Imam Bukhari : 21
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ قَالَ حَدَّثَنِي مَالِكٌ عَنْ عَمْرِو بْنِ يَحْيَى الْمَازِنِيِّ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ يَدْخُلُ أَهْلُ الْجَنَّةِ الْجَنَّةَ وَأَهْلُ النَّارِ النَّارَ ثُمَّ يَقُولُ اللَّهُ تَعَالَى أَخْرِجُوا مِنْ النَّارِ مَنْ كَانَ فِي قَلْبِهِ مِثْقَالُ حَبَّةٍ مِنْ خَرْدَلٍ مِنْ إِيمَانٍ فَيُخْرَجُونَ مِنْهَا قَدْ اسْوَدُّوا فَيُلْقَوْنَ فِي نَهَرِ الْحَيَا أَوْ الْحَيَاةِ شَكَّ مَالِكٌ فَيَنْبُتُونَ كَمَا تَنْبُتُ الْحِبَّةُ فِي جَانِبِ السَّيْلِ أَلَمْ تَرَ أَنَّهَا تَخْرُجُ صَفْرَاءَ مُلْتَوِيَةًقَالَ وُهَيْبٌ حَدَّثَنَا عَمْرٌو الْحَيَاةِ وَقَالَ خَرْدَلٍ مِنْ خَيْرٍ
G’ha dit [Isma’il] g’ha dit, g’ha dit [Malik] de [Amru bin Yahya Al Mazani] de [sò pà] de [Abu Sa’id Al Khudri] del Profeta, g’ha dit: “I Ahlu del ciel sun entrà in del ciel e i Ahlu del infern sun entrà in del ciel. Allora Allah Ta'ala l'ha diit: 'Tira fœra de l'infern tuts qe g'hann ind el so cœr la fed de la dimension de un sœm de senape'. Donca inn vegnuds fœra de l’infern ind una condizion negra carbonizada e pœ inn staits metuds ind el fiumm de la vita o de l’esistenza. -Malik l’è dubius. - Poeu sun cressü cuma di sèm che cressen sü la riva de un fiümm. Te g’he minga notad cuma l’è vegnuu fœura cunt un culur giallòs”. L’ha dit [Wuhaib] G’haveva dit a noi [“Amru]: “La vita”. E l’ha dit: “Un po’ del ben”.
Imam Bukhari : 22
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عُبَيْدِ اللَّهِ قَالَ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ صَالِحٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ أَبِي أُمَامَةَ بْنِ سَهْلِ بْنِ حُنَيْفٍ أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا سَعِيدٍ الْخُدْرِيَّ يَقُولُقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَيْنَا أَنَا نَائِمٌ رَأَيْتُ النَّاسَ يُعْرَضُونَ عَلَيَّ وَعَلَيْهِمْ قُمُصٌ مِنْهَا مَا يَبْلُغُ الثُّدِيَّ وَمِنْهَا مَا دُونَ ذَلِكَ وَعُرِضَ عَلَيَّ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ وَعَلَيْهِ قَمِيصٌ يَجُرُّهُ قَالُوا فَمَا أَوَّلْتَ ذَلِكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ الدِّينَ
G’ha dì [Muhammad bin Ubaidillah], g’ha dì [Ibrahim bin Sa’d] de [Salih] de [Ibn Shihab] de [Abu Umamah bin Sahal bin Hunaif] che g’ha sentii [Abu Said Al Khudri] dì: mi. G’havevan sü di vestì, quaivun rivava al sen e quaivun l’era menu de chel. E Umar bin Al Khaththab l’è stà purtà da mi e lü s’è mettü sü di vestì e l’ha trascinà. I compagn g’han dumandà: “Cosa penset che chestu vœur dì, o Messagger de Allah?” Lü g’ha rispost: “Ad-Din-religiun”.
