهِ قَمِيصٌ يَجُرُّهُ قَالُوا فَمَا أَوَّلْتَ ذَلِكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ الدِّينَ
Yenna-aɣ-d [Muḥemmed bin Ubaidillah], yenna-aɣ-d [Ibrahim bin Saɛd] seg [Salih] seg [Ibn Shihab] seg [Abu Umamah bin Sahal bin Hunaif] belli yesla i [Abu Said Al Khudri] yenna-d: “Rasulullah ad yettargu lɣaci. nekk. Lsan lqecc, kra deg-sen yewweḍ armi d idmaren-nsen ma d kra deg-sen drus n waya. Yerna ssawḍen-iyi-d Umar bin Al Khaththab yerna yelsa-d lqecc yerna yejbed-it. Steqsan imeddukal: “d acu i tɣileḍ d anamek n waya, a Amazan n Öebbi”? Yerra-d: 'Ad-Din -din-'.
Imam Bukhari : 23
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ قَالَ أَخْبَرَنَا مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ سَالِمِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ أَبِيهِأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَرَّ عَلَى رَجُلٍ مِنْ الْأَنْصَارِ وَهُوَ يَعِظُ أَخَاهُ فِي الْحَيَاءِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ دَعْهُ فَإِنَّ الْحَيَاءَ مِنْ الْإِيمَانِ
Iqqar-aɣ-d [Abdullah bin Yusuf] yenna-d, iqqar-aɣ-d [Malik bin Anas] seg [Ibn Shihab] seg [Salim bin Abdullah] seg [baba-s], belli Amazan n Öebbi (s.a.w) yedda-d ɣef yiwen umeddakel n Ansar deg tallit-nni, win yellan d gma-s n Ansar. Ihi, yenna-d Nnbi sallallahu alaihi wasallam: “Ḥebset-t, acku s tidet lḥeṛma d aḥric seg liman”.
Imam Bukhari : 24
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ الْمُسْنَدِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو رَوْحٍ الْحَرَمِيُّ بْنُ عُمَارَةَ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ وَاقِدِ بْنِ مُحَمَّدٍ قَالَ سَمِعْتُ أَبِي يُحَدِّثُ عَنْ ابْنِ عُمَرَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أُمِرْتُ أَنْ أُقَاتِلَ النَّاسَ حَتَّى يَشْهَدُوا أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ وَيُقِيمُوا الصَّلَاةَ وَيُؤْتُوا الزَّكَاةَ فَإِذَا فَعَلُوا ذَلِكَ عَصَمُوا مِنِّي دِمَاءَهُمْ وَأَمْوَالَهُمْ إِلَّا بِحَقِّ الْإِسْلَامِ وَحِسَابُهُمْ عَلَى اللَّهِ
Yenna-aɣ-d [Abdullah bin Muḥemmed Al Musnadi] yenna-d, Yenna-aɣ-d [Abu Rauh Al Harami bin Umarah] yenna-d, yenna-aɣ-d [Syu’bah] n [Waqid bin Muḥemmed] yenna-d; Sliɣ [i baba] yenna-d seg [Ibn Umar], belli Amazan n Öebbi (s.a.w) yenna-d: “ttwaɛeqleɣ ad nɣeɣ imdanen alamma ccehden-d; ur illi ôebbi, siwa Öebbi, u belli, s tidep, Muêemmed d amazan n Öebbi, iîîfen taẓallit, yettak zzakat. Ma xedmen akka, ihi, ḥerzen felli idammen nnsen d wayla nnsen, siwa s lqanun n Lislam, u leḥsab nnsen ar Öebbi.'
