Imam Ahmad : 19447
حَدَّثَنَا يُونُسُ حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ الْيَشْكُرِيُّ حَدَّثَنَا شَيْخٌ كَبِيرٌ مِنْ بَنِي عُقَيْلٍ يُقَالُ لَهُ عَبْدُ الْمَجِيدِ الْعُقَيْلِيُّ قَالَ انْطَلَقْنَا حُجَّاجًا لَيَالِيَ خَرَجَ يَزِيدُ بْنُ الْمُهَلَّبِ وَقَدْ ذُكِرَ لَنَا أَنَّ مَاءً بِالْعَالِيَةِ يُقَالُ لَهُ الزُّجَيْجُ فَلَمَّا قَضَيْنَا مَنَاسِكَنَا جِئْنَا حَتَّى أَتَيْنَا الزُّجَيْجَ فَأَنَخْنَا رَوَاحِلَنَا قَالَ فَانْطَلَقْنَا حَتَّى أَتَيْنَا عَلَى بِئْرٍ عَلَيْهِ أَشْيَاخٌ مُخَضَّبُونَ يَتَحَدَّثُونَ قَالَ قُلْنَا هَذَا الَّذِي صَحِبَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيْنَ بَيْتُهُ قَالُوا نَعَمْ صَحِبَهُ وَهَذَاكَ بَيْتُهُ فَانْطَلَقْنَا حَتَّى أَتَيْنَا الْبَيْتَ فَسَلَّمْنَا قَالَ فَأَذِنَ لَنَا فَإِذَا هُوَ شَيْخٌ كَبِيرٌ مُضْطَجِعٌ يُقَالُ لَهُ الْعَدَّاءُ بْنُ خَالِدٍ الْكِلَابِيُّ قُلْتُ أَنْتَ الَّذِي صَحِبْتَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ نَعَمْ وَلَوْلَا أَنَّهُ اللَّيْلُ لَأَقْرَأْتُكُمْ كِتَابَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَيَّ قَالَ فَمَنْ أَنْتُمْ قُلْنَا مِنْ أَهْلِ الْبَصْرَةِ قَالَ مَرْحَبًا بِكُمْ مَا فَعَلَ يَزِيدُ بْنُ الْمُهَلَّبِ قُلْنَا هُوَ هُنَاكَ يَدْعُو إِلَى كِتَابِ اللَّهِ تَبَارَكَ وَتَعَالَى وَإِلَى سُنَّةِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فِيمَا هُوَ مِنْ ذَاكَ فِيمَا هُوَ مِنْ ذَاكَ قَالَ قُلْتُ أَيًّا نَتَّبِعُ هَؤُلَاءِ أَوْ هَؤُلَاءِ يَعْنِي أَهْلَ الشَّامِ أَوْ يَزِيدَ قَالَ إِنْ تَقْعُدُوا تُفْلِحُوا وَتَرْشُدُوا إِنْ تَقْعُدُوا تُفْلِحُوا وَتَرْشُدُوا لَا أَعْلَمُهُ إِلَّا قَالَ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَوْمَ عَرَفَةَ وَهُوَ قَائِمٌ فِي الرِّكَابَيْنِ يُنَادِي بِأَعْلَى صَوْتِهِ يَا أَيُّهَا النَّاسُ أَيُّ يَوْمِكُمْ هَذَا قَالُوا اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ فَأَيُّ شَهْرٍ شَهْرُكُمْ هَذَا قَالُوا اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ فَأَيُّ بَلَدٍ بَلَدُكُمْ هَذَا قَالُوا اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ يَوْمُكُمْ يَوْمٌ حَرَامٌ وَشَهْرُكُمْ شَهْرٌ حَرَامٌ وَبَلَدُكُمْ بَلَدٌ حَرَامٌ قَالَ فَقَالَ أَلَا إِنَّ دِمَاءَكُمْ وَأَمْوَالَكُمْ عَلَيْكُمْ حَرَامٌ كَحُرْمَةِ يَوْمِكُمْ هَذَا فِي شَهْرِكُمْ هَذَا فِي بَلَدِكُمْ هَذَا إِلَى يَوْمِ تَلْقَوْنَ رَبَّكُمْ تَبَارَكَ وَتَعَالَى فَيَسْأَلُكُمْ عَنْ أَعْمَالِكُمْ قَالَ ثُمَّ رَفَعَ يَدَيْهِ إِلَى السَّمَاءِ فَقَالَ اللَّهُمَّ اشْهَدْ عَلَيْهِمْ اللَّهُمَّ اشْهَدْ عَلَيْهِمْ ذَكَرَ مِرَارًا فَلَا أَدْرِي كَمْ ذَكَرَهُ
