Imam Bukhari (الامام البخاري) - 7008 Hadith
Hadith
Imam Bukhari : 1
حَدَّثَنَا الْحُمَيْدِيُّ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الزُّبَيْرِ قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ الْأَنْصَارِيُّ قَالَ أَخْبَرَنِي مُحَمَّدُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ التَّيْمِيُّ أَنَّهُ سَمِعَ عَلْقَمَةَ بْنَ وَقَّاصٍ اللَّيْثِيَّ يَقُولُ سَمِعْتُ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ عَلَى الْمِنْبَرِقَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّمَا الْأَعْمَالُ بِالنِّيَّاتِ وَإِنَّمَا لِكُلِّ امْرِئٍ مَا نَوَى فَمَنْ كَانَتْ هِجْرَتُهُ إِلَى دُنْيَا يُصِيبُهَا أَوْ إِلَى امْرَأَةٍ يَنْكِحُهَا فَهِجْرَتُهُ إِلَى مَا هَاجَرَ إِلَيْهِ
G’ha dit [Al Humaidi Abdullah bin Az Zubair] che g’ha dit, g’ha dit [Sufyan] che g’ha dit, che G’ha dit [Yahya bin Sa’id Al Ansari] g’ha dit, g’ha dit [Muhammad bin Ibrahim a Taimi], che g’ha ascultà [Alqamah bin Waqash Al Laitsi]; Una volta g’ho sentid [Umar bin Al Khaththab] sul pulpit dì; Ho sentid el Profeta dir: “Tüt i aziun dipenden del intenziun, e la ricumpensa per ogni persuna dipend de chel che l’era intenziunà; Chiunque g’ha l’intenziun de emigrar per el mund che vœur rivà o per una dònna che vœur spusà, alura la sò emigraziun l’è a chel che g’ha pensà.’
Hadith
Imam Bukhari : 2
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ قَالَ أَخْبَرَنَا مَالِكٌ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ أُمِّ الْمُؤْمِنِينَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا أَنَّ الْحَارِثَ بْنَ هِشَامٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ سَأَلَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ كَيْفَ يَأْتِيكَ الْوَحْيُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَحْيَانًا يَأْتِينِي مِثْلَ صَلْصَلَةِ الْجَرَسِ وَهُوَ أَشَدُّهُ عَلَيَّ فَيُفْصَمُ عَنِّي وَقَدْ وَعَيْتُ عَنْهُ مَا قَالَ وَأَحْيَانًا يَتَمَثَّلُ لِي الْمَلَكُ رَجُلًا فَيُكَلِّمُنِي فَأَعِي مَا يَقُولُ قَالَتْ عَائِشَةُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا وَلَقَدْ رَأَيْتُهُ يَنْزِلُ عَلَيْهِ الْوَحْيُ فِي الْيَوْمِ الشَّدِيدِ الْبَرْدِ فَيَفْصِمُ عَنْهُ وَإِنَّ جَبِينَهُ لَيَتَفَصَّدُ عَرَقًا
L’è stà dì a noi [Abdullah bin Yusuf] che l’è stà ripurtà a noi [Malik] de [Hysyam bin 'Urwah] de [sò pà] de [Aisyah] la mam di Mu'minin, che Al Harith bin Hisham g’ha dumandà al Rasulullah, cuma l’è che l’è vegnuu? Donca el Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam g’ha rispost: “Di volt me riva cuma el sun di campanin e chestu metud l’è el püsee dificil per mi, e dopu se ferma inscì de pòdè capì chel che l’è dit. E di volt un angel vien cuma un òmm e parla a mi inscì che segui chel che dis». Aisyah l’ha dit: “Efetivament, una volta g’ho vist una rivelaziun vegnì giò a Luu sallallaahu ‘alaihi wasallam en un dì parècc frècc e dopu la s’è fermada, e g’ho vist che la sò front la sgocciava de sudor”.
Hadith
Imam Bukhari : 3
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ قَالَ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ عُقَيْلٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ عَنْ عَائِشَةَ أُمِّ الْمُؤْمِنِينَ أَنَّهَا قَالَتْأَوَّلُ مَا بُدِئَ بِهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ الْوَحْيِ الرُّؤْيَا الصَّالِحَةُ فِي النَّوْمِ فَكَانَ لَا يَرَى رُؤْيَا إِلَّا جَاءَتْ مِثْلَ فَلَقِ الصُّبْحِ ثُمَّ حُبِّبَ إِلَيْهِ الْخَلَاءُ وَكَانَ يَخْلُو بِغَارِ حِرَاءٍ فَيَتَحَنَّثُ فِيهِ وَهُوَ التَّعَبُّدُ اللَّيَالِيَ ذَوَاتِ الْعَدَدِ قَبْلَ أَنْ يَنْزِعَ إِلَى أَهْلِهِ وَيَتَزَوَّدُ لِذَلِكَ ثُمَّ يَرْجِعُ إِلَى خَدِيجَةَ فَيَتَزَوَّدُ لِمِثْلِهَا حَتَّى جَاءَهُ الْحَقُّ وَهُوَ فِي غَارِ حِرَاءٍ فَجَاءَهُ الْمَلَكُ فَقَالَ اقْرَأْ قَالَ مَا أَنَا بِقَارِئٍ قَالَ فَأَخَذَنِي فَغَطَّنِي حَتَّى بَلَغَ مِنِّي الْجَهْدَ ثُمَّ أَرْسَلَنِي فَقَالَ اقْرَأْ قُلْتُ مَا أَنَا بِقَارِئٍ فَأَخَذَنِي فَغَطَّنِي الثَّانِيَةَ حَتَّى بَلَغَ مِنِّي الْجَهْدَ ثُمَّ أَرْسَلَنِي فَقَالَ اقْرَأْ فَقُلْتُ مَا أَنَا بِقَارِئٍ فَأَخَذَنِي فَغَطَّنِي الثَّالِثَةَ ثُمَّ أَرْسَلَنِي فَقَالَ{ اقْرَأْ بِاسْمِ رَبِّكَ الَّذِي خَلَقَ خَلَقَ الْإِنْسَانَ مِنْ عَلَقٍ اقْرَأْ وَرَبُّكَ الْأَكْرَمُ }فَرَجَعَ بِهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَرْجُفُ فُؤَادُهُ فَدَخَلَ عَلَى خَدِيجَةَ بِنْتِ خُوَيْلِدٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا فَقَالَ زَمِّلُونِي زَمِّلُونِي فَزَمَّلُوهُ حَتَّى ذَهَبَ عَنْهُ الرَّوْعُ فَقَالَ لِخَدِيجَةَ وَأَخْبَرَهَا الْخَبَرَ لَقَدْ خَشِيتُ عَلَى نَفْسِي فَقَالَتْ خَدِيجَةُ كَلَّا وَاللَّهِ مَا يُخْزِيكَ اللَّهُ أَبَدًا إِنَّكَ لَتَصِلُ الرَّحِمَ وَتَحْمِلُ الْكَلَّ وَتَكْسِبُ الْمَعْدُومَ وَتَقْرِي الضَّيْفَ وَتُعِينُ عَلَى نَوَائِبِ الْحَقِّ فَانْطَلَقَتْ بِهِ خَدِيجَةُ حَتَّى أَتَتْ بِهِ وَرَقَةَ بْنَ نَوْفَلِ بْنِ أَسَدِ بْنِ عَبْدِ الْعُزَّى ابْنَ عَمِّ خَدِيجَةَ وَكَانَ امْرَأً قَدْ تَنَصَّرَ فِي الْجَاهِلِيَّةِ وَكَانَ يَكْتُبُ الْكِتَابَ الْعِبْرَانِيَّ فَيَكْتُبُ مِنْ الْإِنْجِيلِ بِالْعِبْرَانِيَّةِ مَا شَاءَ اللَّهُ أَنْ يَكْتُبَ وَكَانَ شَيْخًا كَبِيرًا قَدْ عَمِيَ فَقَالَتْ لَهُ خَدِيجَةُ يَا ابْنَ عَمِّ اسْمَعْ مِنْ ابْنِ أَخِيكَ فَقَالَ لَهُ وَرَقَةُ يَا ابْنَ أَخِي مَاذَا تَرَى فَأَخْبَرَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَبَرَ مَا رَأَى فَقَالَ لَهُ وَرَقَةُ هَذَا النَّامُوسُ الَّذِي نَزَّلَ اللَّهُ عَلَى مُوسَى يَا لَيْتَنِي فِيهَا جَذَعًا لَيْتَنِي أَكُونُ حَيًّا إِذْ يُخْرِجُكَ قَوْمُكَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَوَمُخْرِجِيَّ هُمْ قَالَ نَعَمْ لَمْ يَأْتِ رَجُلٌ قَطُّ بِمِثْلِ مَا جِئْتَ بِهِ إِلَّا عُودِيَ وَإِنْ يُدْرِكْنِي يَوْمُكَ أَنْصُرْكَ نَصْرًا مُؤَزَّرًا ثُمَّ لَمْ يَنْشَبْ وَرَقَةُ أَنْ تُوُفِّيَ وَفَتَرَ الْوَحْيُقَالَ ابْنُ شِهَابٍ وَأَخْبَرَنِي أَبُو سَلَمَةَ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ أَنَّ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ الْأَنْصَارِيَّ قَالَ وَهُوَ يُحَدِّثُ عَنْ فَتْرَةِ الْوَحْيِ فَقَالَ فِي حَدِيثِهِ بَيْنَا أَنَا أَمْشِي إِذْ سَمِعْتُ صَوْتًا مِنْ السَّمَاءِ فَرَفَعْتُ بَصَرِي فَإِذَا الْمَلَكُ الَّذِي جَاءَنِي بِحِرَاءٍ جَالِسٌ عَلَى كُرْسِيٍّ بَيْنَ السَّمَاءِ وَالْأَرْضِ فَرُعِبْتُ مِنْهُ فَرَجَعْتُ فَقُلْتُ زَمِّلُونِي زَمِّلُونِي فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى{ يَا أَيُّهَا الْمُدَّثِّرُ قُمْ فَأَنْذِرْ إِلَى قَوْلِهِ وَالرُّجْزَ فَاهْجُرْ }فَحَمِيَ الْوَحْيُ وَتَتَابَعَ تَابَعَهُ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ وَأَبُو صَالِحٍ وَتَابَعَهُ هِلَالُ بْنُ رَدَّادٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ وَقَالَ يُونُسُ وَمَعْمَرٌ بَوَادِرُهُ
L’è stà dì a nun [Yahya bin Bukair] che g’ha dit: L’è stà dì a nun de [Al Laits] de ['Uqail] de ['Ibn Shihab] de ['Urwah bin Az Zubair] de [Aisyah] - la Mader di Muminin - che lee g’ha dit: 'El principi de la rivelaziun che pœu sognar in del sonn. E Luu el sogna no se l’è minga vegnuu cuma la lüs del alba. Pö l’è stad benedet cun una passion per la solitudin, inscì l’ha scelt la caverna de Hiro e l’ha suportada, cioè venerà de nott per quai temp prima de turnà a la sò fameja per preparà i pruvist per suravif ancamò. Poeu g’ha incuntrà Khadijah per preparà i pruvisiun. Fin che finalment Al Haq l’è rivà quand l’era in de la caverna de Hiro, un angel l’è rivà e g’ha dì: “Legg?” Lü l’ha rispost: “Pœde minga legg”. El Profeta sallallaahu ‘alaihi wasallam g’ha spiegà: Inscì l’angel m’ha ciapà e m’ha brasà fort e dopu m’ha lassà andà e g’ha dì ancamò: “Legg!” Lü l’ha rispost: “Pœde minga legg”. Quindi l’angel m’ha ciapà e m’ha brasà fort, pö m’ha lassà andà e g’ha dì ancamò: “Legg!”. Lü l’ha rispost: “Pœde minga legg”. L’angel m’ha ciapà ancamò e m’ha brasà per la terza volta fort e dopu m’ha lassà nà, e g’ha dì ancamò: -Legg -menziunand- el nomm del to Dio che g’ha creà, g’ha creà i òmm de un coagul de sàang. Legg, e el to Signor l’è el Plü Grazius-'. El Profeta l’è turnà a la sò fameja cunt i parolles de la rivelaziun en un stato ansius. L’ha incuntrad Khadijah Bint Khawailidh e l’ha dit: “Cuprimi, cuprimi!”. L’è stà avvolt fin che g’ha perdü la pagüra. Poeu g’ha dit a Khadija chel che l’era sucedü: “Sò preocupà de mi stess”. Donca Khadijah l’ha dit: “Per Allah, Allah al te farà minga mal per semper, perqè te set una persona qe la seguta l’amicizia”. Khadija l’ha invità pö a incuntrar Waroqoh bin Naufal bin Asad bin Abdul 'Uzza, el fiœul del ziu de Khadija, che l’era cristian durant l’era Jahiliyyah. L’ha anca scrivud dei liber in ebraeg, e l’ha anca scrivud la Bibia in ebraeg cont el permess de Allah. In quel temp Waroqoh l’era vecc e i sò occ l’eran òrb. Khadijah l’ha dit: “O fiœl de me ziu, asculta quel che el fiœl de to fradel g’ha de dì”. Waroqoh l’ha dit: “O fiœl de me fradel, cosa t’hee sperimentad”. Inscì el Rasulullah g’ha cuntà chel che l’è sucedü a lù. Waroqoh l’ha dit: 'Chestu l’è Namus, cuma Allah g’ha rivelà una volta a Mosé. Oh, vürevi che l’eri anca mò piscinin e l’eri anca mò vif quand te seret cascià föra da la tò gent”. El Rasulullah g’ha dumandà: “Sarè caccià fœura de luur?” Waroqoh l’ha rispost: “Sì. Perché nissun vegnarà cun chel che stee purtand a men che l’è minga ferì - fatt nemìs -. Se fudes stad lì quand l’è capitad, t’avarìa vütad al mejior de la mia capacità”. Waroqoh l’ha miga sperimentad l’event qe al credeva perqè l’era mort prima durant la rivelazion del fatroh - vœi -. [Ibn Shihab] l’ha dit; m’haveva informad [Abu Salamah bin Abdurrahman] che [Jabir bin Abdullah Al Ansari] parlava del vœui de la rivelaziun, cuma el messagger de Allah g’ha dit: “Menter caminavi g’ho sentì una vuss del ciel, g’ho vardà vers de lù e s’è rivelà che l’era rivà un angel intra mi”. ciel e terra. G’ho pagüra e son turnà a cà, e g’ho dì: “Cuprim. Coprimi'. Donca Allah Ta'ala l'ha mandad giò una rivelazion: -O ti qe te te cupert- fina a la parolla de Allah -e lassa i idol-. Da chel mument i rivelaziun g’han continuà a vegnì giò semper”. Chestu hadith l’è stà anca cuntà de [Abdullah bin Yusuf] e [Abu Shalih] e anca de [Hilal bin Raddad] de [Az Zuhri]. E [Giona] l’ha dit; e [Ma'mar] l'è d'acord che l'ha ricevü de Az Zuhri.