Imam Bukhari : 25
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ يُونُسَ وَمُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ قَالَا حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ شِهَابٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سُئِلَ أَيُّ الْعَمَلِ أَفْضَلُ فَقَالَ إِيمَانٌ بِاللَّهِ وَرَسُولِهِ قِيلَ ثُمَّ مَاذَا قَالَ الْجِهَادُ فِي سَبِيلِ اللَّهِ قِيلَ ثُمَّ مَاذَا قَالَ حَجٌّ مَبْرُورٌ
Iqqar-aɣ-d [Ahmad bin Yunus] d [Musa bin Ismaɛil] i d-yennan deg sin, iqqar-aɣ-d [Ibrahim bin Saɛd] yenna-yaɣ-d, iqqar-aɣ-d [Ibn Shihab] seg [Saɛid bin Al Musayyab] seg [Abu Hurailah], d akken d Amazan n Ṛebbi, d Amazan n Ṛebbi. Ayen yesɛan azal akk? Ihi Nnbi ssalllahu Ṛebbi yerra-yas-d : « Liman s Öebbi d Umazan-is ». Syin yesteqsa-t-id daɣen : « Syin d acu ? Yerra-yas-d: ‘Al Jihad fi sabilillah -imenɣi deg ubrid n Ṛebbi-. Syin yesteqsa-t-id daɣen : « Syin d acu nniḍen ? Yerra-yas-d: 'hajj mabrur'.
Imam Bukhari : 26
حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ قَالَ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ قَالَ أَخْبَرَنِي عَامِرُ بْنُ سَعْدِ بْنِ أَبِي وَقَّاصٍ عَنْ سَعْدٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَعْطَى رَهْطًا وَسَعْدٌ جَالِسٌ فَتَرَكَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَجُلًا هُوَ أَعْجَبُهُمْ إِلَيَّ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا لَكَ عَنْ فُلَانٍ فَوَاللَّهِ إِنِّي لَأَرَاهُ مُؤْمِنًا فَقَالَ أَوْ مُسْلِمًا فَسَكَتُّ قَلِيلًا ثُمَّ غَلَبَنِي مَا أَعْلَمُ مِنْهُ فَعُدْتُ لِمَقَالَتِي فَقُلْتُ مَا لَكَ عَنْ فُلَانٍ فَوَاللَّهِ إِنِّي لَأَرَاهُ مُؤْمِنًا فَقَالَ أَوْ مُسْلِمًا ثُمَّ غَلَبَنِي مَا أَعْلَمُ مِنْهُ فَعُدْتُ لِمَقَالَتِي وَعَادَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ قَالَ يَا سَعْدُ إِنِّي لَأُعْطِي الرَّجُلَ وَغَيْرُهُ أَحَبُّ إِلَيَّ مِنْهُ خَشْيَةَ أَنْ يَكُبَّهُ اللَّهُ فِي النَّارِوَرَوَاهُ يُونُسُ وَصَالِحٌ وَمَعْمَرٌ وَابْنُ أَخِي الزُّهْرِيِّ عَنْ الزُّهْرِيِّ
Yenna-aɣ-d [Abu Al Yaman] yenna-d, yenna-aɣ-d [Syu’aib] seg [Az Zuhri] yenna-d, yenna-yi-d [Amir bin Saɛd bin Abu Waqash] seg [Sa’d], belli Amazan n Rebbi sallallahu ’alaihi wasallam yefka-d lqut i waṭas n yemdanen yerna deg tallit-nni yella Sa’d yeqqim. Maca ur d-yefki ara lqut-agi i yiwen n wergaz, ɣas akken amdan-nni d netta ay iyi-d-yesmektayen akk gar wid yellan din, dɣa steqsaɣ Rasulullah sallallahu alaihi wasallam : « A Rasulullah, d acu ara d-tiniḍ ɣef waya d waya ? D tidet ttwaliɣ-t d amumen. Yerra-yas-d Nnbi s.al.allahu aleyhi wasallam: ‘neɣ d ineslem?’. Syin ssusmeɣ kra n lweqt, yerna ḥettmen-iyi ad tt-id-sfehmeɣ ugar ɣef wayen ay d-yeqqar, sallallaahu ‘alaihi wasallam, dɣa ɛawdeɣ awal-iw: “A Amazan n Öebbi, d acu ara d-iniɣ ɣef waya d waya? D tidet ttwaliɣ-t d amumen. Yerra-yas-d Nnbi s.al.allahu aleyhi wasallam: ‘neɣ d ineslem?’. Syin ttwaḥettmen-iyi-d tikkelt nniḍen akken ad tt-id-sfehmeɣ ugar ɣef wayen yebɣa ad d-yini armi d asmi ay ɛawdeɣ asteqsi-inu tikkelt niḍen. Syin, yenna-d Nnbi sallallahu âihi wasallam : « A Saɛd, s tidet, ula d nekk ad fkeɣ i wemdan-nni. Maca, axir ad fke$ i wiyav, wala ad as fke$, axater ugade$ a t Iôeô Öebbi ar Loahennama'. [Yunus], [Saliḥ], [Maɛmar] akked [mmi-s n gma n Az Zuhri], hekkôen-d seg [Az Zuhri].
