Imam Bukhari : 3521
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُسْلِمٍ حَدَّثَنَا حَبَّانُ بْنُ هِلَالٍ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ أَخْبَرَنَا قَتَادَةُ عَنْ أَنَسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُأَنَّ رَجُلَيْنِ خَرَجَا مِنْ عِنْدِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي لَيْلَةٍ مُظْلِمَةٍ وَإِذَا نُورٌ بَيْنَ أَيْدِيهِمَا حَتَّى تَفَرَّقَا فَتَفَرَّقَ النُّورُ مَعَهُمَاوَقَالَ مَعْمَرٌ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسٍ إِنَّ أُسَيْدَ بْنَ حُضَيْرٍ وَرَجُلًا مِنْ الْأَنْصَارِ وَقَالَ حَمَّادٌ أَخْبَرَنَا ثَابِتٌ عَنْ أَنَسٍ كَانَ أُسَيْدُ بْنُ حُضَيْرٍ وَعَبَّادُ بْنُ بِشْرٍ عِنْدَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
[Ali bin Muslim]-ek esan digu [Habban bin Hilal]-ek esan digu [Hammam]-ek [Qatadah] [Anas radliallahu 'anhu]-engandik esan digu bi gizon irten zirela Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam-en etxetik gau ilun batean eta -mirarizko moduan- haien eskuetatik argi bat atera zela haiekin batera, banandu zirenean argia bi bihurtu zen arte, bi gizon bakoitzari jarraituz. Eta [Ma'marrek] [Tsabit]-etik [Anas]-etik esan zuen Usaid bin Hudlair Ansarreko bi gizonekin zegoela. Eta esan zuen [Hammad]-ek [Tsabit]-ek [Anas]-etik esan digu Usaid bin Hudlair eta 'Abbad bin Bisyir Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam-ekin zeudela.
Imam Bukhari : 3522
حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا غُنْدَرٌ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ عَمْرٍو عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ مَسْرُوقٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَاسَمِعْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ اسْتَقْرِئُوا الْقُرْآنَ مِنْ أَرْبَعَةٍ مِنْ ابْنِ مَسْعُودٍ وَسَالِمٍ مَوْلَى أَبِي حُذَيْفَةَ وَأُبَيٍّ وَمُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ
Esan dit [Muhammad bin Basysyarrek] esan digula [Ghundarrek] esan digula [Syu'bah] ['Amru]-tik [Ibrahim]-etik [Masruq]-etik ['Abdullah bin 'Amru radliallahu 'anhuma]-tik. Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam-ek esaten entzun dut: 'Hartu Koranaren errezitazioa lau pertsonarengandik. Hain zuzen ere, Ibn Mas'ud, Salim, Maula Abu Hudzaifah, Ubay bin Ka'ab eta Mu'adz bin Jabal-engandik'.
Imam Bukhari : 3523
حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ قَالَ سَمِعْتُ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ أَبُو أُسَيْدٍقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَيْرُ دُورِ الْأَنْصَارِ بَنُو النَّجَّارِ ثُمَّ بَنُو عَبْدِ الْأَشْهَلِ ثُمَّ بَنُو الْحَارِثِ بْنِ الْخَزْرَجِ ثُمَّ بَنُو سَاعِدَةَ وَفِي كُلِّ دُورِ الْأَنْصَارِ خَيْرٌ فَقَالَ سَعْدُ بْنُ عُبَادَةَ وَكَانَ ذَا قِدَمٍ فِي الْإِسْلَامِ أَرَى رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَدْ فَضَّلَ عَلَيْنَا فَقِيلَ لَهُ قَدْ فَضَّلَكُمْ عَلَى نَاسٍ كَثِيرٍ
Esan digu [Ishaq]-ek esan digu ['Abdush Shamad]-ek esan digu [Syu'bah]-ek esan digu [Qatadah]-ek esan duela: Entzun dut [Anas bin Malik radliallahu 'anhu], esaten [Abu Usaid], Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam-ek esan zuela: "Ansarrak bizi diren herririk onenak Bani an-Najjar, Bani 'Abdil Asyhal, Bani Al Harith bin Khazraj eta Bani Sa'idah dira. Eta Ansarrak bizi diren leku guztiak onak dira". Beraz, Sa'ad bin 'Ubadah-ek, lehenago Islamera bihurtu ziren pertsonen artean, esan zuen: "Uste dut Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam-ek beste pertsonak gure gainetik lehenesten dituela". Beraz, bere hitzei erantzun zitzaien: "Izan ere, zuri lehentasuna eman dizu -lausengatuz- beste pertsonen gainetik".
