Imam Bukhari : 2541
حَدَّثَنَا حَسَّانُ بْنُ أَبِي عَبَّادٍ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُأَنَّ يَهُودِيًّا رَضَّ رَأْسَ جَارِيَةٍ بَيْنَ حَجَرَيْنِ فَقِيلَ لَهَا مَنْ فَعَلَ بِكِ أَفُلَانٌ أَوْ فُلَانٌ حَتَّى سُمِّيَ الْيَهُودِيُّ فَأَوْمَأَتْ بِرَأْسِهَا فَجِيءَ بِهِ فَلَمْ يَزَلْ حَتَّى اعْتَرَفَ فَأَمَرَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَرُضَّ رَأْسُهُ بِالْحِجَارَةِ
[Hassan bin Abi 'Abbadek] esan digu [Hammam] [Qatadah]-tik [Anas radliallahu 'anhu]-tik esan digu judu batek esklabo neska bati buruan bi harri jo ziola isuri arte, eta gero galdetu zion nork egin zion hori, ea hala eta hala zen ala hala eta hala zen, azkenean judua deitu zuten arte eta esklabo neskak buruaz keinu egin zuen. Orduan judua harrapatu zuten, baina saihestu egin zuen azkenean onartu zuen arte. Beraz, sallallaahu 'alaihi wasallam Profetak agindu zion judua buruan harri batekin jotzeko isuri arte.
Imam Bukhari : 2542
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ عَنْ وَرْقَاءَ عَنْ ابْنِ أَبِي نَجِيحٍ عَنْ عَطَاءٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا قَالَكَانَ الْمَالُ لِلْوَلَدِ وَكَانَتْ الْوَصِيَّةُ لِلْوَالِدَيْنِ فَنَسَخَ اللَّهُ مِنْ ذَلِكَ مَا أَحَبَّ فَجَعَلَ لِلذَّكَرِ مِثْلَ حَظِّ الْأُنْثَيَيْنِ وَجَعَلَ لِلْأَبَوَيْنِ لِكُلِّ وَاحِدٍ مِنْهُمَا السُّدُسَ وَجَعَلَ لِلْمَرْأَةِ الثُّمُنَ وَالرُّبُعَ وَلِلزَّوْجِ الشَّطْرَ وَالرُّبُعَ
[Muhammad bin Yusuf]-ek [Warqo'-rengandik] kontatu zigun [Ibn Abi Najih-rengandik] ['Atha'-rengandik] [Ibn 'Abbas radi Allahu anhuma]-rengandik, eta honek esan zuen: Iraganean, herentzia seme-alabei zegokien, eta testamentua gurasoen eskubidea zen. Orduan, Alak xedapen hau indargabetu zuen Berarentzat atseginagoa den zerbaitekin. Beraz, Ala subhanahu wa ta'ala-k semearen herentziaren zatia alabarenaren bikoitza bihurtu zuen, eta guraso bakoitzak seiren bat jasotzen zuen, emazteak zortziren bat edo laurden bat, eta senarrak erdia edo laurden bat.
Imam Bukhari : 2543
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلَاءِ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ عُمَارَةَ عَنْ أَبِي زُرْعَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَقَالَ رَجُلٌ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَيُّ الصَّدَقَةِ أَفْضَلُ قَالَ أَنْ تَصَدَّقَ وَأَنْتَ صَحِيحٌ حَرِيصٌ تَأْمُلُ الْغِنَى وَتَخْشَى الْفَقْرَ وَلَا تُمْهِلْ حَتَّى إِذَا بَلَغَتْ الْحُلْقُومَ قُلْتَ لِفُلَانٍ كَذَا وَلِفُلَانٍ كَذَا وَقَدْ كَانَ لِفُلَانٍ
Esan digu [Muhammad bin Al 'Alaa'-k] esan digu [Abu Usamah]-k [Sufyan]-ek ['Umarah]-ek [Abu Zur'ah-k]-ek [Abu Hurairah radliallahu 'anhu]-k esan zuela: Bazen gizon bat Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam-i galdetu ziona: 'Alaren Mezularia, zein shadaqah da garrantzitsuagoa?' Hark erantzun zuen: 'Sadaqah egiten duzu osasuntsu eta zikoitz zaudenean, aberats izatea amesten duzu eta pobre bihurtzeko beldur zara. Beraz, ez atzeratu bizitza eztarrian duzun arte - shadaqah ematera zoazenean - orduan hau eta hau eta hau eta hau eta hau eta hau esaten duzu, nahiz eta jabetza dagoeneko honena izan'.
