Imam Bukhari : 181
حَدَّثَنَا آدَمُ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ حَدَّثَنَا الْحَكَمُ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا جُحَيْفَةَ يَقُولُخَرَجَ عَلَيْنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِالْهَاجِرَةِ فَأُتِيَ بِوَضُوءٍ فَتَوَضَّأَ فَجَعَلَ النَّاسُ يَأْخُذُونَ مِنْ فَضْلِ وَضُوئِهِ فَيَتَمَسَّحُونَ بِهِ فَصَلَّى النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الظُّهْرَ رَكْعَتَيْنِ وَالْعَصْرَ رَكْعَتَيْنِ وَبَيْنَ يَدَيْهِ عَنَزَةٌوَقَالَ أَبُو مُوسَى دَعَا النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِقَدَحٍ فِيهِ مَاءٌ فَغَسَلَ يَدَيْهِ وَوَجْهَهُ فِيهِ وَمَجَّ فِيهِ ثُمَّ قَالَ لَهُمَا اشْرَبَا مِنْهُ وَأَفْرِغَا عَلَى وُجُوهِكُمَا وَنُحُورِكُمَا
Haali en [Aadama] wiyi, haali en [Syu'ba] wiyi, haali en [Al Hakam] wiyi, mi meeɗii nande [Abuu Juhaifah] ina wiya, 'Nelaaɗo Alla sallallaahu 'alaihi wasallam meeɗii yaltude e men e nder nguleeki hakkunde ñalawma. Ndeen o rokkaama ndiyam wullitaare haa o wullita, yimɓe ɓee ƴetta heddiiɓe e ndiyam wullitaare makko, ɓe njuppa ɗum. Ndeen Nelaaɗo (JKM) juulii rakaaji ɗiɗi juulde kikiiɗe e rakaaji ɗiɗi juulde asri tawi laana tokoosa ina waɗee yeeso makko. Abuu Muusaa wi'i: ''Annabi sallallaahu ''alaihi wasallam' ƴami ɓiɗngel ngel ndiyam, nden o looti juuɗe maako e yeeso maako nder maajum, nden o memi ndiyam man ngam barkiɗingo maako o wi'i ɓe ɗiɗo fuu -Abuu Muusaa e Bilal-: ''Njaree heen, ɓuuɓnon ɗum dow yeeso mon ɗiɗo fuu e wutte mon''.
Imam Bukhari : 182
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ بْنِ سَعْدٍ قَالَ حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ صَالِحٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ أَخْبَرَنِي مَحْمُودُ بْنُ الرَّبِيعِ قَالَوَهُوَ الَّذِي مَجَّ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي وَجْهِهِ وَهُوَ غُلَامٌ مِنْ بِئْرِهِمْوَقَالَ عُرْوَةُ عَنْ الْمِسْوَرِ وَغَيْرِهِ يُصَدِّقُ كُلُّ وَاحِدٍ مِنْهُمَا صَاحِبَهُ وَإِذَا تَوَضَّأَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَادُوا يَقْتَتِلُونَ عَلَى وَضُوئِهِ
Haali en ['Ali bin Abdullaah] wi'i, haali en [Ya'qub bin Ibrahiima bin Sa'd] wi'i, haali en [baaba am] diga [Salih] diga [Ibnu Shihab] wi'i, [Mahmud bin Ar Rabi'] habri yam, o wi'i: 'Ko kanko woni mo Allah ɗon bce dow maako (O) barkinaaɗo e yeeso makko nde o woni cukalel ummoraade e ɓunndu maɓɓe'. Kadi 'Urwah siftinii e Al Miswar, e Gaa gaa makko - gooto e maɓɓe fof ina tabitini koye mum -, nde Nelaaɗo sallallaahu 'alaihi wasallam waɗi wuddude, ɓe ɓadtiima haɓde e dow mbaydi ndi o huutortoo ngam wuddude'.
Imam Bukhari : 183
بَاب حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ يُونُسَ قَالَ حَدَّثَنَا حَاتِمُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ عَنْ الْجَعْدِ قَالَ سَمِعْتُ السَّائِبَ بْنَ يَزِيدَ يَقُولُذَهَبَتْ بِي خَالَتِي إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ ابْنَ أُخْتِي وَجِعٌ فَمَسَحَ رَأْسِي وَدَعَا لِي بِالْبَرَكَةِ ثُمَّ تَوَضَّأَ فَشَرِبْتُ مِنْ وَضُوئِهِ ثُمَّ قُمْتُ خَلْفَ ظَهْرِهِ فَنَظَرْتُ إِلَى خَاتَمِ النُّبُوَّةِ بَيْنَ كَتِفَيْهِ مِثْلَ زِرِّ الْحَجَلَةِ
Faandaare. Haalaama en ['Abdurrahmaan bin Yunus] wi'i, haalaama en [Hatim bin Isma'il] diga [Al Ja'd] wi'i, mi nani [No Sa'ib bin Yazid] wi'i, 'Neene am yahdi bee am haa Annabi sallallaahu 'alaihi wasallam, nden o wi'i: 'Yaa'. Nii woni Nelaaɗo (JKM) ɓuuccii hoore am, ñaagii barke ngam am. Ndeen o wullitii, mi yarii ndiyam heddiiɗam e wullitde makko, ndeen mi darii caggal makko haa mi yi’i maande annabaagal mawnde no eggudu colli nii e dow koyngal makko.'
Imam Bukhari : 184
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ قَالَ حَدَّثَنَا خَالِدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ يَحْيَى عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدٍأَنَّهُ أَفْرَغَ مِنْ الْإِنَاءِ عَلَى يَدَيْهِ فَغَسَلَهُمَا ثُمَّ غَسَلَ أَوْ مَضْمَضَ وَاسْتَنْشَقَ مِنْ كَفَّةٍ وَاحِدَةٍ فَفَعَلَ ذَلِكَ ثَلَاثًا فَغَسَلَ يَدَيْهِ إِلَى الْمِرْفَقَيْنِ مَرَّتَيْنِ مَرَّتَيْنِ وَمَسَحَ بِرَأْسِهِ مَا أَقْبَلَ وَمَا أَدْبَرَ وَغَسَلَ رِجْلَيْهِ إِلَى الْكَعْبَيْنِ ثُمَّ قَالَ هَكَذَا وُضُوءُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Haali en [Musaddad] wiyi, haali en [Khalid bin Abdullaah] haali en [Amru bin Yahya] ummoraade e [baaba mum] ummoraade e [Abdullaah bin Zaid], wonde o werlii ndiyam e nder dipper e nder junngo makko, caggal ɗuum o looti ɗum, walla o lootii hunduko makko e nder junngo makko. O waɗi ɗum laabi tati. Ndeen loot juuɗe makko haa e koyɗe laabi ɗiɗi. Ndeen ɓuuɓna hoore makko e juuɗe makko, ɓuuɓna ɗum - caggal hoore makko - caggal ɗuum warta ɗum laawol gootol, caggal ɗuum loota koyɗe makko haa e koyɗe. Caggal ɗuum o wiyi “ɗum woni wuddude Nelaaɗo Alla sallallaahu alayhi wasallam”.