Imam Bukhari : 3524
حَدَّثَنَا أَبُو الْوَلِيدِ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ عَمْرِو بْنِ مُرَّةَ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ مَسْرُوقٍ قَالَذُكِرَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْعُودٍ عِنْدَ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو فَقَالَ ذَاكَ رَجُلٌ لَا أَزَالُ أُحِبُّهُ سَمِعْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ خُذُوا الْقُرْآنَ مِنْ أَرْبَعَةٍ مِنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ فَبَدَأَ بِهِ وَسَالِمٍ مَوْلَى أَبِي حُذَيْفَةَ وَمُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ وَأُبَيِّ بْنِ كَعْبٍ
Esan digu [Abu Al Walid]-ek [Syu'bah]-ek ['Amru bin Murrah] [Ibrahim]-ek [Masruq]-ek esan duela; 'Abdullah bin Mas'ud izena ['Abdullah bin 'Amru] baino lehen aipatu zen, eta gero -'Abdullah bin 'Amru-k esan zuen; 'Beti maite izan dudan norbait da, behin sallallaahu 'alaihi wasallam Profeta entzun bainuen esaten: 'Hartu Koranaren irakurketa lau pertsonarengandik. Hain zuzen ere, 'Abdullah bin Mas'ud-engandik, berak aipatu zuen lehenengo, Salim, Maula Abu Hudzaifah, Mu'adz bin Jabal eta Ubay bin Ka'ab'.
Imam Bukhari : 3525
حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا غُنْدَرٌ قَالَ سَمِعْتُ شُعْبَةَ سَمِعْتُ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِأُبَيٍّ إِنَّ اللَّهَ أَمَرَنِي أَنْ أَقْرَأَ عَلَيْكَ{ لَمْ يَكُنْ الَّذِينَ كَفَرُوا مِنْ أَهْلِ الْكِتَابِ }قَالَ وَسَمَّانِي قَالَ نَعَمْ فَبَكَى
Esan zidan [Muhammad bin Basysyar] esan zigun [Ghundar] esan zuen, [Syu'bah] entzun nuen, [Qatadah] entzun nuen [Anas bin Maik radliallahu 'anhu] Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam esan ziola Ubbay-ri: 'Ala-k agindu zidan 'lam yakunil kifaru la minzila' errezitatzeko. -al-Qur'an Surah al-Bayyinah--. galdetu zuen Ubayk; 'Alak esan al du nire izena?'. Hark erantzun zuen: «Bai». Negar egin zuen Ubayek.
Imam Bukhari : 3526
حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُجَمَعَ الْقُرْآنَ عَلَى عَهْدِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَرْبَعَةٌ كُلُّهُمْ مِنْ الْأَنْصَارِ أُبَيٌّ وَمُعَاذُ بْنُ جَبَلٍ وَأَبُو زَيْدٍ وَزَيْدُ بْنُ ثَابِتٍ قُلْتُ لِأَنَسٍ مَنْ أَبُو زَيْدٍ قَالَ أَحَدُ عُمُومَتِي
Esan dit [Muhammad bin Basysyarrek] esan digula [Yahya-k] esan digula [Syu'bah] [Qatadah]-tik [Anas radliallahu 'anhu]-tik; Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam-en garaian, Korana ere bildu - idatzi eta buruz ikasi zuten - lau pertsonek, denak Ansar-ekoak. Ubay, Mu'adz bin Jabal, Abu Zaid eta Zaid bin Thabit dira. Anasi galdetu nion: 'Nor da Abu Zaid?'. Hark erantzun zuen: 'Nire osaba bat'.
Imam Bukhari : 3527
حَدَّثَنَا أَبُو مَعْمَرٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَارِثِ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ عَنْ أَنَسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَلَمَّا كَانَ يَوْمُ أُحُدٍ انْهَزَمَ النَّاسُ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَبُو طَلْحَةَ بَيْنَ يَدَيْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُجَوِّبٌ بِهِ عَلَيْهِ بِحَجَفَةٍ لَهُ وَكَانَ أَبُو طَلْحَةَ رَجُلًا رَامِيًا شَدِيدَ الْقِدِّ يَكْسِرُ يَوْمَئِذٍ قَوْسَيْنِ أَوْ ثَلَاثًا