Imam Bukhari : 301
حَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ قَالَ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ أَبِي نَجِيحٍ عَنْ مُجَاهِدٍ قَالَ قَالَتْ عَائِشَةُمَا كَانَ لِإِحْدَانَا إِلَّا ثَوْبٌ وَاحِدٌ تَحِيضُ فِيهِ فَإِذَا أَصَابَهُ شَيْءٌ مِنْ دَمٍ قَالَتْ بِرِيقِهَا فَقَصَعَتْهُ بِظُفْرِهَا
Caebelwe kuli ifwe [Abu Nu’aim] atile, caebelwe kuli ifwe [Ibrahim bin Nafi’] ukufuma kuli [Ibn Abu Najih] ukufuma kuli [Mujahid] atile, [‘Aisyah] atile, ‘Takuli nangu umo uwa ifwe kano fye uuli ne shati limo ilyo ali ku mweshi. Nga ca kuti ifya kufwala fyalikwata umulopa wa ku mweshi, alafitonta ku mate yakwe kabili lyene alafifuuta ne misumali yakwe.’
Imam Bukhari : 302
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الْوَهَّابِ قَالَ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ حَفْصَةَ قَالَ أَبُو عَبْد اللَّهِ أَوْ هِشَامِ بْنِ حَسَّانَ عَنْ حَفْصَةَ عَنْ أُمِّ عَطِيَّةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَتْ كُنَّا نُنْهَى أَنْ نُحِدَّ عَلَى مَيِّتٍ فَوْقَ ثَلَاثٍ إِلَّا عَلَى زَوْجٍ أَرْبَعَةَ أَشْهُرٍ وَعَشْرًا وَلَا نَكْتَحِلَ وَلَا نَتَطَيَّبَ وَلَا نَلْبَسَ ثَوْبًا مَصْبُوغًا إِلَّا ثَوْبَ عَصْبٍ وَقَدْ رُخِّصَ لَنَا عِنْدَ الطُّهْرِ إِذَا اغْتَسَلَتْ إِحْدَانَا مِنْ مَحِيضِهَا فِي نُبْذَةٍ مِنْ كُسْتِ أَظْفَارٍ وَكُنَّا نُنْهَى عَنْ اتِّبَاعِ الْجَنَائِزِقَالَ أَبُو عَبْد اللَّهِ رَوَاهُ هِشَامُ بْنُ حَسَّانَ عَنْ حَفْصَةَ عَنْ أُمِّ عَطِيَّةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Atile, Abu Abdullah nelyo Hisham Hassan atile, ukufuma kuli Kasesema ali, ukulila imfwa ukucila pa nshiku shitatu ukufumyako fye imfwa ya mulume, e kutila imyeshi ine ne nshiku ikumi. Mu nshita ilya tasuminishiwe ukuipekanya, ukufwala amafuta yanunkila, ukufwala ifya kufwala ifya mabala ukufumyako fye ifya kufwala fya lurik -ukufuma ku calo ca Yemen-. Kabili twalepeelwa ukutuusha ilyo twalefwaya ukusamba pa numa ya ku mweshi ukubomfya iciputulwa ca muti uwanunkila. Kabili na kabili twalileshiwa ukutwala imibili’. Abu Abdullah atile, [Hisyam bin Hassan] alondolwele ukufuma kuli [Hafshah] ukufuma kuli [Ummu 'Athiyah] ukufuma kuli Kasesema Sallau'allah'.
