Imam Bukhari : 6667

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ أَسْمَاءَ حَدَّثَنَا جُوَيْرِيَةُ عَنْ مَالِكٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ أَنَّ حُمَيْدَ بْنَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ أَخْبَرَهُ أَنَّ الْمِسْوَرَ بْنَ مَخْرَمَةَ أَخْبَرَهُأَنَّ الرَّهْطَ الَّذِينَ وَلَّاهُمْ عُمَرُ اجْتَمَعُوا فَتَشَاوَرُوا فَقَالَ لَهُمْ عَبْدُ الرَّحْمَنِ لَسْتُ بِالَّذِي أُنَافِسُكُمْ عَلَى هَذَا الْأَمْرِ وَلَكِنَّكُمْ إِنْ شِئْتُمْ اخْتَرْتُ لَكُمْ مِنْكُمْ فَجَعَلُوا ذَلِكَ إِلَى عَبْدِ الرَّحْمَنِ فَلَمَّا وَلَّوْا عَبْدَ الرَّحْمَنِ أَمْرَهُمْ فَمَالَ النَّاسُ عَلَى عَبْدِ الرَّحْمَنِ حَتَّى مَا أَرَى أَحَدًا مِنْ النَّاسِ يَتْبَعُ أُولَئِكَ الرَّهْطَ وَلَا يَطَأُ عَقِبَهُ وَمَالَ النَّاسُ عَلَى عَبْدِ الرَّحْمَنِ يُشَاوِرُونَهُ تِلْكَ اللَّيَالِي حَتَّى إِذَا كَانَتْ اللَّيْلَةُ الَّتِي أَصْبَحْنَا مِنْهَا فَبَايَعْنَا عُثْمَانَ قَالَ الْمِسْوَرُ طَرَقَنِي عَبْدُ الرَّحْمَنِ بَعْدَ هَجْعٍ مِنْ اللَّيْلِ فَضَرَبَ الْبَابَ حَتَّى اسْتَيْقَظْتُ فَقَالَ أَرَاكَ نَائِمًا فَوَاللَّهِ مَا اكْتَحَلْتُ هَذِهِ اللَّيْلَةَ بِكَبِيرِ نَوْمٍ انْطَلِقْ فَادْعُ الزُّبَيْرَ وَسَعْدًا فَدَعَوْتُهُمَا لَهُ فَشَاوَرَهُمَا ثُمَّ دَعَانِي فَقَالَ ادْعُ لِي عَلِيًّا فَدَعَوْتُهُ فَنَاجَاهُ حَتَّى ابْهَارَّ اللَّيْلُ ثُمَّ قَامَ عَلِيٌّ مِنْ عِنْدِهِ وَهُوَ عَلَى طَمَعٍ وَقَدْ كَانَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ يَخْشَى مِنْ عَلِيٍّ شَيْئًا ثُمَّ قَالَ ادْعُ لِي عُثْمَانَ فَدَعَوْتُهُ فَنَاجَاهُ حَتَّى فَرَّقَ بَيْنَهُمَا الْمُؤَذِّنُ بِالصُّبْحِ فَلَمَّا صَلَّى لِلنَّاسِ الصُّبْحَ وَاجْتَمَعَ أُولَئِكَ الرَّهْطُ عِنْدَ الْمِنْبَرِ فَأَرْسَلَ إِلَى مَنْ كَانَ حَاضِرًا مِنْ الْمُهَاجِرِينَ وَالْأَنْصَارِ وَأَرْسَلَ إِلَى أُمَرَاءِ الْأَجْنَادِ وَكَانُوا وَافَوْا تِلْكَ الْحَجَّةَ مَعَ عُمَرَ فَلَمَّا اجْتَمَعُوا تَشَهَّدَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ ثُمَّ قَالَ أَمَّا بَعْدُ يَا عَلِيُّ إِنِّي قَدْ نَظَرْتُ فِي أَمْرِ النَّاسِ فَلَمْ أَرَهُمْ يَعْدِلُونَ بِعُثْمَانَ فَلَا تَجْعَلَنَّ عَلَى نَفْسِكَ سَبِيلًا فَقَالَ أُبَايِعُكَ عَلَى سُنَّةِ اللَّهِ وَرَسُولِهِ وَالْخَلِيفَتَيْنِ مِنْ بَعْدِهِ فَبَايَعَهُ عَبْدُ الرَّحْمَنِ وَبَايَعَهُ النَّاسُ الْمُهَاجِرُونَ وَالْأَنْصَارُ وَأُمَرَاءُ الْأَجْنَادِ وَالْمُسْلِمُونَ

[Abdullah bin Muhammad bin Asma] bize [Juweýriýa] [Mälikden] [Az Zuhriden] bize [Humaýd bin Abdurrahman] oňa [Miswar bin Mahrama] habar berendigini, Omaryň tabşyrygy bilen ynanan käbir adamlar ýygnanyp maslahatlaşdylar. Abdurrahman olara: "Men bu meselede siziň bilen bäsleşmek niýetim ýok, ýöne isleseňiz, size öz araňyzdan bir ýolbaşçy saýlaryn" diýdi, şonuň üçin olar bu ygtyýary Abdurrahmana tabşyrdylar. Olar öz işlerini Abdurrahmana tabşyranlarynda we halk Abdurrahmana duýgudaşlyk bildirenlerinde, men hiç kimiň başga biriniň yzyna düşýändigini ýa-da Abdurrahmanyň syýasatyndan çykandygyny görmedim we ähli halk Abdurrahmana duýgudaşlyk bildirdiler, olar birnäçe gije ygtyýar barada maslahatlaşdylar, tä agşam düşenden soň, irden Osmana wepalylyk kasamyny berdik. - Miswar sözüni dowam etdi; - Abdurrahman gije giç bolandan soň meni kakdy, men oýanýança gapysyny kakdy we: "Siziň uklap ýatandygyňyzy gördümmi?" diýdi. "Wah, men şu gije gowy uklap bilmeýärin, haýyş edýärin, baryp Zubeýri we Sady çagyryň" diýip, men olaryň ikisini hem Abdurrahman bilen duşuşmaga çagyrdym. Soňra Abdurrahman ikisini söhbetdeşlige çagyrdy, soňra ol maňa ýene jaň edip: "Alyny çagyryň, meniň bilen duşuşmaga!" diýdi. Men derrew oňa jaň etdim we Abdurrahman ertirlik azançysy ýygnagy bölýänçä onuň bilen ýüzbe-ýüz duşuşyk geçirdi. Ol ertirlik namazyny okap bolandan we birnäçe ýolbaşçy minbarda ýygnanandan soň, Abdurrahman muhajirlerden we ansarlardan, şeýle hem şol wagt Omar bilen hajda bile bolan harby ýolbaşçylardan bir wekiliýet iberdi. Olar ýygnanandan soň, Abdurrahman şaýatlyk berip: "Amma ba'd. Eý, Aly, men adamlaryň meselelerine üns bilen seretdim we olaryň Usmandan ýüz öwürýändigini görmeýärin, şonuň üçin öz üçin bahana tapma" diýdi. Soňra Abdurrahman: "Men Onuň Resulynyň we ondan soň ölen iki halyfyň sünneti we sünneti esasynda size wepalylyk kasam edýärin" diýdi. Soňra Abdurrahman oňa wepalylyk kasamyny berdi, onuň yzyndan muhajirleriň we ansarlaryň dostlary, ýokary derejeli harby resmiler we umuman musulmanlar geldiler.