Imam Bukhari : 23
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ قَالَ أَخْبَرَنَا مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ سَالِمِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ أَبِيهِأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَرَّ عَلَى رَجُلٍ مِنْ الْأَنْصَارِ وَهُوَ يَعِظُ أَخَاهُ فِي الْحَيَاءِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ دَعْهُ فَإِنَّ الْحَيَاءَ مِنْ الْإِيمَانِ
L’è stà dì a noi [Abdullah bin Yusuf] g’ha dì, l’è stà ripurtà a noi [Malik bin Anas] de [Ibn Shihab] de [Salim bin Abdullah] de [sò pà], che el Messagger de Allah (pace e benediziun de Allah sun sü de lù) l’è passà denanz a un amis del temp che l’era el sò fradel Ansar. Donca el Profeta l’ha dit: “Lassal, perché vergügna fà part de la fed”.
Imam Bukhari : 24
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ الْمُسْنَدِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو رَوْحٍ الْحَرَمِيُّ بْنُ عُمَارَةَ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ وَاقِدِ بْنِ مُحَمَّدٍ قَالَ سَمِعْتُ أَبِي يُحَدِّثُ عَنْ ابْنِ عُمَرَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أُمِرْتُ أَنْ أُقَاتِلَ النَّاسَ حَتَّى يَشْهَدُوا أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ وَيُقِيمُوا الصَّلَاةَ وَيُؤْتُوا الزَّكَاةَ فَإِذَا فَعَلُوا ذَلِكَ عَصَمُوا مِنِّي دِمَاءَهُمْ وَأَمْوَالَهُمْ إِلَّا بِحَقِّ الْإِسْلَامِ وَحِسَابُهُمْ عَلَى اللَّهِ
G’ha dit [Abdullah bin Muhammad Al Musnadi] g’ha dit, G’ha dit [Abu Rauh Al Harami bin Umarah] g’ha dit, g’ha dit [Syu’bah] de [Waqid bin Muhammad] g’ha dit; Ho sentid [me pà] dir de [Ibn Umar], che el Messagger de Allah (pace e benediziun de Allah sun sü de lù) g’haveva dit: “Me l’è stà urdinà de cumbater cunt i gent fin che lür testimonian; g’he no un di senza Allah e che defatt Mahomed l’è el messagger de Allah, che mantegn la oraziùn, che dà el zakat. Se fan inscì, alura g’han tegnuu luur sàang e luur proprietà de mi, senza che segond la legg del Islam e luur cunt l’è cun Allah.’
Imam Bukhari : 25
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ يُونُسَ وَمُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ قَالَا حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ شِهَابٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سُئِلَ أَيُّ الْعَمَلِ أَفْضَلُ فَقَالَ إِيمَانٌ بِاللَّهِ وَرَسُولِهِ قِيلَ ثُمَّ مَاذَا قَالَ الْجِهَادُ فِي سَبِيلِ اللَّهِ قِيلَ ثُمَّ مَاذَا قَالَ حَجٌّ مَبْرُورٌ
L’è stà dì a nun [Ahmad bin Yunus] e [Musa bin Isma’il] tüt i dü g’han dì, l’è stà dì a nun [Ibn Shihab] de [Sa’id bin Al Musayyab] de [Abu Huraillahu], che l’era l’Islam de Allah. püsee impurtant? Donca el Profeta g’ha rispost: “Fe in Allah e in del sò Messagger”. Poeu g’ha dumandà ancamò: “E allora?” L’ha rispost: “L’Al Jihad l’è cumbat in de la via de Allah”. Poeu g’ha dumandà ancamò: “E pö, cossa olter?” Lü l’ha rispost, “hajj mabrur”.