وَكَانَ الرَّجُلُ يَمُرُّ مَعَهُ الْجَعْبَةُ مِنْ النَّبْلِ فَيَقُولُ انْشُرْهَا لِأَبِي طَلْحَةَ فَأَشْرَفَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَنْظُرُ إِلَى الْقَوْمِ فَيَقُولُ أَبُو طَلْحَةَ يَا نَبِيَّ اللَّهِ بِأَبِي أَنْتَ وَأُمِّي لَا تُشْرِفْ يُصِيبُكَ سَهْمٌ مِنْ سِهَامِ الْقَوْمِ نَحْرِي دُونَ نَحْرِكَ وَلَقَدْ رَأَيْتُ عَائِشَةَ بِنْتَ أَبِي بَكْرٍ وَأُمَّ سُلَيْمٍ وَإِنَّهُمَا لَمُشَمِّرَتَانِ أَرَى خَدَمَ سُوقِهِمَا تُنْقِزَانِ الْقِرَبَ عَلَى مُتُونِهِمَا تُفْرِغَانِهِ فِي أَفْوَاهِ الْقَوْمِ ثُمَّ تَرْجِعَانِ فَتَمْلَآَنِهَا ثُمَّ تَجِيئَانِ فَتُفْرِغَانِهِ فِي أَفْوَاهِ الْقَوْمِ وَلَقَدْ وَقَعَ السَّيْفُ مِنْ يَدَيْ أَبِي طَلْحَةَ إِمَّا مَرَّتَيْنِ وَإِمَّا ثَلَاثًا
Esan digu [Abu Ma'marrek] esan digu ['Abdul Waritsek] esan digu ['Abdul 'Azizek] [Anas radliallahu 'anhuk] esan zuela: Uhud-eko guduan, jendeak ihes egin zuen Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam-engandik, Abu Talha Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam-en ondoan geratu zen bitartean, bere ezkutuarekin babesteko. Abu Talhah arkularitza aditua zen, eta jomuga jotzen zuenean, zuzenean larruazaletik sartzen zen. Gerra hartan, bi edo hiru gezi hautsi zituen, bere punteria gogorra zelako. Gizon bat pasa zen bere aurretik gezi-zorro bat zeramala eta esan zuen: "Eman hau Abu Talhari". Orduan, Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam-ek burua altxatu zuen etsaiaren presentzia ikusteko, eta orduan Abu Talhahek esan zuen: "Alaren Profeta, nire aita eta amaren mesedetan, erreskate gisa, ez altxatu burua, etsaiaren gezi batek jo zaitzakeelako. Ni bakarrik apustu gisa". Egia esan, 'Aisyah bint Abu Bakr eta Umm Sulaim ikusi nituen, biek arropak orkatiletaraino altxatzen zituztenak, txorkatiletan zituzten bitxiak ikus zitezen. Bietako batek ur pitxerrak zeramatzaten zaurituen ahoetan edateko. Bitartean, etsaiaren ezpatak Abu Talhahren gorputza bi edo hiru aldiz jo zuen.
Imam Bukhari : 3528
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ قَالَ سَمِعْتُ مَالِكًا يُحَدِّثُ عَنْ أَبِي النَّضْرِ مَوْلَى عُمَرَ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ عَنْ عَامِرِ بْنِ سَعْدِ بْنِ أَبِي وَقَّاصٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَمَا سَمِعْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لِأَحَدٍ يَمْشِي عَلَى الْأَرْضِ إِنَّهُ مِنْ أَهْلِ الْجَنَّةِ إِلَّا لِعَبْدِ اللَّهِ بْنِ سَلَامٍ قَالَ وَفِيهِ نَزَلَتْ هَذِهِ الْآيَةُ{ وَشَهِدَ شَاهِدٌ مِنْ بَنِي إِسْرَائِيلَ عَلَى مِثْلِهِ }الْآيَةَ قَالَ لَا أَدْرِي قَالَ مَالِكٌ الْآيَةَ أَوْ فِي الْحَدِيثِ
Esan digutenez, ['Abdullah bin Yusuf]-ek esan zuen, [Malik]-ek [Abu An Nadlir, Maula 'Umar bin 'Ubaidullah-engandik] entzun nion esaten, ['Amir bin Sa'ad bin Abu Waqqash-ek] esan zuen, [bere aitak] esan zuen, ez dut inoiz entzun Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam-ek lur honetan dabilen inori zerurako hautagai dela esaten, 'Abdullah bin Salam'-i izan ezik. Berriro esan zuen: 'Eta berarentzat jaitsi zen bertso hau: 'Wa shahid syaahidun min bani Israa'il' -QS. Al Ahqaf 10-, edo antzeko bertso bat. Narratzaileak esan zuen: 'Ez dakit zer esan zuen Malik-ek bertsoa edo haditha esan nahi zuen'.
