Imam Bukhari : 6809

حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ حَدَّثَنِي مَالِكٌ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ أَبِي صَالِحٍ السَّمَّانِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الْخَيْلُ لِثَلَاثَةٍ لِرَجُلٍ أَجْرٌ وَلِرَجُلٍ سِتْرٌ وَعَلَى رَجُلٍ وِزْرٌ فَأَمَّا الَّذِي لَهُ أَجْرٌ فَرَجُلٌ رَبَطَهَا فِي سَبِيلِ اللَّهِ فَأَطَالَ لَهَا فِي مَرْجٍ أَوْ رَوْضَةٍ فَمَا أَصَابَتْ فِي طِيَلِهَا ذَلِكَ مِنْ الْمَرْجِ أَوْ الرَّوْضَةِ كَانَ لَهُ حَسَنَاتٍ وَلَوْ أَنَّهَا قَطَعَتْ طِيَلَهَا فَاسْتَنَّتْ شَرَفًا أَوْ شَرَفَيْنِ كَانَتْ آثَارُهَا وَأَرْوَاثُهَا حَسَنَاتٍ لَهُ وَلَوْ أَنَّهَا مَرَّتْ بِنَهَرٍ فَشَرِبَتْ مِنْهُ وَلَمْ يُرِدْ أَنْ يَسْقِيَ بِهِ كَانَ ذَلِكَ حَسَنَاتٍ لَهُ وَهِيَ لِذَلِكَ الرَّجُلِ أَجْرٌ وَرَجُلٌ رَبَطَهَا تَغَنِّيًا وَتَعَفُّفًا وَلَمْ يَنْسَ حَقَّ اللَّهِ فِي رِقَابِهَا وَلَا ظُهُورِهَا فَهِيَ لَهُ سِتْرٌ وَرَجُلٌ رَبَطَهَا فَخْرًا وَرِيَاءً فَهِيَ عَلَى ذَلِكَ وِزْرٌ وَسُئِلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ الْحُمُرِ قَالَ مَا أَنْزَلَ اللَّهُ عَلَيَّ فِيهَا إِلَّا هَذِهِ الْآيَةَ الْفَاذَّةَ الْجَامِعَةَ{ فَمَنْ يَعْمَلْ مِثْقَالَ ذَرَّةٍ خَيْرًا يَرَهُ وَمَنْ يَعْمَلْ مِثْقَالَ ذَرَّةٍ شَرًّا يَرَهُ }

[اسماعيل] اسان کي [مالڪ] [زيد بن اسلم] کان [ابو صالح عسمان] کان [ابو هريره] رضه کان بيان ڪيو آهي ته رسول الله صلي الله عليه وسلم فرمايو: 'گهوڙو ٽن ماڻهن لاءِ آهي: پهرين لاءِ اهو ثواب آڻيندو آهي، ٻئي لاءِ اهو بند آهي - هڪ حل -، ۽ ٽئين لاءِ اهو گناهه آڻيندو آهي. جيئن ته گهوڙو جيڪو ثواب آڻيندو آهي اهو اهو شخص آهي جيڪو پنهنجي گهوڙي کي الله جي رستي ۾ ڳنڍي ٿو، پوءِ هو پنهنجي گهوڙي کي وسيع گاهه يا باغ ۾ چرائي ٿو، پوءِ گهوڙو چراگاهه ۾ جيڪو ڪجهه کائي ٿو، ان کان سواءِ باغ هجي يا وسيع گاهه، ان لاءِ خير لکيو ويندو آهي، ۽ جيڪڏهن گهوڙو چراگاهه پار ڪري ٿو، پوءِ هڪ يا ٻه قدم کڻي ٿو، ته پوءِ ان جا نشان ۽ گوبر به ان لاءِ خير شمار ڪيا ويندا آهن، ۽ جيڪڏهن گهوڙو ڪنهن درياهه مان گذري ٿو ۽ ان مان پيئي ٿو، جيتوڻيڪ مالڪ ان کي پاڻي ڏيڻ جو ارادو نه ڪيو هو، ته اهو ان لاءِ خير شمار ڪيو ويندو آهي، اهو سڀ ڪجهه ان لاءِ ثواب ۾ شمار ڪيو ويندو آهي. ٻيو گهوڙو، اهو آهي جيڪو ان کي ڪمائي ڪمائڻ ۽ پنهنجي عزت برقرار رکڻ لاءِ ڳنڍي ٿو، جڏهن ته هو پنهنجي بندگي تي الله جو حق نه وساريندو آهي ۽ نه ته پنهنجي پٺي تي، پوءِ گهوڙو ان لاءِ حل آهي. ٽئين گهوڙي جي حوالي سان، ڪو ماڻهو ان کي صرف فخر ۽ نمائش لاءِ ڳنڍي ٿو، ته اهو ان لاءِ بوسا آهي. ۽ هڪ ڀيرو رسول الله صلي الله عليه وسلم کان گڏهن بابت پڇيو ويو. تنهن ڪري پاڻ صرف جواب ڏنو؛ 'الله مون تي هن مختصر آيت کان سواءِ ٻيو ڪجهه به نازل نه ڪيو آهي؛ 'جيڪو ذري برابر نيڪ عمل ڪندو، الله انهن کي ڏسندو، جڏهن ته جيڪو ذري جيترو نيڪ عمل ڪندو، هو ضرور انهن کي ڏسندو-' -سوال الزلزله؛ 7-8-.