Imam Bukhari (الامام البخاري) - 7008 Hadith
Hadith
Imam Bukhari : 3141
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ قَالَ حَدَّثَنِي عُقَيْلٌ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ سَمِعْتُ عُرْوَةَ قَالَ قَالَتْ عَائِشَةُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَافَرَجَعَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى خَدِيجَةَ يَرْجُفُ فُؤَادُهُ فَانْطَلَقَتْ بِهِ إِلَى وَرَقَةَ بْنِ نَوْفَلٍ وَكَانَ رَجُلًا تَنَصَّرَ يَقْرَأُ الْإِنْجِيلَ بِالْعَرَبِيَّةِ فَقَالَ وَرَقَةُ مَاذَا تَرَى فَأَخْبَرَهُ فَقَالَ وَرَقَةُ هَذَا النَّامُوسُ الَّذِي أَنْزَلَ اللَّهُ عَلَى مُوسَى وَإِنْ أَدْرَكَنِي يَوْمُكَ أَنْصُرْكَ نَصْرًا مُؤَزَّرًاالنَّامُوسُ صَاحِبُ السِّرِّ الَّذِي يُطْلِعُهُ بِمَا يَسْتُرُهُ عَنْ غَيْرِهِ
Esan digu ['Abdullah bin Yusuf]-ek [Al Laits] esan digu ['Uqail]-ek [Ibn Shihab-engandik] esan zidala ['Urwah] esaten entzun nuela, ['Aisyah radiallahu 'anhu]-ek esan zuela: 'Orduan, sallallaahu 'alaihi wasallam Profeta Khadijahrengana itzuli zen arima astinduta. Beraz, Khadijah-k Waraqah bin Naufal-ekin, arabieraz Biblia irakurtzen zuen kristau batekin, elkartzera eraman zuen. Orduan, Waraqah-ek galdetu zion: 'Zer ikusten duzu?'. Gero kontatu zuen. Waraqah-ek esan zuen: 'Hau an-Namus da, Alak Musa 'Alaihissalam-i errebelatu ziona. Eta zure garaira arte biziko banintz, zalantzarik gabe laguntza iraunkor batekin lagunduko nizuke'. Eta Namus terminoa besteengandik ezkutatzen duena agerian uzten duen sekretuaren zaindari bat da. -Honek Jibril 'Alaihissalam aingerua esan nahi du-.
Hadith
Imam Bukhari : 3142
حَدَّثَنَا هُدْبَةُ بْنُ خَالِدٍ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ عَنْ مَالِكِ بْنِ صَعْصَعَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَدَّثَهُمْ عَنْ لَيْلَةَ أُسْرِيَ بِهِ حَتَّى أَتَى السَّمَاءَ الْخَامِسَةَ فَإِذَا هَارُونُ قَالَ هَذَا هَارُونُ فَسَلِّمْ عَلَيْهِ فَسَلَّمْتُ عَلَيْهِ فَرَدَّ ثُمَّ قَالَ مَرْحَبًا بِالْأَخِ الصَّالِحِ وَالنَّبِيِّ الصَّالِحِتَابَعَهُ ثَابِتٌ وَعَبَّادُ بْنُ أَبِي عَلِيٍّ عَنْ أَنَسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Esan digu [Hudbah bin Khalid]-ek [Hammam]-ek [Qatadah] esan digu [Anas bin Malik]-engandik [Malik bin Sha'sha'ah]-engandik. Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam-ek kontatu ziela gau batean, bosgarren zerura iritsi zen arte santutua izan zenean, Harun 'Alaihissalam profeta zegoela. Gabrielek esan zuen: 'Hau da Harun profeta 'Alaihissalam, agurtu'. Beraz, agurtu nuen eta hark nire agurra itzuli zidan esanez: 'Ongi etorri, anaia zuzenak eta profeta zuzenak'. Hadith honi [Thabit] eta ['Abbad bin Abi 'Ali]-k [Anas]-engandik, sallallaahu 'alaihi wasallam profetarengandik, ere jarraitu zioten.
Hadith
Imam Bukhari : 3143
حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ مُوسَى أَخْبَرَنَا هِشَامُ بْنُ يُوسُفَ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَيْلَةَ أُسْرِيَ بِي رَأَيْتُ مُوسَى وَإِذَا هُوَ رَجُلٌ ضَرْبٌ رَجِلٌ كَأَنَّهُ مِنْ رِجَالِ شَنُوءَةَ وَرَأَيْتُ عِيسَى فَإِذَا هُوَ رَجُلٌ رَبْعَةٌ أَحْمَرُ كَأَنَّمَا خَرَجَ مِنْ دِيمَاسٍ وَأَنَا أَشْبَهُ وَلَدِ إِبْرَاهِيمَ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِهِ ثُمَّ أُتِيتُ بِإِنَاءَيْنِ فِي أَحَدِهِمَا لَبَنٌ وَفِي الْآخَرِ خَمْرٌ فَقَالَ اشْرَبْ أَيَّهُمَا شِئْتَ فَأَخَذْتُ اللَّبَنَ فَشَرِبْتُهُ فَقِيلَ أَخَذْتَ الْفِطْرَةَ أَمَا إِنَّكَ لَوْ أَخَذْتَ الْخَمْرَ غَوَتْ أُمَّتُكَ
[Ibrahim bin Musak] esan zigun [Hisyam bin Yusufek] esan zigun [Ma'marrek] [Az Zuhriy]-tik [Sa'id bin Al Musayyab]-etik [Abu Hurairah radliallahu 'anhu]-k esan zuen; Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam-ek esan zuen: 'Nire Israko gauean', Musa 'alaihis salam ikusi nuen, ile lisoa zuen gizona zela eta Shanu'ah-eko -yemeniar- gizon dotorea balitz bezala. 'Isa 'alaihis salam ere ikusi nuen, gorputz ertaineko gizona zela, azal gorria, sototik -komunetik- atera balitz bezala - eta ni, berriz, Ibrahim sallallaahu 'alaihi wasallam-en ondorengoa naiz, haren antza gehien duena. Gero, bi baso zerbitzatu zizkidaten, bata esnea eta bestea khamer-a -ardoa, likorea- eta gero esan zuen: 'Edan nahi duzuna'. Beraz, esne baso bat hartu eta edan nuen'. Bat-batean soinu bat entzun zen; 'Fitraren arabera hartu duzu. Ardoa hartu bazenu, zure jendea okerrera joango zen'.
Hadith
Imam Bukhari : 3144
حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا غُنْدَرٌ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ قَتَادَةَ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا الْعَالِيَةِ حَدَّثَنَا ابْنُ عَمِّ نَبِيِّكُمْ يَعْنِي ابْنَ عَبَّاسٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا يَنْبَغِي لِعَبْدٍ أَنْ يَقُولَ أَنَا خَيْرٌ مِنْ يُونُسَ بْنِ مَتَّى وَنَسَبَهُ إِلَى أَبِيهِ وَذَكَرَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَيْلَةَ أُسْرِيَ بِهِ فَقَالَ مُوسَى آدَمُ طُوَالٌ كَأَنَّهُ مِنْ رِجَالِ شَنُوءَةَ وَقَالَ عِيسَى جَعْدٌ مَرْبُوعٌ وَذَكَرَ مَالِكًا خَازِنَ النَّارِ وَذَكَرَ الدَّجَّالَ
Esan dit [Muhammad bin Basysyarrek] esan digula [Ghundarrek] esan digula [Syu'bahk] [Qatadah-tik] esanez entzun dudala [Abu Al 'Aliyahk] esan digula [zure Profetaren osabaren semeak, Ibn 'Abbasek] sallallaahu 'alaihi wasallam-ek esan duela: 'Ez da egokia zerbitzari batek esatea Yunus bin Matta baino hobea naizela' ----- bere aitari egotziz aipatu zuen----'. Eta Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam-ek ere aipatu zuen Isra egin zuten gauean', esan zuela; 'Moises azal marroiko gizona zen, Syanu'ah-ko (Yemen) gizon dotorea balitz bezala - eta esan zuen ere 'Isa ile kizkurra eta bular zabala zuen gizona zela. Malik aingerua infernuko zaindari ere deitu zuen eta ad-Dajjal' ere aipatu zuen.