Atubuulidde [Yunus], atubuulidde [Umar bin Ibrahim Al Yasykuri], atubuulidde ku musomesa omukulu okuva mu Bani ‘Uqail ayitibwa [Abdul Majid Al ‘Uqaili], yagamba; twasimbula okukola Hijja ekiro, awo Yazid bin Al Muhallab n’avaayo - twali twayogeddeko emabegako ensulo mu ‘Aliyah eyitibwa ‘Zujaij’ - bwe twamaliriza omukolo, twagenda e ‘Zujaij’, okutuusa lwe twatuuka okuwummula, nali ntambulako okutuusa lwe nasanga ensulo, kyazuuka nti waliwo abakadde abawerako awo abaali banyumya. twagamba nti; ‘Ono omuntu eyawerekera Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam, ennyumba ye eri ludda wa?, nebaddamu nti; ‘Yee, yali awerekedde Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam era eyo yali nnyumba ye. Nagenda nga njolekera ewuwe okutuusa lwe natuuka ku mulyango, twamulamusa. Oluvannyuma lw’okutuyita okuyingira, kyazuulibwa nti waliwo sheikh eyali agalamidde ku kitanda, atera okumanyibwa nga [Al ‘Adda` bin Khalid Al Kilabi], olwo ne mbuuza nti; ‘Ggwe oyo eyawerekera Omubaka wa Allah sallallaahu ‘alaihi wasallam?’. N’addamu nti; ‘Yee, singa si kiro, nandikusomedde hadith za Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam, mu butuufu ggwe ani?’. Twaddamu nti; 'Ffe tuva mu bantu b'e Basra'. Sheikh yagambye nti; 'Mwaniriziddwa, Yazid bin Muhallab akola ki?'. Naddamu nti; ‘Yayita ekitabo kya Allah Tabaraka wa Ta’ala ne sunnah ya Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam,’ Shaykh bwe yagamba; ‘Ekyo yakituusa ku kigero ki? Ekyo yakituusa ku kigero ki?'. Nagamba nti; 'Tubagoberere, tubagoberere, kwe kugamba abantu ba Sham oba Yazid'. Sheikh yagambye nti; 'Bw'okwatagana naye, olwo ojja kuba n'omukisa n'ofuna obulagirizi, bw'okwatagana naye, olwo ojja kuba n'omukisa n'ofuna obulagirizi,' -sitegeera okuggyako ng'addiŋŋana ebigambo bino emirundi esatu- -maseeka n'agenda mu maaso-; ‘Nnalaba Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam ng’abuulira ku lunaku lwa Arafah, yayimirira ku magulu abiri - ku ssanduuko ye - ng’aleekaana mu ddoboozi ery’omwanguka nti: ‘Abange abantu, luno lunaku ki?’. Ne baddamu nti; ‘Allah n’omubaka we be basinga okumanya’. Oluvannyuma yabuuza nti: ‘Guno mwezi ki?’. Ne baddamu nti; ‘Allah n’omubaka we bamanyi’. Yagamba nti: ‘Era eno nsi ki?’. Era ne baddamu nti; ‘Allah n’omubaka we bamanyi’. Yagamba nti: ‘Kati luno lunaku lwa haram yo, omwezi gwa haram gwo n’ettaka lyo erya haram, mazima omusaayi gwo, eby’obugagga byo, biba haram nga bweri haram ku lunaku lwo, mu mwezi gwo ne mu nsi yo, okutuusa lw’onoosisinkana Mukama wo Tabraka wa Ta’ala, olwo ajja kukubuuza ku bikolwa byo’. Oluvannyuma lw’ekyo n’ayimusa emikono gye ng’ayolekera eggulu n’agamba nti: ‘Ayi Allah, mujulire ku bo?, Ayi Allah, mujulire ku bo!’. Yakiddiŋŋana okutuusa lwe simanyi mirundi emeka gye yakiddiŋŋana.