Imam Bukhari : 303
حَدَّثَنَا يَحْيَى قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ مَنْصُورِ بْنِ صَفِيَّةَ عَنْ أُمِّهِ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ امْرَأَةً سَأَلَتْ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ غُسْلِهَا مِنْ الْمَحِيضِ فَأَمَرَهَا كَيْفَ تَغْتَسِلُ قَالَ خُذِي فِرْصَةً مِنْ مَسْكٍ فَتَطَهَّرِي بِهَا قَالَتْ كَيْفَ أَتَطَهَّرُ قَالَ تَطَهَّرِي بِهَا قَالَتْ كَيْفَ قَالَ سُبْحَانَ اللَّهِ تَطَهَّرِي فَاجْتَبَذْتُهَا إِلَيَّ فَقُلْتُ تَتَبَّعِي بِهَا أَثَرَ الدَّمِ
Atwebele ukuti [Yahya] atile, atushimikile [Ibn ’Uyainah] ukufuma kuli [Mansur bin Shafiyah] ukufuma kuli [nyina] ukufuma kuli [‘Aisha], ‘Umwanakashi umo aipwishe Kasesema pa lwa fyo umuntu engasamba ukufuma ku mweshi. Lyene alandile kuli uyu mwanakashi ifyo alingile ukusamba. Atile: ‘Buleni iciputulwa ca cotton icanunkila no kucisangulula’. Umwanakashi aipwishe ukuti, ‘Bushe kuti naisangulula shani? Ayaswike ukuti: ‘Sangululani na cilya ciko!’ Umwanakashi atile na kabili ati, ‘Bushe kuti naisangulula shani?’ Atile: ‘Isangululeni ukubomfya iyo nsonsela!’ Umwanakashi aipwishe na kabili ukuti, ‘Bushe?’ E ico atile, ‘Muli bwino. Mube aba busaka!’ Lyena nakokele umwanakashi kuli ine, lyena natile, ‘Iwe ulesangulula umulopa uwashele kuli ilya nkumbabulili’.
Imam Bukhari : 304
حَدَّثَنَا مُسْلِمُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ قَالَ حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ حَدَّثَنَا مَنْصُورٌ عَنْ أُمِّهِ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ امْرَأَةً مِنْ الْأَنْصَارِ قَالَتْ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَيْفَ أَغْتَسِلُ مِنْ الْمَحِيضِ قَالَ خُذِي فِرْصَةً مُمَسَّكَةً فَتَوَضَّئِي ثَلَاثًا ثُمَّ إِنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اسْتَحْيَا فَأَعْرَضَ بِوَجْهِهِ أَوْ قَالَ تَوَضَّئِي بِهَا فَأَخَذْتُهَا فَجَذَبْتُهَا فَأَخْبَرْتُهَا بِمَا يُرِيدُ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Umwanakashi wa Ansar aipwishe Kasesema ukuti, ‘Bushe kuti naisangulula shani ukufuma ku mweshi?’ Lyene ayaswike ukuti: ‘Buleni iciputulwa ca cotton icanunkila no kucisangulula imiku itatu’. Lyena Kasesema aumfwile insoni kabili apilibwile icinso cakwe, nelyo atile: ‘Sambani ne cotton ilya’. Na kabili nalikokele umwanakashi kabili nalondolwele ifyo Kasesema alepilibula.
Imam Bukhari : 305
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ حَدَّثَنَا ابْنُ شِهَابٍ عَنْ عُرْوَةَ أَنَّ عَائِشَةَ قَالَتْأَهْلَلْتُ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي حَجَّةِ الْوَدَاعِ فَكُنْتُ مِمَّنْ تَمَتَّعَ وَلَمْ يَسُقْ الْهَدْيَ فَزَعَمَتْ أَنَّهَا حَاضَتْ وَلَمْ تَطْهُرْ حَتَّى دَخَلَتْ لَيْلَةُ عَرَفَةَ فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ هَذِهِ لَيْلَةُ عَرَفَةَ وَإِنَّمَا كُنْتُ تَمَتَّعْتُ بِعُمْرَةٍ فَقَالَ لَهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ انْقُضِي رَأْسَكِ وَامْتَشِطِي وَأَمْسِكِي عَنْ عُمْرَتِكِ فَفَعَلْتُ فَلَمَّا قَضَيْتُ الْحَجَّ أَمَرَ عَبْدَ الرَّحْمَنِ لَيْلَةَ الْحَصْبَةِ فَأَعْمَرَنِي مِنْ التَّنْعِيمِ مَكَانَ عُمْرَتِي الَّتِي نَسَكْتُ
Atile, 'Nacitile talbiyah -natendeke Hajj- no Mutumwa wa kwa Lesa pa Hajj wa Wada.' Kabili ndi umo uwa abo abacicita ukubomfya tamattu’ lelo tabaleta ifyuni ifyaipaiwa’. Aisyah aishibe ukuti ali ku mweshi kabili tasanguluke ukufika ubushiku bwa ‘Arafa. E ico Aisha atile, ‘O Mutumwa wa kwa Lesa, ubushiku bwa lelo ni bushiku bwa ‘Arafa’ ilyo ndecita tamattu’ na Umrah intanshi? Eico Umutumwa wa kwa Lesa (ukutemwa no kusansalikwa kwa kwa Lesa kuli wene) atile kuli wene: ‘Fumyapo no kusamba inkanda ya ku mutwe obe, lyena ukushipikisha Umrah obe’. Na kabili nacitile ifyo. Pa numa ya kupwisha Hajj, alandile ukuti ‘Abdurrahman ubushiku bwa Hashbah – ubushiku bwa Muzdalifa – ancitile Umrah ukufuma ku Tan’im, icifulo uko natendeke ukucita imipepele yandi’.