Hadith
Imam Bukhari : 3145
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ حَدَّثَنَا أَيُّوبُ السَّخْتِيَانِيُّ عَنْ ابْنِ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَاأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَمَّا قَدِمَ الْمَدِينَةَ وَجَدَهُمْ يَصُومُونَ يَوْمًا يَعْنِي عَاشُورَاءَ فَقَالُوا هَذَا يَوْمٌ عَظِيمٌ وَهُوَ يَوْمٌ نَجَّى اللَّهُ فِيهِ مُوسَى وَأَغْرَقَ آلَ فِرْعَوْنَ فَصَامَ مُوسَى شُكْرًا لِلَّهِ فَقَالَ أَنَا أَوْلَى بِمُوسَى مِنْهُمْ فَصَامَهُ وَأَمَرَ بِصِيَامِهِ
Esan digu ['Ali bin 'Abdullah]-ek [Sufyanek] esan digu [Ayyub as-Sakhtiyaniy]-ek [Ibn Sa'id bin Jubair-engandik] [bere aita]-rengandik [Ibn 'Abbas radliallahu 'anhuma]-engandik, sallallaahu 'alaihi wasallam Profetak Medinara iritsi zenean, juduak Ashura eguneko -Muharram 10- baraua egiten aurkitu zituela eta esan zutela: 'Hau jaiegun bat da, hain zuzen ere, Alak Moises salbatu eta Faraoia ito zuen eguna. Orduan, Musa Profetak 'Alaihissalamek Alai esker oneko adierazpen gisa bete zuen'. Beraz, esan zuen: 'Ni naiz Moisesengandik garrantzitsuagoa - hurbilagoa dena haiek baino'. Beraz, egun hartan barau egin zuen eta bere herriari barau egiteko agindu zion.
Hadith
Imam Bukhari : 3146
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ عَمْرِو بْنِ يَحْيَى عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ النَّاسُ يَصْعَقُونَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ فَأَكُونُ أَوَّلَ مَنْ يُفِيقُ فَإِذَا أَنَا بِمُوسَى آخِذٌ بِقَائِمَةٍ مِنْ قَوَائِمِ الْعَرْشِ فَلَا أَدْرِي أَفَاقَ قَبْلِي أَمْ جُوزِيَ بِصَعْقَةِ الطُّورِ
Esan digu [Muhammad bin Yusuf]-ek [Sufyan]-ek ['Amru bin Yahya-rengandik] [bere aitagandik] [Abu Sa'id radliallahu 'anhu]-rengandik esan duela, sallallaahu 'alaihi wasallam profetak esan zuela: 'Gizaki guztiak hilko dira qiyamat egunean. Orduan, ni izan nintzen konturatu zen lehen pertsona -berpiztu egin nintzen-, eta nire aurrean Musa 'Alaihissalam profeta zegoela konturatu nintzen, zutabearen zutabe bati helduta. 'Arsy. Ez dakit berak lehenengo konturatu zen -berpiztu egin zen- nire aurretik, edo qiyamat eguneko nahasmenduan heriotzatik baztertutakoetako bat izan zen'.
Hadith
Imam Bukhari : 3147
حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ الْجُعْفِيُّ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ هَمَّامٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَوْلَا بَنُو إِسْرَائِيلَ لَمْ يَخْنَزْ اللَّحْمُ وَلَوْلَا حَوَّاءُ لَمْ تَخُنْ أُنْثَى زَوْجَهَا الدَّهْرَ
Esan dit ['Abdullah bin Muhammad Al Ju'fiy]-k esan digula ['Abdur Razzaq]-ek [Ma'marrek] [Hammam]-ek [Abu Hurairah radliallahu 'anhu]-k esan duela; Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam-ek esan zuen: 'Bani Isra'il-en ekintzengatik ez balitz, haragia ez litzateke ustelduko, eta Evagatik ez balitz - Adam Profeta 'Alaihissalam-en emaztea -, emakumeek ez lituzkete beren senarrak betiko traizionatuko'.
Hadith
Imam Bukhari : 3148
حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ صَالِحٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ أَنَّ عُبَيْدَ اللَّهِ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ أَخْبَرَهُ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّهُ تَمَارَى هُوَ وَالْحُرُّ بْنُ قَيْسٍ الْفَزَارِيُّ فِي صَاحِبِ مُوسَى قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ هُوَ خَضِرٌ فَمَرَّ بِهِمَا أُبَيُّ بْنُ كَعْبٍفَدَعَاهُ ابْنُ عَبَّاسٍ فَقَالَ إِنِّي تَمَارَيْتُ أَنَا وَصَاحِبِي هَذَا فِي صَاحِبِ مُوسَى الَّذِي سَأَلَ السَّبِيلَ إِلَى لُقِيِّهِ هَلْ سَمِعْتَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَذْكُرُ شَأْنَهُ قَالَ نَعَمْ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ بَيْنَمَا مُوسَى فِي مَلَإٍ مِنْ بَنِي إِسْرَائِيلَ جَاءَهُ رَجُلٌ فَقَالَ هَلْ تَعْلَمُ أَحَدًا أَعْلَمَ مِنْكَ قَالَ لَا فَأَوْحَى اللَّهُ إِلَى مُوسَى بَلَى عَبْدُنَا خَضِرٌ فَسَأَلَ مُوسَى السَّبِيلَ إِلَيْهِ فَجُعِلَ لَهُ الْحُوتُ آيَةً وَقِيلَ لَهُ إِذَا فَقَدْتَ الْحُوتَ فَارْجِعْ فَإِنَّكَ سَتَلْقَاهُ فَكَانَ يَتْبَعُ أَثَرَ الْحُوتِ فِي الْبَحْرِ فَقَالَ لِمُوسَى فَتَاهُ{ أَرَأَيْتَ إِذْ أَوَيْنَا إِلَى الصَّخْرَةِ فَإِنِّي نَسِيتُ الْحُوتَ وَمَا أَنْسَانِيهِ إِلَّا الشَّيْطَانُ أَنْ أَذْكُرَهُ }فَقَالَ مُوسَى{ ذَلِكَ مَا كُنَّا نَبْغِ فَارْتَدَّا عَلَى آثَارِهِمَا قَصَصًا }فَوَجَدَا خَضِرًا فَكَانَ مِنْ شَأْنِهِمَا الَّذِي قَصَّ اللَّهُ فِي كِتَابِهِ
