Imam Bukhari : 21
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ قَالَ حَدَّثَنِي مَالِكٌ عَنْ عَمْرِو بْنِ يَحْيَى الْمَازِنِيِّ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ يَدْخُلُ أَهْلُ الْجَنَّةِ الْجَنَّةَ وَأَهْلُ النَّارِ النَّارَ ثُمَّ يَقُولُ اللَّهُ تَعَالَى أَخْرِجُوا مِنْ النَّارِ مَنْ كَانَ فِي قَلْبِهِ مِثْقَالُ حَبَّةٍ مِنْ خَرْدَلٍ مِنْ إِيمَانٍ فَيُخْرَجُونَ مِنْهَا قَدْ اسْوَدُّوا فَيُلْقَوْنَ فِي نَهَرِ الْحَيَا أَوْ الْحَيَاةِ شَكَّ مَالِكٌ فَيَنْبُتُونَ كَمَا تَنْبُتُ الْحِبَّةُ فِي جَانِبِ السَّيْلِ أَلَمْ تَرَ أَنَّهَا تَخْرُجُ صَفْرَاءَ مُلْتَوِيَةًقَالَ وُهَيْبٌ حَدَّثَنَا عَمْرٌو الْحَيَاةِ وَقَالَ خَرْدَلٍ مِنْ خَيْرٍ
A kaa a vese ér [Isma’il] kaa ér, a kaa a vese [Malik] hen [Amru bin Yahya Al Mazani] hen [ter na] hen [Abu Sa’id Al Khudri] hen Profeti, a kaa ér: ‘Mbahemenev mba shaav ve nyôr sha, mbaaôndo mba shaav mba ken igyamusu ve nyôr sha. Tsô Allah Ta’ala kaa er: Dugh nen hanma or u nan lu a jighjigh u nan ken ishima u nan lu er ka ivor i mustard nahan la ken igyamusu kera’. Nahan ve due ken igyamusu ken mlu u charred black la, maa i wa ve shin uwagh u uma shin mlu u uma. -Malik ngu a akperan. - Tsô ve vese er ivor i i vese hen kpe u ifi nahan. U nenge er yange due a ikyav i yellowish la ga he?’ Said [Wuhaib] Yange kaa a vese [‘Amru] ér: ‘Uma’. Nahan a kaa ér: ‘Ka kwagh u dedoo kpuaa’.
Imam Bukhari : 22
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عُبَيْدِ اللَّهِ قَالَ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ صَالِحٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ أَبِي أُمَامَةَ بْنِ سَهْلِ بْنِ حُنَيْفٍ أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا سَعِيدٍ الْخُدْرِيَّ يَقُولُقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَيْنَا أَنَا نَائِمٌ رَأَيْتُ النَّاسَ يُعْرَضُونَ عَلَيَّ وَعَلَيْهِمْ قُمُصٌ مِنْهَا مَا يَبْلُغُ الثُّدِيَّ وَمِنْهَا مَا دُونَ ذَلِكَ وَعُرِضَ عَلَيَّ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ وَعَلَيْهِ قَمِيصٌ يَجُرُّهُ قَالُوا فَمَا أَوَّلْتَ ذَلِكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ الدِّينَ
Ka a kaa a vese ér, “Ibrahim bin Sa’d] hen [Salih] hen [Ibn Shihab] hen [Abu Umamah bin Sahal bin Hunaif] ér yange ungwa [Abu Said Al Khudri] kaa ér: mo. Ve hua akondo, agen a za ar sha ityou, agen di a lu a kuma ga. Shi i va a Umar bin Al Khaththab hen a mo nahan a hua akondo a cir un. Mba ve lu a na imôngo la pine ér: ‘U hen wer kwagh ne tese ér nyi, we Ortom u Aôndo?’ A kaa ér: ‘Ad-Din -kwaghaôndo-’.