Imam Bukhari : 185
حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ قَالَ حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ قَالَ حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ يَحْيَى عَنْ أَبِيهِ قَالَشَهِدْتُ عَمْرَو بْنَ أَبِي حَسَنٍ سَأَلَ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ زَيْدٍ عَنْ وُضُوءِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَدَعَا بِتَوْرٍ مِنْ مَاءٍ فَتَوَضَّأَ لَهُمْ فَكَفَأَ عَلَى يَدَيْهِ فَغَسَلَهُمَا ثَلَاثًا ثُمَّ أَدْخَلَ يَدَهُ فِي الْإِنَاءِ فَمَضْمَضَ وَاسْتَنْشَقَ وَاسْتَنْثَرَ ثَلَاثًا بِثَلَاثِ غَرَفَاتٍ مِنْ مَاءٍ ثُمَّ أَدْخَلَ يَدَهُ فِي الْإِنَاءِ فَغَسَلَ وَجْهَهُ ثَلَاثًا ثُمَّ أَدْخَلَ يَدَهُ فِي الْإِنَاءِ فَغَسَلَ يَدَيْهِ إِلَى الْمِرْفَقَيْنِ مَرَّتَيْنِ مَرَّتَيْنِ ثُمَّ أَدْخَلَ يَدَهُ فِي الْإِنَاءِ فَمَسَحَ بِرَأْسِهِ فَأَقْبَلَ بِيَدَيْهِ وَأَدْبَرَ بِهِمَا ثُمَّ أَدْخَلَ يَدَهُ فِي الْإِنَاءِ فَغَسَلَ رِجْلَيْهِو حَدَّثَنَا مُوسَى قَالَ حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ قَالَ مَسَحَ رَأْسَهُ مَرَّةً
Haali en [Suleymaan bin Harb] wiyi, haali en [Wuhhaib] ummoraade e [‘Amru bin Yahya] ummoraade e [baaba mum] wiyi; Mi meeɗii seedaade Amru bin Abuu Hasan ina naamnoo [Abdullaah bin Zaid] ko fayti e wuddude Nelaaɗo (JKM). Abdullaah noon naamndii ndeen feggere keewnde ndiyam, caggal ɗuum o holli ɓe no ɓe mbaɗata wuddude Annabi sallallaahu aleyhi wasallam. Ndeen o fuɗɗiima werlaade ndiyam e nder lowre ndee e nder paɗe juuɗe makko, o loota ɗe laabi tati. Ndeen o waɗta junngo makko e nder ɓuuɓri ndii, o ɓuuɓna hunuko makko, o waɗa ndiyam e nder hunuko makko o ɓuuɓna ɗum kadi e ɓuuɓri tati. Ndeen o waɗti juuɗe makko e nder lowre ndee, o looti yeeso makko laabi tati, o naatni juuɗe makko e nder lowre ndee, o looti juuɗe makko haa e koyɗe laabi ɗiɗi. Ndeen o watti juucfe makko e nder 6uu6ol ngol o 6uuccii hoore makko e juucfe makko, o fucfcfii yeeso haa caggal o artiri cfum kadi -to bannge yeeso-, o 6uuccii juucfe makko e nder 6uu6ol ngol o looti koycfe makko.' Kadi ɗum jokkondirii e men [Muusaa] wiyi, ɗum jokkondirii e men [Wuhaib] wiyi ‘o ɓuuɓtii hoore makko laawol gootol’.
Imam Bukhari : 186
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ قَالَ أَخْبَرَنَا مَالِكٌ عَنْ نَافِعٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ أَنَّهُ قَالَكَانَ الرِّجَالُ وَالنِّسَاءُ يَتَوَضَّئُونَ فِي زَمَانِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ جَمِيعًا
Ina haalee e men [Abdullaah bin Yuusuf] wiyi, ina haalana en [Malik] gila e [Nafi] gila e [Abdullaah bin Umar], wonde o wiyi “e jamaanu Nelaaɗo sallallaahu alayihi wasallam, worɓe e rewɓe fof ina ɗaɓɓa yo ɓe njannge wuddude”.
Imam Bukhari : 187
حَدَّثَنَا أَبُو الْوَلِيدِ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْمُنْكَدِرِ قَالَ سَمِعْتُ جَابِرًا يَقُولُجَاءَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَعُودُنِي وَأَنَا مَرِيضٌ لَا أَعْقِلُ فَتَوَضَّأَ وَصَبَّ عَلَيَّ مِنْ وَضُوئِهِ فَعَقَلْتُ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ لِمَنْ الْمِيرَاثُ إِنَّمَا يَرِثُنِي كَلَالَةٌ فَنَزَلَتْ آيَةُ الْفَرَائِضِ
Haalaama e men [Abuu Al Walid] wiyi, haalaama e men [Syu’baa] ummoraade e [Muhammadu bin Al Munkadir] wiyi, ‘Mi nanii [Jabir] ina wiya, ‘Nelaaɗo Alla sallallaahu ‘alaihi wasallam arii njillu am nde ñawndu-mi ko ɗum addani mi waasde faamde. Nelaaɗo sallallaahu 'alaihi wasallam ndeen waɗii wujjitde, werlii ndiyam heddiiɗam e wujjitgol makko haa mi arti e hakkille am. Miin noon naamndii-mi, “Eeh Nelaaɗo, hol ko woni ndonu nguu? Sabu mi ronndaani kalalah -jogaaki ɓiɓɓe-? ' ndeen aaye ko fayti e ndonu jippii'.