[Amr bin Muhammad]-ek esan zigun [Ya'qub bin Ibrahim]-ek esan zuela [Nire aitak] [Salih-engandik] [Ibn Shihab-engandik] esan zidala [Ubaidullah bin 'Abdullah-ek] [Ibn 'Abbas-engandik (Ala pozik egon bedi berarekin)] esan ziola berak - Ibn 'Abbas-ek (Ala pozik egon bedi berarekin) - eta Al-Hurru bin Qais Al-Fazariy-k iritzi desberdina zutela Musa Profetaren lagunari buruz (bakea berarekin). Ibn 'Abbas-ek (Ala pozik egon bedi berarekin) esan zuen: "Khadlir da". Eztabaida honen erdian, [Ubbay bin Ka'ab] bien ondotik pasa zen, eta Ibn 'Abbas-ek deitu eta esan zion: "Iritzi desberdina dut nire lagun honekin Musa Profetaren lagunari buruz (bakea berarekin). Berarekin elkartzeko modua galdetzen ari da. Entzun al diozu inoiz Alaren Mezulariak (bakea berarekin) hau esaten?" Ubay-k esan zuen: "Bai". Entzun nuen Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam esaten: «Musa 'Alaihissalam Bani Isra'il-eko buruzagien artean zegoenean, bat-batean gizon bat etorri zen eta esan zuen: 'Ezagutzen al duzu zu baino azkarragoa den inor?'. Musa profetak erantzun zuen: 'Ez'. Orduan, Allah Ta'alak Musa 'Alaihissalam-i errebelatu zion: 'Badago gure zerbitzari bat Khadlir izenekoa'. Orduan, Musak galdetu zion nola topatu behar zuen. Beraz, arraina seinale gisa hartu eta esan zion: 'Arraina galtzen baduzu, itzuli, horrela topatuko duzulako'. Beraz, Moisesek arrainaren arrastoa jarraitu zuen itsasoaren ertzetik. Orduan, bere ikasleek Moisesi esan zioten: 'Ba al zenekien harkaitz horren atzean ezkutatuta geundenean, arrainaren berri ematea ahaztu zitzaidala eta inork ez zidala ahaztu Satanas izan ezik'. Orduan, Musa 'Alaihissalam-ek esan zuen: 'Hori da bilatzen ari garen lekua'. Orduan, biak itzuli ziren beren jatorrizko urratsak jarraitzera. Azkenean, Musak Khadlir ezagutu zuen. Hori da biek bizi izan zuten gertakaria, Allah Ta'ala-k bere liburuan kontatzen duen bezala.
Hadith
Imam Bukhari : 3149
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ دِينَارٍ قَالَ أَخْبَرَنِي سَعِيدُ بْنُ جُبَيْرٍ قَالَ قُلْتُ لِابْنِ عَبَّاسٍ إِنَّ نَوْفًا الْبَكَالِيَّ يَزْعُمُ أَنَّ مُوسَى صَاحِبَ الْخَضِرِ لَيْسَ هُوَ مُوسَى بَنِي إِسْرَائِيلَ إِنَّمَا هُوَ مُوسَى آخَرُ فَقَالَ كَذَبَ عَدُوُّ اللَّهِ حَدَّثَنَا أُبَيُّ بْنُ كَعْبٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّ مُوسَى قَامَ خَطِيبًا فِي بَنِي إِسْرَائِيلَ فَسُئِلَ أَيُّ النَّاسِ أَعْلَمُ فَقَالَ أَنَا فَعَتَبَ اللَّهُ عَلَيْهِ إِذْ لَمْ يَرُدَّ الْعِلْمَ إِلَيْهِ فَقَالَ لَهُ بَلَى لِي عَبْدٌ بِمَجْمَعِ الْبَحْرَيْنِ هُوَ أَعْلَمُ مِنْكَ قَالَ أَيْ رَبِّ وَمَنْ لِي بِهِ وَرُبَّمَا قَالَ سُفْيَانُ أَيْ رَبِّ وَكَيْفَ لِي بِهِ قَالَ تَأْخُذُ حُوتًا فَتَجْعَلُهُ فِي مِكْتَلٍ حَيْثُمَا فَقَدْتَ الْحُوتَ فَهُوَ ثَمَّ وَرُبَّمَا قَالَ فَهُوَ ثَمَّهْ وَأَخَذَ حُوتًا فَجَعَلَهُ فِي مِكْتَلٍ ثُمَّ انْطَلَقَ هُوَ وَفَتَاهُ يُوشَعُ بْنُ نُونٍ حَتَّى إِذَا أَتَيَا الصَّخْرَةَ وَضَعَا رُءُوسَهُمَا فَرَقَدَ مُوسَى وَاضْطَرَبَ الْحُوتُ فَخَرَجَ فَسَقَطَ فِي الْبَحْرِ{ فَاتَّخَذَ سَبِيلَهُ فِي الْبَحْرِ سَرَبًا }فَأَمْسَكَ اللَّهُ عَنْ الْحُوتِ جِرْيَةَ الْمَاءِ فَصَارَ مِثْلَ الطَّاقِ فَقَالَ هَكَذَا مِثْلُ الطَّاقِ فَانْطَلَقَا يَمْشِيَانِ بَقِيَّةَ لَيْلَتِهِمَا وَيَوْمَهُمَا حَتَّى إِذَا كَانَ مِنْ الْغَدِ{ قَالَ لِفَتَاهُ آتِنَا غَدَاءَنَا لَقَدْ لَقِينَا مِنْ سَفَرِنَا هَذَا نَصَبًا }وَلَمْ يَجِدْ مُوسَى النَّصَبَ حَتَّى جَاوَزَ حَيْثُ أَمَرَهُ اللَّهُ قَالَ لَهُ فَتَاهُ{ أَرَأَيْتَ إِذْ أَوَيْنَا إِلَى الصَّخْرَةِ فَإِنِّي نَسِيتُ الْحُوتَ وَمَا أَنْسَانِيهِ إِلَّا الشَّيْطَانُ أَنْ أَذْكُرَهُ وَاتَّخَذَ سَبِيلَهُ فِي الْبَحْرِ عَجَبًا }فَكَانَ لِلْحُوتِ سَرَبًا وَلَهُمَا عَجَبًا قَالَ لَهُ مُوسَى{ ذَلِكَ مَا كُنَّا نَبْغِي فَارْتَدَّا عَلَى آثَارِهِمَا قَصَصًا }رَجَعَا يَقُصَّانِ آثَارَهُمَا حَتَّى انْتَهَيَا إِلَى الصَّخْرَةِ فَإِذَا رَجُلٌ مُسَجًّى بِثَوْبٍ فَسَلَّمَ مُوسَى فَرَدَّ عَلَيْهِ فَقَالَ وَأَنَّى بِأَرْضِكَ السَّلَامُ قَالَ أَنَا مُوسَى قَالَ مُوسَى بَنِي إِسْرَائِيلَ قَالَ نَعَمْ أَتَيْتُكَ لِتُعَلِّمَنِي{ مِمَّا عُلِّمْتَ رُشْدًا }قَالَ يَا مُوسَى إِنِّي عَلَى عِلْمٍ مِنْ عِلْمِ اللَّهِ عَلَّمَنِيهِ اللَّهُ لَا تَعْلَمُهُ وَأَنْتَ عَلَى عِلْمٍ مِنْ عِلْمِ اللَّهِ عَلَّمَكَهُ اللَّهُ لَا أَعْلَمُهُ قَالَ هَلْ أَتَّبِعُكَ{ قَالَ إِنَّكَ لَنْ تَسْتَطِيعَ مَعِيَ صَبْرًا وَكَيْفَ تَصْبِرُ عَلَى مَا لَمْ تُحِطْ بِهِ خُبْرًا إِلَى قَوْلِهِ إِمْرًا }فَانْطَلَقَا يَمْشِيَانِ عَلَى سَاحِلِ الْبَحْرِ فَمَرَّتْ بِهِمَا سَفِينَةٌ كَلَّمُوهُمْ أَنْ يَحْمِلُوهُمْ فَعَرَفُوا الْخَضِرَ فَحَمَلُوهُ بِغَيْرِ نَوْلٍ فَلَمَّا رَكِبَا فِي السَّفِينَةِ جَاءَ عُصْفُورٌ فَوَقَعَ عَلَى حَرْفِ السَّفِينَةِ فَنَقَرَ فِي الْبَحْرِ نَقْرَةً أَوْ نَقْرَتَيْنِ قَالَ لَهُ الْخَضِرُ يَا مُوسَى مَا نَقَصَ عِلْمِي وَعِلْمُكَ مِنْ عِلْمِ اللَّهِ إِلَّا مِثْلَ مَا نَقَصَ هَذَا الْعُصْفُورُ بِمِنْقَارِهِ مِنْ الْبَحْرِ إِذْ أَخَذَ الْفَأْسَ فَنَزَعَ لَوْحًا قَالَ فَلَمْ يَفْجَأْ مُوسَى إِلَّا وَقَدْ قَلَعَ لَوْحًا بِالْقَدُّومِ فَقَالَ لَهُ مُوسَى مَا صَنَعْتَ قَوْمٌ حَمَلُونَا بِغَيْرِ نَوْلٍ عَمَدْتَ إِلَى سَفِينَتِهِمْ فَخَرَقْتَهَا{ لِتُغْرِقَ أَهْلَهَا لَقَدْ جِئْتَ شَيْئًا إِمْرًا قَالَ أَلَمْ أَقُلْ إِنَّكَ لَنْ تَسْتَطِيعَ مَعِيَ صَبْرًا قَالَ لَا تُؤَاخِذْنِي بِمَا نَسِيتُ وَلَا تُرْهِقْنِي مِنْ أَمْرِي عُسْرًا }فَكَانَتْ الْأُولَى مِنْ مُوسَى نِسْيَانًا فَلَمَّا خَرَجَا مِنْ الْبَحْرِ مَرُّوا بِغُلَامٍ يَلْعَبُ مَعَ الصِّبْيَانِ فَأَخَذَ الْخَضِرُ بِرَأْسِهِ فَقَلَعَهُ بِيَدِهِ هَكَذَا وَأَوْمَأَ سُفْيَانُ بِأَطْرَافِ أَصَابِعِهِ كَأَنَّهُ يَقْطِفُ شَيْئًا فَقَالَ لَهُ مُوسَى{ أَقَتَلْتَ نَفْسًا زَكِيَّةً بِغَيْرِ نَفْسٍ لَقَدْ جِئْتَ شَيْئًا نُكْرًا قَالَ أَلَمْ أَقُلْ لَكَ إِنَّكَ لَنْ تَسْتَطِيعَ مَعِيَ صَبْرًا قَالَ إِنْ سَأَلْتُكَ عَنْ شَيْءٍ بَعْدَهَا فَلَا تُصَاحِبْنِي قَدْ بَلَغْتَ مِنْ لَدُنِّي عُذْرًا فَانْطَلَقَا حَتَّى إِذَا أَتَيَا أَهْلَ قَرْيَةٍ اسْتَطْعَمَا أَهْلَهَا فَأَبَوْا أَنْ يُضَيِّفُوهُمَا فَوَجَدَا فِيهَا جِدَارًا يُرِيدُ أَنْ يَنْقَضَّ }مَائِلًا أَوْمَأَ بِيَدِهِ هَكَذَا وَأَشَارَ سُفْيَانُ كَأَنَّهُ يَمْسَحُ شَيْئًا إِلَى فَوْقُ فَلَمْ أَسْمَعْ سُفْيَانَ يَذْكُرُ مَائِلًا إِلَّا مَرَّةً قَالَ قَوْمٌ أَتَيْنَاهُمْ فَلَمْ يُطْعِمُونَا وَلَمْ يُضَيِّفُونَا عَمَدْتَ إِلَى حَائِطِهِمْ{ لَوْ شِئْتَ لَاتَّخَذْتَ عَلَيْهِ أَجْرًا قَالَ هَذَا فِرَاقُ بَيْنِي وَبَيْنِكَ سَأُنَبِّئُكَ بِتَأْوِيلِ مَا لَمْ تَسْتَطِعْ عَلَيْهِ صَبْرًا }قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَدِدْنَا أَنَّ مُوسَى كَانَ صَبَرَ فَقَصَّ اللَّهُ عَلَيْنَا مِنْ خَبَرِهِمَا قَالَ سُفْيَانُ قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَرْحَمُ اللَّهُ مُوسَى لَوْ كَانَ صَبَرَ لَقُصَّ عَلَيْنَا مِنْ أَمْرِهِمَا وَقَرَأَ ابْنُ عَبَّاسٍ أَمَامَهُمْ مَلِكٌ يَأْخُذُ كُلَّ سَفِينَةٍ صَالِحَةٍ غَصْبًا وَأَمَّا الْغُلَامُ فَكَانَ كَافِرًا وَكَانَ أَبَوَاهُ مُؤْمِنَيْنِثُمَّ قَالَ لِي سُفْيَانُ سَمِعْتُهُ مِنْهُ مَرَّتَيْنِ وَحَفِظْتُهُ مِنْهُ قِيلَ لِسُفْيَانَ حَفِظْتَهُ قَبْلَ أَنْ تَسْمَعَهُ مِنْ عَمْرٍو أَوْ تَحَفَّظْتَهُ مِنْ إِنْسَانٍ فَقَالَ مِمَّنْ أَتَحَفَّظُهُ وَرَوَاهُ أَحَدٌ عَنْ عَمْرٍو غَيْرِي سَمِعْتُهُ مِنْهُ مَرَّتَيْنِ أَوْ ثَلَاثًا وَحَفِظْتُهُ مِنْهُ
Esan digu ['Ali bin 'Abdullah]-ek esan digu [Sufyan]-ek esan digu ['Amru bin Dinar] esan duela, esan dit [Sa'id bin Jubair] esan duela; esan nion [Ibn 'Abbas radliallahu 'anhuma]-ri; 'Nauf Al Bakaly-k uste du Musa, Khadlirren laguna, ez zela Musa Bani Israa'il, beste Musa bat baizik. Ibn 'Abbas radliallahu 'anhu-k esan zuen: 'Alaren etsaia gezurra ari da, benetan esan zigun [Ubay bin Ka'ab] Profeta sallallaahu'alaihiwasallam-engandik: 'Musa Bani Isra'ilen aurrean zegoen sermoi bat ematen eta galdetu zioten: 'Nor da pertsonarik 'jainkozaleena'?' 'Alaihissalam-ek erantzun zuen: 'Ni naiz'. Berehala, Ala Ta'ala-k kritikatu egin zuen, ez ziotelako horri buruzko ezagutzarik eman. Orduan, Ala Ta'ala-k errebelatu zion: "Nire zerbitzarien artean bi itsasoen elkargunean bizi den zerbitzari bat dago, zu baino jakintsuagoa dena". Orduan Moisesek esan zuen: "Jauna, norekin elkartu naiteke lagun?" Sufyanek beste esaldi batean kontatu zuen: "Jauna, nola elkartu naiteke?" Ala-k esan zuen: "Hartu arrain bat eta jarri saski batean, eta galtzen duzunean, seinale bat izango da". Sufyanek beste esaldi batean ere kontatu zuen: "Hori da gizon horren lekua". Beraz, Moisesek arraina hartu eta saskian jarri zuen, eta gero Yusya' bin Nun izeneko bere ikaslearekin abiatu zen, harik eta harkaitz handi batera iritsi zirenean, biek buruak harkaitzean jarri zituzten Moises lokartu zen arte. Orduan, arraina saskitik isilik atera eta salto egin eta itsasoan murgildu zen -QS al-Kahfi 61. bertsoa-. Ala-k arrainak zeharkatzen zuen uraren fluxua gelditu zuen, eraikin baten teilatua edo seinale bat osatuz. Orduan Moisesek esan zuen: "Hori da teilatuaren forma duen seinalea". Beraz, biek bidaiaren gainerako gau eta eguna jarraitu zuten. Eguerdira arte, Musak bere dizipuluari esan zion: 'Ekarri janaria, oso nekatuta gaude bidaia honetan'. --QS al-Kahfi 62. bertsoa-. Musak ez zuen nekerik sentitu Allah Ta'alak agindutako helmugara iritsi arte. Orduan, bere dizipuluak esan zion: 'Badakizu harkaitzean aterpe bila genbiltzala, arraina aipatzea ahaztu zitzaidala. Eta inork ez nau ahazten Satanas izan ezik'-. Musak esan zuen: -'Hori da bilatzen ari ginen lekua'. Orduan, biak beren jatorrizko bideetara itzuli ziren'. -QS al-Kahfi 63. bertsoa-. Garai hartan, arrainak bere bidea hartu zuen itsasoan eta bientzat gauza arraroa izan zen. Musak esan zuen: 'Hori da bilatzen ari ginen lekua'. Orduan, biak itzuli eta beren jatorrizko bideei jarraitu zieten'. -QS al-Kahfi 64. bertsoa-. Biak atzera egin eta aurreko bidea jarraitu zuten harkaitzara iritsi arte, eta konturatu ziren jada arropa