Hadith
Imam Bukhari : 4
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ قَالَ حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ أَبِي عَائِشَةَ قَالَ حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ جُبَيْرٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍفِي قَوْلِهِ تَعَالَى{ لَا تُحَرِّكْ بِهِ لِسَانَكَ لِتَعْجَلَ بِهِ }قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُعَالِجُ مِنْ التَّنْزِيلِ شِدَّةً وَكَانَ مِمَّا يُحَرِّكُ شَفَتَيْهِ فَقَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ فَأَنَا أُحَرِّكُهُمَا لَكُمْ كَمَا كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُحَرِّكُهُمَا وَقَالَ سَعِيدٌ أَنَا أُحَرِّكُهُمَا كَمَا رَأَيْتُ ابْنَ عَبَّاسٍ يُحَرِّكُهُمَا فَحَرَّكَ شَفَتَيْهِ فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى{ لَا تُحَرِّكْ بِهِ لِسَانَكَ لِتَعْجَلَ بِهِ إِنَّ عَلَيْنَا جَمْعَهُ وَقُرْآنَهُ }قَالَ جَمْعُهُ لَكَ فِي صَدْرِكَ وَتَقْرَأَهُ{ فَإِذَا قَرَأْنَاهُ فَاتَّبِعْ قُرْآنَهُ }قَالَ فَاسْتَمِعْ لَهُ وَأَنْصِتْ{ ثُمَّ إِنَّ عَلَيْنَا بَيَانَهُ }ثُمَّ إِنَّ عَلَيْنَا أَنْ تَقْرَأَهُ فَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَعْدَ ذَلِكَ إِذَا أَتَاهُ جِبْرِيلُ اسْتَمَعَ فَإِذَا انْطَلَقَ جِبْرِيلُ قَرَأَهُ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَمَا قَرَأَهُ
G’ha dit [Musa bin Isma’il] g’ha dit, G’ha dit [Abu ‘Awanah] g’ha dit, che G’ha dit [Musa bin Abu Aisyah] g’ha dit, G’ha dit [Sa’id bin Jubair] de [Ibn ‘Abbas] süi parolles de Allah Ta’ala: -Mœver minga la lengua a - it-'. Ibn Abbas g’ha dit: “El Messagger de Allah g’haveva un fort desideri de memorizar chel che l’era stà rivelà - el Coran - e g’ha mœvü i labbr”. Ibn Abbas g’ha dit: “Me spustarò i labbr per lejel a ti cuma el messagger de Allah l’ha fatt a mi”. Sa'id l'ha diit: 'E mi mœverò i me labbr -per leger-l - a te come vedi Ibn 'Abbas far-l. Inscì el Profeta s’è spustà i labbr. Poeu la parolla de Allah Ta'ala l'è vegnuda giò: Mœf no la lengua per -legg- el Coran perchè -el -dominarès rapidament. Defatt, l’è a Noster spes ciapal sü - in del tò sen - e - render-t furb - a leger-i». Quell qe qest al vœl dir l’è qe Allah al te ciapa su ind el tò pecc - per memorizar-l - e poeu te lejet: 'Quand qe g’hem finid de lejer-l, alora segui la letura'. El vœur dì: ‘Scolta e taci’. Allora Allah Ta'ala l'ha diit: 'Dopu, defatt, l'è de Nui de spiegar-l. El vœur dì: “E l’è el noster obbligh de recitarlo” E el Messagger de Allah de chel temp quand Jibril ‘Alaihis Salam l’è rivà da lù, g’ha ascultà. E quand che Jibril 'Alaihis Salam l'è ndà via, el Profeta l'ha lett - ai sò cumpagn - cuma Jibril 'Alaihis Salam l'ha legg a lü.
Hadith
Imam Bukhari : 5
حَدَّثَنَا عَبْدَانُ قَالَ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ قَالَ أَخْبَرَنَا يُونُسُ عَنْ الزُّهْرِيِّ ح و حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ مُحَمَّدٍ قَالَ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ قَالَ أَخْبَرَنَا يُونُسُ وَمَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ نَحْوَهُ قَالَ أَخْبَرَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَجْوَدَ النَّاسِ وَكَانَ أَجْوَدُ مَا يَكُونُ فِي رَمَضَانَ حِينَ يَلْقَاهُ جِبْرِيلُ وَكَانَ يَلْقَاهُ فِي كُلِّ لَيْلَةٍ مِنْ رَمَضَانَ فَيُدَارِسُهُ الْقُرْآنَ فَلَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَجْوَدُ بِالْخَيْرِ مِنْ الرِّيحِ الْمُرْسَلَةِ
G’ha dit [Abdan] g’ha dit, g’ha dit [Abdullah] g’ha dit [Yunus] de [Az Zuhri] e cun la stess narraziun, g’ha anca dit [Bisyir bin Muhammad] g’ha dit, g’ha dit [Abdullah] g’ha dit, g’ha dit [Abdullah] g’ha dit [Abdullah] cuma [Abdullah] g’ha dit] Bin Abdullah] de [Ibn 'Abbas] g'ha dit che el Rasulullah l'era l'òmm püsee gentil, specialment in del mes de Ramadlan quand l'angel Jibril 'Alaihis Salam el g'ha incuntrà, e l'è stà Jibril 'Alaihis Salam che vegniva da lù tüt i sira in del mes de Ramadlan. Efetivament, el Rasulullah l’era tant püsee gentil del vent che suflava.
Hadith
Imam Bukhari : 6
حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ الْحَكَمُ بْنُ نَافِعٍ قَالَ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ قَالَ أَخْبَرَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ بْنِ مَسْعُودٍ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَبَّاسٍ أَخْبَرَهُ أَنَّ أَبَا سُفْيَانَ بْنَ حَرْبٍ أَخْبَرَهُأَنَّ هِرَقْلَ أَرْسَلَ إِلَيْهِ فِي رَكْبٍ مِنْ قُرَيْشٍ وَكَانُوا تِجَارًا بِالشَّأْمِ فِي الْمُدَّةِ الَّتِي كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَادَّ فِيهَا أَبَا سُفْيَانَ وَكُفَّارَ قُرَيْشٍ فَأَتَوْهُ وَهُمْ بِإِيلِيَاءَ فَدَعَاهُمْ فِي مَجْلِسِهِ وَحَوْلَهُ عُظَمَاءُ الرُّومِ ثُمَّ دَعَاهُمْ وَدَعَا بِتَرْجُمَانِهِ فَقَالَ أَيُّكُمْ أَقْرَبُ نَسَبًا بِهَذَا الرَّجُلِ الَّذِي يَزْعُمُ أَنَّهُ نَبِيٌّ فَقَالَ أَبُو سُفْيَانَ فَقُلْتُ أَنَا أَقْرَبُهُمْ نَسَبًا فَقَالَ أَدْنُوهُ مِنِّي وَقَرِّبُوا أَصْحَابَهُ فَاجْعَلُوهُمْ عِنْدَ ظَهْرِهِ ثُمَّ قَالَ لِتَرْجُمَانِهِ قُلْ لَهُمْ إِنِّي سَائِلٌ هَذَا عَنْ هَذَا الرَّجُلِ فَإِنْ كَذَبَنِي فَكَذِّبُوهُ فَوَاللَّهِ لَوْلَا الْحَيَاءُ مِنْ أَنْ يَأْثِرُوا عَلَيَّ كَذِبًا لَكَذَبْتُ عَنْهُ ثُمَّ كَانَ أَوَّلَ مَا سَأَلَنِي عَنْهُ أَنْ قَالَ كَيْفَ نَسَبُهُ فِيكُمْ قُلْتُ هُوَ فِينَا ذُو نَسَبٍ قَالَ فَهَلْ قَالَ هَذَا الْقَوْلَ مِنْكُمْ أَحَدٌ قَطُّ قَبْلَهُ قُلْتُ لَا قَالَ فَهَلْ كَانَ مِنْ آبَائِهِ مِنْ مَلِكٍ قُلْتُ لَا قَالَ فَأَشْرَافُ النَّاسِ يَتَّبِعُونَهُ أَمْ ضُعَفَاؤُهُمْ فَقُلْتُ بَلْ ضُعَفَاؤُهُمْ قَالَ أَيَزِيدُونَ أَمْ يَنْقُصُونَ قُلْتُ بَلْ يَزِيدُونَ قَالَ فَهَلْ يَرْتَدُّ أَحَدٌ مِنْهُمْ سَخْطَةً لِدِينِهِ بَعْدَ أَنْ يَدْخُلَ فِيهِ قُلْتُ لَا قَالَ فَهَلْ كُنْتُمْ تَتَّهِمُونَهُ بِالْكَذِبِ قَبْلَ أَنْ يَقُولَ مَا قَالَ قُلْتُ لَا قَالَ فَهَلْ يَغْدِرُ قُلْتُ لَا وَنَحْنُ مِنْهُ فِي مُدَّةٍ لَا نَدْرِي مَا هُوَ فَاعِلٌ فِيهَا قَالَ وَلَمْ تُمْكِنِّي كَلِمَةٌ أُدْخِلُ فِيهَا شَيْئًا غَيْرُ هَذِهِ الْكَلِمَةِ قَالَ فَهَلْ قَاتَلْتُمُوهُ قُلْتُ نَعَمْ قَالَ فَكَيْفَ كَانَ قِتَالُكُمْ إِيَّاهُ قُلْتُ الْحَرْبُ بَيْنَنَا وَبَيْنَهُ سِجَالٌ يَنَالُ مِنَّا وَنَنَالُ مِنْهُ قَالَ مَاذَا يَأْمُرُكُمْ قُلْتُ يَقُولُ اعْبُدُوا اللَّهَ وَحْدَهُ وَلَا تُشْرِكُوا بِهِ شَيْئًا وَاتْرُكُوا مَا يَقُولُ آبَاؤُكُمْ وَيَأْمُرُنَا بِالصَّلَاةِ وَالزَّكَاةِ وَالصِّدْقِ وَالْعَفَافِ وَالصِّلَةِ فَقَالَ لِلتَّرْجُمَانِ قُلْ لَهُ سَأَلْتُكَ عَنْ نَسَبِهِ فَذَكَرْتَ أَنَّهُ فِيكُمْ ذُو نَسَبٍ فَكَذَلِكَ الرُّسُلُ تُبْعَثُ فِي نَسَبِ قَوْمِهَا وَسَأَلْتُكَ هَلْ قَالَ أَحَدٌ مِنْكُمْ هَذَا الْقَوْلَ فَذَكَرْتَ أَنْ لَا فَقُلْتُ لَوْ كَانَ أَحَدٌ قَالَ هَذَا الْقَوْلَ قَبْلَهُ لَقُلْتُ رَجُلٌ يَأْتَسِي بِقَوْلٍ قِيلَ قَبْلَهُ وَسَأَلْتُكَ هَلْ كَانَ مِنْ آبَائِهِ مِنْ مَلِكٍ فَذَكَرْتَ أَنْ لَا قُلْتُ فَلَوْ كَانَ مِنْ آبَائِهِ مِنْ مَلِكٍ قُلْتُ رَجُلٌ يَطْلُبُ مُلْكَ أَبِيهِ وَسَأَلْتُكَ هَلْ كُنْتُمْ تَتَّهِمُونَهُ بِالْكَذِبِ قَبْلَ أَنْ يَقُولَ مَا قَالَ فَذَكَرْتَ أَنْ لَا فَقَدْ أَعْرِفُ أَنَّهُ لَمْ يَكُنْ لِيَذَرَ الْكَذِبَ عَلَى النَّاسِ وَيَكْذِبَ عَلَى اللَّهِ وَسَأَلْتُكَ أَشْرَافُ النَّاسِ اتَّبَعُوهُ أَمْ ضُعَفَاؤُهُمْ فَذَكَرْتَ أَنَّ ضُعَفَاءَهُمْ اتَّبَعُوهُ وَهُمْ أَتْبَاعُ الرُّسُلِ وَسَأَلْتُكَ أَيَزِيدُونَ أَمْ يَنْقُصُونَ فَذَكَرْتَ أَنَّهُمْ يَزِيدُونَ وَكَذَلِكَ أَمْرُ الْإِيمَانِ حَتَّى يَتِمَّ وَسَأَلْتُكَ أَيَرْتَدُّ أَحَدٌ سَخْطَةً لِدِينِهِ بَعْدَ أَنْ يَدْخُلَ فِيهِ فَذَكَرْتَ أَنْ لَا وَكَذَلِكَ الْإِيمَانُ حِينَ تُخَالِطُ بَشَاشَتُهُ الْقُلُوبَ وَسَأَلْتُكَ هَلْ يَغْدِرُ فَذَكَرْتَ أَنْ لَا وَكَذَلِكَ الرُّسُلُ لَا تَغْدِرُ وَسَأَلْتُكَ بِمَا يَأْمُرُكُمْ فَذَكَرْتَ أَنَّهُ يَأْمُرُكُمْ أَنْ تَعْبُدُوا اللَّهَ وَلَا تُشْرِكُوا بِهِ شَيْئًا وَيَنْهَاكُمْ عَنْ عِبَادَةِ الْأَوْثَانِ وَيَأْمُرُكُمْ بِالصَّلَاةِ وَالصِّدْقِ وَالْعَفَافِ فَإِنْ كَانَ مَا تَقُولُ حَقًّا فَسَيَمْلِكُ مَوْضِعَ قَدَمَيَّ هَاتَيْنِ وَقَدْ كُنْتُ أَعْلَمُ أَنَّهُ خَارِجٌ لَمْ أَكُنْ أَظُنُّ أَنَّهُ مِنْكُمْ فَلَوْ أَنِّي أَعْلَمُ أَنِّي أَخْلُصُ إِلَيْهِ لَتَجَشَّمْتُ لِقَاءَهُ وَلَوْ كُنْتُ عِنْدَهُ لَغَسَلْتُ عَنْ قَدَمِهِ ثُمَّ دَعَا بِكِتَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الَّذِي بَعَثَ بِهِ دِحْيَةُ إِلَى عَظِيمِ بُصْرَى فَدَفَعَهُ إِلَى هِرَقْلَ فَقَرَأَهُ فَإِذَا فِيهِ بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ مِنْ مُحَمَّدٍ عَبْدِ اللَّهِ وَرَسُولِهِ إِلَى هِرَقْلَ عَظِيمِ الرُّومِ سَلَامٌ عَلَى مَنْ اتَّبَعَ الْهُدَى أَمَّا بَعْدُ فَإِنِّي أَدْعُوكَ بِدِعَايَةِ الْإِسْلَامِ أَسْلِمْ تَسْلَمْ يُؤْتِكَ اللَّهُ أَجْرَكَ مَرَّتَيْنِ فَإِنْ تَوَلَّيْتَ فَإِنَّ عَلَيْكَ إِثْمَ الْأَرِيسِيِّينَ وَ{ يَا أَهْلَ الْكِتَابِ تَعَالَوْا إِلَى كَلِمَةٍ سَوَاءٍ بَيْنَنَا وَبَيْنَكُمْ أَنْ لَا نَعْبُدَ إِلَّا اللَّهَ وَلَا نُشْرِكَ بِهِ شَيْئًا وَلَا يَتَّخِذَ بَعْضُنَا بَعْضًا أَرْبَابًا مِنْ دُونِ اللَّهِ فَإِنْ تَوَلَّوْا فَقُولُوا اشْهَدُوا بِأَنَّا مُسْلِمُونَ }قَالَ أَبُو سُفْيَانَ فَلَمَّا قَالَ مَا قَالَ وَفَرَغَ مِنْ قِرَاءَةِ الْكِتَابِ كَثُرَ عِنْدَهُ الصَّخَبُ وَارْتَفَعَتْ الْأَصْوَاتُ وَأُخْرِجْنَا فَقُلْتُ لِأَصْحَابِي حِينَ أُخْرِجْنَا لَقَدْ أَمِرَ أَمْرُ ابْنِ أَبِي كَبْشَةَ إِنَّهُ يَخَافُهُ مَلِكُ بَنِي الْأَصْفَرِ فَمَا زِلْتُ مُوقِنًا أَنَّهُ سَيَظْهَرُ حَتَّى أَدْخَلَ اللَّهُ عَلَيَّ الْإِسْلَامَ وَكَانَ ابْنُ النَّاظُورِ صَاحِبُ إِيلِيَاءَ وَهِرَقْلَ سُقُفًّا عَلَى نَصَارَى الشَّأْمِ يُحَدِّثُ أَنَّ هِرَقْلَ حِينَ قَدِمَ إِيلِيَاءَ أَصْبَحَ يَوْمًا خَبِيثَ النَّفْسِ فَقَالَ بَعْضُ بَطَارِقَتِهِ قَدْ اسْتَنْكَرْنَا هَيْئَتَكَ قَالَ ابْنُ النَّاظُورِ وَكَانَ هِرَقْلُ حَزَّاءً يَنْظُرُ فِي النُّجُومِ فَقَالَ لَهُمْ حِينَ سَأَلُوهُ إِنِّي رَأَيْتُ اللَّيْلَةَ حِينَ نَظَرْتُ فِي النُّجُومِ مَلِكَ الْخِتَانِ قَدْ ظَهَرَ فَمَنْ يَخْتَتِنُ مِنْ هَذِهِ الْأُمَّةِ قَالُوا لَيْسَ يَخْتَتِنُ إِلَّا الْيَهُودُ فَلَا يُهِمَّنَّكَ شَأْنُهُمْ وَاكْتُبْ إِلَى مَدَايِنِ مُلْكِكَ فَيَقْتُلُوا مَنْ فِيهِمْ مِنْ الْيَهُودِ فَبَيْنَمَا هُمْ عَلَى أَمْرِهِمْ أُتِيَ هِرَقْلُ بِرَجُلٍ أَرْسَلَ بِهِ مَلِكُ غَسَّانَ يُخْبِرُ عَنْ خَبَرِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَلَمَّا اسْتَخْبَرَهُ هِرَقْلُ قَالَ اذْهَبُوا فَانْظُرُوا أَمُخْتَتِنٌ هُوَ أَمْ لَا فَنَظَرُوا إِلَيْهِ فَحَدَّثُوهُ أَنَّهُ مُخْتَتِنٌ وَسَأَلَهُ عَنْ الْعَرَبِ فَقَالَ هُمْ يَخْتَتِنُونَ فَقَالَ هِرَقْلُ هَذَا مُلْكُ هَذِهِ الْأُمَّةِ قَدْ ظَهَرَ ثُمَّ كَتَبَ هِرَقْلُ إِلَى صَاحِبٍ لَهُ بِرُومِيَةَ وَكَانَ نَظِيرَهُ فِي الْعِلْمِ وَسَارَ هِرَقْلُ إِلَى حِمْصَ فَلَمْ يَرِمْ حِمْصَ حَتَّى أَتَاهُ كِتَابٌ مِنْ صَاحِبِهِ يُوَافِقُ رَأْيَ هِرَقْلَ عَلَى خُرُوجِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَنَّهُ نَبِيٌّ فَأَذِنَ هِرَقْلُ لِعُظَمَاءِ الرُّومِ فِي دَسْكَرَةٍ لَهُ بِحِمْصَ ثُمَّ أَمَرَ بِأَبْوَابِهَا فَغُلِّقَتْ ثُمَّ اطَّلَعَ فَقَالَ يَا مَعْشَرَ الرُّومِ هَلْ لَكُمْ فِي الْفَلَاحِ وَالرُّشْدِ وَأَنْ يَثْبُتَ مُلْكُكُمْ فَتُبَايِعُوا هَذَا النَّبِيَّ فَحَاصُوا حَيْصَةَ حُمُرِ الْوَحْشِ إِلَى الْأَبْوَابِ فَوَجَدُوهَا قَدْ غُلِّقَتْ فَلَمَّا رَأَى هِرَقْلُ نَفْرَتَهُمْ وَأَيِسَ مِنْ الْإِيمَانِ قَالَ رُدُّوهُمْ عَلَيَّ وَقَالَ إِنِّي قُلْتُ مَقَالَتِي آنِفًا أَخْتَبِرُ بِهَا شِدَّتَكُمْ عَلَى دِينِكُمْ فَقَدْ رَأَيْتُ فَسَجَدُوا لَهُ وَرَضُوا عَنْهُ فَكَانَ ذَلِكَ آخِرَ شَأْنِ هِرَقْلَرَوَاهُ صَالِحُ بْنُ كَيْسَانَ وَيُونُسُ وَمَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ
G’ha dit [Abu Al Yaman Al Hakam bin Nafi’] g’ha dit, g’ha dit che [Syu’aib] de [Az Zuhri] g’ha dit a mi [Ubaidullah bin Abdullah bin ‘Utbah bin Mas’ud] che [Abdullah bin ‘Abbas] g’ha ditt che [Abu] g’ha ditt Harbdullah bin Mas’ud; che Eraclio g’ha ricevü un grupp cumercial di Quraish, che l’era en spediziun cumercial in de la Terra de la Siria al mument induè l’è entrà en vigur l’acord intra el Profeta e Abu Sufyan e i infedel di Quraish. Quand qe i se inn fermads a Iliya' hann incontrad l'Heraclio su l'invit de l'Heraclio per vesser invitads a un dialog ind la soa assemblea, quand qe l'Eraclio l'era insema ai dignitari roman. L’Heraclius al parlava con lor a travers de un interpret. Eraclio l’ha dit; “Qual de voialter al g’ha la relazion familiar plussee streita cond la persona qe la dix de vesser el Profeta?”. Abu Sufyan l’ha dit; inscì g’ho rispost; “Sö mi quel che g’ha la relasiün familiar pusè strenta cun lü”. Eraclio l’ha dit; “Purtal püsee visin a mi e anca ai sò amis”. Inscì g’han mettuu i Quraysh deré a Abu Sufyan. Allora l’Eracli l’ha diit a travers el so interpret: 'Dighel qe g’ho domandad de l’om qe al dixeva de vesser un Profeta. Se lü el me dis di busie, alura te g’he de bugià”. Per Allah, se l’era minga per la vergügna causada di acüsaziun de bugiar che g’havarian livelà sü de mi, g’havaria bugià.” Abu Sufyan l’ha dit; Donca la prima roba che m’ha dumandà de lù - el Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam - l’è stada: “qual l’è la posiziun del sò lignagg intra de vuuter?” G’ho rispost: “L’è de bona lignagg nobil”. G’ha dumandà ancamò: “G’he stà quaivun olter che l’ha dì prima de lù?” G’ho rispost: “Negott”. G’ha dumandà ancamò: “Sò pà l’è un re?” G’ho rispost: “No”. Qui che ghe seguten sunt gent de alt rango o gent bas?” G’ho rispost: “Anca quei che el segutan sun gent umili”. G’ha dumandà ancamò: “I seguitur sunt drée a aumentar o a diminuir?” G’ho rispost: “Aumenta”. G’ha dumandà ancamò: “G’he quaivun che s’è apostatizà perché l’era rabià cun la sò religiun?” G’ho rispost: “Negott”. G’ha dumandà ancamò: “L’hee mai truvà bugiant prima de dì chel che g’haveva dì?” G’ho rispost: “Mai”. G’ha dumandà ancamò: “G’ha mai ingannà?” G’ho rispost: “Mai. Quand serem stad cun lü, lü l’ha mai fad inscì”. Abu Sufyan l’ha diit: “Pœde miga trasmeter vergot olter qe parolle insì”. G’ha dumandà ancamò: “Te cumbati cun lü?” G’ho rispost: “Sì”. G’ha dumandà ancamò: “Cuma l’è finida la guerra?” G’ho rispost: “La guerra intra de nun e lü l’è tanta. Quai volt lü el ne picca, quai volt lü el piccam”. G’ha dumandà ancamò: “Cosa t’ha urdinà de fär?” Mi g’ho rispost: ‘L’ha urdinà; 'Adorar Allah senza associar nient con luu, e bandonar qell qe i to antenads dixeven. “L’ha anca urdinad de pregar, de pagar la zakat, de dir la veritaa, de perdonass intra de nun e de mantegnir l’amicizia.” Donca l’Eraclio l’ha diit a’l so interpret: “Dighel qe t’ho domandad la parentela de la persona, tu te me dis qe la persona l’è de nassion nobel. Inscì, l’òmm l’è stà resuscità intra i discendent del sò popul. E t’ho dumandà se quaivun g’haveva mai dì chel che g’haveva dit prima, te g’he dit de no. Se se diseva che quaivun l’aveva dit prima, natüralment pensi che chesta persuna l’era drée a copiar quaivun prima che g’haveva dì quaicos de simil. T’ho anca dumandà se sò pà l’era de discendenza real, inscì t’hee rispost de no. Ho dit che se el sò pà l’era de discendenza real, naturalment chesta persuna l’avarìa rivendicà el regn de sò pà. E t’ho anca dumandà se l’hee mai capì Se g’ha dit di busie prima de dì chel che g’ha dit, te g’he rispundet de no. Mi capissi veramente che anca i òmm osan no bugiar, e neanca bugiar a Allah. E g’ho anca dumandà: sun quei che segutan i nobil o i umili?” Te g’he rispundet ai umili che g’han seguì. Defatt, lür sun i seguitur del Profeta. Te g’ho anca dumandà se el nümer di seguitur l’è aumentà o diminuì, te g’he rispundit che l’è aumentà. E l’è inscì cun la fed fin che la diventa perfetta. Te g’ho anca dumandà se quaivun s’è apostatizà perché l’era rabià cun la sò religiun. G’he rispundit de no. E l’è inscì che l’è la fed quand che cress e cress in del cœur. T’ho anca dumandà se g’haveva mai ingannà, te g’he rispundit mai. E l’è inscì che l’è stà che i Apostol pudevan minga ingannà. E g’ho anca dumandà cus’è che g’ha urdinà de fär, g’he rispundit che g’ha urdinà de venerà Allah asociand minga nient cun Luu, e g’ha proibì de venerà i idol, g’ha anca urdinà de mantegnir la oraziùn, de