Imam Bukhari : 188
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُنِيرٍ سَمِعَ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ بَكْرٍ قَالَ حَدَّثَنَا حُمَيْدٌ عَنْ أَنَسٍ قَالَحَضَرَتْ الصَّلَاةُ فَقَامَ مَنْ كَانَ قَرِيبَ الدَّارِ إِلَى أَهْلِهِ وَبَقِيَ قَوْمٌ فَأُتِيَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِخْضَبٍ مِنْ حِجَارَةٍ فِيهِ مَاءٌ فَصَغُرَ الْمِخْضَبُ أَنْ يَبْسُطَ فِيهِ كَفَّهُ فَتَوَضَّأَ الْقَوْمُ كُلُّهُمْ قُلْنَا كَمْ كُنْتُمْ قَالَ ثَمَانِينَ وَزِيَادَةً
Haalaama en wonde [Abdullaah bin Munir] nanii [Abdullaah bin Bakr] ina wiya, haalaama en [Humaid] ummoraade e [Anas] wiyi “waktu juulde arii, sabu ɓeen ɓe cuuɗi mum en ngoni ɓadtiiɗi ina njaha galleeji mum en ngam wuddude, heddiiɓe ɓee ina ngondi e juulirde haa jooni. Ndeen paɗe tokoose peewnaaɗe e leɗɗe ndokkaa Nelaaɗo Alla. Kono tan, 6uu6ol ngol he6aani haa 6uu6ol junngo makko ina waawi, ko cfuum wacfi yim6e 6ee fof ina njuula - gila e koppi makko - kam6e fof.' Min naamndii ndeen, hol no foti e mon ngonnoo e oon sahaa? Anas jaabii, 'Ko ɓuri yimɓe capanɗe jeetati'.
Imam Bukhari : 189
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلَاءِ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ عَنْ بُرَيْدٍ عَنْ أَبِي بُرْدَةَ عَنْ أَبِي مُوسَىأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ دَعَا بِقَدَحٍ فِيهِ مَاءٌ فَغَسَلَ يَدَيْهِ وَوَجْهَهُ فِيهِ وَمَجَّ فِيهِ
Haalaama en [Muhammadu bin Al 'Ala`] wi'i, haalaama en [Abuu Usamah] diga [Buraid] diga [Abuu Burdah] diga [Abuu Muusaa], dow Annabi sallallaahu 'alaihi wasallam ƴami ɓingel ngel ndiyam, nden o looti ɓingel maako ngel walaa e yeeso ngam b'e.
Imam Bukhari : 190
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ يُونُسَ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ أَبِي سَلَمَةَ قَالَ حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ يَحْيَى عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدٍ قَالَأَتَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَخْرَجْنَا لَهُ مَاءً فِي تَوْرٍ مِنْ صُفْرٍ فَتَوَضَّأَ فَغَسَلَ وَجْهَهُ ثَلَاثًا وَيَدَيْهِ مَرَّتَيْنِ مَرَّتَيْنِ وَمَسَحَ بِرَأْسِهِ فَأَقْبَلَ بِهِ وَأَدْبَرَ وَغَسَلَ رِجْلَيْهِ
Haali en [Ahmadu bin Yunus] wiyi, haalani en [Abdul Aziz bin Abu Salama] wiyi, haalani en [Amru bin Yahya] ummoraade e [baaba mum] ummoraade e [Abdullaah bin Zaid] wiyi, 'Nelaaɗo Alla sallallaahu 'alaihi wasallam a feewnitii, ari. Oon ne waɗi wuddude; loot yeeso makko laabi tati, caggal ɗuum loot juuɗe makko laabi ɗiɗi, caggal ɗuum ɓuuɓna hoore makko fuɗɗoraade yeeso haa caggal, ɓuuɓna ɗum caggal yeeso. Ndeen loot koyɗe makko'.
