Imam Bukhari : 2221
حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ الْمُنْذِرِ حَدَّثَنَا أَنَسٌ عَنْ هِشَامٍ عَنْ وَهْبِ بْنِ كَيْسَانَ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا أَنَّهُ أَخْبَرَهُأَنَّ أَبَاهُ تُوُفِّيَ وَتَرَكَ عَلَيْهِ ثَلَاثِينَ وَسْقًا لِرَجُلٍ مِنْ الْيَهُودِ فَاسْتَنْظَرَهُ جَابِرٌ فَأَبَى أَنْ يُنْظِرَهُ فَكَلَّمَ جَابِرٌ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِيَشْفَعَ لَهُ إِلَيْهِ فَجَاءَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَكَلَّمَ الْيَهُودِيَّ لِيَأْخُذَ ثَمَرَ نَخْلِهِ بِالَّذِي لَهُ فَأَبَى فَدَخَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ النَّخْلَ فَمَشَى فِيهَا ثُمَّ قَالَ لِجَابِرٍ جُدَّ لَهُ فَأَوْفِ لَهُ الَّذِي لَهُ فَجَدَّهُ بَعْدَمَا رَجَعَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَوْفَاهُ ثَلَاثِينَ وَسْقًا وَفَضَلَتْ لَهُ سَبْعَةَ عَشَرَ وَسْقًا فَجَاءَ جَابِرٌ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِيُخْبِرَهُ بِالَّذِي كَانَ فَوَجَدَهُ يُصَلِّي الْعَصْرَ فَلَمَّا انْصَرَفَ أَخْبَرَهُ بِالْفَضْلِ فَقَالَ أَخْبِرْ ذَلِكَ ابْنَ الْخَطَّابِ فَذَهَبَ جَابِرٌ إِلَى عُمَرَ فَأَخْبَرَهُ فَقَالَ لَهُ عُمَرُ لَقَدْ عَلِمْتُ حِينَ مَشَى فِيهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَيُبَارَكَنَّ فِيهَا
[Ibrahim bin Al Mundzir]-ek esan digu [Anas]-ek [Hisyam]-engandik [Wahb bin Kaisan]-engandik [Jabir bin 'Abdullah radliallahu 'anhuma]-engandik esan digula bere aita hil zela eta hogeita hamar wasaq-eko zorra utzi ziela juduei. Gero, Jabirrek ordainketa atzeratzea eskatu zuen, baina juduek uko egin zioten. Orduan, Jabirrek Allahren Mezulariari, sallallaahu 'alaihi wasallam-i, esan zion pertsona horrekin arazoetan laguntzeko. Beraz, Profeta, sallallaahu 'alaihi wasallam, etorri eta juduarekin hitz egin zuen, Jabirren datila palmondo-lorategia onartzeko prest egon zedin bere aitaren zorraren ordain gisa, baina juduak ez zuen oraindik nahi izan. Orduan, Rasulullah, sallallaahu 'alaihi wasallam, Jabirren datila palmondoara joan zen, inguratu egin zuen eta Jabirri esan zion: Hartu serio zure zorra datila palmondo honen fruituarekin ordaintzeaz'. Beraz, Jabirrek markatu zuen Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam joan ondoren eta hogeita hamar wasaq-en zorra ordaindu zuen eta oraindik hamazazpi wasaq geratzen ziren. Orduan, Jabir Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam ikustera joan zen gertatutakoa kontatzeko, baina 'Asr otoitza egiten aurkitu zuen. Amaitutakoan, Jabirrek gainerako daten berri eman zion. Beraz, esan zuen: 'Kontatu hau 'Umar bin Al Khaththobi'. Beraz, Jabir 'Umarrengana joan eta jakinarazi zion, eta orduan 'Umarrek esan zuen: 'Egia esan, badakit noiz ibili zen datila palmondoaren inguruan bedeinkatzeko'.