Imam Bukhari : 23
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ قَالَ أَخْبَرَنَا مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ سَالِمِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ أَبِيهِأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَرَّ عَلَى رَجُلٍ مِنْ الْأَنْصَارِ وَهُوَ يَعِظُ أَخَاهُ فِي الْحَيَاءِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ دَعْهُ فَإِنَّ الْحَيَاءَ مِنْ الْإِيمَانِ
I ôr se ér [Abdullah bin Yusuf] kaa ér, i ôr se [Malik bin Anas] hen [Ibn Shihab] hen [Salim bin Abdullah] hen [ter na], ér, Or u Aôndo tindi un la (bem man iveren i Aôndo a lu sha a na) yange kar hen ijende na igen hen shighe la, lu anngô na u Ansar, u lu anmgbian na yô. Nahan Profeti sallallaahu ‘alaihi wasallam kaa er: ‘De nen un, gadia mimi je kunya ka vegher u jighjigh u nan’.
Imam Bukhari : 24
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ الْمُسْنَدِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو رَوْحٍ الْحَرَمِيُّ بْنُ عُمَارَةَ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ وَاقِدِ بْنِ مُحَمَّدٍ قَالَ سَمِعْتُ أَبِي يُحَدِّثُ عَنْ ابْنِ عُمَرَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أُمِرْتُ أَنْ أُقَاتِلَ النَّاسَ حَتَّى يَشْهَدُوا أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ وَيُقِيمُوا الصَّلَاةَ وَيُؤْتُوا الزَّكَاةَ فَإِذَا فَعَلُوا ذَلِكَ عَصَمُوا مِنِّي دِمَاءَهُمْ وَأَمْوَالَهُمْ إِلَّا بِحَقِّ الْإِسْلَامِ وَحِسَابُهُمْ عَلَى اللَّهِ
Ka a kaa a vese ér [Abu Rauh Al Harami bin Umarah] kaa ér, a kaa a vese [Syu’bah] u [Waqid bin Muhammad] ér; M ungwa [ter wam] ôr kwagh hen [Ibn Umar], er, Or u Aôndo tindi un la (mzough u Aôndo a lu sha a na) kaa ér: ‘I kaa a mo ér m nôngo ityav a ior zan zan ve kar eren shiada; aôndo ugen ngu ga saa di Allah man er mimi je Muhammad a lu or u Allah a tindi un yô, a sue msen, a na zakat. Aluer ve er nahan yô, ve kura awambe a ve man akaa a ve hen a mo saa di sha tindi u Mbamusulumi man mlu ve ngu hen Allah.’
Imam Bukhari : 25
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ يُونُسَ وَمُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ قَالَا حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ شِهَابٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سُئِلَ أَيُّ الْعَمَلِ أَفْضَلُ فَقَالَ إِيمَانٌ بِاللَّهِ وَرَسُولِهِ قِيلَ ثُمَّ مَاذَا قَالَ الْجِهَادُ فِي سَبِيلِ اللَّهِ قِيلَ ثُمَّ مَاذَا قَالَ حَجٌّ مَبْرُورٌ
I ôr se [Ahmad bin Yunus] man [Musa bin Isma’il] mba ve cii ve kaa ér, i ôr se [Ibrahim bin Sa’d] ér, i ôr se [Ibn Shihab] hen [Sa’id bin Al Musayyab] hen [Abu Hurailah], er or u i tindi un ér Aôndo a tindi un la, lu Ortom u Aôndo, u i yer ér Islam la. kwagh u a hembe lun hange hange laa? Nahan Profeti sallallaahu 'alaihi wasallam gema kaa er: 'Jighjigh u nan hen Allah man Ortyom Na'. Tsô a hide a pine ér: ‘Nahan ka nyi?’ A gema a kaa ér: ‘Al Jihad fi sabilillah -u nôngon ityav sha gbenda u Aôndo-. Tsô a hide a pine ér: ‘Nahan ka nyi igen?’ A gema a kaa ér: ‘Hajj mabrur’.