Imam Bukhari : 191
حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ قَالَ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ قَالَ أَخْبَرَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ أَنَّ عَائِشَةَ قَالَتْلَمَّا ثَقُلَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَاشْتَدَّ بِهِ وَجَعُهُ اسْتَأْذَنَ أَزْوَاجَهُ فِي أَنْ يُمَرَّضَ فِي بَيْتِي فَأَذِنَّ لَهُ فَخَرَجَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَيْنَ رَجُلَيْنِ تَخُطُّ رِجْلَاهُ فِي الْأَرْضِ بَيْنَ عَبَّاسٍ وَرَجُلٍ آخَرَقَالَ عُبَيْدُ اللَّهِ فَأَخْبَرْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَبَّاسٍ فَقَالَ أَتَدْرِي مَنْ الرَّجُلُ الْآخَرُ قُلْتُ لَا قَالَ هُوَ عَلِيُّ بْنُ أَبِي طَالِبٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ وَكَانَتْ عَائِشَةُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا تُحَدِّثُ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ بَعْدَمَا دَخَلَ بَيْتَهُ وَاشْتَدَّ وَجَعُهُ هَرِيقُوا عَلَيَّ مِنْ سَبْعِ قِرَبٍ لَمْ تُحْلَلْ أَوْكِيَتُهُنَّ لَعَلِّي أَعْهَدُ إِلَى النَّاسِ وَأُجْلِسَ فِي مِخْضَبٍ لِحَفْصَةَ زَوْجِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ طَفِقْنَا نَصُبُّ عَلَيْهِ تِلْكَ حَتَّى طَفِقَ يُشِيرُ إِلَيْنَا أَنْ قَدْ فَعَلْتُنَّ ثُمَّ خَرَجَ إِلَى النَّاسِ
Haalaama e men [Abu Al Yaman] wiyi, ɗum haalaama e men [Syu'aib] gila e [Az Zuhri] wiyi, ɗum haalaama e am ['Ubaydullaah bin Abdullaah bin 'Utbah] wonde ['Aisyah] wiyi, 'Nde Nelaaɗo (Aisyah) wiyi, nde Nelaaɗo (Syu'aib) wi'i ko ɓuri ɗum, o wi'i ɗum ko ɓuri ɗum yo o safre e galle am, ndeen ɓe njaɓi ɗum. Ndeen Nelaaɗo (JKM) yaltii ina yaha ina wallita yimɓe ɗiɗo; 'Abbas e neɗɗo goɗɗo'. [Ubaydullaah] wiyi, “Miin ndeen mi haalani ɗum [Abdullaah bin Abbaas], ndeen o wiyi, “aɗa anndi ko gorko goɗɗo oo woni?” Mi jaabi, 'Alaa'. Oon ne wi’i oon neɗɗo ko Aali bin Abu Taalib? radiallah 'anhu'. [‘Aishah] hollitii wonde nde Nelaaɗo sallallaahu ‘alaihi wasallam woni e galle mum, rafi mum ina ɓeydoo bonde, o wiyi : “ɓuuɓnu am ndiyam e geribaaji jeeɗiɗi ɗi ɓuuɓnaaka tawo ɗii, mbele miɗo waawa rokkude yimɓe ɓee nelal”. Ndeen Nelaaɗo Alla jooɗiima ngam lootaade e ɓuuɓri jeyaandi e Hafshah, debbo Nelaaɗo Alla. Nii woni min ndokki mo ndiyam ɗoon e ɗoon haa o siftini wonde ina heddi. Caggal uum o yalti hawro e yim6e 6ee.