Imam Bukhari : 2544
حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ دَاوُدَ أَبُو الرَّبِيعِ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا نَافِعُ بْنُ مَالِكِ بْنِ أَبِي عَامِرٍ أَبُو سُهَيْلٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ آيَةُ الْمُنَافِقِ ثَلَاثٌ إِذَا حَدَّثَ كَذَبَ وَإِذَا اؤْتُمِنَ خَانَ وَإِذَا وَعَدَ أَخْلَفَ
Kontatu ziguten [Sulaiman bin Daud Abu Ar Rabi']-k [Isma'il bin Ja'far]-ek [Nafi' bin Malik bin Abi 'Amir Abu Suhail]-ek [bere aitaren]gandik [Abu Hurairah radliallahu 'anhu]-engandik kontatu zigula, sallallaahu 'alaihi wasallam Profetak esan zuenetik: "Hipokrita baten seinaleak hiru dira: hots, gezurra esaten duenean, konfiantza ematen zaionean traizionatzen du eta promesa egiten duenean hausten du".
Imam Bukhari : 2545
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ حَدَّثَنَا الْأَوْزَاعِيُّ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ وَعُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ أَنَّ حَكِيمَ بْنَ حِزَامٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَسَأَلْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَعْطَانِي ثُمَّ سَأَلْتُهُ فَأَعْطَانِي ثُمَّ قَالَ لِي يَا حَكِيمُ إِنَّ هَذَا الْمَالَ خَضِرٌ حُلْوٌ فَمَنْ أَخَذَهُ بِسَخَاوَةِ نَفْسٍ بُورِكَ لَهُ فِيهِ وَمَنْ أَخَذَهُ بِإِشْرَافِ نَفْسٍ لَمْ يُبَارَكْ لَهُ فِيهِ وَكَانَ كَالَّذِي يَأْكُلُ وَلَا يَشْبَعُ وَالْيَدُ الْعُلْيَا خَيْرٌ مِنْ الْيَدِ السُّفْلَى قَالَ حَكِيمٌ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ وَالَّذِي بَعَثَكَ بِالْحَقِّ لَا أَرْزَأُ أَحَدًا بَعْدَكَ شَيْئًا حَتَّى أُفَارِقَ الدُّنْيَا فَكَانَ أَبُو بَكْرٍ يَدْعُو حَكِيمًا لِيُعْطِيَهُ الْعَطَاءَ فَيَأْبَى أَنْ يَقْبَلَ مِنْهُ شَيْئًا ثُمَّ إِنَّ عُمَرَ دَعَاهُ لِيُعْطِيَهُ فَيَأْبَى أَنْ يَقْبَلَهُ فَقَالَ يَا مَعْشَرَ الْمُسْلِمِينَ إِنِّي أَعْرِضُ عَلَيْهِ حَقَّهُ الَّذِي قَسَمَ اللَّهُ لَهُ مِنْ هَذَا الْفَيْءِ فَيَأْبَى أَنْ يَأْخُذَهُ فَلَمْ يَرْزَأْ حَكِيمٌ أَحَدًا مِنْ النَّاسِ بَعْدَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى تُوُفِّيَ رَحِمَهُ اللَّهُ
Esan digu [Muhammad bin Yusuf]-ek [Al Auza'iy]-k [Az Zuhriy]-tik [Sa'id bin Al Musayyab] eta ['Urwah bin Az Zubair-ek] esan digula [Hakim bin Hizam, Ala pozik egon bedi berarekin] esan zuela: Zerbait eskatu nion Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam-i eta eman zidan. Gero berriro eskatu nuen eta gehiago eman zidan eta gero esan zidan: 'Epaile jauna, altxorra berdea eta gozoa da, beraz, bere eskuzabaltasunagatik bilatzen duenak bedeinkatuko du. Baina gutiziagatik bilatzen duenak ez du bedeinkatuko, jaten duen baina inoiz asetzen ez den pertsona bat bezala. Eskuz hobea da eskuz baxua baino'. Epaileak esan zuen: Nik esan nuen: 'Alaren Mezularia, egiaz bidali zaituenaren izenean, ez dut inoren eskubidea murriztuko -zure ondorengoa hartzeko- zure heriotzaren ondoren mundu hau utzi arte'. Behin, Abu Bakr-ek Hakimi deitu zion zerbait emateko, baina hark uko egin zion bere oparia onartzeari. Orduan, 'Umar radiallahu 'anhuk ere epailea deitu zuen zerbait emateko, baina epaileak ere uko egin zion onartzeari. Beraz, 'Umar radiallahu 'anhuk esan zuen: "Lekukotasuna ematen dizuet, musulmanok, Hakim-i buruz. Izan ere, behin bere jabetza eskaini nion - etsaiaren jabetza gerrarik gabe - etorri eta har zezan. Izan ere, epaileak ez zituen inoren eskubideak murriztu Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam hil ondoren, harik eta - Ala-k erruki izan dezala berarekin - hil zen arte".