Imam Bukhari : 2222
حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ ح و حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ قَالَ حَدَّثَنِي أَخِي عَنْ سُلَيْمَانَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ أَبِي عَتِيقٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عُرْوَةَ أَنَّ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا أَخْبَرَتْهُأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَدْعُو فِي الصَّلَاةِ وَيَقُولُ اللَّهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ مِنْ الْمَأْثَمِ وَالْمَغْرَمِ فَقَالَ لَهُ قَائِلٌ مَا أَكْثَرَ مَا تَسْتَعِيذُ يَا رَسُولَ اللَّهِ مِنْ الْمَغْرَمِ قَالَ إِنَّ الرَّجُلَ إِذَا غَرِمَ حَدَّثَ فَكَذَبَ وَوَعَدَ فَأَخْلَفَ
[Abu Al Yamanek] esan zigun [Syu'aibek] [Az Zuhriy]-tik. Eta baita ere kontatu da, esan zigun [Isma'ilek] esan zuela, esan zidala [nire anaiak] [Sulaimanek] [Muhammad bin Abi 'Atiq]-ek [Ibn Shihab]-ek ['Urwah]-tik] esan zidala ['Aisyah radliallahu 'anhak] jakinarazi ziola Ala-ren Mezulariak, sallallaahu 'alaihi wasallam-ek, otoitzean otoitz egin zuela: 'Allahumma innii a'uudzu bika minal ma'tsami wal maghram' -O Ala, zuregan bilatzen dut babesa bekatuak egiteatik eta zorrak ez edukitzetik-. Orduan norbaitek galdetu zion: 'Zergatik eskatzen duzu hainbeste babes zorretatik, Ala-ren Mezularia?' Hark erantzun zuen: 'Egia esan, zorretan dagoen pertsona batek, esaten duenean, gezurra esaten du normalean, eta promesa bat egiten duenean, askotan hausten du'.
Imam Bukhari : 2223
حَدَّثَنَا أَبُو الْوَلِيدِ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ عَدِيِّ بْنِ ثَابِتٍ عَنْ أَبِي حَازِمٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ تَرَكَ مَالًا فَلِوَرَثَتِهِ وَمَنْ تَرَكَ كَلًّا فَإِلَيْنَا
Esan digute [Abu Al Walid]-ek [Syu'bah] esan digula ['Adiy bin Thabit]-ek [Abu Hazim]-ek [Abu Hurairah radliallahu 'anhu]-ek sallallaahu 'alaihi wasallam profetak esan zuela: 'Hiltzen denak aberastasuna uzten du, eta bere aberastasuna bere oinordekoengana doa, eta familia pobre bat uzten duena gure menpeko bihurtuko da'.
Imam Bukhari : 2224
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا أَبُو عَامِرٍ حَدَّثَنَا فُلَيْحٌ عَنْ هِلَالِ بْنِ عَلِيٍّ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي عَمْرَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَا مِنْ مُؤْمِنٍ إِلَّا وَأَنَا أَوْلَى بِهِ فِي الدُّنْيَا وَالْآخِرَةِ اقْرَءُوا إِنْ شِئْتُمْ{ النَّبِيُّ أَوْلَى بِالْمُؤْمِنِينَ مِنْ أَنْفُسِهِمْ }فَأَيُّمَا مُؤْمِنٍ مَاتَ وَتَرَكَ مَالًا فَلْيَرِثْهُ عَصَبَتُهُ مَنْ كَانُوا وَمَنْ تَرَكَ دَيْنًا أَوْ ضَيَاعًا فَلْيَأْتِنِي فَأَنَا مَوْلَاهُ
Kontatu digute ['Abdullah bin Muhammdek] [Abu 'Amirek] [Fulaih] [Hilal bin 'Alik] ['Abdurrahman bin Abi 'Amrah]-ek [Abu Hurairah radliallahu 'anhu]-ek kontatu digula: shallallahu 'alaihi wasallam Profetak esan zuela: 'Ez dago sinestunek ni hobea naizenik haiek baino laguntzeko, bai mundu honetan bai hemendik aurrera. Errezitatu nahi baduzu: Annabiyyu awlaa bilmu'miniina min anfusihim - Profeta hobea da sinestunentzat baino. Beraz, sinestunetatik hiltzen denak eta aberastasuna uzten duenak, bere familiak heredatzen du, eta zorrak uzten dituenak edo zerbait galdu duenak, zatoz niregana, ni naizelako bere maula - bere babeslea'.
Imam Bukhari : 2225
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْأَعْلَى عَنْ مَعْمَرٍ عَنْ هَمَّامِ بْنِ مُنَبِّهٍ أَخِي وَهْبِ بْنِ مُنَبِّهٍ أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَقُولُقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَطْلُ الْغَنِيِّ ظُلْمٌ
[Musaddad]-ek ['Abdul A'laa] [Ma'marrek] [Hammam bin Munabbih-ek, bere anaia Wahb bin Munabbih-ek] esan digun bezala, [Abu Hurairah radliallahu 'anhu]-ri esanez entzun ziola: Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam-ek esan zuen: 'Aberatsen zorrak ordaintzea atzeratzea bidegabekeria da'.
Imam Bukhari : 2226
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ شُعْبَةَ عَنْ سَلَمَةَ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُأَتَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَجُلٌ يَتَقَاضَاهُ فَأَغْلَظَ لَهُ فَهَمَّ بِهِ أَصْحَابُهُ فَقَالَ دَعُوهُ فَإِنَّ لِصَاحِبِ الْحَقِّ مَقَالًا
[Musaddad]-ek [Yahya]-k [Syu'bah-etik] [Salamah-etik] [Abu Salamah-etik] [Abu Hurairah radliallahu 'anhu]-etik esan digu: Bazen gizon bat Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam-engana joan zena agindutakoa jasotzera. Beraz, bere lagunak haserretu egin ziren berarekin. Orduan, sallallaahu 'alaihi wasallam-ek esan zuen: "Utzi bakean, egiazkoak bere egia helarazteko leku bat izateko eskubidea baitu".