pagà el zakat, de parlà la verità, de perdonar intra luur e de mantegnir l’amicizia. Se tüt chel che dis l’è vera, lü de sicür guvernarà el regn sotta i mè pè. Mi suspetavi che lü l’era minga intra de voi in quest mument, se savevi la manera de rivà a lü, naturalment cercavi inscì tant de truval che quand seri al sò fianc g’havaria sicuramente lavad i pè. Donca Eraclio g’ha dumandà una letra del Profeta che l’è stada purtada de Dihyah per i guvernant de Basrah. Donca l’ha dait la letera a l’Heraclio, insì l’ha lejida e el contegnud al diseva: ‘Bismillahir Rahmanir Rahim. De Maometo, servidor de Allah e del So Messajer a Eraclio. Suvran roman, Salvazion per quei qe seguten i istruzion. Allora inveci de quell, te invito con la ciamada de l’Islam; Entra l’Islam, alura te serès al sicuro, Allah te premiarà do volt. Ma se te te voltet via, alora te portarès i pecads del to popol, e: O popol del liber, vegni - tegni - a una fras - un decret - qe la g’è no una disputa intra nun e ti, qe nun venerem nissun olter qe Allah e qe nun associem miga nient con Luu e né - né - nissun de nun prendem olter come Rabb divers de Allah'. Se se voltan via, alora dighel: “Ecco, sem quei che se sun sottomess -a Allah-”. Abu Sufyan l’ha diit: 'Dopu qe Eraclius l’ha trasmetud qell qe l’ha diit e l’ha finid de lejer la letera, g’è staita una commozion e vus rumorose, qe i n’hann scaçads via. Ho dit ai me amis dopu che sem stà caccià fœura; “Efetivament l’è stà invità in di afari del fiœul de Abu Kabsyah. L’Heraclio l’era preocupad per l’imper roman. Anca in quel temp l’eri anca preocupà che Mahomed g’havaria avù sucess, fin a quand finalment - chel sentiment l’è scumparì dopu - Allah m’ha acetà in del Islam. E Ibn An Nazhur, un uficial de Iliya’ e Eraclio l’era un vescov cristian, g’ha dit che un dì quand Eraclio g’ha visità Iliya’ l’era parècc preocupà, g’ha dit a quaivun di sò cumandant de guerra: “Efetivament negam la vòstra situaziun. In plu, l’Ibn Nazhur l’ha diit: ‘Heraclius l’era un astrolog qe al prestava semper atenzion a’l moviment dei stelle. Una volta g’ha rispost ai dumand che i prete g’havevan fatt; “Una sira, quand che l’eri drée a osservar el passagg di stèll, g’ho vist che l’era nassuu el re Khitan, chi intra chestu popul l’era circoncidü?” Rispund ai prete; “I unich gent che pratican la circoncisiun sun ebrei, preocupa-t minga per i ebrei. Ordina sultant tüt i pais del tò regn, inscì che i ebrei de quei pais sun copà». K In quel temp, Eraclio, un messagger del re de Bani Ghassan, l’è stà presentà per cuntà del Messagger de Allah (pace e benediziun de Allah sü de lù), dopu che l’òmm g’haveva finì de cuntà la stòria, Eraclio g’ha urdinà de vèss esaminà per vedè se g’haveva una circoncisiun o menu. Dopu avegh cuntrulà, l’è saltà föra che l’era in realtà neger. Poeu la gent l’ha dit a l’Heraclio. L’Eraclio l’ha domandad a l’om dei olter arab, eren circoncids o miga? El g’ha rispost; “Tüt i arab sun circoncidü”. Eraclio l’ha dit; “Chestu l’è el re del Ummah, ancamò l’è nassuu”. Donca l’Heracliso l’ha mandad una letera a un amis a Roma qe la so cognossenza l’era compagna a quella de l’Heracliso - per contar-g de la nassion del Profeta Maomet. Intant, g’ha continuà el sò viagg in del pais de Himsha, ma prima de rivà a Himsha, l’era rivà prima una rispòsta a la letra del sò amis. El so amis l’era d’acord cond l’opinion de l’Heraclius qe Maomet l’era nassud e qe luu l’era in realtaa un profet. L’Eraclio l’ha invità pœ i funzionari roman a vegnir al sò post a Himsha, dopu che tüt eran present a la riuniun, l’Eraclio g’ha urdinà de serrà tüt i port. Poeu l’ha dit; “O naziun del rum, g’he rivarès tüt a una gloriosa vittoria e a un prugress, menter el regn resta intatt en di noster man? Se te vœret, recognoss Mahomed come un Profeta!”. Ascultand chesti parolles, scapparon via cuma di asen selvadègh, anca se tüt i port l’eran serà sü. Vedend qella situazion qì, l'Heraclius l'ha perdud la speranza qe i g'havarissen credud ind la profezia del Maomet. Poeu g’ha urdinà a tüt de turnà in di luur post e g’ha dì; “Infatt, quel che g’ho dì incö l’era per mett a la prœuva la fermezza de tüt voialter. Ades g’ho vist chela determinaziun”. Poeu se sun inclinà davaant a Eraclio e sun stà cuntent de lù. Insì la finiss la storia de l’Heraclio. L’è stà cuntà de [Salih bin Kaisan] e de [Yunus] e de [Ma’mar] de [Az Zuhri].
Hadith
Imam Bukhari : 7
حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُوسَى قَالَ أَخْبَرَنَا حَنْظَلَةُ بْنُ أَبِي سُفْيَانَ عَنْ عِكْرِمَةَ بْنِ خَالِدٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَاقَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بُنِيَ الْإِسْلَامُ عَلَى خَمْسٍ شَهَادَةِ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ وَإِقَامِ الصَّلَاةِ وَإِيتَاءِ الزَّكَاةِ وَالْحَجِّ وَصَوْمِ رَمَضَانَ
G’ha dit [Abdullah bin Musa] g’ha dit, g’ha dit [Hanzhalah bin Abu Sufyan] de [Ikrimah bin Khalid] de [Ibn Umar] g’ha dit: “L’Islam l’è costruì sü ciinch fundament; testimonianza che g’he nissun di olter che Allah e difatt Mahomed l’è el messagger de Allah, che stabiliss i oraziùn, che paga el zakat, l’hajj e el digiun durant el Ramadan».