Imam Bukhari : 192
حَدَّثَنَا خَالِدُ بْنُ مَخْلَدٍ قَالَ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ بِلَالٍ قَالَ حَدَّثَنِي عَمْرُو بْنُ يَحْيَى عَنْ أَبِيهِ قَالَكَانَ عَمِّي يُكْثِرُ مِنْ الْوُضُوءِ قَالَ لِعَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدٍ أَخْبِرْنِيا كَيْفَ رَأَيْتَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَتَوَضَّأُ فَدَعَا بِتَوْرٍ مِنْ مَاءٍ فَكَفَأَ عَلَى يَدَيْهِ فَغَسَلَهُمَا ثَلَاثَ مِرَارٍ ثُمَّ أَدْخَلَ يَدَهُ فِي التَّوْرِ فَمَضْمَضَ وَاسْتَنْثَرَ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ مِنْ غَرْفَةٍ وَاحِدَةٍ ثُمَّ أَدْخَلَ يَدَهُ فَاغْتَرَفَ بِهَا فَغَسَلَ وَجْهَهُ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ ثُمَّ غَسَلَ يَدَيْهِ إِلَى الْمِرْفَقَيْنِ مَرَّتَيْنِ مَرَّتَيْنِ ثُمَّ أَخَذَ بِيَدِهِ مَاءً فَمَسَحَ رَأْسَهُ فَأَدْبَرَ بِهِ وَأَقْبَلَ ثُمَّ غَسَلَ رِجْلَيْهِ فَقَالَ هَكَذَا رَأَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَتَوَضَّأُ
Haalaama e men [Khalid bin Mukhallad] wiyi, haalaama e men [Suleymaan bin Bilal] wiyi, haalaama e am ['Amru bin Yahya] ummoraade e [baaba mum] wiyi 'Kaaw am ina ɓurti e waɗde wuddude, ndeen o wiyi ['Abdullaah bin Sawad on Sawad 'alaahi wasallam wuddugol. Abdullaah bin Zaid naamndii feggere heewnde ndiyam, caggal ɗuum o werlii nde e junngo makko, o looti nde laabi tati. Ndeen o waɗta junngo makko e nder lowre ndee, o garga, o itta ndiyam e hunuko makko laabi tati e ɓuuɓri junngo makko gooto. Ndeen o waɗti juuɗe makko e nder lowre ndee, o ƴetti ndiyam, o looti yeeso makko laabi tati. Ndeen loot juuɗe makko haa e koyɗe laabi ɗiɗi-ɗiɗi. Ndeen ƴetti ndiyam ɗam e junngo mum o ɓuuɓni hoore makko, o fawi junngo makko caggal hoore makko o artiri ɗum yeeso. Ndeen loota koyɗe makko. Caggal ɗuum o wiyi : « ko noon njiyru-mi Nelaaɗo (JKM) ina wullita.
Imam Bukhari : 193
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ قَالَ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ دَعَا بِإِنَاءٍ مِنْ مَاءٍ فَأُتِيَ بِقَدَحٍ رَحْرَاحٍ فِيهِ شَيْءٌ مِنْ مَاءٍ فَوَضَعَ أَصَابِعَهُ فِيهِ قَالَ أَنَسٌ فَجَعَلْتُ أَنْظُرُ إِلَى الْمَاءِ يَنْبُعُ مِنْ بَيْنِ أَصَابِعِهِ قَالَ أَنَسٌ فَحَزَرْتُ مَنْ تَوَضَّأَ مَا بَيْنَ السَّبْعِينَ إِلَى الثَّمَانِينَ
Haali en [Musaddad] wiyi, haali en [Hammad] ummoraade e [Tsabit] ummoraade e [Anas bin Malik], wonde Nelaaɗo (JKM) naamndiima paɗe keewɗe ndiyam ngam nawde ɗum en to yimɓe, ko ɗuum waɗi o rokkaama paɗe mawɗe, o waɗti junngo makko e nder paɗe ɗee'. Anas wi’i: ‘Mi annditii ndiyam ɗam ina yalta hakkunde koppi makko’. Anas jokki, 'Miɗo sikki yimɓe waɗooɓe wuddu e oon sahaa ina tolnoo e capanɗe jeeɗiɗi e capanɗe jeetati'.