Imam Bukhari : 2546
حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ مُحَمَّدٍ السَّخْتِيَانِيُّ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ أَخْبَرَنَا يُونُسُ عَنْ الزُّهْرِيِّ قَالَ أَخْبَرَنِي سَالِمٌ عَنْ ابْنِ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا قَالَسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ كُلُّكُمْ رَاعٍ وَمَسْئُولٌ عَنْ رَعِيَّتِهِ وَالْإِمَامُ رَاعٍ وَمَسْئُولٌ عَنْ رَعِيَّتِهِ وَالرَّجُلُ رَاعٍ فِي أَهْلِهِ وَمَسْئُولٌ عَنْ رَعِيَّتِهِ وَالْمَرْأَةُ فِي بَيْتِ زَوْجِهَا رَاعِيَةٌ وَمَسْئُولَةٌ عَنْ رَعِيَّتِهَا وَالْخَادِمُ فِي مَالِ سَيِّدِهِ رَاعٍ وَمَسْئُولٌ عَنْ رَعِيَّتِهِ قَالَ وَحَسِبْتُ أَنْ قَدْ قَالَ وَالرَّجُلُ رَاعٍ فِي مَالِ أَبِيهِ
[Bisyir bin Muhammad As-Sakhtiyaaniy-k] esan digu ['Abdullah-k] esan digu [Yunus-ek] [Az Zuhriy-tik] esan duela [Salim-ek] esan didala [Ibn 'Umar radliallahu 'anhuma]-tik esan duela: Entzun dut Allahren Mezulariak, sallallaahu 'alaihi wasallam-ek, esaten: 'Zuetako bakoitza liderra da eta gidatzen dituenen kontuak eskatuko zaizkio. Imama - estatuburua - bere herriaren kontuak eskatuko zaizkion liderra da. Senarra bere familian liderra da eta bere familiaren kontuak eskatuko zaizkio. Emaztea bere senarraren etxeko gaietan liderra da eta etxeko gaien kontuak eskatuko zaizkio. Bere nagusiaren ondasunen gaietan zerbitzaria liderra da eta bere erantzukizunen gaien kontuak eskatuko zaizkio'. Berak - Ibn 'Umar radliallahu 'anhumak - esan zuen: "Susmoa dut berak ere esan zuela: 'Eta semea bere aitaren ondasunen gaietan liderra da'".
Imam Bukhari : 2547
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ أَخْبَرَنَا مَالِكٌ عَنْ إِسْحَاقَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ أَنَّهُ سَمِعَ أَنَسًا رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِأَبِي طَلْحَةَ أَرَى أَنْ تَجْعَلَهَا فِي الْأَقْرَبِينَ قَالَ أَبُو طَلْحَةَ أَفْعَلُ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَقَسَمَهَا أَبُو طَلْحَةَ فِي أَقَارِبِهِ وَبَنِي عَمِّهِوَقَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ لَمَّا نَزَلَتْ{ وَأَنْذِرْ عَشِيرَتَكَ الْأَقْرَبِينَ }جَعَلَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُنَادِي يَا بَنِي فِهْرٍ يَا بَنِي عَدِيٍّ لِبُطُونِ قُرَيْشٍ وَقَالَ أَبُو هُرَيْرَةَ لَمَّا نَزَلَتْ{ وَأَنْذِرْ عَشِيرَتَكَ الْأَقْرَبِينَ }قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا مَعْشَرَ قُرَيْشٍ
Esan digu ['Abdullah bin Yusuf]-ek [Ishaq bin 'Abdullah bin AbiThalhah]-engandik [Malik] esan duela entzun zuela [Anas radliallahu 'anhu]; Profeta, sallallaahu 'alaihi wasallam-ek Abu Talha-ri esan zion: 'Uste dut zure senideei eman beharko zeniekeela'. Abu Talha-k esan zuen: 'Egingo dut, Allahren Mezularia'. Beraz, Abu Talha-k bere senideei eta osabaren seme-alabei banatu zien. Eta Ibn 'Abbas-ek, Allah pozik egon dadila berarekin, esan zuen: 'QS ash-Syu'ara' 214. bertsoa jaitsi zenean, hau da, -'Eta abisatu zure senide hurbilenei' -, Profeta, sallallaahu 'alaihi wasallam-ek oihu egin zuen: 'O Bani Fihr, O Bani 'Adiy', hau da, Quraysh tribuaren izenak. Eta Abu Hurairah-ek, Ala pozik egon bedi berarekin, esan zuen: 'QS ash-Syu'ara' 214. bertsoa jaitsi zenean, hau da, -'Eta eman abisu bat zuen senide hurbilenei' -, sallallaahu 'alaihi wasallam profetak oihu egin zuen: 'Quraysh-eko jendea'.