Imam Bukhari : 26
حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ قَالَ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ قَالَ أَخْبَرَنِي عَامِرُ بْنُ سَعْدِ بْنِ أَبِي وَقَّاصٍ عَنْ سَعْدٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَعْطَى رَهْطًا وَسَعْدٌ جَالِسٌ فَتَرَكَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَجُلًا هُوَ أَعْجَبُهُمْ إِلَيَّ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا لَكَ عَنْ فُلَانٍ فَوَاللَّهِ إِنِّي لَأَرَاهُ مُؤْمِنًا فَقَالَ أَوْ مُسْلِمًا فَسَكَتُّ قَلِيلًا ثُمَّ غَلَبَنِي مَا أَعْلَمُ مِنْهُ فَعُدْتُ لِمَقَالَتِي فَقُلْتُ مَا لَكَ عَنْ فُلَانٍ فَوَاللَّهِ إِنِّي لَأَرَاهُ مُؤْمِنًا فَقَالَ أَوْ مُسْلِمًا ثُمَّ غَلَبَنِي مَا أَعْلَمُ مِنْهُ فَعُدْتُ لِمَقَالَتِي وَعَادَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ قَالَ يَا سَعْدُ إِنِّي لَأُعْطِي الرَّجُلَ وَغَيْرُهُ أَحَبُّ إِلَيَّ مِنْهُ خَشْيَةَ أَنْ يَكُبَّهُ اللَّهُ فِي النَّارِوَرَوَاهُ يُونُسُ وَصَالِحٌ وَمَعْمَرٌ وَابْنُ أَخِي الزُّهْرِيِّ عَنْ الزُّهْرِيِّ
G’ha dit [Abu Al Yaman] g’ha dit, g’ha dit [Syu’aib] de [Az Zuhri] g’ha dit, g’ha dit [‘Amir bin Sa’d bin Abu Waqash] de [Sa’d], che el messagger de Allah g’ha dà de magnà a tanti gent e en chel mument l’era sedù Sa’d. Ma Lü g’ha minga dà chestu mangià a un òmm, anca se chela persuna l’era la püsee impunent per mi intra quei present, inscì g’ho dumandà al Rasulullah: “O Rasulullah, e inscì e inscì? Verament el vedi cuma un credent. El Profeta g’ha rispost: “o l’è musulman?” Poeu g’ho taciü per un mument, e sun stà custrett a vess püsee sicür de chel che g’haveva de dì, sallallaahu ‘alaihi wasallam, inscì g’ho ripetù i me parolles: “O Messagger de Allah, e inscì e inscì? Verament el vedi cuma un credent. El Profeta g’ha rispost: “o l’è musulman?” Poeu sun stà spint ancamò a vèss püsee sicür de chel che intendeva fin quand g’ho ripetù ancamò la me dumanda. Allora el Profeta g’ha dit: “O Sa’d, ancamò mi darò a chela persuna. Ma mi preferirìa dar ai olter che dar a lù, perché g’ho pagüra che Allah el bütarà in del infern». [Yunus], [Salih], [Ma'mar] e [el nevodo de Az Zuhri], han cuntà de [Az Zuhri]
Imam Bukhari : 27
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ قَالَ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي حَبِيبٍ عَنْ أَبِي الْخَيْرِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍوأَنَّ رَجُلًا سَأَلَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيُّ الْإِسْلَامِ خَيْرٌ قَالَ تُطْعِمُ الطَّعَامَ وَتَقْرَأُ السَّلَامَ عَلَى مَنْ عَرَفْتَ وَمَنْ لَمْ تَعْرِفْ
G’ha dit [Qutaibah] g’ha dit, g’ha dit [Al Laits] de [Yazid bin Abu Habib] de [Abu Al Khair] de [Abdullah bin 'Amru] che quaivun g’ha dumandà al Rasulullah; “Qual Islam l’è el mej?” El Profeta sallallaahu ‘alaihi wasallam g’ha rispost: “Te nutris e te saludi i gent che te cognosset e quei che te cognosset minga”.