Imam Bukhari : 27
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ قَالَ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي حَبِيبٍ عَنْ أَبِي الْخَيْرِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍوأَنَّ رَجُلًا سَأَلَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيُّ الْإِسْلَامِ خَيْرٌ قَالَ تُطْعِمُ الطَّعَامَ وَتَقْرَأُ السَّلَامَ عَلَى مَنْ عَرَفْتَ وَمَنْ لَمْ تَعْرِفْ
Yenna-aɣ-d [Qutaybah] yenna-d, yenna-aɣ-d [Al Laits] seg [Yazid bin Abu Habib] seg [Abu Al Khair] seg [Abdullah bin Amru] belli yella win yessuter Rasulullah sallallahu alaihi wasallam; ‘Anwa Lislam i d igerrzen?’. Yerra-yas-d Nnbi sallallahu ‘alaihi wasallam : ‘Tesseččaḍ yerna tesselmeḍ imdanen ay tessneḍ d wid ur tessineḍ ara’.
Imam Bukhari : 28
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ عَنْ مَالِكٍ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أُرِيتُ النَّارَ فَإِذَا أَكْثَرُ أَهْلِهَا النِّسَاءُ يَكْفُرْنَ قِيلَ أَيَكْفُرْنَ بِاللَّهِ قَالَ يَكْفُرْنَ الْعَشِيرَ وَيَكْفُرْنَ الْإِحْسَانَ لَوْ أَحْسَنْتَ إِلَى إِحْدَاهُنَّ الدَّهْرَ ثُمَّ رَأَتْ مِنْكَ شَيْئًا قَالَتْ مَا رَأَيْتُ مِنْكَ خَيْرًا قَطُّ
Nnan-aɣ-d [Abdullah bin Maslamah] seg [Malik] seg [Zaid bin Aslam] seg [‘Atho’ bin Yasar] seg [Ibn ‘Abbas] yenna-d, Nnbi sallallahu ‘alaihi wasallam yenna-d: ‘Sseknen-iyi-d lǧennet, iban-d belli amur ameqran seg yimezdaɣen-is d tilawin. Imi ttnaɣen fell-as s waṭas’. Isteqsa: "day skaddben Öebbi"? Inna: 'Nekôen tikciwin n wergaz nnsen, nekôen lxiô. Ma yella telliḍ tḥemmleḍ yiwen seg-sen akk lweqt, ihi, ad k-iwali yiwet kan n lxir, ad as-yini: ‘Ur ẓriɣ ara deg-k ula d yiwen n lxir ameẓyan’.