Imam Bukhari : 306
حَدَّثَنَا عُبَيْدُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ عَنْ هِشَامٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْخَرَجْنَا مُوَافِينَ لِهِلَالِ ذِي الْحِجَّةِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ أَحَبَّ أَنْ يُهِلَّ بِعُمْرَةٍ فَلْيُهْلِلْ فَإِنِّي لَوْلَا أَنِّي أَهْدَيْتُ لَأَهْلَلْتُ بِعُمْرَةٍ فَأَهَلَّ بَعْضُهُمْ بِعُمْرَةٍ وَأَهَلَّ بَعْضُهُمْ بِحَجٍّ وَكُنْتُ أَنَا مِمَّنْ أَهَلَّ بِعُمْرَةٍ فَأَدْرَكَنِي يَوْمُ عَرَفَةَ وَأَنَا حَائِضٌ فَشَكَوْتُ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ دَعِي عُمْرَتَكِ وَانْقُضِي رَأْسَكِ وَامْتَشِطِي وَأَهِلِّي بِحَجٍّ فَفَعَلْتُ حَتَّى إِذَا كَانَ لَيْلَةُ الْحَصْبَةِ أَرْسَلَ مَعِي أَخِي عَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ أَبِي بَكْرٍ فَخَرَجْتُ إِلَى التَّنْعِيمِ فَأَهْلَلْتُ بِعُمْرَةٍ مَكَانَ عُمْرَتِيقَالَ هِشَامٌ وَلَمْ يَكُنْ فِي شَيْءٍ مِنْ ذَلِكَ هَدْيٌ وَلَا صَوْمٌ وَلَا صَدَقَةٌ
Camwebele ukuti [Ubaid bin Isma’il] atile, camwebele kuli ifwe [Abu Usamah] ukufuma kuli [Hsyyam] ukufuma kuli [wishi] ukufuma kuli [Aisyah] atile, ‘Twafumine pa nshita imo ine umweshi wa mweshi wa Dhul Hijjah wamoneke. Lyene atile: ‘Umuntu onse uulefwaya ukutendeka Hajj na Umrah afwile ukucita ifyo fine. Nga nshaletele inama iyaipaiwa, kuti natemwa ukucita Umrah intanshi'. E ico bamo ababifi batendeke Umrah kabili bambi batendeke Hajj. Pali ilya nshita, nali umo uwa batendeke ukucita Umrah. Eico pa bushiku bwa Arafat namwene ukuya ku mweshi, lyene nailishenye pali ici kuli Kasesema, lyene atile: ‘Lekeni Umrah wenu. Ukufumyapo inkanda pa mutwe obe no kuisalapula, lyene ukutendeka ulwendo lwa kupepa na Hajj. Eico nafikilishe amafunde yakwe, ukufika ilyo ubushiku bwa kwa Hashiba bwafikile - ubushiku bwa kwa Muzdalifa -, alandile ukuti ‘Abdurrahman bin Abu Bakr ansende. E ico nafumine ku Tan’im, lyene nacitile Umrah mu cifulo ca Umrah wandi uwa pa kale.’ Hisham atile, 'Kabili muli ilya nshita tapali ukulipila mu musango wa hadyu -ukuipaya-, ukufunga nelyo ukupeela ubupe'.