Imam Bukhari : 194
حَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ قَالَ حَدَّثَنَا مِسْعَرٌ قَالَ حَدَّثَنِي ابْنُ جَبْرٍ قَالَ سَمِعْتُ أَنَسًا يَقُولُكَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَغْسِلُ أَوْ كَانَ يَغْتَسِلُ بِالصَّاعِ إِلَى خَمْسَةِ أَمْدَادٍ وَيَتَوَضَّأُ بِالْمُدِّ
Haalaama e men [Abuu Nu'aim] wiyi, haalaama en [Mis'ar] wiyi, haalaama kam [Ibnu Jabar] wiyi, 'Mi nanii [Anaas] ina wiya, 'Annabi sallallaahu 'alaihi wasallam lootii, walla lootii e sha' gooto haa muds joy, e waɗde ablution gooto.
Imam Bukhari : 195
حَدَّثَنَا أَصْبَغُ بْنُ الْفَرَجِ الْمِصْرِيُّ عَنْ ابْنِ وَهْبٍ قَالَ حَدَّثَنِي عَمْرُو بْنُ الْحَارِثِ حَدَّثَنِي أَبُو النَّضْرِ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ سَعْدِ بْنِ أَبِي وَقَّاصٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ مَسَحَ عَلَى الْخُفَّيْنِوَأَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ سَأَلَ عُمَرَ عَنْ ذَلِكَ فَقَالَ نَعَمْ إِذَا حَدَّثَكَ شَيْئًا سَعْدٌ عَنْ النَّبِيّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَلَا تَسْأَلْ عَنْهُ غَيْرَهُ وَقَالَ مُوسَى بْنُ عُقْبَةَ أَخْبَرَنِي أَبُو النَّضْرِ أَنَّ أَبَا سَلَمَةَ أَخْبَرَهُ أَنَّ سَعْدًا حَدَّثَهُ فَقَالَ عُمَرُ لِعَبْدِ اللَّهِ نَحْوَهُ
Haali en [Ashbagh bin Al Faraj Al Mishri] diga [Ibnu Wahhab] wi'i, wi'i kam ['Amru bin Al Haris] haalani yam [Abuu An Nadlr] diga [Abuu Salamah bin Abdurrahmaan] diga [Abdullaah bin Umar] diga [Sa'd bin A wasallam, wonde o wiftii paɗe makko'. [Abdullaah bin Umar] naamndii [Umar] ɗum, o jaabii, “Eey.” So Saad haalanii ma hadiis ummoraade e Nelaaɗo (JKM) ndeen woto naamndo goɗɗo. [Muusaa bin Uqbah] wiyi, o haalani kam [Abuu An Nadlr] wonde [Abuu Salaama] haalani mo, [Saad] haalani mo, kadi [Umar] siftinii ɗum [Abdullaah] hono noon’.
Imam Bukhari : 196
حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ خَالِدٍ الْحَرَّانِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ عَنْ سَعْدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ عَنْ نَافِعِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الْمُغِيرَةِ عَنْ أَبِيهِ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَعَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ خَرَجَ لِحَاجَتِهِ فَاتَّبَعَهُ الْمُغِيرَةُ بِإِدَاوَةٍ فِيهَا مَاءٌ فَصَبَّ عَلَيْهِ حِينَ فَرَغَ مِنْ حَاجَتِهِ فَتَوَضَّأَ وَمَسَحَ عَلَى الْخُفَّيْنِ
Haali en [Amru bin Khalid Al Harrani] wiyi, haalani en [Al Laits] gila e [Yahya bin Sa’id] gila e [Sa’d bin Ibraahiima] gila e [Nafi’ bin Jubair] gila e [Urwah bin Al Mughirah bin Syu’bah] gila e baaba mum, [Al Mughiullahlah bin Sa’id wonnoo ko] wonde o yalti ngam ɓuuɓde, ndeen Al Mughirah rewi e makko ina jogii feggere heewnde ndiyam. Caggal nde o ɓuuɓtii, Al Mughirah werlii e dow makko ndiyam haa o wullitii, o moofti paɗe makko.