Imam Bukhari : 29
حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ وَاصِلٍ الْأَحْدَبِ عَنْ الْمَعْرُورِ بْنِ سُوَيْدٍ قَالَ لَقِيتُ أَبَا ذَرٍّبِالرَّبَذَةِ وَعَلَيْهِ حُلَّةٌ وَعَلَى غُلَامِهِ حُلَّةٌ فَسَأَلْتُهُ عَنْ ذَلِكَ فَقَالَ إِنِّي سَابَبْتُ رَجُلًا فَعَيَّرْتُهُ بِأُمِّهِ فَقَالَ لِي النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا أَبَا ذَرٍّ أَعَيَّرْتَهُ بِأُمِّهِ إِنَّكَ امْرُؤٌ فِيكَ جَاهِلِيَّةٌ إِخْوَانُكُمْ خَوَلُكُمْ جَعَلَهُمْ اللَّهُ تَحْتَ أَيْدِيكُمْ فَمَنْ كَانَ أَخُوهُ تَحْتَ يَدِهِ فَلْيُطْعِمْهُ مِمَّا يَأْكُلُ وَلْيُلْبِسْهُ مِمَّا يَلْبَسُ وَلَا تُكَلِّفُوهُمْ مَا يَغْلِبُهُمْ فَإِنْ كَلَّفْتُمُوهُمْ فَأَعِينُوهُمْ
Yettwaḥsab-aɣ-d [Suliman bin Harb] yenna-d, yettwaḥseb-aɣ-d [Syu’bah] seg [Washil Al Ahdab] seg [Al Ma’rur bin Suwaid] yenna-d: Mlaleɣ [Abu Dzar] di Rabdzah yellan di tallit-nni yelsa snat n tɣawsiwin n lqecc, yerna am wakken i t-id-yerra kra n mmi-s ɣef waya, s waya: yettḥeqri yemma-s, ihi, Nnbi s.al.allahu ’alaihi wasallam, iɛeggeḍ-iyi-d : « A Abu Dharr, tḥeqreḍ yemma-s ? Deg tidet, mazal-ik tesɛiḍ -taɣara- n jahiliyyah. Atmaten nnwen, d imawlan nnwen, Irra iten Öebbi ddaw ufus nnwen. Ihi win yesɛan gma-s ddaw ufus-is - dependent-is - ihi ma yečča, efk-as lqut akken itett, ma yelsa, efk-as ayen yelsa, ur ten-ttḥelliḍ ara s wayen yeffɣen i tlisa-nsen. Ma tḥettem fell-asen, ɛiwen-iten’.
Imam Bukhari : 30
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ الْمُبَارَكِ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ حَدَّثَنَا أَيُّوبُ وَيُونُسُ عَنْ الْحَسَنِ عَنْ الْأَحْنَفِ بْنِ قَيْسٍ قَالَذَهَبْتُ لِأَنْصُرَ هَذَا الرَّجُلَ فَلَقِيَنِي أَبُو بَكْرَةَ فَقَالَ أَيْنَ تُرِيدُ قُلْتُ أَنْصُرُ هَذَا الرَّجُلَ قَالَ ارْجِعْ فَإِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِذَا الْتَقَى الْمُسْلِمَانِ بِسَيْفَيْهِمَا فَالْقَاتِلُ وَالْمَقْتُولُ فِي النَّارِ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ هَذَا الْقَاتِلُ فَمَا بَالُ الْمَقْتُولِ قَالَ إِنَّهُ كَانَ حَرِيصًا عَلَى قَتْلِ صَاحِبِهِ
Yenna-aɣ-d [Abdurrahman bin Al Mubarak] Yenna-aɣ-d [Ḥammad bin Zaid] Yenna-yaɣ-d [Ayyub] d [Yunus] seg [Al Hasan] seg [Al Ahnaf bin Qais] yenna-d; Usiɣ-d ad ɛiwneɣ yiwen, sakkin, mlaleɣ [Abu Bakrah], dɣa yesteqsa-yi-d: “Anida ay tedduḍ?” Nekk rriɣ-as: ‘Bɣiɣ ad ɛiwneɣ yiwen’ yenna-yi-d: ‘Uɣal, imi sliɣ i Umazan n Rebbi sallallaahu ‘alaihi wasallam yenna-d: ‘Ma mlalen sin n Yinselmen gar-asen - akken ad mqabalen - s yiwen wayeḍ yettjebden-d ssif-nsen, ihi win yettwaɣen yerna yettwaɣen ad iruḥ ɣer lǧennet’. Steqsaɣ: “a Amazan n Öebbi, ayagi i wid ineqqen, ma d wid ipwanɣen”? Ihi Nnbi sallallahu ‘alaihi wasallam yerra-d : ‘Ula d netta zik yebɣa s tidet ad yenɣ ameddakel-is’.