zabalak zeramatzan gizon bat zegoela, eta Moisesek agurtu egin zuen. Agureak agurra itzuli zion, eta Moisesek esan zuen: «Nola agurtzen duzu zure lekuan?». Moisesek erantzun zuen: «Ni naiz Moises». Agureak galdetu zion: «Israelgo seme-alaben Moises?». Moisesek erantzun zuen: «Bai, hala da». Ondoren, Moisesek esan zuen: «Zuregana etorri naiz, zuri irakatsi zaizun benetako ezagutzatik benetako ezagutza irakatsi diezadazun». -QS al-Kahf 66. bertsoa-. Agureak esan zuen: «Oi Moises, Alaren ezagutzatik badakit Alak irakatsi didala zuk ez dakizuna, eta era berean, zuk ere baduzu Alaren ezagutzatik badakit Alak irakatsi dizula nik ez dakizuna». Moisesek esan zuen: «Jarraitu al zaitzaket?». Hark erantzun zuen: «Inoiz ez zara gai izango pazientzia izateko nirekin. Eta nola izan zaitezke pazientzia nahikoa ezagutza ez duzun zerbaitekin?». Horrela jarraitu zuen Alaren hitza «... akats handia» esan arte. -QS al-Kahf 67 - 71 bertsoak-. Orduan, biak hondartzan zehar ibili ziren bat-batean txalupa bat igaro zen arte, eta orduan eraman nahi izan zituzten, antza denez, Khadlir ezagutzen zuten. Orduan, txalupa jabeek eraman zuten soldatarik eskatu gabe. Biak txalupan nabigatzen ari zirela, txori txiki bat etorri eta txaluparen alboan pausatu zen eta itsasoko ura pikokatu zuen behin edo bitan edateko. Orduan, Khadlirrek esan zion: «Oi Musa, nire ezagutza eta zure ezagutza, Alaren ezagutzarekin alderatuta, ez da ezer bezalakoa txori honen mokoa itsasoko uretan duen pikokatik hartu daitekeen ura baino». Bat-batean, Khadlirrek aizkora bat hartu eta txalupako ohola hautsi zuen. Musaren harridura ez zen desagertu txalupako ohola kendu arte. Musak esan zion: «Zer egiten ari zarete?». Jende hauek txalupan sartu gintuzten ordaindu gabe eta gero zulo bat egin zenien txalupan, bidaiariak itota hil zenituelako. Benetan akats handia egin duzue». Khadlirrek esan zuen: «Ez al dizut esan; Egia esan, ez zara inoiz pazientzia izango nirekin». Musak esan zuen: «Ez zigortu nire ahanzturagatik eta ez zamatu nire arazoetan zailtasunik jarriz». -QS al-Kahfi 71-73 bertsoak-. Lehenengo galdera hau Musak ahaztu zuelako izan zen. Biak itsasotik irten ondoren, bi lagunekin jolasean ari zen haur txiki baten ondotik pasa ziren. Orduan, Khadlirrek haurraren burua hartu eta eskuarekin hautsi zuen. Sufyan narratzaileak hatzarekin keinu egin zuen zerbait bihurritzen ariko balitz bezala. Beraz, Musak galdetu zion: «Zergatik hil duzu arima garbi bat, beste pertsona bat hil duelako ez? Egia esan, gaiztakeria bat egin duzu». Khadlirrek esan zuen: «Ez al dizut esan ez zarela inoiz pazientzia izango nirekin?». Musak esan zuen: «Honen ondoren berriro zerbaiti buruz galdetzen badizut, mesedez, ez utzi zurekin joaten. Egia esan, aitzakia nahikoa eman didazu». -QS al-Kahfi 74. bertsoa-. Orduan, biak alde egin zuten. Beraz, biak herrialde bateko jendearengana iritsi zirenean, herrialde horretako jendeak entretenimendua eskatu zuten, baina herrialde horretako jendeak ez zituen entretenitu nahi izan. Orduan, biek ia erortzen ari zen etxe baten horma aurkitu zuten herrialde horretan'. -Narratzailea. 'Ali bin 'Abdullah-ek esan zuen: Horma makurtuta dago. Sufyanek eskuarekin keinu egin zuen zerbait gorantz igurzten ariko balitz bezala eta ez nuen Sufyanen makurdura aipatu behin izan ezik. Moisesek esan zuen: 'Bisitatu dugun herria dira, baina ez gaituzte elikatzen ezta entretenitzen ere, beraz, zergatik konpontzen dituzue nahita haien hormak?'. Nahi baduzu, eskatu soldata'. Khadlirrek erantzun zuen: 'Hau da nire eta zuen arteko bereizketa unea. Nire ekintzen helburua jakinaraziko dizuet, ezin duzuen itxaron'. -QS al-Kahf 77 - 78 bertsoak-. Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam-ek esan zuen: "Benetan espero dugu Moisesek pazientzia handiagoa izatea, Ala-k bien inguruko istorio gehiago konta ditzan". Sufyanek esan zuen: "Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam-ek: 'Alak erruki izan dezala Musarekin. Pazientzia izan balu, bien inguruko istorio gehiago egongo ziren'. Ibn 'Abbas radliallahu 'anhumak bertso hau irakurri -azaldu- zuen honela: "Haien aurretik, itsasontzi on guztiak engainuz hartuko dituen errege bat dago. Bitartean, hil zuten haur txikia sinestuna ez zen, eta bere gurasoak, berriz, sinestunak. Sufyanek esan zidan: "Bi aldiz entzun nion eta buruz ikasi nuen". Sufyanek galdetu zion: "Memorizatu al zenuen 'Amru-rengandik entzun aurretik edo beste norbaitengandik memorizatu al zenuen?". Sufyanek esan zuen: "Norengandik bestek memorizatu nuen? Norbaitek 'Amru-rengandik kontatu zuen eta bi edo hiru aldiz entzun nion eta gero memorizatu nuen".