Imam Bukhari : 28
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ عَنْ مَالِكٍ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أُرِيتُ النَّارَ فَإِذَا أَكْثَرُ أَهْلِهَا النِّسَاءُ يَكْفُرْنَ قِيلَ أَيَكْفُرْنَ بِاللَّهِ قَالَ يَكْفُرْنَ الْعَشِيرَ وَيَكْفُرْنَ الْإِحْسَانَ لَوْ أَحْسَنْتَ إِلَى إِحْدَاهُنَّ الدَّهْرَ ثُمَّ رَأَتْ مِنْكَ شَيْئًا قَالَتْ مَا رَأَيْتُ مِنْكَ خَيْرًا قَطُّ
L’è stà dì a noi [Abdullah bin Maslamah] de [Malik] de [Zaid bin Aslam] de [‘Atho’ bin Yasar] de [Ibn ‘Abbas] g’ha dì, el prufeta g’ha dì: “Me sun mustrà l’infern, se descovert che la magiur part di sò abitant sun dònn. Perché despess negan”. L’è stà dumandà: “G’han negà Allah?” Lü l’ha dit: “Negan i don del sò marì, negan la bontà. Se te l’è stà semper bon cun vun de lor, alura lü el varda sultant una ròba cativa en ti, el dirà: “G’ho mai vist la minima ròba bona en ti”.
Imam Bukhari : 29
حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ وَاصِلٍ الْأَحْدَبِ عَنْ الْمَعْرُورِ بْنِ سُوَيْدٍ قَالَ لَقِيتُ أَبَا ذَرٍّبِالرَّبَذَةِ وَعَلَيْهِ حُلَّةٌ وَعَلَى غُلَامِهِ حُلَّةٌ فَسَأَلْتُهُ عَنْ ذَلِكَ فَقَالَ إِنِّي سَابَبْتُ رَجُلًا فَعَيَّرْتُهُ بِأُمِّهِ فَقَالَ لِي النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا أَبَا ذَرٍّ أَعَيَّرْتَهُ بِأُمِّهِ إِنَّكَ امْرُؤٌ فِيكَ جَاهِلِيَّةٌ إِخْوَانُكُمْ خَوَلُكُمْ جَعَلَهُمْ اللَّهُ تَحْتَ أَيْدِيكُمْ فَمَنْ كَانَ أَخُوهُ تَحْتَ يَدِهِ فَلْيُطْعِمْهُ مِمَّا يَأْكُلُ وَلْيُلْبِسْهُ مِمَّا يَلْبَسُ وَلَا تُكَلِّفُوهُمْ مَا يَغْلِبُهُمْ فَإِنْ كَلَّفْتُمُوهُمْ فَأَعِينُوهُمْ
L’è stà dì a nun [Syu’bah] de [Washil Al Ahdab] de [Al Ma’rur bin Suwaid] g’ha dì: g’ho incuntrà [Abu Dzar] a Rabdzah che en chel mument g’haveva sü dü strati de vestì, e inscì l’è stà sò fiœul, inscì g’ho dumandà: insultand la sò mam, inscì el Profeta m’ha rimproverà: “O Abu Dharr, g’he insultà la sò mam? Infatt, g’he ancamò la -natüra- de la jahiliyyah. I tò fradèi sun di tò dipendent, Allah i g’ha mettuu sotta la tò man. Donca chi g’ha sò fradel sotta la man - el sò dipendent - alura se el magna, dàgh de magnà cuma el magna, se l’è vestì, dàgh chel che g’ha sü, gravàl minga cun quaicoss che l’è olter i sò limit. Se te g’he mett un peso, alura jütta-i”.