Imam Bukhari : 2548
حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ قَالَ أَخْبَرَنِي سَعِيدُ بْنُ الْمُسَيَّبِ وَأَبُو سَلَمَةَ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَقَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حِينَ أَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ{ وَأَنْذِرْ عَشِيرَتَكَ الْأَقْرَبِينَ }قَالَ يَا مَعْشَرَ قُرَيْشٍ أَوْ كَلِمَةً نَحْوَهَا اشْتَرُوا أَنْفُسَكُمْ لَا أُغْنِي عَنْكُمْ مِنْ اللَّهِ شَيْئًا يَا بَنِي عَبْدِ مَنَافٍ لَا أُغْنِي عَنْكُمْ مِنْ اللَّهِ شَيْئًا يَا عَبَّاسُ بْنَ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ لَا أُغْنِي عَنْكَ مِنْ اللَّهِ شَيْئًا وَيَا صَفِيَّةُ عَمَّةَ رَسُولِ اللَّهِ لَا أُغْنِي عَنْكِ مِنْ اللَّهِ شَيْئًا وَيَا فَاطِمَةُ بِنْتَ مُحَمَّدٍ سَلِينِي مَا شِئْتِ مِنْ مَالِي لَا أُغْنِي عَنْكِ مِنْ اللَّهِ شَيْئًاتَابَعَهُ أَصْبَغُ عَنْ ابْنِ وَهْبٍ عَنْ يُونُسَ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ
[Abu Al Yaman] esan digu [Syu'aib]-ek [Az Zuhriy-tik] esan digula [Sa'id bin Al Musayyab] eta [Abu Salamah bin 'Abdur Rahman]-ek [Abu Hurairah radliallahu 'anhu] esan zuela; Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam zutitu zen QS ash-Syu'ara' 214. bertsoa jaitsi zenean, hau da, -'Eta eman abisu bat zuen senide hurbilenei' -, Oihu egin zuen: 'O Quraysh' edo antzeko zerbait, zaindu zaitezte, ezin zaituztet ezeren defendatu Allah-ren aurrean. O Bani 'Abdi Manaf, ezin zaituztet ezeren defendatu Allah-ren aurrean. O 'Abbas bin 'Abdul Muthallib, ezin zaituztet ezeren defendatu Allah-ren aurrean. O Shofiyah, Rasulullah izeba, ezin zaituztet ezeren defendatu Allah-ren aurrean. O Fatima, Mahomaren alaba, galdetu zer nahi duzun nire aberastasunetik, benetan ezin zaitut ezeren defendatu Allah-ren aurrean'. Hadith hau [Ashbagh]-ek aurkitu zuen [Ibn Wahb]-engandik [Yunus]-engandik [Ibn Shihab]-engandik.
Imam Bukhari : 2549
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَأَى رَجُلًا يَسُوقُ بَدَنَةً فَقَالَ لَهُ ارْكَبْهَا فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّهَا بَدَنَةٌ قَالَ فِي الثَّالِثَةِ أَوْ فِي الرَّابِعَةِ ارْكَبْهَا وَيْلَكَ أَوْ وَيْحَكَ
Esan digu [Qutaibah bin Sa'adek] [Abu 'Awanah] [Qatadah]-tik [Anas radliallahu 'anhu]-tik esan digunez, sallallaahu 'alaihi wasallam profetak norbait bere gamelua gidatzen ikusi zuela, eta esan zuela: "Gidatu gamelu hori". Pertsonak erantzun zion: "Alaren Mezularia, gamelu hau sakrifiziorako da". Beraz, sallallaahu 'alaihi wasallamek bere agindua hirugarren edo laugarren aldiz errepikatu zuen: "Ibili gamelua, ai zuri!".
Imam Bukhari : 2550
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ حَدَّثَنَا مَالِكٌ عَنْ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ الْأَعْرَجِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَأَى رَجُلًا يَسُوقُ بَدَنَةً فَقَالَ ارْكَبْهَا قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّهَا بَدَنَةٌ قَالَ ارْكَبْهَا وَيْلَكَ فِي الثَّانِيَةِ أَوْ فِي الثَّالِثَةِ
Esan digute [Isma'ilek] [Malik] [Abu Az Zanad-ek] [Al A'raj-ek] [Abu Hurairah-ek, Ala pozik egon bedi berarekin] esan digula Ala-ren Mezulariak, sallallaahu 'alaihi wasallam-ek, norbait bere gamelua gidatzen ikusi zuela, eta esan zuela: "Gidatu gamelu hori". Pertsonak erantzun zion: "Alaren Mezularia, gamelu hau sakrifiziorako da". Beraz, sallallaahu 'alaihi wasallam-ek errepikatu zuen: "Ibili gamelua, ai zuri!", bere aginduz bigarren edo hirugarren aldiz.
Imam Bukhari : 2551
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَلَامٍ أَخْبَرَنَا مَخْلَدُ بْنُ يَزِيدَ أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ قَالَ أَخْبَرَنِي يَعْلَى أَنَّهُ سَمِعَ عِكْرِمَةَ يَقُولُ أَنْبَأَنَا ابْنُ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَاأَنَّ سَعْدَ بْنَ عُبَادَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ تُوُفِّيَتْ أُمُّهُ وَهُوَ غَائِبٌ عَنْهَا فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ أُمِّي تُوُفِّيَتْ وَأَنَا غَائِبٌ عَنْهَا أَيَنْفَعُهَا شَيْءٌ إِنْ تَصَدَّقْتُ بِهِ عَنْهَا قَالَ نَعَمْ قَالَ فَإِنِّي أُشْهِدُكَ أَنَّ حَائِطِيَ الْمِخْرَافَ صَدَقَةٌ عَلَيْهَا
Esan digu [Muhammad bin Salam]-ek esan digu [Makhlad bin Yazid]-ek esan digu [Ibn Juraij-ek] esan didala [Ya'laa] entzun duela ['Ikrimah] esaten; jakinarazi digu [Ibn 'Abbas radliallahu 'anhuma] Sa'ad bin 'Ubadah radliallahu 'anhu bere ama hil zela bera bere ondoan ez zegoenean. Orduan esan zuen: 'Alaren Mezularia, nire ama hil zen ni ez zegoela. Onuragarria izango litzateke berarentzat sadaqah ematea zerbaitengatik?' Esan zuen: 'Bai'. Esan zuen: 'Jaunaren aurrean lekukotzen dut nire lorategia, bere fruituz beteta dagoena, sadaqah gisa ematen dudala bere izenean'.
Imam Bukhari : 2552
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ عُقَيْلٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ أَخْبَرَنِي عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ كَعْبٍ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ كَعْبٍ قَالَ سَمِعْتُ كَعْبَ بْنَ مَالِكٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ مِنْ تَوْبَتِي أَنْ أَنْخَلِعَ مِنْ مَالِي صَدَقَةً إِلَى اللَّهِ وَإِلَى رَسُولِهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَمْسِكْ عَلَيْكَ بَعْضَ مَالِكَ فَهُوَ خَيْرٌ لَكَ قُلْتُ فَإِنِّي أُمْسِكُ سَهْمِي الَّذِي بِخَيْبَرَ
Esan zigun [Yahya bin Bukairrek] [Al Laitsek] [Uqailetik] [Ibn Shihabek] esan zigun [Abdur Rahman bin 'Abdullah bin Ka'abek] esan zidala [Abdullah bin Ka'abek] esan zuela; Entzun nion [Ka'ab bin Malik, Ala pozik egon dadila berarekin]; Nik esan nuen: 'Alaren Mezularia, egia esan, taubatu egiteko nire aberastasun guztia gastatu nahi dut sadaqah gisa Ala eta Bere Mezulariaren bidean. Beraz, Hark, sallallaahu 'alaihi wasallam, esan zuen: 'Gorde zure aberastasun batzuk, hobea delako zuretzat'. Berriro esan nuen: 'Egia esan, nire altxorra gordetzen dut, hots, Khaibar lurraldean dudan zatia'.
Imam Bukhari : 2553
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْفَضْلِ أَبُو النُّعْمَانِ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ أَبِي بِشْرٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا قَالَإِنَّ نَاسًا يَزْعُمُونَ أَنَّ هَذِهِ الْآيَةَ نُسِخَتْ وَلَا وَاللَّهِ مَا نُسِخَتْ وَلَكِنَّهَا مِمَّا تَهَاوَنَ النَّاسُ هُمَا وَالِيَانِ وَالٍ يَرِثُ وَذَاكَ الَّذِي يَرْزُقُ وَوَالٍ لَا يَرِثُ فَذَاكَ الَّذِي يَقُولُ بِالْمَعْرُوفِ يَقُولُ لَا أَمْلِكُ لَكَ أَنْ أُعْطِيَكَ
[Muhammad bin Al Fadhl Abu an-Nu'manek] [Abu 'Awanah] [Abu Bisyir]-engandik [Sa'id bin Jubair]-engandik [Ibn 'Abbas radliallahu 'anhuma]-engandik kontatu zigunak esan zuen: 'Badaude bertso hau indargabetu egin dela uste duten pertsonak. Baina Ala-k ez du indargabetu, baina jendeak gutxietsi egin du, hain zuzen ere bi santuk. Lehenengoa ondarea uzten duen santu bati buruzkoa da, hau da, mantenua ematen duena. Eta bigarrena ondarerik uzten ez duen santu bati buruzkoa da, hau da, adeitasunez hitz egiten duena, non esaten duen: 'Ez dut ezer emateko'.