Imam Bukhari : 2227
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ يُونُسَ حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ قَالَ أَخْبَرَنِي أَبُو بَكْرِ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ عَمْرِو بْنِ حَزْمٍ أَنَّ عُمَرَ بْنَ عَبْدِ الْعَزِيزِ أَخْبَرَهُ أَنَّ أَبَا بَكْرِ بْنَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْحَارِثِ بْنِ هِشَامٍ أَخْبَرَهُ أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَقُولُقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَوْ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ أَدْرَكَ مَالَهُ بِعَيْنِهِ عِنْدَ رَجُلٍ أَوْ إِنْسَانٍ قَدْ أَفْلَسَ فَهُوَ أَحَقُّ بِهِ مِنْ غَيْرِهِ
Esan digu [Ahmad bin Yunus]-ek esan digu [Zuhair]-ek esan digu [Yahya bin Sa'idek] esan duela, esan didala [Abu Bakr bin Muhammad bin 'Amru bin Hazm]-ek ['Umar bin 'Abdul 'Azizek] esan diola [Abu Bakr bin 'Abdurrahman bin Al Harith bin Hisham]-ek esan diola entzun zuela [Abu Hurairah radliallahu 'anhu]-ek esaten, Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam-ek esan edo esan zuela; Entzun dut Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam-ek esaten: 'Norbaitengandik bere ondasunak jasotzen dituenak baina kaltetuta badago, pertsona horrek ondasun horren inguruko eskubide gehiago ditu beste edonork baino'.
Imam Bukhari : 2228
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ حَدَّثَنَا حُسَيْنٌ الْمُعَلِّمُ حَدَّثَنَا عَطَاءُ بْنُ أَبِي رَبَاحٍ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا قَالَأَعْتَقَ رَجُلٌ غُلَامًا لَهُ عَنْ دُبُرٍ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ يَشْتَرِيهِ مِنِّي فَاشْتَرَاهُ نُعَيْمُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ فَأَخَذَ ثَمَنَهُ فَدَفَعَهُ إِلَيْهِ
Esan digu [Musaddad]-ek [Yazid bin Zurai'-k] esan digu [Husain Al Mu'allim]-ek ['Atha' bin Abu Ribah]-ek [Jabir bin 'Abdullah radliallahu 'anhuma]-k esan zuela: Bazen gizon bat esklabo bat askatu zuena bere nagusia hil ondoren, eta Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam-ek esan zuen: 'Nork erosi nahi dit?' Beraz, Nu'aim bin 'Abdullah-ek erosi zuen esklaboa, gero erosketaren dirua hartu eta gero dirua gizonari eman zion'.
Imam Bukhari : 2229
حَدَّثَنَا مُوسَى حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ مُغِيرَةَ عَنْ عَامِرٍ عَنْ جَابِرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَأُصِيبَ عَبْدُ اللَّهِ وَتَرَكَ عِيَالًا وَدَيْنًا فَطَلَبْتُ إِلَى أَصْحَابِ الدَّيْنِ أَنْ يَضَعُوا بَعْضًا مِنْ دَيْنِهِ فَأَبَوْا فَأَتَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَاسْتَشْفَعْتُ بِهِ عَلَيْهِمْ فَأَبَوْا فَقَالَ صَنِّفْ تَمْرَكَ كُلَّ شَيْءٍ مِنْهُ عَلَى حِدَتِهِ عِذْقَ ابْنِ زَيْدٍ عَلَى حِدَةٍ وَاللِّينَ عَلَى حِدَةٍ وَالْعَجْوَةَ عَلَى حِدَةٍ ثُمَّ أَحْضِرْهُمْ حَتَّى آتِيَكَ فَفَعَلْتُ ثُمَّ جَاءَ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَعَدَ عَلَيْهِ وَكَالَ لِكُلِّ رَجُلٍ حَتَّى اسْتَوْفَى وَبَقِيَ التَّمْرُ كَمَا هُوَ كَأَنَّهُ لَمْ يُمَسَّ وَغَزَوْتُ مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى نَاضِحٍ لَنَا فَأَزْحَفَ الْجَمَلُ فَتَخَلَّفَ عَلَيَّ فَوَكَزَهُ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ خَلْفِهِ قَالَ بِعْنِيهِ وَلَكَ ظَهْرُهُ إِلَى الْمَدِينَةِ فَلَمَّا دَنَوْنَا اسْتَأْذَنْتُ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي حَدِيثُ عَهْدٍ بِعُرْسٍ قَالَ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَمَا تَزَوَّجْتَ بِكْرًا أَمْ ثَيِّبًا قُلْتُ ثَيِّبًا أُصِيبَ عَبْدُ اللَّهِ وَتَرَكَ جَوَارِيَ صِغَارًا فَتَزَوَّجْتُ ثَيِّبًا تُعَلِّمُهُنَّ وَتُؤَدِّبُهُنَّ ثُمَّ قَالَ ائْتِ أَهْلَكَ فَقَدِمْتُ فَأَخْبَرْتُ خَالِي بِبَيْعِ الْجَمَلِ فَلَامَنِي فَأَخْبَرْتُهُ بِإِعْيَاءِ الْجَمَلِ وَبِالَّذِي كَانَ مِنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَوَكْزِهِ إِيَّاهُ فَلَمَّا قَدِمَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ غَدَوْتُ إِلَيْهِ بِالْجَمَلِ فَأَعْطَانِي ثَمَنَ الْجَمَلِ وَالْجَمَلَ وَسَهْمِي مَعَ الْقَوْمِ
Esan zigun [Moisesek] esan zigun [Abu 'Awanah]-ek [Mughirah]-etik ['Amir]-etik [Jabir radliallahu 'anhu]-ek esan zuela: 'Abdullah hil zen eta familia bat utzi zuen mantentzeko eta zorrak egiteko. Beraz, zordunei eskatu nien zor batzuk barkatzeko, baina uko egin zioten. Gero, Profetarengana joan nintzen laguntza eske arintzeko, baina oraindik uko egin zioten. Beraz, esan zuen: 'Bereindu zure datilak zuhaitzetik datorren guztiarekin, Ibn Zaid mota zuhaitzetik dator, Al Lain mota zuhaitzetik dator eta al-Ajwa' mota zuhaitzetik dator, gero ekarri itzazu ni zuregana etorri arte'. Beraz, bere agindu guztiak bete nituen, gero, sallallaahu 'alaihi wasallam, etorri eta eseri zen eta zor guztiak ordaindu zituen kitatu arte eta datilak oraindik ere horrela geratu ziren, inoiz ukitu ez balira bezala. Gero, gudu batean borrokatu nintzen sallallaahu 'alaihi wasallam Profetarekin, eta nire gameluak moteldu egin ninduen, harik eta sallallaahu 'alaihi wasallam Profetak atzetik jo eta esan zidan arte: 'Saldu iezadazu gamelu hau eta Medinara joan zaitezke'. Iritsi nintzenean, baimena eskatu nion eta gero esan nion: 'Alaren Mezularia, ezkondu berri naiz'. Galdetu zidan: 'Neska batekin edo alargun batekin ezkondu zinen?' Nik erantzun nion: 'Alargun batekin, Abdullah - nire aita - hil egin delako eta seme-alaba txikiak utzi dituelako, beraz, alargun batekin ezkondu nintzen irakatsi eta hezi ditzan'. Orduan esan zidan: 'Ekarri zure familia niregana'. Beraz, etorri eta osabari gameluaren salmentaren eta nire adiskidetzearen berri eman nion -zorraren berri- eta baita nire gameluaren moteltasunaren eta sallallaahu 'alaihi wasallam Profetari gamelua jipoitu izanaren berri eman nion ere. Sallallaahu 'alaihi wasallam profeta etorri zenean, goizaldean berehala topatu nuen gamelu batekin, eta gamelua ordaintzeko dirua eman zidan, eta gamelua ere niri eman zidan, nire zatia jendearekin geratu zen bitartean.
Imam Bukhari : 2230
حَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ قَالَ سَمِعْتُ ابْنَ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا قَالَقَالَ رَجُلٌ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنِّي أُخْدَعُ فِي الْبُيُوعِ فَقَالَ إِذَا بَايَعْتَ فَقُلْ لَا خِلَابَةَ فَكَانَ الرَّجُلُ يَقُولُهُ
[Abu Nu'aim]-ek [Sufyan]-ek ['Abdullah bin Dinar]-ek esan zuela esan zuen, ['Abdullah bin 'Umar radliallahu 'anhuma]-ek esaten entzun nuen: Bazen gizon bat Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam-i esan ziona: 'Engainatu egin naute erosketan eta salmentan'. Beraz, esan zuen: 'Erosten eta saltzen ari bazara, esan ez dela -iruzurrik egon behar erosketan eta salmentan-'. Orduan, pertsonak esan zuen.