Imam Bukhari : 30
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ الْمُبَارَكِ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ حَدَّثَنَا أَيُّوبُ وَيُونُسُ عَنْ الْحَسَنِ عَنْ الْأَحْنَفِ بْنِ قَيْسٍ قَالَذَهَبْتُ لِأَنْصُرَ هَذَا الرَّجُلَ فَلَقِيَنِي أَبُو بَكْرَةَ فَقَالَ أَيْنَ تُرِيدُ قُلْتُ أَنْصُرُ هَذَا الرَّجُلَ قَالَ ارْجِعْ فَإِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِذَا الْتَقَى الْمُسْلِمَانِ بِسَيْفَيْهِمَا فَالْقَاتِلُ وَالْمَقْتُولُ فِي النَّارِ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ هَذَا الْقَاتِلُ فَمَا بَالُ الْمَقْتُولِ قَالَ إِنَّهُ كَانَ حَرِيصًا عَلَى قَتْلِ صَاحِبِهِ
G’ha dit [Abdurrahman bin Al Mubarak] G’ha dit [Hammad bin Zaid] G’ha dit [Ayyub] e [Yunus] de [Al Hasan] de [Al Ahnaf bin Qais] g’ha dit; Son vegnuu a vütar a quaivun e dopu g’ho incuntrà [Abu Bakrah], inscì lü m’ha dumandà: “Induè te va?” Ho rispost: “Vœi vutà quaivun”, g’ha dì: “Torna indrè, perchè g’ho sentì el Messagger de Allah sallallaahu ‘alaihi wasallam dì: “Se dü musulman se incuntran, per cumbàter, intra luur tirand sü i luur spad, alura chel che l’è copà e copà va in del infern”. Ho domandà: “O Messagger de Allah, chestu l’è per quei che mazzan, ma e quei che sun copà?” Donca el Profeta g’ha rispost: “Anca prima vureeva veramente matar el sò amis”.
Imam Bukhari : 31
حَدَّثَنَا أَبُو الْوَلِيدِ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ ح قَالَ و حَدَّثَنِي بِشْرُ بْنُ خَالِدٍ أَبُو مُحَمَّدٍ الْعَسْكَرِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ سُلَيْمَانَ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَلْقَمَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ قَالَلَمَّا نَزَلَتْ{ الَّذِينَ آمَنُوا وَلَمْ يَلْبِسُوا إِيمَانَهُمْ بِظُلْمٍ }قَالَ أَصْحَابُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيُّنَا لَمْ يَظْلِمْ فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ{ إِنَّ الشِّرْكَ لَظُلْمٌ عَظِيمٌ }
G’ha cuntà a nun [Abu Al Walid] g’ha dit, g’ha cuntà a nun [Syu’bah] e g’ha anca cuntà un hadith simil a chestu. la sò fed in del ingiustizia’ i cumpagn del Profeta g’han dumandà: ‘Chi intra de nun g’ha minga commess ingiustizia? Donca Allah l’azza wajalla l’ha rivelà la sò parolla: “Efetivament el shirk l’è una grand ingiustizia”. -QS. Luqman: 13-
Imam Bukhari : 32
حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ أَبُو الرَّبِيعِ قَالَ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ جَعْفَرٍ قَالَ حَدَّثَنَا نَافِعُ بْنُ مَالِكِ بْنِ أَبِي عَامِرٍ أَبُو سُهَيْلٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ آيَةُ الْمُنَافِقِ ثَلَاثٌ إِذَا حَدَّثَ كَذَبَ وَإِذَا وَعَدَ أَخْلَفَ وَإِذَا اؤْتُمِنَ خَانَ
G’ha dit [Sulaiman Abu ar Rabi]] g’ha dit, g’ha dit [Isma’il bin Ja’far] g’ha dit, g’ha dit [Nafi’ bin Malik bin Abu ‘Amir Abu Suhail] de [sò pà] de [Abu Hurairah] del Profeta sallallaahu ‘alaihi wasallam sun segn de tri; se parla di busie, se fà una promessa la romp e se g’he dà un mandà la tradiss”.