Imam Bukhari : 31
حَدَّثَنَا أَبُو الْوَلِيدِ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ ح قَالَ و حَدَّثَنِي بِشْرُ بْنُ خَالِدٍ أَبُو مُحَمَّدٍ الْعَسْكَرِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ سُلَيْمَانَ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَلْقَمَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ قَالَلَمَّا نَزَلَتْ{ الَّذِينَ آمَنُوا وَلَمْ يَلْبِسُوا إِيمَانَهُمْ بِظُلْمٍ }قَالَ أَصْحَابُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيُّنَا لَمْ يَظْلِمْ فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ{ إِنَّ الشِّرْكَ لَظُلْمٌ عَظِيمٌ }
Yeḥka-yaɣ-d [Abu Al Walid] yenna-d, yeḥka-aɣ-d [Syu’bah] yerna yeḥka-aɣ-d daɣen ḥadit yecban wa. liman-nsen s lbaṭel’ steqsan-t yemdukal n Nnbi sallallaahu ‘alaihi wasallam: ‘Anwa deg-neɣ ur nexdim ara lbaṭel? Ihi, Öebbi 'azza wajalla I d-iwekked -Awal-is-: 'S tidett, ccirk d lbaṭel ameqqran'. -QS. Luqman: 13-
Imam Bukhari : 32
حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ أَبُو الرَّبِيعِ قَالَ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ جَعْفَرٍ قَالَ حَدَّثَنَا نَافِعُ بْنُ مَالِكِ بْنِ أَبِي عَامِرٍ أَبُو سُهَيْلٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ آيَةُ الْمُنَافِقِ ثَلَاثٌ إِذَا حَدَّثَ كَذَبَ وَإِذَا وَعَدَ أَخْلَفَ وَإِذَا اؤْتُمِنَ خَانَ
Yenna-yaɣ-d [Suliman Abu ar Rabi’] yenna, yenna-aɣ-d [Ismaɛil bin Jaɛfar] yenna, yenna-yaɣ [Nafi’ bin Malik bin Abu Amir Abu Suhail] seg [baba-s] seg [Abu Hurairah] seg Nnbi sallallahu alaihi wasallam, yenna-d: ‘Asekkin n tlata; ma yella yettmeslay-d tikerkas, ma yella yefka-d lɛahd ad t-yeqḍeɛ yerna ma yella yettunefk-as lewṣayat ad t-yexḍu’.
Imam Bukhari : 33
حَدَّثَنَا قَبِيصَةُ بْنُ عُقْبَةَ قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُرَّةَ عَنْ مَسْرُوقٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍوأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَرْبَعٌ مَنْ كُنَّ فِيهِ كَانَ مُنَافِقًا خَالِصًا وَمَنْ كَانَتْ فِيهِ خَصْلَةٌ مِنْهُنَّ كَانَتْ فِيهِ خَصْلَةٌ مِنْ النِّفَاقِ حَتَّى يَدَعَهَا إِذَا اؤْتُمِنَ خَانَ وَإِذَا حَدَّثَ كَذَبَ وَإِذَا عَاهَدَ غَدَرَ وَإِذَا خَاصَمَ فَجَرَتَابَعَهُ شُعْبَةُ عَنْ الْأَعْمَشِ
Yettwaḥsab-aɣ-d [Qabishah bin 'Uqbah] yenna-d, yettwaḥsa-aɣ-d [Sufyan] seg [Al A'masy] seg [Abdullah bin Murrah] seg [Masruq] seg [Abdullah bin 'Amru] belli Nnbi munana sallallahu 'alaihi wasallam yenna-d: 'Ma yella llan fofine a wemdan, d win yesɛan deg yiman-is yiwet n ṣṣifa seg rebɛa-agi n tɣawsiwin ihi deg-s tella ṣṣifa nifaq alamma yeǧǧa-tt. Dɣa, ma yettunefk-as lewṣayat ad t-ixḍeb, ma yella yettmeslay-d tikerkas, ma yella yeɛreḍ ad t-yerẓ yerna ma yella yennaɣ ad t-yeɣḍel’. Ḥadit-agi daɣen yenna-t-id [Syu’bah] seg [Al A’masy].