Imam Bukhari : 3529
حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا أَزْهَرُ السَّمَّانُ عَنْ ابْنِ عَوْنٍ عَنْ مُحَمَّدٍ عَنْ قَيْسِ بْنِ عُبَادٍ قَالَكُنْتُ جَالِسًا فِي مَسْجِدِ الْمَدِينَةِ فَدَخَلَ رَجُلٌ عَلَى وَجْهِهِ أَثَرُ الْخُشُوعِ فَقَالُوا هَذَا رَجُلٌ مِنْ أَهْلِ الْجَنَّةِ فَصَلَّى رَكْعَتَيْنِ تَجَوَّزَ فِيهِمَا ثُمَّ خَرَجَ وَتَبِعْتُهُ فَقُلْتُ إِنَّكَ حِينَ دَخَلْتَ الْمَسْجِدَ قَالُوا هَذَا رَجُلٌ مِنْ أَهْلِ الْجَنَّةِ قَالَ وَاللَّهِ مَا يَنْبَغِي لِأَحَدٍ أَنْ يَقُولَ مَا لَا يَعْلَمُ وَسَأُحَدِّثُكَ لِمَ ذَاكَ رَأَيْتُ رُؤْيَا عَلَى عَهْدِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَصَصْتُهَا عَلَيْهِ وَرَأَيْتُ كَأَنِّي فِي رَوْضَةٍ ذَكَرَ مِنْ سَعَتِهَا وَخُضْرَتِهَا وَسْطَهَا عَمُودٌ مِنْ حَدِيدٍ أَسْفَلُهُ فِي الْأَرْضِ وَأَعْلَاهُ فِي السَّمَاءِ فِي أَعْلَاهُ عُرْوَةٌ فَقِيلَ لِي ارْقَ قُلْتُ لَا أَسْتَطِيعُ فَأَتَانِي مِنْصَفٌ فَرَفَعَ ثِيَابِي مِنْ خَلْفِي فَرَقِيتُ حَتَّى كُنْتُ فِي أَعْلَاهَا فَأَخَذْتُ بِالْعُرْوَةِ فَقِيلَ لَهُ اسْتَمْسِكْ فَاسْتَيْقَظْتُ وَإِنَّهَا لَفِي يَدِي فَقَصَصْتُهَا عَلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ تِلْكَ الرَّوْضَةُ الْإِسْلَامُ وَذَلِكَ الْعَمُودُ عَمُودُ الْإِسْلَامِ وَتِلْكَ الْعُرْوَةُ عُرْوَةُ الْوُثْقَى فَأَنْتَ عَلَى الْإِسْلَامِ حَتَّى تَمُوتَ وَذَاكَ الرَّجُلُعَبْدُ اللَّهِ بْنُ سَلَامٍ و قَالَ لِي خَلِيفَةُ حَدَّثَنَا مُعَاذٌ حَدَّثَنَا ابْنُ عَوْنٍ عَنْ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا قَيْسُ بْنُ عُبَادٍ عَنْ ابْنِ سَلَامٍ قَالَ وَصِيفٌ مَكَانَ مِنْصَفٌ
[Abdullah bin Muhammad]-ek [Azhar as-Samman] kontatu zidan [Ibn 'Aun]-engandik [Muhammad]-engandik [Qais bin 'Abbad]-engandik: Medinako meskitan eserita nengoen gizon bat agertu zitzaion aurpegian errespetu keinuekin. Jendeak esan zuen: 'Hau Paradisuko jendeetako bat da'. Ondoren, bi rak'ah otoitz egin zituen eta osatu zituen, eta gero meskitatik irten zen. Jarraitu nion eta esan nion: 'Meskitara sartu zinenean, jendeak esan zuen Paradisuko jendeetako bat zarela'. Gizonak esan zuen: 'Alaren izenean, ez da zuzena inork ez dakien zerbait esatea. Arrazoia esango dizut. Amets bat izan nuen Profetaren garaian (Alaren bakea eta bedeinkapenak berarengan izan daitezela), eta kontatu nion. Ametsean, lorategi zabal bat ikusi izan banu bezala zen, giro berde eta ederra, eta erdian burdinazko zutabeak zeuden. Behealdea lurra zen eta goialdea zerua. Goialdean soka bat zegoen. Esan zidaten: 'Igo'. Nik esan nuen: «Ezin dut jasan». Orduan, pertsona bat etorri zitzaidan laguntzeko, eta gero arropa atzetik kendu zidan igo ahal izateko, gailurrean nengoenean soka hartu nuen arte. Esan zidaten: «Eutsi». Beraz, eutsi ahal izan nion eta benetan soka nire eskuetan zegoen. Orduan, nire ametsa sallallaahu 'alaihi wasallam profetari kontatu nion eta hark esan zuen: «Lorategiak Islama esan nahi du, zutoinak Islamaren zutabeak diren bitartean eta soka al-'urwatul wutsqa -monoteismoaren epaia-. Eta Islamean zaude hil arte». Pertsona hori ['Abdullah bin Salam] zen. Eta esan zidan [Kalifak] esan zigula [Mu'adzek] esan zigula [Ibn 'Aunek] eta [Muhammadek] esan zigula [Qais bin 'Abbadek] eta [Ibn Salamek] esan zigula: «Shiifu hitza minshaf-en izenordaina da».