Imam Bukhari : 2554
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ قَالَ حَدَّثَنِي مَالِكٌ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَاأَنَّ رَجُلًا قَالَ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ أُمِّي افْتُلِتَتْ نَفْسُهَا وَأُرَاهَا لَوْ تَكَلَّمَتْ تَصَدَّقَتْ أَفَأَتَصَدَّقُ عَنْهَا قَالَ نَعَمْ تَصَدَّقْ عَنْهَا
Esan digutenez, [Isma'ilek] esan zidan [Malik]-ek [Hisyam bin 'Urwah]-engandik [bere aita]-rengandik ['Aisyah radliallahu 'anha]-rengandik esan zidan gizon batek sallallaahu 'alaihi wasallam Profetari esan zion: 'Egia esan, nire ama bat-batean hil da eta susmoa dut hitz egiteko denbora izan balu sadaqah egingo zukeela. Egin al dezaket sadaqah bere izenean?'. Hark erantzun zuen: 'Bai, otoitz egin horretarako'.
Imam Bukhari : 2555
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ أَخْبَرَنَا مَالِكٌ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَاأَنَّ سَعْدَ بْنَ عُبَادَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ اسْتَفْتَى رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ إِنَّ أُمِّي مَاتَتْ وَعَلَيْهَا نَذْرٌ فَقَالَ اقْضِهِ عَنْهَا
Esan digu ['Abdullah bin Yusuf]-ek [Malik] esan digu [Ibn Shihab]-engandik ['Ubaidullah bin 'Abdullah]-engandik [Ibnu 'Abbas radliallahu 'anhuma]-engandik Sa'ad bin 'Ubadah radliallahu 'anhu-k fatwa bat eskatu ziola Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam-i, esanez: 'Izan ere, nire ama hil zen nadzar bat zuela -oraindik ez dena bete-'. Beraz, esan zuen: 'Bete itzazue botoak'.
Imam Bukhari : 2556
حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ مُوسَى أَخْبَرَنَا هِشَامُ بْنُ يُوسُفَ أَنَّ ابْنَ جُرَيْجٍ أَخْبَرَهُمْ قَالَ أَخْبَرَنِي يَعْلَى أَنَّهُ سَمِعَ عِكْرِمَةَ مَوْلَى ابْنِ عَبَّاسٍ يَقُولُ أَنْبَأَنَا ابْنُ عَبَّاسٍأَنَّ سَعْدَ بْنَ عُبَادَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمْ أَخَا بَنِي سَاعِدَةَ تُوُفِّيَتْ أُمُّهُ وَهُوَ غَائِبٌ عَنْهَا فَأَتَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ أُمِّي تُوُفِّيَتْ وَأَنَا غَائِبٌ عَنْهَا فَهَلْ يَنْفَعُهَا شَيْءٌ إِنْ تَصَدَّقْتُ بِهِ عَنْهَا قَالَ نَعَمْ قَالَ فَإِنِّي أُشْهِدُكَ أَنَّ حَائِطِيَ الْمِخْرَافَ صَدَقَةٌ عَلَيْهَا
Esan digu [Ibrahim bin Musak] esan digu [Hisyam bin Yusufek] [Ibn Juraijek] esan ziela, esan didala [Ya'laak] entzun zuela ['Ikrimah]. Maula Ibn 'Abbasek] esan zigula esan zigula [Ibn 'Abbasek] Sa'ad bin 'Ubadah radliallahu 'anhumek, Bani Sa'idahren anaiak, bere ama hil zela eta Profetarengana joan zela sallallaahu 'alaihi wasallam eta esan ziola: 'Alaren Mezularia, egia esan nire ama hil zen eta garai hartan ez nengoen bere ondoan. Onuragarria izango litzateke berarentzat sadaqah egiteko zerbait ematearekin?'. Esan zuen: 'Bai'. Esan zuen: 'Jaunaren aurrean lekukotzen dut nire lorategia, bere fruituz beteta dagoena, sadaqah gisa ematen dudala bere izenean'.