Hadith
Imam Bukhari : 8
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ الْجُعْفِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو عَامِرٍ الْعَقَدِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ بِلَالٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الْإِيمَانُ بِضْعٌ وَسِتُّونَ شُعْبَةً وَالْحَيَاءُ شُعْبَةٌ مِنْ الْإِيمَانِ
G’ha dit [Abdullah bin Muhammad Al Ju'fi] che g’ha dit, G’ha dit [Abu 'Amir Al 'Aqadi] che g’ha dit, che G’ha dit [Sulaiman bin Bilal] de [Abdullah bin Dinar] de [Abu Salih] de [Abu Hurairah] del Profeta g’ha dit püsee che: ram, e la vergogna la fa part de la fed».
Hadith
Imam Bukhari : 9
حَدَّثَنَا آدَمُ بْنُ أَبِي إِيَاسٍ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي السَّفَرِ وَإِسْمَاعِيلَ بْنِ أَبِي خَالِدٍ عَنْ الشَّعْبِيِّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَاعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الْمُسْلِمُ مَنْ سَلِمَ الْمُسْلِمُونَ مِنْ لِسَانِهِ وَيَدِهِ وَالْمُهَاجِرُ مَنْ هَجَرَ مَا نَهَى اللَّهُ عَنْهُقَالَ أَبُو عَبْد اللَّهِ وَقَالَ أَبُو مُعَاوِيَةَ حَدَّثَنَا دَاوُدُ هُوَ ابْنُ أَبِي هِنْدٍ عَنْ عَامِرٍ قَالَ سَمِعْتُ عَبْدَ اللَّهِ يَعْنِي ابْنَ عَمْرٍو عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَالَ عَبْدُ الْأَعْلَى عَنْ دَاوُدَ عَنْ عَامِرٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
L’è stà cuntà a nun [Adam bin Abu Iyas] g’ha dit, L’è stà cuntà a nun [Syu’bah] de [Abdullah bin Abu As Safar] e [Isma’il bin Abu Khalid] de [Asy Sya’bi] de [Abdullah bin ‘Amru] che l’è stà el prufeta: segür per i musulman, e un Muhajir l’è una persòna che bandona chel che Allah g’ha proibì. ’ Abu Abdolla l’ha dit; e [Abu Muawiyah] l’ha dit; L’ha diit [Daud], l’è el fiœl de Ibn Hind, de ['Amir] l’ha diit; Ho sentid [Abdullah], che vœur dì ibn 'Amru, dal Profeta e ho dit [Abdul A'laa] da [Daud] da [Amir] da [Abdullah] dal Profeta
Hadith
Imam Bukhari : 10
حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ الْقُرَشِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا أَبِي قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو بُرْدَةَ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي بُرْدَةَ عَنْ أَبِي بُرْدَةَ عَنْ أَبِي مُوسَى رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَقَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ أَيُّ الْإِسْلَامِ أَفْضَلُ قَالَ مَنْ سَلِمَ الْمُسْلِمُونَ مِنْ لِسَانِهِ وَيَدِهِ
G’ha dit [Sa’id bin Yahya bin Sa’id Al Qurasyi] che g’ha dit, G’ha dit [me pà] che g’ha dit [Abu Burdah bin Abdullah bin Abu Burdah] de [Abu Burdah] de [Abu Musa] che g’ha dit: “O Messagger de Allah, qual Islam l’è el püsee impurtant?” El Rasulullah g’ha rispost: “Chi i musulman sun al sicür de luur vuuch e di luur man”.
Hadith
Imam Bukhari : 11
حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ خَالِدٍ قَالَ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ يَزِيدَ عَنْ أَبِي الْخَيْرِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَاأَنَّ رَجُلًا سَأَلَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيُّ الْإِسْلَامِ خَيْرٌ قَالَ تُطْعِمُ الطَّعَامَ وَتَقْرَأُ السَّلَامَ عَلَى مَنْ عَرَفْتَ وَمَنْ لَمْ تَعْرِفْ
G’ha dit [Amru bin Khalid] g’ha dit, G’ha dit [Al Laits] de [Yazid] de [Abu Al Khair] de [Abdullah bin Amru]; G’hera quaivun che g’ha dumandà al Profeta; “Qual Islam l’è el mej?” El Profeta sallallaahu ‘alaihi wasallam g’ha rispost: “Te dai de magnà, dis salud ai gent che te cognosset e a quei che te cognosset minga”.
Hadith
Imam Bukhari : 12
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ شُعْبَةَ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَعَنْ حُسَيْنٍ الْمُعَلِّمِ قَالَ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ عَنْ أَنَسٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا يُؤْمِنُ أَحَدُكُمْ حَتَّى يُحِبَّ لِأَخِيهِ مَا يُحِبُّ لِنَفْسِهِ
G’ha cuntà a nun [Musaddad] g’ha dì, g’ha cuntà a nun [Yahya] de [Syu’bah] de [Qotadah] de [Anas] del Profeta sallallahu ‘alaihi wasallam E de [Husain Al Mu’alim] g’ha dì, g’ha cuntà a nun [Qotadah] de [Anas] del Profeta sallallahu l’è stà: l’ama el sò fradel cuma l’ama per lü stess».
Hadith
Imam Bukhari : 13
حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ قَالَ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو الزِّنَادِ عَنْ الْأَعْرَجِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فَوَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لَا يُؤْمِنُ أَحَدُكُمْ حَتَّى أَكُونَ أَحَبَّ إِلَيْهِ مِنْ وَالِدِهِ وَوَلَدِهِ
L’è stà dit a noi [Abu Al Yaman] g’ha dit, l’è stà ripurtà a noi [Syu’aib] g’ha dit, l’è stà ditt a noi [Abu Az Zanad] de [Al A’raj] de [Abu Hurairah], che el Messagger de Allah (pace e benediziun de Allah sun sü de lù) g’ha dit: “Donca per chel che g’ho püsee che l’è che g’ho, che i sò genitur e i sò fiœui».
Hadith
Imam Bukhari : 14
حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ عُلَيَّةَ عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ صُهَيْبٍ عَنْ أَنَسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ح و حَدَّثَنَا آدَمُ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسٍ قَالَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا يُؤْمِنُ أَحَدُكُمْ حَتَّى أَكُونَ أَحَبَّ إِلَيْهِ مِنْ وَالِدِهِ وَوَلَدِهِ وَالنَّاسِ أَجْمَعِينَ
L’è stà culegà a nun [Ya’qub bin Ibrahim] g’ha dit, l’è stà culegà a nun [Ibn ‘Ulayyah] de [Abdul ‘Aziz bin Shuhaib] de [Anas] dal Profeta sallallaahu ‘alaihi wasallam E l’è stà anca culegà a nun [Adam] g’ha dì, l’è stà culegà a nun de [S] El profeta sallallaahu ‘alaihi wasallam g’ha dit: “Nissun de vuuter credarà fin quand mi g’ho minga piasé püsee di sò genitur, di sò fiœui e de tüt el jenre uman”.