Imam Bukhari : 3530
حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي بُرْدَةَ عَنْ أَبِيهِأَتَيْتُ الْمَدِينَةَ فَلَقِيتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ سَلَامٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَقَالَ أَلَا تَجِيءُ فَأُطْعِمَكَ سَوِيقًا وَتَمْرًا وَتَدْخُلَ فِي بَيْتٍ ثُمَّ قَالَ إِنَّكَ بِأَرْضٍ الرِّبَا بِهَا فَاشٍ إِذَا كَانَ لَكَ عَلَى رَجُلٍ حَقٌّ فَأَهْدَى إِلَيْكَ حِمْلَ تِبْنٍ أَوْ حِمْلَ شَعِيرٍ أَوْ حِمْلَ قَتٍّ فَلَا تَأْخُذْهُ فَإِنَّهُ رِبًاوَلَمْ يَذْكُرِ النَّضْرُ وَأَبُو دَاوُدَ وَوَهْبٌ عَنْ شُعْبَةَ الْبَيْتَ
Esan digu [Sulaiman bin Harb]-ek [Syu'bah]-engandik [Sa'id bin Abu Burdah]-engandik [bere aita]-rengandik; 'Medina bisitatu nuen eta ['Abdullah bin Salam radiallahu 'anhu] ezagutu nuen. Hark esan zuen: 'Ez al zenuke nire etxea bisitatu behar? Geroago irina eta datilak dituen janaria zerbitzatuko dizut eta etxera sartuko zara. Orduan berriro esan zuen: 'Egia esan, orain usuraren praktika oso hedatuta dagoen lurralde batean zaude. Norbait zuzenarekin bazaude, pikuak, garia edo haziak dituen norbait erakutsiko dizut, baina ez hartu, usura-ondasunak direlako'. [An-Nadlarrek], [Abu Daud-ek] eta [Wahbek] ez zuten aipatu [Shu'bah-tik] 'etxeari' buruz.
Imam Bukhari : 3531
حَدَّثَنِي مُحَمَّدٌ أَخْبَرَنَا عَبْدَةُ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ قَالَ سَمِعْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ جَعْفَرٍ قَالَ سَمِعْتُ عَلِيًّا رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَقُولُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ ح حَدَّثَنِي صَدَقَةُ أَخْبَرَنَا عَبْدَةُ عَنْ هِشَامٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَ سَمِعْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ جَعْفَرٍ عَنْ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمْعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ خَيْرُ نِسَائِهَا مَرْيَمُ وَخَيْرُ نِسَائِهَا خَدِيجَةُ
Esan dit [Muhammadek] esan zigula ['Abdah] [Hisyam bin 'Urwah]-engandik [bere aita] esan zuela, ['Abdullah bin Ja'far] entzun nuela esaten, ['Ali radliallahu 'anhu] entzun nuela esaten, Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam-ek esan zuela entzun nuela. Eta kontatu da ere nik [Shadaqahk] esan zigula ['Abdah] [Hisyam]-engandik [bere aita] esan zuela, ['Abdullah bin Ja'far]-engandik ['Ali bin Abu Talib radliallahu 'anhu] sallallaahu 'alaihi wasallam-ek esan zuela: 'Bere garaiko emakumerik onena Maryam izan zen eta bere garaiko emakumerik onena Khadija'.
Imam Bukhari : 3532
حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ عُفَيْرٍ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ قَالَ كَتَبَ إِلَيَّ هِشَامٌ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا قَالَتْمَا غِرْتُ عَلَى امْرَأَةٍ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا غِرْتُ عَلَى خَدِيجَةَ هَلَكَتْ قَبْلَ أَنْ يَتَزَوَّجَنِي لِمَا كُنْتُ أَسْمَعُهُ يَذْكُرُهَا وَأَمَرَهُ اللَّهُ أَنْ يُبَشِّرَهَا بِبَيْتٍ مِنْ قَصَبٍ وَإِنْ كَانَ لَيَذْبَحُ الشَّاةَ فَيُهْدِي فِي خَلَائِلِهَا مِنْهَا مَا يَسَعُهُنَّ
[Sa'id bin 'Ufair]-ek esan zigun [Al Laits]-ek esan zuela: [Hisyam]-ek gutun bat idatzi zidan, [bere aitaren] ['Aisyah radiallahu 'anha]-rengandik zetorrela esanez: 'Ez nago Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam-en emazteetako baten jeloskor, Khadijah-ren jeloskor nengoen bezainbeste. Nirekin ezkondu aurretik hil zen arren. Eta askotan entzuten nion aipatzen - goraipatuz eta goraipatuz - eta Alak-ek agindu zion berri ona emateko: perlaz egindako etxe bat lortuko zuela - noizbait zeruan -. Eta ahuntz bat hiltzen zuenean, beti ematen zizkien ahuntzaren zatiak Khadijah-ren lagunei, haiek eman ahal ziezazkieten bezala'.
Imam Bukhari : 3533
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا حُمَيْدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا قَالَتْمَا غِرْتُ عَلَى امْرَأَةٍ مَا غِرْتُ عَلَى خَدِيجَةَ مِنْ كَثْرَةِ ذِكْرِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِيَّاهَا قَالَتْ وَتَزَوَّجَنِي بَعْدَهَا بِثَلَاثِ سِنِينَ وَأَمَرَهُ رَبُّهُ عَزَّ وَجَلَّ أَوْ جِبْرِيلُ عَلَيْهِ السَّلَام أَنْ يُبَشِّرَهَا بِبَيْتٍ فِي الْجَنَّةِ مِنْ قَصَبٍ
[Qutaibah bin 'Sa'idek] esan digu [Humaid bin 'Abdur Rahmanek] [Hisham bin 'Urwah]-engandik [bere aita]-engandik ['Aisha radliallahu 'anha]-k esan zuela: 'Ez nago emakume baten jeloskor, Khadijah-ren jeloskor nengoen bezainbeste, Allahren Mezulariak, sallallaahu 'alaihi wasallam-ek, maiz aipatzen zuelako - goraipatuz eta lausengatuz - 'Aisha radliallahu 'anha-k esan zuen: 'Khadijah hil eta hiru urtera ezkondu zen nirekin, eta bere Jaun 'azza wajalla-k Jibril 'alaihis salam-i agindu zion edo Jibril 'alaihis salam-i berri ona emateko - geroago Paradisuan - perlaz egindako etxe bat izango zuela'.