Imam Bukhari : 2557
حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ قَالَ كَانَ عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ يُحَدِّثُ أَنَّهُ سَأَلَ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا{ وَإِنْ خِفْتُمْ أَنْ لَا تُقْسِطُوا فِي الْيَتَامَى فَانْكِحُوا مَا طَابَ لَكُمْ مِنْ النِّسَاءِ }قَالَتْ هِيَ الْيَتِيمَةُ فِي حَجْرِ وَلِيِّهَا فَيَرْغَبُ فِي جَمَالِهَا وَمَالِهَا وَيُرِيدُ أَنْ يَتَزَوَّجَهَا بِأَدْنَى مِنْ سُنَّةِ نِسَائِهَا فَنُهُوا عَنْ نِكَاحِهِنَّ إِلَّا أَنْ يُقْسِطُوا لَهُنَّ فِي إِكْمَالِ الصَّدَاقِ وَأُمِرُوا بِنِكَاحِ مَنْ سِوَاهُنَّ مِنْ النِّسَاءِ قَالَتْ عَائِشَةُ ثُمَّ اسْتَفْتَى النَّاسُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَعْدُ فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ{ وَيَسْتَفْتُونَكَ فِي النِّسَاءِ قُلْ اللَّهُ يُفْتِيكُمْ فِيهِنَّ }قَالَتْ فَبَيَّنَ اللَّهُ فِي هَذِهِ الْآيَةِ أَنَّ الْيَتِيمَةَ إِذَا كَانَتْ ذَاتَ جَمَالٍ وَمَالٍ رَغِبُوا فِي نِكَاحِهَا وَلَمْ يُلْحِقُوهَا بِسُنَّتِهَا بِإِكْمَالِ الصَّدَاقِ فَإِذَا كَانَتْ مَرْغُوبَةً عَنْهَا فِي قِلَّةِ الْمَالِ وَالْجَمَالِ تَرَكُوهَا وَالْتَمَسُوا غَيْرَهَا مِنْ النِّسَاءِ قَالَ فَكَمَا يَتْرُكُونَهَا حِينَ يَرْغَبُونَ عَنْهَا فَلَيْسَ لَهُمْ أَنْ يَنْكِحُوهَا إِذَا رَغِبُوا فِيهَا إِلَّا أَنْ يُقْسِطُوا لَهَا الْأَوْفَى مِنْ الصَّدَاقِ وَيُعْطُوهَا حَقَّهَا
[Abu Al Yaman]-ek esan digu [Syu'aib]-ek [Az Zuhriy]-tik esan duela ['Urwah bin Az Zubair]-ek esan zigula behin ['Aisyah radiallahu 'anha]-ri galdetu ziola Allah QS an-Nisaa'-ren 3. bertsoari buruz, eta honek esan nahi duela: -Eta beldur bazara umezurtz geratu den emakume baten eskubideei justizia egin ezin izango diezula -harekin ezkontzen zarenean-, ezkondu zaitez gustuko dituzun beste emakume batzuekin...-. 'Aisyah-k erantzun zuen: 'Bertsoak esan nahi duena da bere tutorearen zaintzapean dagoen neska umezurtz bat dela, orduan tutorea bere edertasunak eta aberastasunak erakartzen duela eta harekin ezkondu nahi duela, baina aurreko emazteei ematen zaizkien eskubideak baino txikiagoak ematen dizkiola, beraz, debekatuta dute harekin ezkontzea, bidezko trataerarik izan ezean, eta haietatik aparteko emakumeekin ezkontzeko agindua ematen zaie'. 'Aisyah-ek esan zuen: 'Orduan, jendeak fatwa bat eskatu zion Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam-i, eta ondoren Allah-ek 'azza wajalla-k bere hitza QS an-Nisaa' 126. bertsoa errebelatu zuen, eta emakumeei buruzko fatwa bat eskatu zizuten. Esan; Allah-ek fatwa bat emango dizu haiei buruzkoa...' 'Aisyah-ek esan zuen: 'Beraz, Allah-ek bertso honetan azaltzen du umezurtz neska batek edertasuna eta aberastasuna badu, bere tutoreak harekin ezkondu nahi duela, baina ez diola eskubideak ematen dotea osatuz behar bezala. Baina umezurtz neskak aberastasunik eta edertasunik ez badute, uzten dituzte eta beste emakume batzuk bilatzen dituzte'. Esan zuen: 'Aberastasun gutxi zuelako eta ederra ez zelako gorrotatu zuten bezala eta utzi zuten, beraz, ez lukete harekin ezkondu behar interesa duenean, dote justua ordainduz eta bere eskubideak emanez bidezkoak izan ezean'.