Hadith
Imam Bukhari : 3150
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَعِيدٍ ابْنُ الْأَصْبِهَانِيِّ أَخْبَرَنَا ابْنُ الْمُبَارَكِ عَنْ مَعْمَرٍ عَنْ هَمَّامِ بْنِ مُنَبِّهٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّمَا سُمِّيَ الْخَضِرَ أَنَّهُ جَلَسَ عَلَى فَرْوَةٍ بَيْضَاءَ فَإِذَا هِيَ تَهْتَزُّ مِنْ خَلْفِهِ خَضْرَاءَ
Esan digute [Muhammad bin Sa'id Al Ashbahaniy-k] [Ibnu Al Mubarak-ek] [Ma'marrek] [Hammam bin Munabbih-ek] [Abu Hurairah radliallahu 'anhu]-ek esan duela, sallallaahu 'alaihi wasallam profetak esan zuenez: 'Jatorriari al-Khadlir deitzen zitzaion, animalien ile zuriz egindako arroparekin esertzen zelako. Eta arropa mugitzen bada - lumak uhin egiten badute - kolore berdexka bat agertuko da atzetik - Khadlra' - '.
Hadith
Imam Bukhari : 3151
حَدَّثَنِي إِسْحَاقُ بْنُ نَصْرٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ عَنْ مَعْمَرٍ عَنْ هَمَّامِ بْنِ مُنَبِّهٍ أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَقُولُقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قِيلَ لِبَنِي إِسْرَائِيلَ{ ادْخُلُوا الْبَابَ سُجَّدًا وَقُولُوا حِطَّةٌ }فَبَدَّلُوا فَدَخَلُوا يَزْحَفُونَ عَلَى أَسْتَاهِهِمْ وَقَالُوا حَبَّةٌ فِي شَعْرَةٍ
Esan dit [Ishaq bin Nashr-ek] [Ma'mar-engandik] [Hammam bin Munabbih-engandik] ['Abdur Razzaq-ek] esan zigula entzun zuela [Abu Hurairah radliallahu 'anhu] esaten; Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam-ek esan zuen: 'Bani Isra'il-i esan zitzaien, -'Atetik sartzen zarete ahozpeztuta eta esan: libratu gaitzazue bekatutik'-, -QS al-Baqarah 58. bertsoa-. Baina trukatu egin zuten eta ipurdietan arrastaka sartu ziren esanez: 'gari fruitua'.
Hadith
Imam Bukhari : 3152
حَدَّثَنِي إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنَا رَوْحُ بْنُ عُبَادَةَ حَدَّثَنَا عَوْفٌ عَنْ الْحَسَنِ وَمُحَمَّدٍ وَخِلَاسٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ مُوسَى كَانَ رَجُلًا حَيِيًّا سِتِّيرًا لَا يُرَى مِنْ جِلْدِهِ شَيْءٌ اسْتِحْيَاءً مِنْهُ فَآذَاهُ مَنْ آذَاهُ مِنْ بَنِي إِسْرَائِيلَ فَقَالُوا مَا يَسْتَتِرُ هَذَا التَّسَتُّرَ إِلَّا مِنْ عَيْبٍ بِجِلْدِهِ إِمَّا بَرَصٌ وَإِمَّا أُدْرَةٌ وَإِمَّا آفَةٌ وَإِنَّ اللَّهَ أَرَادَ أَنْ يُبَرِّئَهُ مِمَّا قَالُوا لِمُوسَى فَخَلَا يَوْمًا وَحْدَهُ فَوَضَعَ ثِيَابَهُ عَلَى الْحَجَرِ ثُمَّ اغْتَسَلَ فَلَمَّا فَرَغَ أَقْبَلَ إِلَى ثِيَابِهِ لِيَأْخُذَهَا وَإِنَّ الْحَجَرَ عَدَا بِثَوْبِهِ فَأَخَذَ مُوسَى عَصَاهُ وَطَلَبَ الْحَجَرَ فَجَعَلَ يَقُولُ ثَوْبِي حَجَرُ ثَوْبِي حَجَرُ حَتَّى انْتَهَى إِلَى مَلَإٍ مِنْ بَنِي إِسْرَائِيلَ فَرَأَوْهُ عُرْيَانًا أَحْسَنَ مَا خَلَقَ اللَّهُ وَأَبْرَأَهُ مِمَّا يَقُولُونَ وَقَامَ الْحَجَرُ فَأَخَذَ ثَوْبَهُ فَلَبِسَهُ وَطَفِقَ بِالْحَجَرِ ضَرْبًا بِعَصَاهُ فَوَاللَّهِ إِنَّ بِالْحَجَرِ لَنَدَبًا مِنْ أَثَرِ ضَرْبِهِ ثَلَاثًا أَوْ أَرْبَعًا أَوْ خَمْسًا فَذَلِكَ قَوْلُهُ{ يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا تَكُونُوا كَالَّذِينَ آذَوْا مُوسَى فَبَرَّأَهُ اللَّهُ مِمَّا قَالُوا وَكَانَ عِنْدَ اللَّهِ وَجِيهًا }
Esan dit [Ishaq bin Ibrahim]-ek [Rauh bin 'Ubadah-ek] ['Auf]-ek [Al Hasan]-engandik, [Muhammad]-engandik eta [Khilas]-engandik [Abu Hurairah radliallahu 'anhu]-k esan duela, Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam-ek esan zuen: 'Egia esan, Musa Profeta 'Alaihissalam gazte oso lotsatia zen eta bere gorputza beti estalita zegoen, inor ez zedin bere gorputzetik atera. Bere gorputza irekita zegoen oso lotsatia zelako. Egun batean, Banu Isra'il-eko jendea zegoen harekin barre egiten zutena. Esan zuten: "Izan ere, ez zen bere gorputza estaltzen zuelako, baizik eta bere azala oso itsusia zelako, agian legenarrez, forunkulez edo beste gaixotasun batzuez jota zegoelako". Izan ere, Alak Musa Profeta Musari buruz esandakotik askatu nahi zuen, beraz, egun batean bakarrik bainatu zen biluzik eta bere arropa arroka batean jarri zuen. Beraz, dutxatu egin zen eta amaitu zuenean arropa hartzera joan zen, baina harriak arropa kendu zion. Beraz, Moisesek bere makila hartu eta harkaitzaren atzetik joan zen, hau oihuka: 'Nire jantzia, harri! Nire jantzia, harri'. Azkenean, Israelgo seme-alaben nobleak bildu ziren lekura iritsi zen arte, eta Moises biluzik ikusi zuten, Alaren sorkuntzako onena zena. Gertakari horrekin, Alakek Moises askatu zuen denbora guztian esaten ari zirenetik. Azkenean, harkaitza gelditu egin zen eta Moisesek bere arropak hartu eta jantzi zituen. Orduan, Moisesek harkaitza jo zuen bere makilarekin. Egiaz, Alaren izenean, harkaitzak oraindik ere Moisesen kolpeen markak erakusten ditu, hiru, lau edo bost kolpe. Hau da Moises profetaren istorioetako bat: 'Bakea izan bedi haren gainean, Ala Ta'alak esan bezala: -'Sinesten duzuenoi, ez izan Moisesi iseka egin ziotenen antzekoak, eta gero Alak garbitu egin zuen esandako salaketetatik' - -QS al-Ahzab 69. bertsoa-.