Imam Bukhari : 34
حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ قَالَ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو الزِّنَادِ عَنْ الْأَعْرَجِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ يَقُمْ لَيْلَةَ الْقَدْرِ إِيمَانًا وَاحْتِسَابًا غُفِرَ لَهُ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِهِ
Yenna-yaɣ-d [Abu Al Yaman] yenna-d, yenna-aɣ-d [Syu’aib] yenna-yaɣ, yenna-yaɣ-d [Abu Al Zanad] seg [Al A’raj] seg [Abu Hurairah] yenna-d: Rasulullah sallallahu ‘alaihi wasallam yenna-d: “Win iḥerzen lailatul qadr ɣef ljal n liman, d asirem-is i ddnub.”
Imam Bukhari : 35
حَدَّثَنَا حَرَمِيُّ بْنُ حَفْصٍ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَاحِدِ قَالَ حَدَّثَنَا عُمَارَةُ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو زُرْعَةَ بْنُ عَمْرِو بْنِ جَرِيرٍ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا هُرَيْرَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ انْتَدَبَ اللَّهُ لِمَنْ خَرَجَ فِي سَبِيلِهِ لَا يُخْرِجُهُ إِلَّا إِيمَانٌ بِي وَتَصْدِيقٌ بِرُسُلِي أَنْ أُرْجِعَهُ بِمَا نَالَ مِنْ أَجْرٍ أَوْ غَنِيمَةٍ أَوْ أُدْخِلَهُ الْجَنَّةَ وَلَوْلَا أَنْ أَشُقَّ عَلَى أُمَّتِي مَا قَعَدْتُ خَلْفَ سَرِيَّةٍ وَلَوَدِدْتُ أَنِّي أُقْتَلُ فِي سَبِيلِ اللَّهِ ثُمَّ أُحْيَا ثُمَّ أُقْتَلُ ثُمَّ أُحْيَا ثُمَّ أُقْتَلُ
Yenna-aɣ-d [Harami bin Hafsh] yenna-d, yenna-aɣ-d [Abdul Wahid] yenna-aɣ, yenna-aɣ-d [Umarah] yenna-aɣ, yenna-aɣ-d [Abu Zur’ah bin Amru bin Jarir] yenna-d: Sliɣ [Abu Hurairah] seg Nnbi s. ulac win i t-id-yessuffuɣen siwa ɣef ljal n liman deg-i yerna yettḥeqri wid i d amazan-iw akken ad t-id-rren s uḍfar n lxir neɣ ghonimah neɣ s usmekti-ines ɣer igenni. Lemmer ur yelli d aɛeqqa ɣef wegdud-inu, s tidet ur ttɣimiɣ ara ssusmeɣ deffir n sariyyah - iɣallen usligen - yerna s tidet ad tt-ḥemmleɣ lemmer ad iyi-nɣeɣ deg webrid n Allah sakkin ad iyi-d-rren ɣer tudert, sakkin ad iyi-d-rren ɣer tudert, sakkin ad iyi-d-rren ɣer tudert, sakkin ad iyi-nɣeɣ tikkelt niḍen’.
Imam Bukhari : 36
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ قَالَ حَدَّثَنِي مَالِكٌ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ حُمَيْدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ قَامَ رَمَضَانَ إِيمَانًا وَاحْتِسَابًا غُفِرَ لَهُ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِهِ
Iqqar-aɣ-d [Ismaɛil] yenna-d, iqqar-iyi-d [Malik] seg [Ibn Shihab] seg [Humaid bin Abdurrahman] seg [Abu Hurairah] belli Amazan n Öebbi yenna-d: “Win ara iḥerzen Remḍan ɣef ljal n liman, ad yili d aɛessas n ddnub.”
Imam Bukhari : 37
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَلَامٍ قَالَ أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ فُضَيْلٍ قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ صَامَ رَمَضَانَ إِيمَانًا وَاحْتِسَابًا غُفِرَ لَهُ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِهِ
Yenna-aɣ-d [Muḥemmed bin Salam] yenna-d, yenna-aɣ-d [Muḥemmed bin Fudlail] yenna-d, yenna-aɣ-d [Yahya bin Saɛid] seg [Abu Salamah] seg [Abu Hurairah] yenna-d; Yenna-d Nnbi sallallahu 'alaihi wasallam: "Win ara iẓummen ɣef ljal n liman d usirem n lxir, ttwaɛfun ddnubat-is iɛeddan."
Imam Bukhari : 38
حَدَّثَنَا عَبْدُ السَّلَامِ بْنُ مُطَهَّرٍ قَالَ حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ عَلِيٍّ عَنْ مَعْنِ بْنِ مُحَمَّدٍ الْغِفَارِيِّ عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيِّ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ الدِّينَ يُسْرٌ وَلَنْ يُشَادَّ الدِّينَ أَحَدٌ إِلَّا غَلَبَهُ فَسَدِّدُوا وَقَارِبُوا وَأَبْشِرُوا وَاسْتَعِينُوا بِالْغَدْوَةِ وَالرَّوْحَةِ وَشَيْءٍ مِنْ الدُّلْجَةِ
Yenna-aɣ-d [Abdus Salam bin Muthahhar] yenna-d, yenna-aɣ-d [Umar bin Ali] seg [Maɛan bin Muhammad Al Ghifari] seg [Saɛid bin Abu Saɛid Al Maqburi] seg [Abu Hurairah] belli Nnbi s. iweɛren ma yella ur yettwaɣleb ara -yettnerni s waṭas-. Ihi xedmet srid, qrib - ɣer yidis ayeffus - u efk-d lexbaṛ yelhan u ssutret lemɛawna s Al Ghadwah - ffɣen-d zik sbeḥ - d ar-ruhah - ffɣen-d deffir tẓallit n tlemmast n wass - d kra seg ad-duljah - ffɣen-d deg yiḍ -'.
Imam Bukhari : 39
حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ خَالِدٍ قَالَ حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو إِسْحَاقَ عَنْ الْبَرَاءِ بْنِ عَازِبٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ أَوَّلَ مَا قَدِمَ الْمَدِينَةَ نَزَلَ عَلَى أَجْدَادِهِ أَوْ قَالَ أَخْوَالِهِ مِنْ الْأَنْصَارِ وَأَنَّهُ صَلَّى قِبَلَ بَيْتِ الْمَقْدِسِ سِتَّةَ عَشَرَ شَهْرًا أَوْ سَبْعَةَ عَشَرَ شَهْرًا وَكَانَ يُعْجِبُهُ أَنْ تَكُونَ قِبْلَتُهُ قِبَلَ الْبَيْتِ وَأَنَّهُ صَلَّى أَوَّلَ صَلَاةٍ صَلَّاهَا صَلَاةَ الْعَصْرِ وَصَلَّى مَعَهُ قَوْمٌ فَخَرَجَ رَجُلٌ مِمَّنْ صَلَّى مَعَهُ فَمَرَّ عَلَى أَهْلِ مَسْجِدٍ وَهُمْ رَاكِعُونَ فَقَالَ أَشْهَدُ بِاللَّهِ لَقَدْ صَلَّيْتُ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قِبَلَ مَكَّةَ فَدَارُوا كَمَا هُمْ قِبَلَ الْبَيْتِ وَكَانَتْ الْيَهُودُ قَدْ أَعْجَبَهُمْ إِذْ كَانَ يُصَلِّي قِبَلَ بَيْتِ الْمَقْدِسِ وَأَهْلُ الْكِتَابِ فَلَمَّا وَلَّى وَجْهَهُ قِبَلَ الْبَيْتِ أَنْكَرُوا ذَلِكَقَالَ زُهَيْرٌ حَدَّثَنَا أَبُو إِسْحَاقَ عَنْ الْبَرَاءِ فِي حَدِيثِهِ هَذَا أَنَّهُ مَاتَ عَلَى الْقِبْلَةِ قَبْلَ أَنْ تُحَوَّلَ رِجَالٌ وَقُتِلُوا فَلَمْ نَدْرِ مَا نَقُولُ فِيهِمْ فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى{ وَمَا كَانَ اللَّهُ لِيُضِيعَ إِيمَانَكُمْ }