Imam Bukhari : 26
حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ قَالَ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ قَالَ أَخْبَرَنِي عَامِرُ بْنُ سَعْدِ بْنِ أَبِي وَقَّاصٍ عَنْ سَعْدٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَعْطَى رَهْطًا وَسَعْدٌ جَالِسٌ فَتَرَكَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَجُلًا هُوَ أَعْجَبُهُمْ إِلَيَّ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا لَكَ عَنْ فُلَانٍ فَوَاللَّهِ إِنِّي لَأَرَاهُ مُؤْمِنًا فَقَالَ أَوْ مُسْلِمًا فَسَكَتُّ قَلِيلًا ثُمَّ غَلَبَنِي مَا أَعْلَمُ مِنْهُ فَعُدْتُ لِمَقَالَتِي فَقُلْتُ مَا لَكَ عَنْ فُلَانٍ فَوَاللَّهِ إِنِّي لَأَرَاهُ مُؤْمِنًا فَقَالَ أَوْ مُسْلِمًا ثُمَّ غَلَبَنِي مَا أَعْلَمُ مِنْهُ فَعُدْتُ لِمَقَالَتِي وَعَادَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ قَالَ يَا سَعْدُ إِنِّي لَأُعْطِي الرَّجُلَ وَغَيْرُهُ أَحَبُّ إِلَيَّ مِنْهُ خَشْيَةَ أَنْ يَكُبَّهُ اللَّهُ فِي النَّارِوَرَوَاهُ يُونُسُ وَصَالِحٌ وَمَعْمَرٌ وَابْنُ أَخِي الزُّهْرِيِّ عَنْ الزُّهْرِيِّ
Ka a kaa a vese ér [Abu Al Yaman] kaa ér, a kaa a vese ér [Syu’aib] u ken [Az Zuhri] la kaa ér, a kaa a mo ér [‘Amir bin Sa’d bin Abu Waqash] u ken [Sa’d] la, ér, Or u Aôndo tindi un la yange na ior kpishi kwaghyan, man hen shighe la Sa’d lu teman. Kpa A na or kwaghyan ne ga, shin er or la yange hemba doon mo ken mba ve lu her la nahan kpaa, nahan m pine Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam mer: ‘O Rasulullah, ka nyi i lu kwagh u nahan man nahan? Sha mimi yô m nenge un mer ka or u nan jighjigh. Profeti sallallaahu 'alaihi wasallam gema kaa er: 'shin ka Ormusulumi?' Tsô m lu viing viing shighe kar kpuaa, nahan m kighir mo mer m hemba lun a vangertiôr sha kwagh u A lu ôron la, sallallaahu ‘alaihi wasallam, nahan m hide m ôr mkaanem am mer: ‘We Ortyom u Aôndo, kwagh u nahan man kwagh ne di ye? Sha mimi yô m nenge un mer ka or u nan jighjigh. Profeti sallallaahu 'alaihi wasallam gema kaa er: 'shin ka Ormusulumi?' Tsô i hide i tuur mo ér m hemba lun a vangertiôr sha kwagh u lu ôron la zan zan m hide m pine mpin wam la. Tsô Profeti kaa er: We Sa’d, mimi je mo kpa me na or la kwagh. Kpa m hemba soon u nan mbagenev kwagh a u nan un, sha ci u m ngu cian mer Allah una kende un ken igyamusu’. [Yunus] man [Salih] man [Ma’mar] man [wan u anngô u Az Zuhri], ve ôr kwagh u [Az Zuhri] la.
Imam Bukhari : 27
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ قَالَ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي حَبِيبٍ عَنْ أَبِي الْخَيْرِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍوأَنَّ رَجُلًا سَأَلَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيُّ الْإِسْلَامِ خَيْرٌ قَالَ تُطْعِمُ الطَّعَامَ وَتَقْرَأُ السَّلَامَ عَلَى مَنْ عَرَفْتَ وَمَنْ لَمْ تَعْرِفْ
Ka a kaa a vese ér [Qutaibah] kaa ér, a kaa a vese ér [Al Laits] hen [Yazid bin Abu Habib] hen [Abu Al Khair] hen [Abdullah bin ‘Amru] ér orgen pine Rasulullah ér: ‘Ka kwaghaôndo u Islam u nyi a hembe doon cii?’ Profeti sallallaahu ‘alaihi wasallam gema kaa er: ‘U na kwaghyan shi u sugh ior mba u fe ve man mba u fe ve ga la kpaa’.