Hadith
Imam Bukhari : 3153
حَدَّثَنَا أَبُو الْوَلِيدِ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ الْأَعْمَشِ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا وَائِلٍ قَالَ سَمِعْتُ عَبْدَ اللَّهِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَقَسَمَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَسْمًا فَقَالَ رَجُلٌ إِنَّ هَذِهِ لَقِسْمَةٌ مَا أُرِيدَ بِهَا وَجْهُ اللَّهِ فَأَتَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَخْبَرْتُهُ فَغَضِبَ حَتَّى رَأَيْتُ الْغَضَبَ فِي وَجْهِهِ ثُمَّ قَالَ يَرْحَمُ اللَّهَ مُوسَى قَدْ أُوذِيَ بِأَكْثَرَ مِنْ هَذَا فَصَبَرَ
Esan zigun [Abu Al Walid]-ek [Syu'bah]-ek [Al A'masy-tik] esan zigun hau entzun nuela [Abu Wa'il] esaten entzun nuela ['Abdullah radliallahu 'anhu] esaten: 'Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam-ek banaketa banatu zuen, eta norbaitek esan zuen: 'Egia esan, banaketa hau ez dago Alaren aurpegia itxaroteko pentsatuta -Bere plazerra-'. Orduan ni -'Abdullah- Profetarengana joan nintzen eta gizonak esandakoa esan nion, beraz, haserre zegoen haserrea aurpegian ikusi nion arte. Orduan esan zuen: 'Alak erruki izan dezala Musarekin, gehiago mindu baita eta pazientzia izan duelako'.
Hadith
Imam Bukhari : 3154
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ يُونُسَ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ أَنَّ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا قَالَكُنَّا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَجْنِي الْكَبَاثَ وَإِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ عَلَيْكُمْ بِالْأَسْوَدِ مِنْهُ فَإِنَّهُ أَطْيَبُهُ قَالُوا أَكُنْتَ تَرْعَى الْغَنَمَ قَالَ وَهَلْ مِنْ نَبِيٍّ إِلَّا وَقَدْ رَعَاهَا
Esan digu [Yahya bin Bukairrek] [Al Laits] esan digula [Yunus]-engandik [Ibn Sihab]-engandik [Abu Salamah bin 'Abdur Rahman]-engandik [Jabir bin 'Abdullah radliallahu 'anhuma]-k esan zuela: 'Behin, sallallaahu 'alaihi wasallam Profetarekin batera, -al-arak zuhaitzaren sustraiak bildu genituen, normalean siwak egiteko- eta garai hartan Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam-ek esan zuen: 'Aukeratu beltzak, onenak direlako'. Galdetu zioten: 'Ahuntzak zaintzen zenituzten?' Hark erantzun zuen: 'Ez zegoen profetarik, baina behin ahuntzak zaintzen zituen'.
Hadith
Imam Bukhari : 3155
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ ابْنِ طَاوُسٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَأُرْسِلَ مَلَكُ الْمَوْتِ إِلَى مُوسَى عَلَيْهِمَا السَّلَام فَلَمَّا جَاءَهُ صَكَّهُ فَرَجَعَ إِلَى رَبِّهِ فَقَالَ أَرْسَلْتَنِي إِلَى عَبْدٍ لَا يُرِيدُ الْمَوْتَ قَالَ ارْجِعْ إِلَيْهِ فَقُلْ لَهُ يَضَعُ يَدَهُ عَلَى مَتْنِ ثَوْرٍ فَلَهُ بِمَا غَطَّتْ يَدُهُ بِكُلِّ شَعَرَةٍ سَنَةٌ قَالَ أَيْ رَبِّ ثُمَّ مَاذَا قَالَ ثُمَّ الْمَوْتُ قَالَ فَالْآنَ قَالَ فَسَأَلَ اللَّهَ أَنْ يُدْنِيَهُ مِنْ الْأَرْضِ الْمُقَدَّسَةِ رَمْيَةً بِحَجَرٍ قَالَ أَبُو هُرَيْرَةَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَوْ كُنْتُ ثَمَّ لَأَرَيْتُكُمْ قَبْرَهُ إِلَى جَانِبِ الطَّرِيقِ تَحْتَ الْكَثِيبِ الْأَحْمَرِقَالَ وَأَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ هَمَّامٍ حَدَّثَنَا أَبُو هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَهُ
Esan digu [Yahya bin Musak] esan digu ['Abdur Razzaqek] esan digu [Ma'marrek] [Ibn Thawusek] [bere aitak] esan duelarik [Abu Hurairah radliallahu 'anhuk] esan duelarik: 'Egun batean, heriotzaren aingerua bidali zioten Musa 'Alaihissalam-i. Harekin topo egin zuenean, -Mua profeta 'Alaihissalam-ek- begietan jo zuen. Beraz, heriotzaren aingerua bere Jaunarengana itzuli zen eta esan zion: 'Hil nahi ez duen morroi batengana bidali nauzu'. Orduan, Alak esan zuen: 'Itzuli eta esan iezaiozu eskua zezen baten bizkarrean jartzeko. Eskuak estaltzen duen idi-ile bakoitzak urtebeteko bizitza esan nahi du berarentzat'. Musa profeta 'Alaihissalam galdetu zuen: 'Jainko maitea, horren ondoren zer? Alak dio: 'Heriotza'. Beraz, Musa profeta 'Alaihissalamek esan zuen: 'Orain da garaia'. Orduan, Musa Profeta 'Alaihissalamek Ala-ri eskatu zion lur santura - Al Muqaddas - hurbiltzeko, harri jaurtiketa baten distantziara. Abu Hurairah-ek - Ala-k pozik egon bedi berarekin - esan zuen; Orduan, Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam-ek esan zuen: "Han egongo banintz, hilobiaren nondik norakoak erakutsiko nizkizueke, errepide bazterrean harea gorri pila baten azpian dagoena". Hark - Abdur Razzaq-ek - esan zuen: "Eta jakinarazi digute [Ma'marrek] [Hammam]-ek esan zigula [Abu Hurairah radliallahu 'anhu] Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam-ek hadith hau bezala".