Imam Bukhari : 33
حَدَّثَنَا قَبِيصَةُ بْنُ عُقْبَةَ قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُرَّةَ عَنْ مَسْرُوقٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍوأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَرْبَعٌ مَنْ كُنَّ فِيهِ كَانَ مُنَافِقًا خَالِصًا وَمَنْ كَانَتْ فِيهِ خَصْلَةٌ مِنْهُنَّ كَانَتْ فِيهِ خَصْلَةٌ مِنْ النِّفَاقِ حَتَّى يَدَعَهَا إِذَا اؤْتُمِنَ خَانَ وَإِذَا حَدَّثَ كَذَبَ وَإِذَا عَاهَدَ غَدَرَ وَإِذَا خَاصَمَ فَجَرَتَابَعَهُ شُعْبَةُ عَنْ الْأَعْمَشِ
L’è stà dì a nun [Qabishah bin 'Uqbah] g’ha dì, l’è stà dì a nun [Sufyan] de [Al A'masy] de [Abdullah bin Murrah] de [Masruq] de [Abdullah bin 'Amru] che el prufeta sallallallahu 'alaihi wasallam g’ha dì: 'Se g’he sun una persòna chi g’ha en luu una qualità de chesti quater ròbb alura en luu g’he una qualità nifaq fin quand g’ha lassà. Var a dì che, se g’he vèn dà un mandà el tradiss, se el parla di busie, se el promett el romp e se el cumbatt el inganna». Chestu hadith l’è stà anca cuntà de [Syu’bah] de [Al A’masy].
Imam Bukhari : 34
حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ قَالَ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو الزِّنَادِ عَنْ الْأَعْرَجِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ يَقُمْ لَيْلَةَ الْقَدْرِ إِيمَانًا وَاحْتِسَابًا غُفِرَ لَهُ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِهِ
G’ha dì [Abu Al Yaman] g’ha dì, g’ha dì [Syu’aib] g’ha dì, g’ha dì [Abu Al Zanad] de [Al A’raj] de [Abu Hurairah] g’ha dì, el Rasulullah g’ha dì: “Chi sustegn lailatul qadr a causa de la fed, g’ha la speranza per el pecà.
Imam Bukhari : 35
حَدَّثَنَا حَرَمِيُّ بْنُ حَفْصٍ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَاحِدِ قَالَ حَدَّثَنَا عُمَارَةُ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو زُرْعَةَ بْنُ عَمْرِو بْنِ جَرِيرٍ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا هُرَيْرَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ انْتَدَبَ اللَّهُ لِمَنْ خَرَجَ فِي سَبِيلِهِ لَا يُخْرِجُهُ إِلَّا إِيمَانٌ بِي وَتَصْدِيقٌ بِرُسُلِي أَنْ أُرْجِعَهُ بِمَا نَالَ مِنْ أَجْرٍ أَوْ غَنِيمَةٍ أَوْ أُدْخِلَهُ الْجَنَّةَ وَلَوْلَا أَنْ أَشُقَّ عَلَى أُمَّتِي مَا قَعَدْتُ خَلْفَ سَرِيَّةٍ وَلَوَدِدْتُ أَنِّي أُقْتَلُ فِي سَبِيلِ اللَّهِ ثُمَّ أُحْيَا ثُمَّ أُقْتَلُ ثُمَّ أُحْيَا ثُمَّ أُقْتَلُ
G’ha dì [Harami bin Hafsh] g’ha dì, g’ha dì [Abdul Wahid] g’ha dì, g’ha dì [Umarah] g’ha dì, g’ha dì [Abu Zur'ah bin 'Amru bin Jarir] g’ha dì: g’ho sentì [Abu Hurairah] dal Profeta che dis che g’ha dit: nissun el spinge fœura se minga per la fed en Mi e el giüstifica quei che sun el Me messagger per restituir-la ottenend una ricumpensa o un ghonimah o ametend-la in del ciel. Se l’era minga un peso per el me popul, l’è natüral che mi sederia minga tranquillament derè a la sariyyah - i forz special - e l’è natüral che me piasaria se fudess copà in de la manera de Allah e pö seri purtà indrè a la vita, pö seri purtà ancamò a la vita, pö seri purtà ancamò a la vita, pö seri copà ancamò.