Imam Bukhari : 28
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ عَنْ مَالِكٍ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أُرِيتُ النَّارَ فَإِذَا أَكْثَرُ أَهْلِهَا النِّسَاءُ يَكْفُرْنَ قِيلَ أَيَكْفُرْنَ بِاللَّهِ قَالَ يَكْفُرْنَ الْعَشِيرَ وَيَكْفُرْنَ الْإِحْسَانَ لَوْ أَحْسَنْتَ إِلَى إِحْدَاهُنَّ الدَّهْرَ ثُمَّ رَأَتْ مِنْكَ شَيْئًا قَالَتْ مَا رَأَيْتُ مِنْكَ خَيْرًا قَطُّ
I ôr se ér [Abdullah bin Maslamah] hen [Malik] hen [Zaid bin Aslam] hen [‘Atho’ bin Yasar] hen [Ibn ‘Abbas] kaa ér, Profeti kaa ér: ‘I tesem igyamusu, i gema i tese ér ior mba ve lu ker kpishi ka kasev. Gadia ashighe kpishi ka ve venda kwagh ne’. I pine ér: ‘Ve venda Allah kpa?’ A kaa ér: ‘Ka ve nyiman uiyua mba noov vev, ve nyiman erdoo. Aluer u ngu eren kwagh u dedoo a môm ken a ve hanma shighe yô, nahan a nenge a kwaghbo môm tseegh ken a we yô, una kaa ér: ‘M ngu a nenge a kwagh u dedoo môm ken a we ga’.
Imam Bukhari : 29
حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ وَاصِلٍ الْأَحْدَبِ عَنْ الْمَعْرُورِ بْنِ سُوَيْدٍ قَالَ لَقِيتُ أَبَا ذَرٍّبِالرَّبَذَةِ وَعَلَيْهِ حُلَّةٌ وَعَلَى غُلَامِهِ حُلَّةٌ فَسَأَلْتُهُ عَنْ ذَلِكَ فَقَالَ إِنِّي سَابَبْتُ رَجُلًا فَعَيَّرْتُهُ بِأُمِّهِ فَقَالَ لِي النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا أَبَا ذَرٍّ أَعَيَّرْتَهُ بِأُمِّهِ إِنَّكَ امْرُؤٌ فِيكَ جَاهِلِيَّةٌ إِخْوَانُكُمْ خَوَلُكُمْ جَعَلَهُمْ اللَّهُ تَحْتَ أَيْدِيكُمْ فَمَنْ كَانَ أَخُوهُ تَحْتَ يَدِهِ فَلْيُطْعِمْهُ مِمَّا يَأْكُلُ وَلْيُلْبِسْهُ مِمَّا يَلْبَسُ وَلَا تُكَلِّفُوهُمْ مَا يَغْلِبُهُمْ فَإِنْ كَلَّفْتُمُوهُمْ فَأَعِينُوهُمْ
I ôr se ér [Sulaiman bin Harb] kaa ér, i ôr se [Syu’bah] u ken [Washil Al Ahdab] u ken [Al Ma’rur bin Suwaid] la ér: “M zua a [Abu Dzar] ken gar u Rabdzah u hen shighe la lu huan akondo ahar yô, shi wan na kpa yange na un mlumun sha kwagh u mbagenev ér: u tuhwan ngô na, nahan Profeti sallallaahu ‘alaihi wasallam ôr mo kwagh ér: ‘O Abu Dharr, u tuhwa ngô na kpa? Sha mimi yô, u ngu a -mlu- u jahiliyyah her. Anmgbianev ou ka mba ve lu sha ikyev you yô, Allah ver ve sha ikyev you. Nahan or u nan lu a anngô u nan sha ikyev i nan - or u nan lu sha ikyev i nan yô - nahan aluer nan ya kwagh yô, na nan kwaghyan er nan ya nahan, aluer nan wuha iyol yô, na nan kwagh u nan hua la, de we ve ikyav sha kwagh u a hembe ve ga. Aluer u ngu eren ve ikyav yô, wase ve’.