Imam Bukhari : 3534
حَدَّثَنِي عُمَرُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ حَسَنٍ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا حَفْصٌ عَنْ هِشَامٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا قَالَتْمَا غِرْتُ عَلَى أَحَدٍ مِنْ نِسَاءِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا غِرْتُ عَلَى خَدِيجَةَ وَمَا رَأَيْتُهَا وَلَكِنْ كَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُكْثِرُ ذِكْرَهَا وَرُبَّمَا ذَبَحَ الشَّاةَ ثُمَّ يُقَطِّعُهَا أَعْضَاءً ثُمَّ يَبْعَثُهَا فِي صَدَائِقِ خَدِيجَةَ فَرُبَّمَا قُلْتُ لَهُ كَأَنَّهُ لَمْ يَكُنْ فِي الدُّنْيَا امْرَأَةٌ إِلَّا خَدِيجَةُ فَيَقُولُ إِنَّهَا كَانَتْ وَكَانَتْ وَكَانَ لِي مِنْهَا وَلَدٌ
['Umar bin Muhammad bin Hasan] esan zidan [nire aitak] esan zigula [Hafsek] [Hisham]-engandik [bere aita]-rengandik ['Aisha radliallahu 'anhu]-k esan zuela: 'Ez nago Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam-en emazteen inoren jeloskor, Khadijah-ren jeloskor naizen bezala. Inoiz ikusi ez dudan arren. Baina hau da askotan aipatzen duelako - goraipatzen eta lausengatzen duelako - eta askotan ahuntz bat hiltzen duelako, ahuntz-haragiaren zatiak mozten dituelako, eta gero ahuntz-haragia Khadijah-ren lagunei bidaltzen diela. Behin esan nion, funtsean, mundu honetan Khadijahz beste emakumerik ez balego bezala zela. Orduan, bat-batean erantzun zuen: 'Khadijah horrelakoa eta horrelakoa da eta harengandik ditut seme-alabak'.
Imam Bukhari : 3535
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ إِسْمَاعِيلَ قَالَ قُلْتُ لِعَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي أَوْفَى رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَابَشَّرَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَدِيجَةَ قَالَ نَعَمْ بِبَيْتٍ مِنْ قَصَبٍ لَا صَخَبَ فِيهِ وَلَا نَصَبَ
[Musaddad]-ek [Isma'il-ek] esan zigun [Yahya-k] esan zuela; Galdetu nion ['Abdullah bin Abu Awfaa radiallahu 'anhu]-ri; 'Eman al zion inoiz berri onak Profetak Khadijah-i?' Erantzun zuen: 'Bai, izango da, perlaz egindako etxe baten moduan - etorkizunean zeruan - non ez den zalaparta, iskanbila eta nekearen soinurik entzungo'.
Imam Bukhari : 3536
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ فُضَيْلٍ عَنْ عُمَارَةَ عَنْ أَبِي زُرْعَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَأَتَى جِبْرِيلُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ هَذِهِ خَدِيجَةُ قَدْ أَتَتْ مَعَهَا إِنَاءٌ فِيهِ إِدَامٌ أَوْ طَعَامٌ أَوْ شَرَابٌ فَإِذَا هِيَ أَتَتْكَ فَاقْرَأْ عَلَيْهَا السَّلَامَ مِنْ رَبِّهَا وَمِنِّي وَبَشِّرْهَا بِبَيْتٍ فِي الْجَنَّةِ مِنْ قَصَبٍ لَا صَخَبَ فِيهِ وَلَا نَصَبَوَقَالَ إِسْمَاعِيلُ بْنُ خَلِيلٍ أَخْبَرَنَا عَلِيُّ بْنُ مُسْهِرٍ عَنْ هِشَامٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا قَالَتْ اسْتَأْذَنَتْ هَالَةُ بِنْتُ خُوَيْلِدٍ أُخْتُ خَدِيجَةَ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَعَرَفَ اسْتِئْذَانَ خَدِيجَةَ فَارْتَاعَ لِذَلِكَ فَقَالَ اللَّهُمَّ هَالَةَ قَالَتْ فَغِرْتُ فَقُلْتُ مَا تَذْكُرُ مِنْ عَجُوزٍ مِنْ عَجَائِزِ قُرَيْشٍ حَمْرَاءِ الشِّدْقَيْنِ هَلَكَتْ فِي الدَّهْرِ قَدْ أَبْدَلَكَ اللَّهُ خَيْرًا مِنْهَا