Imam Bukhari : 36
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ قَالَ حَدَّثَنِي مَالِكٌ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ حُمَيْدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ قَامَ رَمَضَانَ إِيمَانًا وَاحْتِسَابًا غُفِرَ لَهُ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِهِ
L’è stà dì a nun [Isma’il] g’ha dì, l’è stà dì a mi [Malik] de [Ibn Shihab] de [Humaid bin Abdurrahman] de [Abu Hurairah] che el messagger de Allah g’ha dì: “Chi sustegn el Ramadan per la fed e la sò speranza de vèss recuperà”.
Imam Bukhari : 37
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَلَامٍ قَالَ أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ فُضَيْلٍ قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ صَامَ رَمَضَانَ إِيمَانًا وَاحْتِسَابًا غُفِرَ لَهُ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِهِ
G’ha dit [Maomet bin Salam] g’ha dit, g’ha ditt [Maomet bin Fudlail] g’ha dit, g’ha ditt [Yahya bin Sa’id] de [Abu Salamah] de [Abu Hurairah] g’ha dit; El Profeta sallallaahu ‘alaihi wasallam g’ha dit: “Chiunque digiuna per la fed e la speranza de ricumpensa, i sò peccaa pasà sun perdonad”.
Imam Bukhari : 38
حَدَّثَنَا عَبْدُ السَّلَامِ بْنُ مُطَهَّرٍ قَالَ حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ عَلِيٍّ عَنْ مَعْنِ بْنِ مُحَمَّدٍ الْغِفَارِيِّ عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيِّ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ الدِّينَ يُسْرٌ وَلَنْ يُشَادَّ الدِّينَ أَحَدٌ إِلَّا غَلَبَهُ فَسَدِّدُوا وَقَارِبُوا وَأَبْشِرُوا وَاسْتَعِينُوا بِالْغَدْوَةِ وَالرَّوْحَةِ وَشَيْءٍ مِنْ الدُّلْجَةِ
L’è stà dì a nun [Abdus Salam bin Muthahhar] g’ha dì, l’è stà dì a nun [Umar bin Ali] de [Ma’an bin Muhammad Al Ghifari] de [Sa’id bin Abu Sa’id Al Maqburi] de [Abu Hurairah] che el Profeta l’è religius, “Io l’è minga religius.” dificil a meno che l’è minga battü - l’è semper püsee dificil -. Donca, agiss drizz, vegn püsee visin - a destra - e dà di bon nœuvi e dumandà aiut cun Al Ghadwah - che partìs la matina bonora - e ar-ruhah - che partìs dopu la oraziùn de mezzdì - e quaicos de ad-duljah - che partìs de nott - '.
Imam Bukhari : 39
حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ خَالِدٍ قَالَ حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو إِسْحَاقَ عَنْ الْبَرَاءِ بْنِ عَازِبٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ أَوَّلَ مَا قَدِمَ الْمَدِينَةَ نَزَلَ عَلَى أَجْدَادِهِ أَوْ قَالَ أَخْوَالِهِ مِنْ الْأَنْصَارِ وَأَنَّهُ صَلَّى قِبَلَ بَيْتِ الْمَقْدِسِ سِتَّةَ عَشَرَ شَهْرًا أَوْ سَبْعَةَ عَشَرَ شَهْرًا وَكَانَ يُعْجِبُهُ أَنْ تَكُونَ قِبْلَتُهُ قِبَلَ الْبَيْتِ وَأَنَّهُ صَلَّى أَوَّلَ صَلَاةٍ صَلَّاهَا صَلَاةَ الْعَصْرِ وَصَلَّى مَعَهُ قَوْمٌ فَخَرَجَ رَجُلٌ مِمَّنْ صَلَّى مَعَهُ فَمَرَّ عَلَى أَهْلِ مَسْجِدٍ وَهُمْ رَاكِعُونَ فَقَالَ أَشْهَدُ بِاللَّهِ لَقَدْ صَلَّيْتُ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قِبَلَ مَكَّةَ فَدَارُوا كَمَا هُمْ قِبَلَ الْبَيْتِ وَكَانَتْ الْيَهُودُ قَدْ أَعْجَبَهُمْ إِذْ كَانَ يُصَلِّي قِبَلَ بَيْتِ الْمَقْدِسِ وَأَهْلُ الْكِتَابِ فَلَمَّا وَلَّى وَجْهَهُ قِبَلَ الْبَيْتِ أَنْكَرُوا ذَلِكَقَالَ زُهَيْرٌ حَدَّثَنَا أَبُو إِسْحَاقَ عَنْ الْبَرَاءِ فِي حَدِيثِهِ هَذَا أَنَّهُ مَاتَ عَلَى الْقِبْلَةِ قَبْلَ أَنْ تُحَوَّلَ رِجَالٌ وَقُتِلُوا فَلَمْ نَدْرِ مَا نَقُولُ فِيهِمْ فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى{ وَمَا كَانَ اللَّهُ لِيُضِيعَ إِيمَانَكُمْ }
L’è stà dit a noi ['Amru bin Khalid] g’ha dit, l’è stà ditt a noi [Zuhair] g’ha dit, l’è stà ditt a noi [Abu Ishaq] de [Al Barro' bin 'Azib] che el Profeta quand l’è rivà a Medina, s’è fermà al sò pàgrand a l’ora de sò pàgrand. Sallallaahu 'alaihi wasallam g’ha pregà denanz a Baitul Maqdis per sedes mes o dissett mes, e l’è stà parècc cüntent quand g’ha pregà denanz a Baitullah - la Kaaba -. La oraziùn che Luu sallallaahu 'alaihi wasallam g’ha fatt per la prima volta - cun di front a la Kaaba - l’è stada la oraziùn de 'Asr e anca la gent la pregava cun Luu. Un dì un amig qe ‘l ira dree a pregar cond ol Profeta sallallaahu ‘alaihi wasallam ‘l é passad denanz a la jent ind una oltra mosqea intant qe i se inclinaven’, doncà ‘l g’ha dicc: ‘Testimonio a Allah qe stavi pregand cond ol Profeta sallallaahu ‘alaihi wasallam denanz a la Meca, e pò la jent qe la se inclinava ‘l s’é voltada invers a ‘l Jew e ‘l Popol de Boistullah e ‘l Popol. el Profeta l’era drèe a pregar de front a lù. Baitul Maqdis. Quand qe i hann vest ol Profeta voltad la facia invers a ‘l Tempi, i hann negad qest. L’ha dit Zuhair. Abu Ishaq de Al Barro` g’ha dit, en chestu hadith g’ha spiegà sü -la legg- de quaivun che l’è mort quand la direziun de la Qibla l’era minga stada deviada e anca tanti gent che sun stà copà en chel mument?, savem minga che fär cun luur fin quand finalment Allah Ta’ala g’ha rivelà la sò parolla: “E l’è che Allah el farà minga”. -QS. Al Baqoroh: 143-
Imam Bukhari : 40
حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ مَنْصُورٍ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ قَالَ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ هَمَّامِ بْنِ مُنَبِّهٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا أَحْسَنَ أَحَدُكُمْ إِسْلَامَهُ فَكُلُّ حَسَنَةٍ يَعْمَلُهَا تُكْتَبُ لَهُ بِعَشْرِ أَمْثَالِهَا إِلَى سَبْعِ مِائَةِ ضِعْفٍ وَكُلُّ سَيِّئَةٍ يَعْمَلُهَا تُكْتَبُ لَهُ بِمِثْلِهَا
L’è stà dì a nun [Ishaq bin Manshur] g’ha dì, l’è stà dì a nun [Abdurrazzaq] g’ha dì, l’è stà ripurtà a nun [Ma’mar] de [Hamam bin Munabbih] de [Abu Hurairah] g’ha dì: “Se l’è stà scrivuu per tüt el sò bon Islam. -bontaa-s fin a setcent livei, e per ogni roba cativa qe al fa domà una roba cativa simil a quella la sarà scrivuda'.