Imam Bukhari : 2558
حَدَّثَنَا هَارُونُ بْنُ الْأَشْعَثِ حَدَّثَنَا أَبُو سَعِيدٍ مَوْلَى بَنِي هَاشِمٍ حَدَّثَنَا صَخْرُ بْنُ جُوَيْرِيَةَ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَاأَنَّ عُمَرَ تَصَدَّقَ بِمَالٍ لَهُ عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَكَانَ يُقَالُ لَهُ ثَمْغٌ وَكَانَ نَخْلًا فَقَالَ عُمَرُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي اسْتَفَدْتُ مَالًا وَهُوَ عِنْدِي نَفِيسٌ فَأَرَدْتُ أَنْ أَتَصَدَّقَ بِهِ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَصَدَّقْ بِأَصْلِهِ لَا يُبَاعُ وَلَا يُوهَبُ وَلَا يُورَثُ وَلَكِنْ يُنْفَقُ ثَمَرُهُ فَتَصَدَّقَ بِهِ عُمَرُ فَصَدَقَتُهُ تِلْكَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ وَفِي الرِّقَابِ وَالْمَسَاكِينِ وَالضَّيْفِ وَابْنِ السَّبِيلِ وَلِذِي الْقُرْبَى وَلَا جُنَاحَ عَلَى مَنْ وَلِيَهُ أَنْ يَأْكُلَ مِنْهُ بِالْمَعْرُوفِ أَوْ يُوكِلَ صَدِيقَهُ غَيْرَ مُتَمَوِّلٍ بِهِ
Esan digu [Harun bin Al Asy'ats]-ek [Abu Sa'id, Maula Bani Hashim]-ek [Shokhr bin Juwairiyah] [Nafi'-k] [Ibn 'Umar radliallahu 'anhuma]-ek esan digu 'Umar radliallahu 'anhu-k bere aberastasuna eman zuela Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam-en garaian, non bere jabetza Tsamagh deitzen zen, hau da, datila palmondo lorategia. 'Umarrek esan zuen: 'Alaren Mezularia, aberastasunaren zati bat jaso dut eta altxor hori da niretzat baliotsuena eta sadaqah gisa eman nahi dut'. Beraz, Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam-ek esan zuen: 'Shadaqah zuhaitzekin eta ez saldu, ez eman edo beste inori pasa, baina hartu fruituak, haiekin sadaqah egin ahal izateko'. Beraz, 'Umarrek karitatean eman zuen, ez saldu, ez oparitu eta ez oinordetzan jaso, baizik eta Alaren izenean eman zuen karitatean, esklaboak eta pobreak askatzeko, gonbidatuak hartzeko, pobreen seme-alabak eta senideak hartzeko. Eta ez dago bekaturik zaintzen duenarentzat modu egokian jateagatik eta bere lagunak elikatzeko, betiere metatzeko ez bada.
Imam Bukhari : 2559
حَدَّثَنَا عُبَيْدُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ عَنْ هِشَامٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا{ وَمَنْ كَانَ غَنِيًّا فَلْيَسْتَعْفِفْ وَمَنْ كَانَ فَقِيرًا فَلْيَأْكُلْ بِالْمَعْرُوفِ }قَالَتْ أُنْزِلَتْ فِي وَالِي الْيَتِيمِ أَنْ يُصِيبَ مِنْ مَالِهِ إِذَا كَانَ مُحْتَاجًا بِقَدْرِ مَالِهِ بِالْمَعْرُوفِ
Esan digu ['Ubaidullah bin Isma'ilek] [Abu Usamahk] [Hisyam]-engandik [bere aitagandik] ['Aisyah radliallahu 'anha]-tik esan digu Allah Subhanahu wa Ta'alaren hitzei buruz QS an-Nisaa' bertsoan; 6, hau da, -'Eta zaintzaileen artean gai denak, saihestu behar du umezurtz baten ondasunak jatea - eta pobrea denak, orduan, ondasunak jan ditzake dagokionaren arabera' -, esan zuen: 'Bertso hau umezurtz bat zaintzen duen eta gero umezurtz horren ondasunak hartu nahi dituen pertsona bati buruz agerian utzi zen, bere aberastasunaren arabera, modu arrazoizkoan eta egokian, behar izanez gero.
Imam Bukhari : 2560
حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ حَدَّثَنِي سُلَيْمَانُ بْنُ بِلَالٍ عَنْ ثَوْرِ بْنِ زَيْدٍ الْمَدَنِيِّ عَنْ أَبِي الْغَيْثِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ اجْتَنِبُوا السَّبْعَ الْمُوبِقَاتِ قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ وَمَا هُنَّ قَالَ الشِّرْكُ بِاللَّهِ وَالسِّحْرُ وَقَتْلُ النَّفْسِ الَّتِي حَرَّمَ اللَّهُ إِلَّا بِالْحَقِّ وَأَكْلُ الرِّبَا وَأَكْلُ مَالِ الْيَتِيمِ وَالتَّوَلِّي يَوْمَ الزَّحْفِ وَقَذْفُ الْمُحْصَنَاتِ الْمُؤْمِنَاتِ الْغَافِلَاتِ
Esan digu ['Abdul 'Aziz bin 'Abdullah-ek] esan zidala [Sulaiman bin Bilal-ek] [Tsaur bin Zaid Al Madaniy-rengandik] [Abu 'Al Ghoits-engandik] [Abu Hurairah radliallahu 'anhu]-rengandik esan zidala, sallallaahu 'alaihi wasallam-ek esan zuela: 'Urrun suntsitzen duten zazpi gauzetatik'. Lagunek galdetu zioten: 'Alaren Mezularia, zer da hori?' Esan zuen: 'Alarengana ihes egitea, sorginkeria, Ala-k debekatzen duen arima bat hiltzea eskubidez izan ezik, usura kontsumitzea, umezurtzen ondasunak kontsumitzea, gudu-zelaitik ihes egitea eta emakume sinestun puru bat adulterioaz salatzea'.