Yenna-aɣ-d [‘Amru bin Khalid] yenna-d, yenna-aɣ-d [Zuhair] yenna-aɣ-d, yenna-aɣ-d [Abu Ishaq] seg [Al Barro` bin ‘Azib] belli Nnbi sallallahu ‘alaihi wasallam asmi d-yewweḍ tikkelt tamezwarut ɣer Lmedina, yeḥbes ɣer jeddi-s n netta seg An-is neɣ A-ines lawan-is -,’. sallallaahu ‘alaihi wasallam yeẓẓall s wudem n Baitul Maqdis sḍis n wayyuren neɣ sḍis n wayyuren, yerna yella yefreḥ aṭas mi ara yeẓẓal s wudem n Baitullah -Kaaba-. Taẓallit ay d-yexdem Netta sallallahu 'alaihi wasallam i tikkelt tamezwarut - s wudem n Lkaɛba - d taẓallit n Asr yerna medden ttẓallan daɣen yid-s. Yiwen wass yiwen umeddakel yellan yettẓalla akked Nnbi sallallahu ‘alaihi wasallam iɛedda ɣef yemdanen deg tmesgida nniḍen deg wakud aydeg llan ttquddun’, dɣa yenna-d: ‘Cehhdeɣ i Öebbi belli lliɣ ttẓallaɣ d Nnbi sallallahu ‘alaihi wasallam sdat n Mekka, sakkin imdanen-nni yellan ttquddun rran-d iman-nsen akken ad ttqabalen Jew d l’Agdud n Boutulah a Nnbi s.al.allahu 'alaihi wasallam yella yettẓalla s wudem-is. Baitul Maqdis. Mi walan Nnbi sallallahu ’alaihi wasallam yerra udem-is ɣer Uɛbad, nekren aya. Yenna-d Zuḥir. Ma yella Abu Ishaq seg Al Barro` yenna-aɣ-d, deg ḥadit-agi yessefhem-d ɣef -lqanun- n win yemmuten asmi ur tettwakkes ara tmuɣli n lqibla yerna daɣen aṭas n yemdanen i yettwanɣan di tallit-nni?, ur neẓri ara d acu ara nexdem fell-asen armi d taggara Allah Ta’ala i d-yesban awal-is: ‘And faith your Allah not’. -QS. Al Baqoroh: 143-
Imam Bukhari : 40
حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ مَنْصُورٍ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ قَالَ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ هَمَّامِ بْنِ مُنَبِّهٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا أَحْسَنَ أَحَدُكُمْ إِسْلَامَهُ فَكُلُّ حَسَنَةٍ يَعْمَلُهَا تُكْتَبُ لَهُ بِعَشْرِ أَمْثَالِهَا إِلَى سَبْعِ مِائَةِ ضِعْفٍ وَكُلُّ سَيِّئَةٍ يَعْمَلُهَا تُكْتَبُ لَهُ بِمِثْلِهَا
Iqqar-aɣ-d [Ishaq bin Manshur] yenna-d, iqqar-aɣ-d [Abdurrazzaq] yenna-yaɣ-d, ittwaxebber-aɣ-d [Maɛmar] seg [Hamam bin Munabbih] seg [Abu Hurairah] yenna-d: Rasulullah sallallahu ’alaihi wasallam yenna-d: ‘Ma yella yiwen deg-wen ad yesselhu lxir-is. -lxir-s alamma d sebɛa n mya n yiswiren, yerna i yal yiwen n yir ayen ixeddem ala yiwen n yir ayen i t-yecban ara yettwaru’.