Imam Bukhari : 2231
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ الشَّعْبِيِّ عَنْ وَرَّادٍ مَوْلَى الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ قَالَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ اللَّهَ حَرَّمَ عَلَيْكُمْ عُقُوقَ الْأُمَّهَاتِ وَوَأْدَ الْبَنَاتِ وَمَنَعَ وَهَاتِ وَكَرِهَ لَكُمْ قِيلَ وَقَالَ وَكَثْرَةَ السُّؤَالِ وَإِضَاعَةَ الْمَالِ
Esan digu ['Uthmanek] esan digu [Jarirrek] [Mansur]-etik [Ash-Sya'biy]-tik [Warrad, maula Al Mughirah bin Syu'bah]-tik [Al Mughirah bin Syu'bah]-ek esan zuela; Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam-ek esan zuen: 'Egia esan, Alak debekatu dizue zuen amari desobeditzea, zuen alaba bizirik lurperatzea eta baita zuei gorrotoa izatea qiila wa qaola-gatik -entzuten duzuena esateagatik-, galdera gehiegi egiteagatik eta zuen aberastasuna xahutzeagatik'.
Imam Bukhari : 2232
حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ قَالَ أَخْبَرَنِي سَالِمُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا أَنَّهُسَمِعَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ كُلُّكُمْ رَاعٍ وَمَسْئُولٌ عَنْ رَعِيَّتِهِ فَالْإِمَامُ رَاعٍ وَهُوَ مَسْئُولٌ عَنْ رَعِيَّتِهِ وَالرَّجُلُ فِي أَهْلِهِ رَاعٍ وَهُوَ مَسْئُولٌ عَنْ رَعِيَّتِهِ وَالْمَرْأَةُ فِي بَيْتِ زَوْجِهَا رَاعِيَةٌ وَهِيَ مَسْئُولَةٌ عَنْ رَعِيَّتِهَا وَالْخَادِمُ فِي مَالِ سَيِّدِهِ رَاعٍ وَهُوَ مَسْئُولٌ عَنْ رَعِيَّتِهِ قَالَ فَسَمِعْتُ هَؤُلَاءِ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَحْسِبُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ وَالرَّجُلُ فِي مَالِ أَبِيهِ رَاعٍ وَهُوَ مَسْئُولٌ عَنْ رَعِيَّتِهِ فَكُلُّكُمْ رَاعٍ وَكُلُّكُمْ مَسْئُولٌ عَنْ رَعِيَّتِهِ
Esan digutenez, [Abu Al Yamanek] [Syu'aibek] esan digu, [Az Zuhriyk] esan du, eta [Salim bin 'Abdullahk] ['Abdullah bin 'Umar radliallahu 'anhuma]-k esan dit Ala-ren Mezulariak, shallallahu 'alaihi wasallam, esan zuela entzun zuen: 'Zuetako bakoitza liderra da, eta lider orori eskatuko zaio kontuak emateko gidatzen dituenengatik. Imama - estatu-burua - bere herriaren kontuak emateko eskatuko zaion liderra da. Senarra bere familian liderra da, eta bere familiaren kontuak emateko eskatuko zaio. Emaztea bere senarraren etxeko arazoetan liderra da, eta etxeko arazo horien kontuak emateko eskatuko zaio. Morroia bere nagusiaren ondasunen arazoetan liderra da, eta erantzukizun horien kontuak emateko eskatuko zaio'. Berak -'Abdullah bin 'Umar radliallahu 'anhuma- esan zuen: "Hori guztia entzun dut Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam-engandik eta susmoa dut Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam-ek ere esan zuela": "Eta gizona bere aitaren ondasunen buruzagia da eta horren erantzule izango da, eta zuetako bakoitza liderra da, eta buruzagi orori eskatuko zaio gidatzen dituenen erantzule izatea".
Imam Bukhari : 2233
حَدَّثَنَا أَبُو الْوَلِيدِ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ مَيْسَرَةَ أَخْبَرَنِي قَالَ سَمِعْتُ النَّزَّالَ بْنَ سَبْرَةَ قَالَ سَمِعْتُ عَبْدَ اللَّهِ يَقُولُسَمِعْتُ رَجُلًا قَرَأَ آيَةً سَمِعْتُ مِنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خِلَافَهَا فَأَخَذْتُ بِيَدِهِ فَأَتَيْتُ بِهِ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ كِلَاكُمَا مُحْسِنٌ قَالَ شُعْبَةُ أَظُنُّهُ قَالَ لَا تَخْتَلِفُوا فَإِنَّ مَنْ كَانَ قَبْلَكُمْ اخْتَلَفُوا فَهَلَكُوا
Esan digu [Abu Al Walid]-ek [Syu'bah] esan duela, ['Abdul Malik bin Maisarah]-ek esan dit nork esan duen, [An Nazzaal bin Sabrah] entzun dudala esaten, ['Abdullah] entzun dut esaten; norbaitek bertso bat irakurtzen entzun dut, sallallaahu 'alaihi wasallam Profetagandik entzun nuena ez zena. Beraz, pertsona hartu eta sallallaahu 'alaihi wasallam Profetarengana eraman nuen. Orduan, esan zuen: 'Biak irakurtzeko modua zuzena da'. Shu'bah-ek esan zuen: Uste dut esan zuela: 'Ez eztabaidatu, aurrekoek eztabaidatu egin baitzuten azkenean hil arte'.