Imam Bukhari : 30
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ الْمُبَارَكِ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ حَدَّثَنَا أَيُّوبُ وَيُونُسُ عَنْ الْحَسَنِ عَنْ الْأَحْنَفِ بْنِ قَيْسٍ قَالَذَهَبْتُ لِأَنْصُرَ هَذَا الرَّجُلَ فَلَقِيَنِي أَبُو بَكْرَةَ فَقَالَ أَيْنَ تُرِيدُ قُلْتُ أَنْصُرُ هَذَا الرَّجُلَ قَالَ ارْجِعْ فَإِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِذَا الْتَقَى الْمُسْلِمَانِ بِسَيْفَيْهِمَا فَالْقَاتِلُ وَالْمَقْتُولُ فِي النَّارِ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ هَذَا الْقَاتِلُ فَمَا بَالُ الْمَقْتُولِ قَالَ إِنَّهُ كَانَ حَرِيصًا عَلَى قَتْلِ صَاحِبِهِ
A kaa a vese ér [Abdurrahman bin Al Mubarak] A kaa a vese ér [Hammad bin Zaid] A kaa a vese ér [Ayyub] man [Yunus] u ken [Al Hasan] u ken [Al Ahnaf u ken Qais] la kaa ér; M va u va wasen orgen nahan m zua a [Abu Bakrah], nahan a pine ér: ‘Ka han u lu zan?’ M gema m kaa a na mer: ‘M soo u wasen orgen’ a kaa ér: ‘Hide, gadia m ungwa Ortom u Aôndo sallallaahu ‘alaihi wasallam kaa ér: ‘Aluer Mbamusulumi uhar kohol ayol a ve - u nôngon ityav - ayol a ve ve dugh ikyav vev yô, or u i wua nan shi i wua nan la nana za ken igyamusu’. M pine mer: ‘Ortom u Allah, kwagh ne ka sha ci u mba ve wua ior la, kpa mba i wua ve la di ye?’ Nahan Profeti sallallaahu ‘alaihi wasallam gema kaa ér: ‘Un kpa yange soo u wuan ijende na sha mimi’.
Imam Bukhari : 31
حَدَّثَنَا أَبُو الْوَلِيدِ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ ح قَالَ و حَدَّثَنِي بِشْرُ بْنُ خَالِدٍ أَبُو مُحَمَّدٍ الْعَسْكَرِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ سُلَيْمَانَ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَلْقَمَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ قَالَلَمَّا نَزَلَتْ{ الَّذِينَ آمَنُوا وَلَمْ يَلْبِسُوا إِيمَانَهُمْ بِظُلْمٍ }قَالَ أَصْحَابُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيُّنَا لَمْ يَظْلِمْ فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ{ إِنَّ الشِّرْكَ لَظُلْمٌ عَظِيمٌ }
A ôr se [Abu Al Walid] kaa ér, a ôr se [Syu’bah] shi a ôr se hadith ugen u a zough sha kwagh ne yô. jighjigh ve u nan sha kwagh u ijirôron i sha mimi ga la’ mba ve lu a Profeti sallallaahu ‘alaihi wasallam la pine ér: ‘Ka an nan er ijirôron i sha mimi ga? Nahan Allah 'azza wajalla pase -kwaghôron Na-: 'Sha mimi yô, shirk ka zege ijirôron i sha mimi ga'. -Mbampin. Luqman: 13-
Imam Bukhari : 32
حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ أَبُو الرَّبِيعِ قَالَ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ جَعْفَرٍ قَالَ حَدَّثَنَا نَافِعُ بْنُ مَالِكِ بْنِ أَبِي عَامِرٍ أَبُو سُهَيْلٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ آيَةُ الْمُنَافِقِ ثَلَاثٌ إِذَا حَدَّثَ كَذَبَ وَإِذَا وَعَدَ أَخْلَفَ وَإِذَا اؤْتُمِنَ خَانَ
A kaa a vese ér [Sulaiman Abu ar Rabi’] kaa ér, a kaa a vese ér [Isma’il bin Ja’far] kaa ér, a kaa a vese [Nafi’ bin Malik bin Abu ‘Amir Abu Suhail] hen [ter na] hen [Abu Hurairah] hen Profeti sallallaahu ‘alaihi wasallam, a kaa ér: ‘Ikyav i mbaahendanev mba utar mba; aluer nan ôr aie yô, aluer nan er ityendezwa yô nan vihi ityendezwa la shi aluer i na nan tindi yô nan vihi ityendezwa la’.