Imam Bukhari : 307
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ قَالَ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي بَكْرٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ وَكَّلَ بِالرَّحِمِ مَلَكًا يَقُولُ يَا رَبِّ نُطْفَةٌ يَا رَبِّ عَلَقَةٌ يَا رَبِّ مُضْغَةٌ فَإِذَا أَرَادَ أَنْ يَقْضِيَ خَلْقَهُ قَالَ أَذَكَرٌ أَمْ أُنْثَى شَقِيٌّ أَمْ سَعِيدٌ فَمَا الرِّزْقُ وَالْأَجَلُ فَيُكْتَبُ فِي بَطْنِ أُمِّهِ
Atwebele [Musaddad] atile, atwebele [Hammad] ukufuma kuli [Ubaidullah bin Abu Bakr] ukufuma kuli [Anas bin Malik] ukufuma kuli Kasesema, atile: ‘Mu cine cine, Lesa Ta’ala apeele Malaika umo mu fumo lya muntu. Malaika atile, ‘O Shikulu, -lelo fye- umulopa. O Shikulu, iciputulwa ca mulopa!, O Rabb, iciputulwa ca mubili! ’ Eico ilyo Allah alefwaya ukushininkisha ubulengeshi Bwakwe, malaika aipwishe ukuti, ‘Nangu ca kuti umwaume nelyo umwanakashi, uwa bulanda nelyo uwa nsansa, bushe ni shani pa lwa bunonshi bwakwe ne mfwa yakwe? "Eico ubumi bwakwe bwapingwilwe ilyo ali mu fumo lya kwa nyina."
Imam Bukhari : 308
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ قَالَ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ عُقَيْلٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْخَرَجْنَا مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي حَجَّةِ الْوَدَاعِ فَمِنَّا مَنْ أَهَلَّ بِعُمْرَةٍ وَمِنَّا مَنْ أَهَلَّ بِحَجٍّ فَقَدِمْنَا مَكَّةَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ أَحْرَمَ بِعُمْرَةٍ وَلَمْ يُهْدِ فَلْيُحْلِلْ وَمَنْ أَحْرَمَ بِعُمْرَةٍ وَأَهْدَى فَلَا يُحِلُّ حَتَّى يُحِلَّ بِنَحْرِ هَدْيِهِ وَمَنْ أَهَلَّ بِحَجٍّ فَلْيُتِمَّ حَجَّهُ قَالَتْ فَحِضْتُ فَلَمْ أَزَلْ حَائِضًا حَتَّى كَانَ يَوْمُ عَرَفَةَ وَلَمْ أُهْلِلْ إِلَّا بِعُمْرَةٍ فَأَمَرَنِي النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ أَنْقُضَ رَأْسِي وَأَمْتَشِطَ وَأُهِلَّ بِحَجٍّ وَأَتْرُكَ الْعُمْرَةَ فَفَعَلْتُ ذَلِكَ حَتَّى قَضَيْتُ حَجِّي فَبَعَثَ مَعِي عَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ وَأَمَرَنِي أَنْ أَعْتَمِرَ مَكَانَ عُمْرَتِي مِنْ التَّنْعِيمِ
Ici citabo ca kuti: “Twafumine no Mutumwa wa kwa Lesa mu nshita ya Hajj wa Wada.” Pa kati kesu pali abacita ubutali na Umrah kabili pali na balya abacita ubutali na Hajj. Ilyo twafikile ku Mecca, Lesa atile: ‘Umuntu onse uucita ihram ku Umrah kabili uushaleta amalambo, abe uwa bufi. Kabili onse uucita ihram ku Umrah no kuleta ilambo, lyena mwicita tahallul kano fye pa numa ya kwipaya inama pa bushiku bwa Nahr - ubushiku bwa kwipaya -. Kabili onse uwa talbiah -atendeka- na Hajj, lekeni apwishe Hajj yakwe. Aisha atile, ‘E lyo naumfwile ukuya ku mweshi kabili kwalitwalilile ukufika ku bushiku bwa ‘Arafat’, kabili nshacitile talbiah kano fye pa Umrah. E ico Kasesema anjebele ukuti nfumye inkanda sha ku mutwe wandi no kuisalapula, e lyo ncitile uluse lwa kupepa no kufuma mu Umrah. E ico nacitile ukufika na lintu napwishishe Hajj wandi. Lyena atumine umunyinane, ‘Abdurahman bin Abu Bakr ukuya nankwe no kunkonkomesha ukucita Umrah ukufuma ku Tan’im ukucila Umrah wandi uwa pa kale.’