Imam Bukhari : 2234
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ قَزَعَةَ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ وَعَبْدِ الرَّحْمَنِ الْأَعْرَجِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَاسْتَبَّ رَجُلَانِ رَجُلٌ مِنْ الْمُسْلِمِينَ وَرَجُلٌ مِنْ الْيَهُودِ قَالَ الْمُسْلِمُ وَالَّذِي اصْطَفَى مُحَمَّدًا عَلَى الْعَالَمِينَ فَقَالَ الْيَهُودِيُّ وَالَّذِي اصْطَفَى مُوسَى عَلَى الْعَالَمِينَ فَرَفَعَ الْمُسْلِمُ يَدَهُ عِنْدَ ذَلِكَ فَلَطَمَ وَجْهَ الْيَهُودِيِّ فَذَهَبَ الْيَهُودِيُّ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَخْبَرَهُ بِمَا كَانَ مِنْ أَمْرِهِ وَأَمْرِ الْمُسْلِمِ فَدَعَا النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْمُسْلِمَ فَسَأَلَهُ عَنْ ذَلِكَ فَأَخْبَرَهُ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا تُخَيِّرُونِي عَلَى مُوسَى فَإِنَّ النَّاسَ يَصْعَقُونَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ فَأَصْعَقُ مَعَهُمْ فَأَكُونُ أَوَّلَ مَنْ يُفِيقُ فَإِذَا مُوسَى بَاطِشٌ جَانِبَ الْعَرْشِ فَلَا أَدْرِي أَكَانَ فِيمَنْ صَعِقَ فَأَفَاقَ قَبْلِي أَوْ كَانَ مِمَّنْ اسْتَثْنَى اللَّهُ
[Yahya bin Qaza'ah-ek] esan zigun [Ibrahim bin Sa'ad-ek] [Ibn Shihab-ek] [Abu Salamah-ek] eta ['Abdurrahman Al A'raj-ek] [Abu Hurairah radliallahu 'anhu-ek] esan zuela: Bi gizon daude elkar iraintzen ari direnak, bat musulmana da eta bestea judua. Musulmanak esan zuen: 'Mundu guztientzat Mahoma aukeratu zuenaren izenean'. Eta juduak esan zuen: 'Moises mundu guztientzat aukeratu zuenaren izenean'. Berehala, musulmanak eskua altxatu eta juduari aurpegian jo zion. Beraz, judua Profetarengana joan zen eta beraren eta musulmanaren artean gertatutako gertakariaren berri eman zion. Orduan, Profetak, sallallaahu 'alaihi wasallam-ek, musulmana deitu eta gertakariaren berri galdetu zion, eta musulmanak kontatu zion. Beraz, sallallaahu 'alaihi wasallam profetak esan zuen: "Ez eman niri lehentasuna Musaren gainetik, geroago qiyamat egunean gizaki guztiak hiltzen dituztenean, ni ere haiekin batera hilko bainaiz eta berpiztuko naizen lehena izango bainaiz - bizitzara ekarria - baina une hartan Musa tronuaren alboan helduta ikusi nuen. Ez dakit baztertu eta gero nire aurrean altxatu zirenen artean zegoen, edo baztertu zirenen artean zegoen - baztertu ez zirenen artean-".