Esan digu [Qutaibah bin Sa'idek] esan digu [Muhammad bin Fudlailek] ['Umarah]-tik [Abu Zur'ah]-tik [Abu Hurairah radliallahu 'anhu]-k esan zuela: 'Jibril 'alaihis salam aingerua Profetarengana etorri zen eta esan zion: 'Alaren Mezularia, hau Khadijah da, alboko platerak, janaria edo edaria dituen ontzi batekin dator. Geroago zurekin topo egiten duenean, helarazi agurrak bere Jaunaren eta nire aldetik eta eman iezaiozu zeruan perlaz egindako etxe baten berri ona, non ez dagoen zalapartarik, iskanbilarik eta nekearen soinurik'. Eta esan da Isma'il bin Khalilek jakinarazi digula 'Ali bin Mushir'-ek Hisham-etik bere aita 'Aisyah radiallahu 'anha-tik esan zuela; «Halah binti Khuwalid, Khadijah-ren arrebak baimena eskatu zion Alaren Mezulariari (Alaren bakea eta bedeinkapenak beraren gainean izan daitezela), eta gero Khadijah-ren baimena eskatzeko modua gogoratu zuen. Une batez txundituta geratu zen, baina berehala esan zuen: 'Ai Ala, hau Halah da'. Aisha radliallahu 'anha-k esan zuen: 'Jeloskor jarri nintzen beragatik eta gero esan nuen: 'Gogoratzen duzu Quraysh-eko agure hura, masailezur gorriak dituena - sarkasmoa pertsona zahar batentzat -. Aspaldi hilda zegoen. Ala-k bera baino hobea den norbaitekin ordezkatu zaituen arren?'»
Imam Bukhari : 3537
حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ الْوَاسِطِيُّ حَدَّثَنَا خَالِدٌ عَنْ بَيَانٍ عَنْ قَيْسٍ قَالَ سَمِعْتُهُ يَقُولُ قَالَ جَرِيرُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا حَجَبَنِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُنْذُ أَسْلَمْتُ وَلَا رَآنِي إِلَّا ضَحِكَ
[Ishaq Al Wasithiy]-k [Bayan-etik] [Qais-etik] [Khalid-ek] esan zigun, entzun niola esaten; [Jarir bin 'Abdullah radliallahu 'anhu]-k esan zuen: 'Alaren Mezulariak, sallallaahu 'alaihi wasallam-ek, ez zidan inoiz debekatu hura ikustea Islamera bihurtu nintzenetik eta ez zidan begiratu, baina beti barre egiten zuen'.
Imam Bukhari : 3538
وَعَنْ قَيْسٍ عَنْ جَرِيرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَكَانَ فِي الْجَاهِلِيَّةِ بَيْتٌ يُقَالُ لَهُ ذُو الْخَلَصَةِ وَكَانَ يُقَالُ لَهُ الْكَعْبَةُ الْيَمَانِيَةُ أَوْ الْكَعْبَةُ الشَّأْمِيَّةُ فَقَالَ لِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هَلْ أَنْتَ مُرِيحِي مِنْ ذِي الْخَلَصَةِ قَالَ فَنَفَرْتُ إِلَيْهِ فِي خَمْسِينَ وَمِائَةِ فَارِسٍ مِنْ أَحْمَسَ قَالَ فَكَسَرْنَا وَقَتَلْنَا مَنْ وَجَدْنَا عِنْدَهُ فَأَتَيْنَاهُ فَأَخْبَرْنَاهُ فَدَعَا لَنَا وَلِأَحْمَسَ
Eta -aurreko haditharen transmisio-lerro beretik- [Qais]-ek [Jarir bin 'Abdullah]-ek esan zuen: Jahiliyah garaian, bazegoen etxe bat, normalean Dzul Khalashah deitzen zena eta baita al-Ka'bah al-Yamaniyah edo al-Ka'bah asy-Syamiyyah ere. Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam-ek esan zidan: 'Zu izan al zaitezke nire kezkak Dzul Khalashah-etik baretzen dituena?'. Berehala abiatu nintzen Baitullah-era hiltzera ausartu ziren ehun eta berrogeita hamar zaldizkorekin'. Jarirrek esan zuen: 'Beraz, aurkitu genuena suntsitu eta hil genuen, gero berarekin elkartu eta zer egin genuen esan genion, beraz, guregatik eta hiltzera ausartu zen armadagatik otoitz egin zuen'.