Imam Bukhari : 309
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ هِشَامٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ فَاطِمَةَ بِنْتَ أَبِي حُبَيْشٍ كَانَتْ تُسْتَحَاضُ فَسَأَلَتْ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ ذَلِكِ عِرْقٌ وَلَيْسَتْ بِالْحَيْضَةِ فَإِذَا أَقْبَلَتْ الْحَيْضَةُ فَدَعِي الصَّلَاةَ وَإِذَا أَدْبَرَتْ فَاغْتَسِلِي وَصَلِّي
Ici cishinka ca kuti, “Abdullah bin Muhammad] atile, calembwa kuli [Sufyan] ukufuma kuli [Hisyam] ukufuma kuli [wishi] ukufuma kuli [‘Aisyah] ukuti Fatimah bint Abu Hubaisy alishibe istihadlah -afumishepo amashiwi ya bulwele-. Eico napwishe Kasesema, kabili ayaswike ukuti: ‘Caba nga cifuba kabili te mulopa wa ku mweshi. Nga ca kuti ukumona umweshi kwafika, fumyeni ipepo kabili nga lyapwa, sambe no kupepa’.
Imam Bukhari : 310
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ قَالَ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ قَالَ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ قَالَ حَدَّثَتْنِي مُعَاذَةُأَنَّ امْرَأَةً قَالَتْ لِعَائِشَةَ أَتَجْزِي إِحْدَانَا صَلَاتَهَا إِذَا طَهُرَتْ فَقَالَتْ أَحَرُورِيَّةٌ أَنْتِ كُنَّا نَحِيضُ مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَلَا يَأْمُرُنَا بِهِ أَوْ قَالَتْ فَلَا نَفْعَلُهُ
Caebelwe kuli ifwe [Musa bin Isma’il] atile, caebelwe kuli ifwe [Hammam] atile, caebelwe kuli ifwe [Qatadah] atile, caebelwe kuli ine [Mu’adzah], ukuti kwali umwanakashi uwaipwishe [‘Aisha], ‘Bushe umo pali ifwe afwile ukucita ipepo ilyo ali pure?’ 'Aisyah ayaswike ati, 'Bushe uli ukufuma mwi bumba lya ba Khawarij! Mu cine cine, inshita imo twamwene ukuya ku mweshi kuli Kasesema, kabili tatukonkomeshe ukucita ifyo’. Nangu Aisyah atile, ‘Tatwacitile fyo.
Imam Bukhari : 311
حَدَّثَنَا سَعْدُ بْنُ حَفْصٍ قَالَ حَدَّثَنَا شَيْبَانُ عَنْ يَحْيَى عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ زَيْنَبَ بِنْتِ أَبِي سَلَمَةَ حَدَّثَتْهُ أَنَّ أُمَّ سَلَمَةَ قَالَتْحِضْتُ وَأَنَا مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الْخَمِيلَةِ فَانْسَلَلْتُ فَخَرَجْتُ مِنْهَا فَأَخَذْتُ ثِيَابَ حِيضَتِي فَلَبِسْتُهَا فَقَالَ لِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنُفِسْتِ قُلْتُ نَعَمْ فَدَعَانِي فَأَدْخَلَنِي مَعَهُ فِي الْخَمِيلَةِ قَالَتْ وَحَدَّثَتْنِي أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يُقَبِّلُهَا وَهُوَ صَائِمٌ وَكُنْتُ أَغْتَسِلُ أَنَا وَالنَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ إِنَاءٍ وَاحِدٍ مِنْ الْجَنَابَةِ
Atwebele ukuti [Sa’d bin Hafsh] atile, atwebele [Syaiban] ukufuma kuli [Yahya] ukufuma kuli [Abu Salama] ukufuma kuli [Zainab bint Abu Salama] ukuti amwebele, ukuti [Ummu Salama] atile, ‘Ilyo nali mu cipe cimo cine na Kasesema wa mulopa wa Mulungu, ali uwa nsansa. umuputule, abuulile ifya kufwala -ifya pa lwakwe ifya ku mweshi- no kufifwala. Umuntu uuli no mweshi alinjipwishe ati: 'Bushe uli ku mweshi?' Nayaswike ukuti, ‘Ee’. Lyene aitile no kunjeba ukuti njingile mwi samba lya cipe.’ Zainab atile, ‘Umm Salamah anjebele ukuti Kasesema na o alimufukatile ilyo alefunga ifya kulya. Ummu Salam atile, 'Inshita imo nasambile junub mu cipe pamo na Kasesema Sallau''.