Imam Bukhari : 2235
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ يَحْيَى عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَبَيْنَمَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ جَالِسٌ جَاءَ يَهُودِيٌّ فَقَالَ يَا أَبَا الْقَاسِمِ ضَرَبَ وَجْهِي رَجُلٌ مِنْ أَصْحَابِكَ فَقَالَ مَنْ قَالَ رَجُلٌ مِنْ الْأَنْصَارِ قَالَ ادْعُوهُ فَقَالَ أَضَرَبْتَهُ قَالَ سَمِعْتُهُ بِالسُّوقِ يَحْلِفُ وَالَّذِي اصْطَفَى مُوسَى عَلَى الْبَشَرِ قُلْتُ أَيْ خَبِيثُ عَلَى مُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَخَذَتْنِي غَضْبَةٌ ضَرَبْتُ وَجْهَهُ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا تُخَيِّرُوا بَيْنَ الْأَنْبِيَاءِ فَإِنَّ النَّاسَ يَصْعَقُونَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ فَأَكُونُ أَوَّلَ مَنْ تَنْشَقُّ عَنْهُ الْأَرْضُ فَإِذَا أَنَا بِمُوسَى آخِذٌ بِقَائِمَةٍ مِنْ قَوَائِمِ الْعَرْشِ فَلَا أَدْرِي أَكَانَ فِيمَنْ صَعِقَ أَمْ حُوسِبَ بِصَعْقَةِ الْأُولَى
Esan digu [Musa bin Isma'il]-ek esan digu [Wuhaib]-ek esan digu ['Amru bin Yahya] [bere aitagandik] [Abu Sa'id Al Khudriy radliallahu 'anhu]-ek esan zuela: Profeta, sallallaahu 'alaihi wasallam, batzarrean eserita zegoen bat-batean judu bat etorri eta esan zuen: 'O Abu Al Qasim, zure lagun batek aurpegian jo nau'. Gero, Ansar-eko norbait aipatu zuen. Beraz, esan zuen: 'Deitu'. Gero galdetu zuen: 'Egia al da jo duzula?' Pertsonak esan zuen: 'Merkatuan entzun nuen zin egin zuela: 'Gizateria osoarentzat Moises aukeratu zuenaren izenean. Esaten dut: -Esan nahi al duzu- 'Muhammad gorroto dut shallallahu 'alaihi wasallam'. Beraz, nire haserrea gorenera iritsi zen eta aurpegian jo nuen'. Beraz, sallallaahu 'alaihi wasallam profetak esan zuen: "Ez konparatu - konparatu - Profeten artean, geroago gizateria guztia hiltzen dutenean qiyamat egunean, ni izango bainaiz lurretik berpiztuko den lehen pertsona, baina garai hartan Musa Aalaihissalam zegoen, Tronuaren zutabeetako bati helduta zegoena, eta ez dakit berpiztu zirenen artean zegoen - lehenengo - edo epaitu zirenen artean - eta horrela salbatu zirenen artean - astinaldi egunean. Lehenengoa?"
Imam Bukhari : 2236
حَدَّثَنَا مُوسَى حَدَّثَنَا هَمَّامٌ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُأَنَّ يَهُودِيًّا رَضَّ رَأْسَ جَارِيَةٍ بَيْنَ حَجَرَيْنِ قِيلَ مَنْ فَعَلَ هَذَا بِكِ أَفُلَانٌ أَفُلَانٌ حَتَّى سُمِّيَ الْيَهُودِيُّ فَأَوْمَأَتْ بِرَأْسِهَا فَأُخِذَ الْيَهُودِيُّ فَاعْتَرَفَ فَأَمَرَ بِهِ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَرُضَّ رَأْسُهُ بَيْنَ حَجَرَيْنِ
[Moisesek] [Hammam] kontatu zigun [Qatadah]-tik [Anas radi Allahu anhu]-tik judu batek esklabo baten burua bi harrirekin eusteko ohitura zuela isuri arte. Orduan galdetu zuten: Nork egin dizue hau, halako edo halako? Beraz, judu deitu zioten, baina burua astindu zuen. Orduan, beste judu bat ekarri zuten eta onartu egin zuen, eta Profetak (bakea eta Allahren bedeinkazioak berarengan izan daitezela) agindu zuen judu honen burua bi harrirekin eusteko isuri arte.
Imam Bukhari : 2237
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ مُسْلِمٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ دِينَارٍ قَالَ سَمِعْتُ ابْنَ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا قَالَكَانَ رَجُلٌ يُخْدَعُ فِي الْبَيْعِ فَقَالَ لَهُ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا بَايَعْتَ فَقُلْ لَا خِلَابَةَ فَكَانَ يَقُولُهُ
Esan zigun [Musa bin Isma'il]-ek esan zigun ['Abdul 'Aziz bin Muslim]-ek esan zigun ['Abdullah bin Dinar]-ek esan zuela, [Ibnu'Umar radliallahu 'anhuma] esaten entzun nuen: Bazen gizon bat erosketan eta salmentan engainatua izan zena, beraz, Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam-ek esan zion: 'Erosteko eta saltzeko ari bazara, esan ez dagoela -engainurik erosketan eta salmentan-'. Orduan pertsonak esan zuen.
Imam Bukhari : 2238
حَدَّثَنَا عَاصِمُ بْنُ عَلِيٍّ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي ذِئْبٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْمُنْكَدِرِ عَنْ جَابِرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُأَنَّ رَجُلًا أَعْتَقَ عَبْدًا لَهُ لَيْسَ لَهُ مَالٌ غَيْرُهُ فَرَدَّهُ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَابْتَاعَهُ مِنْهُ نُعَيْمُ بْنُ النَّحَّامِ
Esan digute ['Ashim bin 'Alik] [Ibn Abi Dza'bik] [Muhammad bin Al Munkadir-ek] [Jabir radliallahu 'anhuma]-ek esan digula norbaitek bere esklaboa askatu zuela esklaboaz gain beste ondasunik izan arren. Beraz, Profeta, sallallaahu 'alaihi wasallam, itzuli egin zion eta gero Nu'aim bin An-Nahham-ek erosi zion.