Imam Bukhari : 33
حَدَّثَنَا قَبِيصَةُ بْنُ عُقْبَةَ قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُرَّةَ عَنْ مَسْرُوقٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍوأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَرْبَعٌ مَنْ كُنَّ فِيهِ كَانَ مُنَافِقًا خَالِصًا وَمَنْ كَانَتْ فِيهِ خَصْلَةٌ مِنْهُنَّ كَانَتْ فِيهِ خَصْلَةٌ مِنْ النِّفَاقِ حَتَّى يَدَعَهَا إِذَا اؤْتُمِنَ خَانَ وَإِذَا حَدَّثَ كَذَبَ وَإِذَا عَاهَدَ غَدَرَ وَإِذَا خَاصَمَ فَجَرَتَابَعَهُ شُعْبَةُ عَنْ الْأَعْمَشِ
I kaa a vese ér [Qabishah bin ‘Uqbah] kaa ér, i kaa a vese [Sufyan] hen [Al A’masy] hen [Abdullah bin Murrah] hen [Masruq] hen [Abdullah bin ‘Amru] ér, Profeti munana sallallaahu ‘alaihi wasallam kaa ér: ‘Aluer akaa nga ken or yô, a kaa ér: “Aluer akaa nga a ior mba ve lu ken tar u Amerika la yô. or u nan lu a ieren i môm ken akaa anyiin ne yô, ken nan yô, ieren i nifaq ngi zan zan nan kar undun un. Inja na yô, aluer i na un tindi yô, a vihi un, aluer a ôr aie, aluer a er ityendezwa yô, a vihi un shi aluer a nôngo num yô, a er aie’. Hadith ne kpa ka [Syu’bah] u ken [Al A’masy] yange ôr un ye.
Imam Bukhari : 34
حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ قَالَ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو الزِّنَادِ عَنْ الْأَعْرَجِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ يَقُمْ لَيْلَةَ الْقَدْرِ إِيمَانًا وَاحْتِسَابًا غُفِرَ لَهُ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِهِ
I kaa a vese ér [Abu Al Yaman] kaa ér, a kaa a vese ér [Syu’aib] kaa ér, a kaa a vese ér [Abu Al Zanad] hen [Al A’raj] hen [Abu Hurairah] kaa ér: ‘Or u nan lu suen lailatul qadr sha ci u jighjigh u nan yô, nan ngu a ishimaverenkeghen i hiden a mi ijime.
Imam Bukhari : 35
حَدَّثَنَا حَرَمِيُّ بْنُ حَفْصٍ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَاحِدِ قَالَ حَدَّثَنَا عُمَارَةُ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو زُرْعَةَ بْنُ عَمْرِو بْنِ جَرِيرٍ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا هُرَيْرَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ انْتَدَبَ اللَّهُ لِمَنْ خَرَجَ فِي سَبِيلِهِ لَا يُخْرِجُهُ إِلَّا إِيمَانٌ بِي وَتَصْدِيقٌ بِرُسُلِي أَنْ أُرْجِعَهُ بِمَا نَالَ مِنْ أَجْرٍ أَوْ غَنِيمَةٍ أَوْ أُدْخِلَهُ الْجَنَّةَ وَلَوْلَا أَنْ أَشُقَّ عَلَى أُمَّتِي مَا قَعَدْتُ خَلْفَ سَرِيَّةٍ وَلَوَدِدْتُ أَنِّي أُقْتَلُ فِي سَبِيلِ اللَّهِ ثُمَّ أُحْيَا ثُمَّ أُقْتَلُ ثُمَّ أُحْيَا ثُمَّ أُقْتَلُ
A kaa a vese ér [Harami bin Hafsh] kaa ér, a kaa a vese ér [Abdul Wahid] kaa ér, a kaa a vese ér [Umarah] kaa ér, a kaa a vese ér: or môm nan tuur un ken won ga saa sha ci u jighjigh u nan ken Mo shi nan mba ve lu ortyom Wam la ibo ér ve hide a mi sha u zuan a injar shin ghonimah shin ngohol un sha. Aluer ka ikyav sha ior av ga yô, mimi je ma m tema ving ken ijime i sariyyah - mba ve lu akumautya a vesen la ga - man mimi je yange ma doom kpishi aluer i wuam sha gbenda u Allah man i hide i va a mo ken uma, maa i hide i wua mo, maa i hide i va a mo ken uma, maa i hide i wua mo’ yô.