Imam Bukhari : 312
حَدَّثَنَا مُعَاذُ بْنُ فَضَالَةَ قَالَ حَدَّثَنَا هِشَامٌ عَنْ يَحْيَى عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ زَيْنَبَ بِنْتِ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ قَالَتْبَيْنَا أَنَا مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُضْطَجِعَةٌ فِي خَمِيلَةٍ حِضْتُ فَانْسَلَلْتُ فَأَخَذْتُ ثِيَابَ حِيضَتِي فَقَالَ أَنُفِسْتِ فَقُلْتُ نَعَمْ فَدَعَانِي فَاضْطَجَعْتُ مَعَهُ فِي الْخَمِيلَةِ
Ici cishinka ca kuti, “Ilyo nalele no kwa Kasesema, nalikwete abaume umo. E ico naile mu mutelelwe no kusenda ifya kufwala fyandi ifya pa lwakwe ifya ku mweshi, aipwishe ukuti: ‘Bushe uli ku mweshi?’ Nayaswike ukuti, ‘Ee’. Lyene anjebele, e co nalele nankwe mwi samba lya cipe cimo.’
Imam Bukhari : 313
حَدَّثَنَا مُحَمَّدٌ هُوَ ابْنُ سَلَامٍ قَالَ أَخْبَرَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ حَفْصَةَ قَالَتْكُنَّا نَمْنَعُ عَوَاتِقَنَا أَنْ يَخْرُجْنَ فِي الْعِيدَيْنِ فَقَدِمَتْ امْرَأَةٌ فَنَزَلَتْ قَصْرَ بَنِي خَلَفٍ فَحَدَّثَتْ عَنْ أُخْتِهَا وَكَانَ زَوْجُ أُخْتِهَا غَزَا مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثِنْتَيْ عَشَرَةَ غَزْوَةً وَكَانَتْ أُخْتِي مَعَهُ فِي سِتٍّ قَالَتْ كُنَّا نُدَاوِي الْكَلْمَى وَنَقُومُ عَلَى الْمَرْضَى فَسَأَلَتْ أُخْتِي النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَعَلَى إِحْدَانَا بَأْسٌ إِذَا لَمْ يَكُنْ لَهَا جِلْبَابٌ أَنْ لَا تَخْرُجَ قَالَ لِتُلْبِسْهَا صَاحِبَتُهَا مِنْ جِلْبَابِهَا وَلْتَشْهَد الْخَيْرَ وَدَعْوَةَ الْمُسْلِمِينَ فَلَمَّا قَدِمَتْ أُمُّ عَطِيَّةَ سَأَلْتُهَا أَسَمِعْتِ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَتْ بِأَبِي نَعَمْ وَكَانَتْ لَا تَذْكُرُهُ إِلَّا قَالَتْ بِأَبِي سَمِعْتُهُ يَقُولُ يَخْرُجُ الْعَوَاتِقُ وَذَوَاتُ الْخُدُورِ أَوْ الْعَوَاتِقُ ذَوَاتُ الْخُدُورِ وَالْحُيَّضُ وَلْيَشْهَدْنَ الْخَيْرَ وَدَعْوَةَ الْمُؤْمِنِينَ وَيَعْتَزِلُ الْحُيَّضُ الْمُصَلَّى قَالَتْ حَفْصَةُ فَقُلْتُ الْحُيَّضُ فَقَالَتْ أَلَيْسَ تَشْهَدُ عَرَفَةَ وَكَذَا وَكَذَا
Atwebele [Muhamadi] - e kutila Ibn Salam - atile, atile [‘Abdul Wahhab] ukufuma kuli [Ayyub] ukufuma kuli [Hafshah] atile, ‘Twalebomfya ukukaanya abakashana besu aba myaka ya bupungwe ukufuma ku kupepa pa nshiku shibili isha kusefya. Ukufika ubushiku bumo umwanakashi aishile ku mushi wa Qashra Banu Khalaf, umwanakashi amwebele ukuti umulume wa kwa nkashi yakwe alwile na Kasesema pa nkondo ikumi na shibili, atile, ‘Munyina aikele no mulume wakwe pa myaka mutanda’. Atile, ‘Twaleposha abantu abaponenwe no kusakamana abalwele’. Nkashi yandi aipwishe Kasesema ukuti, ‘Bushe ca lubembu nga ca kuti umo uwa ifwe tafumapo - ukusangwa ku kupepa kwa Eid - pantu takwata ica kufwala ku mutwe?’ Ayaswike ukuti: ‘Lekeni ifibusa fyakwe bafwale hijab yakwe kuli wene - ukuikongola - pa kuti bengamona ubusuma no kupepela abaMuslim’. Ilyo [Umm ‘Athiyah] afikile namwipwishe ukuti, ‘Bushe mwaumfwile ukwabula ukupita mu mbali ukufuma kuli Kasesema?’ Ummu Athiya ayaswike ati, ‘Ee. Pa mulandu wa kwa tata!’ Umm 'Athiyah talandilepo nangu cimo pali Kasesema kano fye ukuti atile fye 'Ukupitila kwa tata, naumfwile alelanda ukuti: 'Lekeni abanakashi aba myaka ya bupungwe na banakashi abafungwa mu mayanda yabo, na banakashi aba ku mweshi beze ku kumona ubusuma no kupepela abaMuslim ukutali ukufuma ku mweshi.' Hafsha, 'Natile, 'Abakashi aba ku mweshi?' Umwanakashi ayaswike ukuti, ‘Bushe na bo tabaalipo ku ‘Arafat, aba musango yo na bambi?’