Hadith
Imam Bukhari : 3156
حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ قَالَ أَخْبَرَنِي أَبُو سَلَمَةَ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ وَسَعِيدُ بْنُ الْمُسَيَّبِ أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَاسْتَبَّ رَجُلٌ مِنْ الْمُسْلِمِينَ وَرَجُلٌ مِنْ الْيَهُودِ فَقَالَ الْمُسْلِمُ وَالَّذِي اصْطَفَى مُحَمَّدًا صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى الْعَالَمِينَ فِي قَسَمٍ يُقْسِمُ بِهِ فَقَالَ الْيَهُودِيُّ وَالَّذِي اصْطَفَى مُوسَى عَلَى الْعَالَمِينَ فَرَفَعَ الْمُسْلِمُ عِنْدَ ذَلِكَ يَدَهُ فَلَطَمَ الْيَهُودِيَّ فَذَهَبَ الْيَهُودِيُّ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَخْبَرَهُ الَّذِي كَانَ مِنْ أَمْرِهِ وَأَمْرِ الْمُسْلِمِ فَقَالَ لَا تُخَيِّرُونِي عَلَى مُوسَى فَإِنَّ النَّاسَ يَصْعَقُونَ فَأَكُونُ أَوَّلَ مَنْ يُفِيقُ فَإِذَا مُوسَى بَاطِشٌ بِجَانِبِ الْعَرْشِ فَلَا أَدْرِي أَكَانَ فِيمَنْ صَعِقَ فَأَفَاقَ قَبْلِي أَوْ كَانَ مِمَّنْ اسْتَثْنَى اللَّهُ
[Abu Al Yaman]-ek [Syu'aib]-ek [Az Zuhriy-tik] esan zigun [Abu Salamah bin 'Abdur Rahman] eta [Sa'id bin Al Musayyab]-ek [Abu Hurairah radliallahu 'anhu]-ek esan zutela: "Bi gizon zeuden elkar iraintzen, bat musulmana zen eta bestea judua". Musulmanak esan zuen: "Mundu guztientzat Mahoma aukeratu zuenaren izenean". Musulman batek bezala zin egin zuen. Eta juduak esan zuen: "Moises mundu guztientzat aukeratu zuenaren izenean". Berehala, musulmanak eskua altxatu eta judua jo zuen. Beraz, judua Profetarengana joan zen, sallallaahu 'alaihi wasallam, eta beraren eta musulmanaren artean gertatutakoaren berri eman zion. Orduan, Profetak, sallallaahu 'alaihi wasallam, musulmana deitu eta gertakariaren berri eman zion, eta musulmanak kontatu zion. Beraz, sallallaahu 'alaihi wasallam profetak esan zuen: "Ez eman niri lehentasuna Musaren gainetik, geroago gizaki guztiak hiltzen direnean eta ni izango bainaiz berpiztuko den lehen pertsona - bizitzara ekarriko duena - baina garai hartan Musa ikusi nuen Tronuaren alboan oso gogor helduta. Ez dakit baztertu eta nire aurrean altxatu zirenen artean zegoen, edo baztertu ez zirenen artean zegoen - baztertu ez zirenen artean zegoen-".
Hadith
Imam Bukhari : 3157
حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ حُمَيْدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ احْتَجَّ آدَمُ وَمُوسَى فَقَالَ لَهُ مُوسَى أَنْتَ آدَمُ الَّذِي أَخْرَجَتْكَ خَطِيئَتُكَ مِنْ الْجَنَّةِ فَقَالَ لَهُ آدَمُ أَنْتَ مُوسَى الَّذِي اصْطَفَاكَ اللَّهُ بِرِسَالَاتِهِ وَبِكَلَامِهِ ثُمَّ تَلُومُنِي عَلَى أَمْرٍ قُدِّرَ عَلَيَّ قَبْلَ أَنْ أُخْلَقَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَحَجَّ آدَمُ مُوسَى مَرَّتَيْنِ
Esan digu ['Abdul 'Aziz bin 'Abdullah]-ek [Ibrahim bin Sa'ad] [Ibn Shihab]-engandik [Humaid bin 'Abdur Rahman]-engandik [Abu Hurairah radliallahu 'anhu]-ek esan zuela; Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam-ek esan zuen: 'Adam profeta eta Musa profeta eztabaidatu zuten. Musa profetak Adami esan zion: 'Zu zara Adam, zeinaren bekatuak paradisutik kanporatu zaituzten'. Adam profetak erantzun zion: 'Zu zara Alak bere mezuarekin aukeratu duen Moises -irakaspenekin eta bere hitzekin-, orduan, sortu aurretik niretzat patu ziren gaiengatik leporatzen didazu'. Orduan, Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam-ek esan zuen: 'Adam profetak Musa garaitu du -eztabaidan- bi aldiz' -bi froga sendoekin-.
Hadith
Imam Bukhari : 3158
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ حَدَّثَنَا حُصَيْنُ بْنُ نُمَيْرٍ عَنْ حُصَيْنِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا قَالَخَرَجَ عَلَيْنَا النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَوْمًا قَالَ عُرِضَتْ عَلَيَّ الْأُمَمُ وَرَأَيْتُ سَوَادًا كَثِيرًا سَدَّ الْأُفُقَ فَقِيلَ هَذَا مُوسَى فِي قَوْمِهِ
Esan digu [Musaddad]-ek [Hushain bin Numair]-ek [Hushain bin 'Abdur Rahman]-ek [Sa'id bin Jubair]-ek [Ibn 'Abbas radliallahu 'anhuma]-ek esan zuela: 'Egun batean, sallallaahu 'alaihi wasallam Profeta ezagutu genuen eta esan zuen: 'Ummah agertu zait eta ikusi dut masa beltz handi bat zegoela ufuq estaltzen eta esan zen: 'Hau da Musa Profeta 'Alaihissalam eta bere herria'.
Hadith
Imam Bukhari : 3159
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ عَمْرِو بْنِ مُرَّةَ عَنْ مُرَّةَ الْهَمْدَانِيِّ عَنْ أَبِي مُوسَى رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَمَلَ مِنْ الرِّجَالِ كَثِيرٌ وَلَمْ يَكْمُلْ مِنْ النِّسَاءِ إِلَّا آسِيَةُ امْرَأَةُ فِرْعَوْنَ وَمَرْيَمُ بِنْتُ عِمْرَانَ وَإِنَّ فَضْلَ عَائِشَةَ عَلَى النِّسَاءِ كَفَضْلِ الثَّرِيدِ عَلَى سَائِرِ الطَّعَامِ
Esan digu [Yahya bin Ja'far]-ek [Waki'-k] [Syu'bah]-etik ['Amru bin Murrah]-etik [Murrah Al Hamdaniy]-tik [Abu Musa radliallahu 'anhu]-ek esan zuela; Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam-ek esan zuen: 'Gizonezkoen artean jende perfektu asko dago eta emakumeen artean ez dago jende perfekturik, Fir'aunen emaztea den Asiyah eta Maryam bint 'Imran-ek izan ezik. Eta 'Aisyah radiallahu 'anhu-ren pribilegioa, beste emakumeekin alderatuta, 'tsarid' janariaren pribilegioa bezalakoa da, beste janariekin alderatuta. -Tsarid haragi eta ogiarekin egindako janari mota bat da, porridge eta zopa egiteko-.
Hadith
Imam Bukhari : 3160
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ سُفْيَانَ قَالَ حَدَّثَنِي الْأَعْمَشُ ح حَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَلَا يَقُولَنَّ أَحَدُكُمْ إِنِّي خَيْرٌ مِنْ يُونُسَزَادَ مُسَدَّدٌ يُونُسَ بْنِ مَتَّى
Esan digu [Musaddad]-ek [Yahya]-k [Sufyan]-ek esan digula [Al A'masy]-ri. Eta baita ere kontatu da, esan digute [Abu Nu'aim-ek] esan digula [Sufyan]-ek [Al A'masy]-ri [Abu Wa'il]-i ['Abdullah radliallahu 'anhu]-ri, sallallaahu 'alaihi wasallam Profeta-rengandik, zeinak esan zuen: 'Inork ez luke esan behar ni - Muhammad sallallaahu 'alaihi wasallam - Yunus 'alaihi wasallam' Profeta baino hobea naizenik'. Musaddad-ek gaineratu zuen: 'Yunus bin Matta'.