Imam Bukhari : 36
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ قَالَ حَدَّثَنِي مَالِكٌ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ حُمَيْدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ قَامَ رَمَضَانَ إِيمَانًا وَاحْتِسَابًا غُفِرَ لَهُ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِهِ
I kaa a vese ér [Isma’il] kaa ér, i kaa a mo [Malik] hen [Ibn Shihab] hen [Humaid bin Abdurrahman] hen [Abu Hurairah] ér, Or u Aôndo a tindi un la kaa ér: ‘Or u nan lu suen Ramadan sha ci u jighjigh u nan shi nan lu a ishimaverenkeghen i zuan a isholibo yô, nana zua a mtsaha.’
Imam Bukhari : 37
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَلَامٍ قَالَ أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ فُضَيْلٍ قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ صَامَ رَمَضَانَ إِيمَانًا وَاحْتِسَابًا غُفِرَ لَهُ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِهِ
Ka a kaa a vese ér [Muhammad bin Salam] kaa ér, ka a kaa a vese ér [Yahya bin Sa’id] hen [Abu Salamah] hen [Abu Hurairah] ér; Profeti sallallaahu 'alaihi wasallam kaa er: 'Or u nan hôr kwaghyan sha ci u jighjigh u nan man ishimaverenkeghen i injar yô, i de nan asorabo a nan a a kar la.'
Imam Bukhari : 38
حَدَّثَنَا عَبْدُ السَّلَامِ بْنُ مُطَهَّرٍ قَالَ حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ عَلِيٍّ عَنْ مَعْنِ بْنِ مُحَمَّدٍ الْغِفَارِيِّ عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيِّ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ الدِّينَ يُسْرٌ وَلَنْ يُشَادَّ الدِّينَ أَحَدٌ إِلَّا غَلَبَهُ فَسَدِّدُوا وَقَارِبُوا وَأَبْشِرُوا وَاسْتَعِينُوا بِالْغَدْوَةِ وَالرَّوْحَةِ وَشَيْءٍ مِنْ الدُّلْجَةِ
I kaa a vese ér [Abdus Salam bin Muthahhar] kaa ér, i kaa a vese [Umar bin Ali] hen [Ma’an bin Muhammad Al Ghifari] hen [Sa’id bin Abu Sa’id Al Maqburi] hen [Abu Hurairah] ér, Profeti u a lu or u civirigh la kaa ér: taver ga saa a hemba un -ka i seer taver-. Nahan er kwagh jighilii, va ikyua - ken iyan - man na loho u dedoo shi sôn iwasen sha Al Ghadwah - duen pepe pepe - man ar-ruhah - duen shighe u msen u atetan a bee kera - man kwagh u a dugh ken ad-duljah - duen tugh - '.