Imam Bukhari : 3539
حَدَّثَنِي إِسْمَاعِيلُ بْنُ خَلِيلٍ أَخْبَرَنَا سَلَمَةُ بْنُ رَجَاءٍ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا قَالَتْلَمَّا كَانَ يَوْمُ أُحُدٍ هُزِمَ الْمُشْرِكُونَ هَزِيمَةً بَيِّنَةً فَصَاحَ إِبْلِيسُ أَيْ عِبَادَ اللَّهِ أُخْرَاكُمْ فَرَجَعَتْ أُولَاهُمْ عَلَى أُخْرَاهُمْ فَاجْتَلَدَتْ أُخْرَاهُمْ فَنَظَرَ حُذَيْفَةُ فَإِذَا هُوَ بِأَبِيهِ فَنَادَى أَيْ عِبَادَ اللَّهِ أَبِي أَبِي فَقَالَتْ فَوَاللَّهِ مَا احْتَجَزُوا حَتَّى قَتَلُوهُ فَقَالَ حُذَيْفَةُ غَفَرَ اللَّهُ لَكُمْ قَالَ أَبِي فَوَاللَّهِ مَا زَالَتْ فِي حُذَيْفَةَ مِنْهَا بَقِيَّةُ خَيْرٍ حَتَّى لَقِيَ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ
Esan dit [Isma'il bin Khalil-ek] [Salamah bin Raja'-k] [Hisyam bin 'Urwah-ek] [bere aita]-k ['Aisyah radiallahu 'anha]-k esan zuela: 'Uhud-eko guduan, mushrikinek porrot oso gogorra jasan zuten eta Satanek oihu egin zuen: Alaren zerbitzariok, zaindu zuen atzeko guardia'. Beraz, aurreko tropak atzeko tropetara itzuli eta atzeko tropen aurka borrokatu ziren - musulmanen arteko gudu bat sortuz -. Hudzaifah gudua ikusten ari zen eta bere aita ikusi zuen -Al Yemen-, beraz, oihu egin zuen: 'Alaren zerbitzariok -musulman soldaduei buruz ari da-, hori da nire aita, hori da nire aita'. 'Aisyah radiallahu 'anha-k esan zuen: 'Alaren izenean, tropek ez zuten berataz arduratu bere aita hil zuten arte'. Hudzaifah-k esan zuen: 'Alak barka zaitzala'. Nire aitak, 'Urwah-k esan zuen; «Alaren izenean, gertakari horretatik aurrera, Hudzaifah-k beti jaso du ontasuna Ala ezagutu zuen arte - hil zen -».
Imam Bukhari : 3540
حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي بَكْرٍ حَدَّثَنَا فُضَيْلُ بْنُ سُلَيْمَانَ حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ عُقْبَةَ حَدَّثَنَا سَالِمُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَاأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَقِيَ زَيْدَ بْنَ عَمْرِو بْنِ نُفَيْلٍ بِأَسْفَلِ بَلْدَحٍ قَبْلَ أَنْ يَنْزِلَ عَلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْوَحْيُ فَقُدِّمَتْ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سُفْرَةٌ فَأَبَى أَنْ يَأْكُلَ مِنْهَا ثُمَّ قَالَ زَيْدٌ إِنِّي لَسْتُ آكُلُ مِمَّا تَذْبَحُونَ عَلَى أَنْصَابِكُمْ وَلَا آكُلُ إِلَّا مَا ذُكِرَ اسْمُ اللَّهِ عَلَيْهِ وَأَنَّ زَيْدَ بْنَ عَمْرٍو كَانَ يَعِيبُ عَلَى قُرَيْشٍ ذَبَائِحَهُمْ وَيَقُولُ الشَّاةُ خَلَقَهَا اللَّهُ وَأَنْزَلَ لَهَا مِنْ السَّمَاءِ الْمَاءَ وَأَنْبَتَ لَهَا مِنْ الْأَرْضِ ثُمَّ تَذْبَحُونَهَا عَلَى غَيْرِ اسْمِ اللَّهِ إِنْكَارًا لِذَلِكَ وَإِعْظَامًا لَهُ
[Muhammad bin Abu Bakr]-ek [Fudlail bin Sulaiman]-ek [Musa bin 'Uqbah]-ek [Salim bin Abdullah]-ek ['Abdullah bin 'Umar radliallahu 'anhuma]-ek esan digula esan digu [Profeta, sallallaahu 'alaihi wasallam, Zaid bin 'Amru bin Nufail-ekin topo egin zuela Baldah izeneko haranaren azpiko errepide batean, sallallaahu 'alaihi wasallam-ek Profeta, sallallaahu 'alaihi wasallam-ek, errebelazioa jaso aurretik. Orduan, Profeta, sallallaahu 'alaihi wasallam-i janaria zerbitzatu zioten, baina ez zuen jateko gogorik izan. Esan zuen: 'Oi Zaid, ez dut jango zure nashaban hiltzen duzun ezer - idoloetarako animaliak hiltzeko erabiltzen den harri handi bat - eta ez dut jango Alaren izenean hiltzen dena izan ezik'. Eta Zaid bin 'Amru-k behin Quraish-ak kritikatu zituen haien hilketa kasuan, esanez; «Ahuntza Alak sortu zuen eta Alak zerutik euri-ura bidali zion, Alak landareak hazarazi zituen lurrean berarentzat, eta gero Alaren izena aipatu gabe hil zenuen». Zaidek hau haien ekintzen aurkako protesta gisa adierazi zuen eta ez zen kontu hutsala zela uste zuen.