Imam Bukhari : 314
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ ابْنُ أَبِي رَجَاءٍ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ قَالَ سَمِعْتُ هِشَامَ بْنَ عُرْوَةَ قَالَ أَخْبَرَنِي أَبِي عَنْ عَائِشَةَأَنَّ فَاطِمَةَ بِنْتَ أَبِي حُبَيْشٍ سَأَلَتْ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَتْ إِنِّي أُسْتَحَاضُ فَلَا أَطْهُرُ أَفَأَدَعُ الصَّلَاةَ فَقَالَ لَا إِنَّ ذَلِكِ عِرْقٌ وَلَكِنْ دَعِي الصَّلَاةَ قَدْرَ الْأَيَّامِ الَّتِي كُنْتِ تَحِيضِينَ فِيهَا ثُمَّ اغْتَسِلِي وَصَلِّي
Atwebele ukuti [Ahmad bin Abu Raja’] atile, atushimikile [Abu Usamah] atile, Naumfwile [Hisyam bin ‘Urwah] atile, anjebele [tata] ukufuma kuli [‘Aisha] ukuti Fatimah bint Abu Hubaisy aipwishe Kasesema. Bushe nalilekele ipepo lyandi?’ Ayaswike ukuti: ‘Mwicita ifyo, pantu ni mulopa fye uwa malwele nga cifuba. Lekeni ukupepa ilyo muli ku mweshi, pa numa ya ico sambe no kupepa.’
Imam Bukhari : 315
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ قَالَ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ مُحَمَّدٍ عَنْ أُمِّ عَطِيَّةَ قَالَتْكُنَّا لَا نَعُدُّ الْكُدْرَةَ وَالصُّفْرَةَ شَيْئًا
Caba icapalana na ifwe [Qutaibah bin Sa’id] atile, caliba icapalana na ifwe [Isma’il] ukufuma kuli [Ayyub] ukufuma kuli [Muhammad] ukufuma kuli [Ummu ‘Athiyyah] atile, ‘Tatumona ukuti ukubutuka no kufiita kwaba cintu ukufuma ku mweshi’.
Imam Bukhari : 316
حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ الْمُنْذِرِ قَالَ حَدَّثَنَا مَعْنٌ قَالَ حَدَّثَنِي ابْنُ أَبِي ذِئْبٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عُرْوَةَ وَعَنْ عَمْرَةَ عَنْ عَائِشَةَ زَوْجِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَأَنَّ أُمَّ حَبِيبَةَ اسْتُحِيضَتْ سَبْعَ سِنِينَ فَسَأَلَتْ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ ذَلِكَ فَأَمَرَهَا أَنْ تَغْتَسِلَ فَقَالَ هَذَا عِرْقٌ فَكَانَتْ تَغْتَسِلُ لِكُلِّ صَلَاةٍ
Ici cishibikwe kuli ifwe [Ibrahim bin Al Mundzir] atile, cishimikilwe kuli ifwe [M’an] atile, cishimikilwe kuli ine [Ibn Abu Dzi’b] ukufuma kuli [Ibn Shihab] ukufuma kuli ['Urwah] kabili ukufuma kuli ['Amrah] ukufuma kuli ['Aishah] umukashi wa kwa Kasesema '' umulopa wa malwele - pa myaka cinelubali. Lyena aipwishe Umutumwa wa kwa Lesa pa lwa ici. Lyene amukonkomeshe ukusamba, atile: ‘Ici caba nga cifuba - umulopa wa malwele -’. E ico Ummu Habiba lyonse alesamba pa kupepa konse.