Imam Bukhari : 39
حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ خَالِدٍ قَالَ حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو إِسْحَاقَ عَنْ الْبَرَاءِ بْنِ عَازِبٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ أَوَّلَ مَا قَدِمَ الْمَدِينَةَ نَزَلَ عَلَى أَجْدَادِهِ أَوْ قَالَ أَخْوَالِهِ مِنْ الْأَنْصَارِ وَأَنَّهُ صَلَّى قِبَلَ بَيْتِ الْمَقْدِسِ سِتَّةَ عَشَرَ شَهْرًا أَوْ سَبْعَةَ عَشَرَ شَهْرًا وَكَانَ يُعْجِبُهُ أَنْ تَكُونَ قِبْلَتُهُ قِبَلَ الْبَيْتِ وَأَنَّهُ صَلَّى أَوَّلَ صَلَاةٍ صَلَّاهَا صَلَاةَ الْعَصْرِ وَصَلَّى مَعَهُ قَوْمٌ فَخَرَجَ رَجُلٌ مِمَّنْ صَلَّى مَعَهُ فَمَرَّ عَلَى أَهْلِ مَسْجِدٍ وَهُمْ رَاكِعُونَ فَقَالَ أَشْهَدُ بِاللَّهِ لَقَدْ صَلَّيْتُ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قِبَلَ مَكَّةَ فَدَارُوا كَمَا هُمْ قِبَلَ الْبَيْتِ وَكَانَتْ الْيَهُودُ قَدْ أَعْجَبَهُمْ إِذْ كَانَ يُصَلِّي قِبَلَ بَيْتِ الْمَقْدِسِ وَأَهْلُ الْكِتَابِ فَلَمَّا وَلَّى وَجْهَهُ قِبَلَ الْبَيْتِ أَنْكَرُوا ذَلِكَقَالَ زُهَيْرٌ حَدَّثَنَا أَبُو إِسْحَاقَ عَنْ الْبَرَاءِ فِي حَدِيثِهِ هَذَا أَنَّهُ مَاتَ عَلَى الْقِبْلَةِ قَبْلَ أَنْ تُحَوَّلَ رِجَالٌ وَقُتِلُوا فَلَمْ نَدْرِ مَا نَقُولُ فِيهِمْ فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى{ وَمَا كَانَ اللَّهُ لِيُضِيعَ إِيمَانَكُمْ }
I ôr se ér [‘Amru bin Khalid] kaa ér, i ôr se [Zuhair] ér, i ôr se [Abu Ishaq] hen [Al Barro‘ bin ‘Azib] ér, Profeti sallallaahu ‘alaihi wasallam shighe u hii u van ken Medina la, yange za tema hen ter na u tamen la, hen shighe u un la, hen shighe u un la, hen shighe u un la. sallallaahu 'alaihi wasallam yange er msen ishigh a Baitul Maqdis iwer pue kar ataratar shin iwer pue kar ataankarahar, nahan saan un iyol kpishi zum u a er msen ishigh a Baitullah - Kaaba - la. Msen u yange er sha kwa u hiihii la - a ver ishigh sha Kaaba - lu msen u Asr man ior kpa er msen vea Na. Iyange igen yô, ijende yam igen i lu eren msen vea Profeti sallallaahu ‘alaihi wasallam la, kar hen ior mba ken mosque ugen shighe u ve lu guren inya la’, nahan a kaa ér: ‘M er shiada hen Allah mer m lu eren msen vea Profeti sallallaahu ‘alaihi wasallam ve kenger Mecca, nahan ior mba ve lu gure inya la ve gema ve kenger Jew man mba ve lu ken tar u Baitullah la. Profeti yange lu eren msen sha ishigh nagh. Baitul Maqdis. Er ve nenge Profeti sallallaahu ‘alaihi wasallam gema ishigh nagh sha Tempel yô, ve venda kwagh ne. Zuhair kaa nahan. Abu Ishaq u ken Al Barro` yange kaa a vese, ken hadith ne yange pase kwagh u -tindi- u or u nan kpe shighe u i gema gbenda u Qibla ga la man shi ior kpishi mba i wua hen shighe la kpa?, se fa kwagh u se er sha a ve ga zan zan ken masejime yô, Allah Ta’ala pase mkaanem Nam ér: ‘Man wa faith your Allah will not’. -Mbampin. Mbahemenev mba Shin Itine: 143-
Imam Bukhari : 40
حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ مَنْصُورٍ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ قَالَ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ هَمَّامِ بْنِ مُنَبِّهٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا أَحْسَنَ أَحَدُكُمْ إِسْلَامَهُ فَكُلُّ حَسَنَةٍ يَعْمَلُهَا تُكْتَبُ لَهُ بِعَشْرِ أَمْثَالِهَا إِلَى سَبْعِ مِائَةِ ضِعْفٍ وَكُلُّ سَيِّئَةٍ يَعْمَلُهَا تُكْتَبُ لَهُ بِمِثْلِهَا
I kaa a vese ér [Ishaq bin Manshur] kaa ér, i kaa a vese ér [Abdurrazzaq] kaa ér, i ôr se [Ma’mar] hen [Hamam bin Munabbih] hen [Abu Hurairah] ér: -goodness-s zan zan mlu u deri utaankaruhar, man sha hanma kwagh u bo môm u a er yô, ka kwaghbo môm tseegh a nger kwagh u a lu kwagh môm a mi la ye’.