Hadith
Imam Bukhari : 15
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ الثَّقَفِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا أَيُّوبُ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ ثَلَاثٌ مَنْ كُنَّ فِيهِ وَجَدَ حَلَاوَةَ الْإِيمَانِ أَنْ يَكُونَ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَحَبَّ إِلَيْهِ مِمَّا سِوَاهُمَا وَأَنْ يُحِبَّ الْمَرْءَ لَا يُحِبُّهُ إِلَّا لِلَّهِ وَأَنْ يَكْرَهَ أَنْ يَعُودَ فِي الْكُفْرِ كَمَا يَكْرَهُ أَنْ يُقْذَفَ فِي النَّارِ
L’è stà dì a nun [Muhammad bin Al Mutsanna] g’ha dì, l’è stà dì a nun [Abdul Wahhab Ats Tsaqafi] g’ha dì, l’è stà dì a nun [Ayyub] de [Abu Qilabah] de [Anas bin Malik] del Profeta, g’ha dì: fed: l’ha fait Allah e el so Messajer plussee amads de olter qe qests duu qì. Se lü ama quaivun, lü el ama no senza per el ben de Allah. E lü l’odia turnà a l’incredulità tant che l’odia vess butà in del infern.’
Hadith
Imam Bukhari : 16
حَدَّثَنَا أَبُو الْوَلِيدِ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ أَخْبَرَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ جَبْرٍ قَالَ سَمِعْتُ أَنَسًاعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ آيَةُ الْإِيمَانِ حُبُّ الْأَنْصَارِ وَآيَةُ النِّفَاقِ بُغْضُ الْأَنْصَارِ
G’ha dit [Abu Al Walid] g’ha dit, g’ha dit [Syu’bah] g’ha dit a mi [Abdullah bin Abdullah bin Jabar], g’ha dit; Ho sentid [Anas] dal Profeta, che l’ha dit: “El segn de la fed l’è amar i Ansar e el segn del nifaq l’è odiar i Ansar”.
Hadith
Imam Bukhari : 17
حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ قَالَ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ قَالَ أَخْبَرَنِي أَبُو إِدْرِيسَ عَائِذُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ أَنَّ عُبَادَةَ بْنَ الصَّامِتِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُوَكَانَ شَهِدَ بَدْرًا وَهُوَ أَحَدُ النُّقَبَاءِ لَيْلَةَ الْعَقَبَةِ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ وَحَوْلَهُ عِصَابَةٌ مِنْ أَصْحَابِهِ بَايِعُونِي عَلَى أَنْ لَا تُشْرِكُوا بِاللَّهِ شَيْئًا وَلَا تَسْرِقُوا وَلَا تَزْنُوا وَلَا تَقْتُلُوا أَوْلَادَكُمْ وَلَا تَأْتُوا بِبُهْتَانٍ تَفْتَرُونَهُ بَيْنَ أَيْدِيكُمْ وَأَرْجُلِكُمْ وَلَا تَعْصُوا فِي مَعْرُوفٍ فَمَنْ وَفَى مِنْكُمْ فَأَجْرُهُ عَلَى اللَّهِ وَمَنْ أَصَابَ مِنْ ذَلِكَ شَيْئًا فَعُوقِبَ فِي الدُّنْيَا فَهُوَ كَفَّارَةٌ لَهُ وَمَنْ أَصَابَ مِنْ ذَلِكَ شَيْئًا ثُمَّ سَتَرَهُ اللَّهُ فَهُوَ إِلَى اللَّهِ إِنْ شَاءَ عَفَا عَنْهُ وَإِنْ شَاءَ عَاقَبَهُ فَبَايَعْنَاهُ عَلَى ذَلِك
G’ha dit [Abu Al Yaman] g’ha dit, g’ha dit [Syu’aib] de [Az Zuhri] g’ha dit, g’ha dit [Abu Idris ‘Aidzullah bin Abdullah], che [‘Ubadah bin Ash Shamit] l’era un amis che g’ha partecipà a la bataja de Badr e l’era anca vun di quei che g’han ciapà la nott del Abah; che el Messagger de Allah sallallaahu 'alaihi wasallam g’ha dit quand l’era intra quaivun di sò amis: 'Credi fedeltà a mi per minga asocià i partner cun Allah cun nient, per minga rubar, per minga commetter adulteri, per minga copà i tò fiœui, per minga fabricà di busie che inventi intra i tò man e i tò pè, per minga vèss giüst. Chi de voialter i cumpleta, la sò ricumpensa l’è cun Allah, e chi viola chesti ròbb e dopu Allah el castiga en chestu mund, l’è kafarat per lù, e chi viola chesti ròbb e dopu Allah i cuvert - el punis no en chestu mund - alura el sò affar turna a Allah, se el vœur, el el perdonarà. Donca g’hem prometü fedeltà a lü per chesti ròbb.
Hadith
Imam Bukhari : 18
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ عَنْ مَالِكٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي صَعْصَعَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَنَّهُ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُوشِكُ أَنْ يَكُونَ خَيْرَ مَالِ الْمُسْلِمِ غَنَمٌ يَتْبَعُ بِهَا شَعَفَ الْجِبَالِ وَمَوَاقِعَ الْقَطْرِ يَفِرُّ بِدِينِهِ مِنْ الْفِتَنِ
L’è stà cuntà a nun de [Abdullah bin Maslamah] de [Malik] de [Abdurrahman bin Abdullah bin Abdurrahman bin Abu Sha'sha'ah] de [sò pà] de [Abu Sa'id Al Khudri] che g’ha dit: un musulman l’era la cavra che pasculava süi cimi di montagn e in di sit luntani, l’è ndada via cun lee. la sò religiun l’è dovüda a la pagüra de vèss calunnià”.
Hadith
Imam Bukhari : 19
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَلَامٍ قَالَ أَخْبَرَنَا عَبْدَةُ عَنْ هِشَامٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا أَمَرَهُمْ أَمَرَهُمْ مِنْ الْأَعْمَالِ بِمَا يُطِيقُونَ قَالُوا إِنَّا لَسْنَا كَهَيْئَتِكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ اللَّهَ قَدْ غَفَرَ لَكَ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِكَ وَمَا تَأَخَّرَ فَيَغْضَبُ حَتَّى يُعْرَفَ الْغَضَبُ فِي وَجْهِهِ ثُمَّ يَقُولُ إِنَّ أَتْقَاكُمْ وَأَعْلَمَكُمْ بِاللَّهِ أَنَا
G’ha dit [Muhammad bin Salam] g’ha dit, g’ha dit ['Abdah] de [Hsyam] de [sò pà] de [Aisha] g’ha dit: 'El Messagger de Allah sallallaahu 'alaihi wasallam quand g’ha urdinà ai cumpagn, g’ha urdinà de fär di aziun che l’eran capas de fär, alura i cumpagn g’han dì; “Sem minga cuma ti, o Messagger de Allah, perché te l’è stà perdonad per i tò pecc pasà e futur”. Donca lü, sallallaahu 'alaihi wasallam, l’è diventà rabià che se pudeva vedè de la sò facia, e dopu g’ha dì: “Efetivament, chel che l’è püsee pio e che cumprend Allah püsee intra de vuuter l’è mi”.
Hadith
Imam Bukhari : 20
حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ ثَلَاثٌ مَنْ كُنَّ فِيهِ وَجَدَ حَلَاوَةَ الْإِيمَانِ مَنْ كَانَ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَحَبَّ إِلَيْهِ مِمَّا سِوَاهُمَا وَمَنْ أَحَبَّ عَبْدًا لَا يُحِبُّهُ إِلَّا لِلَّهِ عَزَّ وَجَلَّ وَمَنْ يَكْرَهُ أَنْ يَعُودَ فِي الْكُفْرِ بَعْدَ إِذْ أَنْقَذَهُ اللَّهُ مِنْهُ كَمَا يَكْرَهُ أَنْ يُلْقَى فِي النَّارِ
L’è stà dit a nun [Sulaiman bin Harb] g’ha dì, l’è stà dit a nun [Syu’bah] de [Qotadah] de [Anas bin Malik] del Profeta, g’ha dit: “Tri ròbb che se una persòna g’ha, g’havarà la dolcezza de la fed püsee che chesti dü: Allah e dü. E chi, se el ama quaivun, el ama no chela persuna senza Allah 'azza wajalla. E qe l’odia tornar a l’incredulitaa tant’mè qe l’odia vesser butad ind l’infern’.