Imam Bukhari : 2239
حَدَّثَنَا مُحَمَّدٌ أَخْبَرَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ شَقِيقٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ حَلَفَ عَلَى يَمِينٍ وَهُوَ فِيهَا فَاجِرٌ لِيَقْتَطِعَ بِهَا مَالَ امْرِئٍ مُسْلِمٍ لَقِيَ اللَّهَ وَهُوَ عَلَيْهِ غَضْبَانُقَالَ فَقَالَ الْأَشْعَثُ فِيَّ وَاللَّهِ كَانَ ذَلِكَ كَانَ بَيْنِي وَبَيْنَ رَجُلٍ مِنْ الْيَهُودِ أَرْضٌ فَجَحَدَنِي فَقَدَّمْتُهُ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ لِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَلَكَ بَيِّنَةٌ قُلْتُ لَا قَالَ فَقَالَ لِلْيَهُودِيِّ احْلِفْ قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِذًا يَحْلِفَ وَيَذْهَبَ بِمَالِي فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى{ إِنَّ الَّذِينَ يَشْتَرُونَ بِعَهْدِ اللَّهِ وَأَيْمَانِهِمْ ثَمَنًا قَلِيلًا }إِلَى آخِرِ الْآيَةِ
Esan digutenez, [Muhammadek] [Abu Mu'awiyah] [Al A'masy-tik] [Syaqiq-etik] esan digu. ['Abdullah radliallahu 'anhu]-k esan zuen, Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam-ek esan zuen: 'Desobeditzen ez dion zina egiten duenak eta musulman baten ondasunak hartzeko asmoa duenak, egunen batean Ala-rekin topo egingo du, Ala haserre dagoen bitartean'. Abdullah-ek esan zuen, [Al Ash'ats-ek] esan zuen: 'Alaren izenean, bertso hau nire inguruan agertu zen, lehenago judu baten eta nire artean lur-gatazka bat izan bainuen eta garaitu egin ninduen. Orduan, honi buruz kexatu nintzen sallallaahu 'alaihi wasallam profetari. Beraz, Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam-ek esan zidan: 'Frogarik baduzu?' Nik erantzun nion: 'Ez'. Orduan, juduari esan zion: 'Zin egin'. Hark esan zuen, nik esan nuen: 'Alaren Mezularia, zin egin al zuen nire ondasunak hartzen zituen bitartean?' Beraz, Alaren hitza QS Alu 'Imran 77. bertsoan jaitsi zen, eta horrek esan nahi du -'Egia esan, Ala-rekin promesak eta zinak prezio txiki baten truke trukatzen dituztenak...' - bertsoaren amaierara arte.
Imam Bukhari : 2240
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ عُمَرَ أَخْبَرَنَا يُونُسُ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ كَعْبِ بْنِ مَالِكٍ عَنْ كَعْبٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُأَنَّهُ تَقَاضَى ابْنَ أَبِي حَدْرَدٍ دَيْنًا كَانَ لَهُ عَلَيْهِ فِي الْمَسْجِدِ فَارْتَفَعَتْ أَصْوَاتُهُمَا حَتَّى سَمِعَهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ فِي بَيْتِهِ فَخَرَجَ إِلَيْهِمَا حَتَّى كَشَفَ سِجْفَ حُجْرَتِهِ فَنَادَى يَا كَعْبُ قَالَ لَبَّيْكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ ضَعْ مِنْ دَيْنِكَ هَذَا فَأَوْمَأَ إِلَيْهِ أَيْ الشَّطْرَ قَالَ لَقَدْ فَعَلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ قُمْ فَاقْضِهِ
Esan digutenez, ['Abdullah bin Muhammad]-ek ['Uthman bin 'Umarrek] [Yunus]-ek [Az Zuhriy-tik] ['Abdullah bin Ka'ab bin Malik-etik] [Ka'ab radliallahu 'anhu]-ek] esan digu Ibn Abu Hadrad-engandik meskitan zor bat kobratu zuen, bien ahotsak altxatu ziren arte, eta azkenean Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam-ek entzun zuen. Une hartan, He sallallaahu 'alaihi wasallam etxean zegoen. Beraz, sallallaahu 'alaihi wasallam biengana atera zen, bere gelako gortinak ireki eta oihuka: "O Ka'ab!". Ka'ab bin Malik-ek erantzun zuen: "Bai, Rasulullah". Esan zuen: "Eskatu lehenik zure zorraren zati hau". Keinu egin zion, erdia esan nahi zuena. Hark -Ka'ab-ek- esan zuen: "Egin dut, Allahren Mezularia". Beraz, He sallallaahu 'alaihi wasallam-ek esan zion -Ibn Abu Hadrad-i-: "Orduan egin ezazu".