Imam Bukhari : 197
حَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ قَالَ حَدَّثَنَا شَيْبَانُ عَنْ يَحْيَى عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ جَعْفَرِ بْنِ عَمْرِو بْنِ أُمَيَّةَ الضَّمْرِيِّ أَنَّ أَبَاهُ أَخْبَرَهُأَنَّهُ رَأَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَمْسَحُ عَلَى الْخُفَّيْنِوَتَابَعَهُ حَرْبُ بْنُ شَدَّادٍ وَأَبَانُ عَنْ يَحْيَى
Haa anndini en [Abuu Nu'aim] wi'i, anndini en [Shayban] diga [Yahya] diga [Abuu Salama] diga [Ja'far bin 'Amru bin Umayya Al Dlamri], dow [baaba maako] wi'i mo o meeɗi yi'ugo Annabi sallallaahu aleyhi wasallam ɗon wifa limce maako. Ndee hadiis semmbini ɗum ko [Harb bin Syaddad] e [Aban] ummoraade e [Yahya].
Imam Bukhari : 198
حَدَّثَنَا عَبْدَانُ قَالَ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ قَالَ أَخْبَرَنَا الْأَوْزَاعِيُّ عَنْ يَحْيَى عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ جَعْفَرِ بْنِ عَمْرِو بْنِ أُمَيَّةَ عَنْ أَبِيهِ قَالَرَأَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَمْسَحُ عَلَى عِمَامَتِهِ وَخُفَّيْهِوَتَابَعَهُ مَعْمَرٌ عَنْ يَحْيَى عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ عَمْرٍو قَالَ رَأَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Haali en [Abdan] wiyi, haali en [Abdullaah] wiyi, haali en [Al Auza'i] ummoraade e [Yahya] ummoraade e [Abuu Salama] ummoraade e [Ja'far bin Amru bin Umayyah] ummoraade e [baaba mum] o wiyi, 'mi yiyii Annabi sallallaahu 'alaahi mum turallah e wiping. Ndee hadiis semmbini ɗum ko [Ma’mar] ummoraade e [Yahya] ummoraade e [Abuu Salaama] ummoraade e [Amru] o wiyi “mi yiyii Nelaaɗo (JKM) .
Imam Bukhari : 199
حَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ قَالَ حَدَّثَنَا زَكَرِيَّاءُ عَنْ عَامِرٍ عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الْمُغِيرَةِ عَنْ أَبِيهِ قَالَكُنْتُ مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي سَفَرٍ فَأَهْوَيْتُ لِأَنْزِعَ خُفَّيْهِ فَقَالَ دَعْهُمَا فَإِنِّي أَدْخَلْتُهُمَا طَاهِرَتَيْنِ فَمَسَحَ عَلَيْهِمَا
Haalaama en [Abuu Nu'aim] wi'i, haalaama en [Zakariya] diga ['Amir] diga ['Urwah bin Al Mughirah bin Syu'ba] diga [baaba maako] o wi'i, 'Mi meeɗiino bee Annabi sallallaahu 'alaihi wasallam nder jahaale ngam mi off Ishoes maako o wi'i ɗiɗo dow, 'Le off maako o wi'i ɗiɗo dow, 'Le off maako o wi'i: am ɓoornii ɗe e ngonka laaɓka'. O wippi tan ko paɗe makko.
Imam Bukhari : 200
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ قَالَ أَخْبَرَنَا مَالِكٌ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبَّاسٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَكَلَ كَتِفَ شَاةٍ ثُمَّ صَلَّى وَلَمْ يَتَوَضَّأْ
Haalaama e men ['Abdullaah bin Yuusuf] wiyi, haalaama e men [Malik] gila e [Zaid bin Aslam] gila e [Atha bin Yasar] gila e [Abdullaah bin Abbas], wonde Nelaaɗo Alla (JKM) ñaamii e juulde ngaari, wonaa juulde ngaari.