Imam Bukhari : 317
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ أَخْبَرَنَا مَالِكٌ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي بَكْرِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عَمْرِو بْنِ حَزْمٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَمْرَةَ بِنْتِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ عَائِشَةَ زَوْجِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَأَنَّهَا قَالَتْ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ صَفِيَّةَ بِنْتَ حُيَيٍّ قَدْ حَاضَتْ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَعَلَّهَا تَحْبِسُنَا أَلَمْ تَكُنْ طَافَتْ مَعَكُنَّ فَقَالُوا بَلَى قَالَ فَاخْرُجِي
Atwebele ukuti [‘Abdullah bin Yusuf] atwebele [‘Malik] ukufuma kuli [‘Abdullah bin Abu Bakr bin Muhammad bin ‘Amru bin Hazm] ukufuma kuli [wishi] ukufuma kuli [‘Amrah bint ‘Abdurrahman] ukufuma kuli [‘Aisyah] umukashi wa kwa Kasesema atile, ''Owe Shikulu, Shafiyah bint Huyai ali ku mweshi?'' Mukalamba wa bashilika ayaswike ati: ‘Pa kuti engatusakamika! Bushe alacita Tawaf na imwe?’ Bayaswike ukuti, ‘Ee’. Lyene atile -kuli Shafiya-: 'Iseni panse'.
Imam Bukhari : 318
حَدَّثَنَا مُعَلَّى بْنُ أَسَدٍ قَالَ حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ طَاوُسٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَرُخِّصَ لِلْحَائِضِ أَنْ تَنْفِرَ إِذَا حَاضَتْوَكَانَ ابْنُ عُمَرَ يَقُولُ فِي أَوَّلِ أَمْرِهِ إِنَّهَا لَا تَنْفِرُ ثُمَّ سَمِعْتُهُ يَقُولُ تَنْفِرُ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَخَّصَ لَهُنَّ
Atile, ‘Abakashi aba ku mweshi balapeelwa ukutuusha pa mulandu wa nafar -ukufuma ku Mina-, kabili pa kubala [Ibn Umar wene] kuti alanda ukuti, nafar pantu Umutumwa wa kwa Lesa alibapeele ubusanso'.
Imam Bukhari : 319
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ يُونُسَ عَنْ زُهَيْرٍ قَالَ حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عُرْوَةَ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا أَقْبَلَتْ الْحَيْضَةُ فَدَعِي الصَّلَاةَ وَإِذَا أَدْبَرَتْ فَاغْسِلِي عَنْكِ الدَّمَ وَصَلِّي
batwebele [Ahmad bin Yunus] ukufuma kuli [Zuhair] atile, [Hisham bin 'Urwah] atwebele ukufuma kuli ['Urwah] ukufuma kuli ['Aishah] ukuti Kasesema (umutende ne mapaalo ya kwa Lesa yabe pali wene) atile: 'Ilyo ukumona kwa mweshi kwatendeka, lekeni ipepo, kabili ilyo lyapwa, mupepele umulopa ukufuma kuli imwe.'
Imam Bukhari : 320
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ أَبِي سُرَيْجٍ قَالَ أَخْبَرَنَا شَبَابَةُ قَالَ أَخْبَرَنَا شُعْبَةُ عَنْ حُسَيْنٍ الْمُعَلِّمِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ بُرَيْدَةَ عَنْ سَمُرَةَ بْنِ جُنْدُبٍأَنَّ امْرَأَةً مَاتَتْ فِي بَطْنٍ فَصَلَّى عَلَيْهَا النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَامَ وَسَطَهَا
Atwebele [Ahmad bin Abu Suraij] atile, atwebele [Syababah] atile, atwebele [Syu’bah] ukufuma kuli [Husain Al Mualim] ukufuma kuli [‘Abdullah bin Buraidah] ukufuma kuli [Samrah bin Jundub], ukuti kwali umwanakashi uwafwile pantu ali ne fumo. Eico Kasesema alimupepele kabili aiminine pa kati ka mubili wakwe.