Imam Ahmad : 15283

حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ قَالَ قَالَ أَبِي كَمَا حَدَّثَنِي ابْنُ إِسْحَاقَ عَنْ يَعْقُوبَ بْنِ عُتْبَةَ عَنْ مُسْلِمِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ جُنْدُبٍ الْجُهَنِيِّ عَنْ جُنْدُبِ بْنِ مَكِيثٍ الْجُهَنِيِّ قَالَ بَعَثَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ غَالِبَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ الْكَلْبِيَّ كَلْبَ لَيْثٍ إِلَى بَنِي مُلَوَّحٍ بِالْكَدِيدِ وَأَمَرَهُ أَنْ يُغِيرَ عَلَيْهِمْ فَخَرَجَ فَكُنْتُ فِي سَرِيَّتِهِ فَمَضَيْنَا حَتَّى إِذَا كُنَّا بِقُدَيْدٍ لَقِينَا بِهِ الْحَارِثَ بْنَ مَالِكٍ وَهُوَ ابْنُ الْبَرْصَاءِ اللَّيْثِيُّ فَأَخَذْنَاهُ فَقَالَ إِنَّمَا جِئْتُ لِأُسْلِمَ فَقَالَ غَالِبُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ إِنْ كُنْتَ إِنَّمَا جِئْتَ مُسْلِمًا فَلَنْ يَضُرَّكَ رِبَاطُ يَوْمٍ وَلَيْلَةٍ وَإِنْ كُنْتَ عَلَى غَيْرِ ذَلِكَ اسْتَوْثَقْنَا مِنْكَ قَالَ فَأَوْثَقَهُ رِبَاطًا ثُمَّ خَلَّفَ عَلَيْهِ رَجُلًا أَسْوَدَ كَانَ مَعَنَا فَقَالَ امْكُثْ مَعَهُ حَتَّى نَمُرَّ عَلَيْكَ فَإِنْ نَازَعَكَ فَاجْتَزَّ رَأْسَهُ قَالَ ثُمَّ مَضَيْنَا حَتَّى أَتَيْنَا بَطْنَ الْكَدِيدِ فَنَزَلْنَا عُشَيْشِيَةً بَعْدَ الْعَصْرِ فَبَعَثَنِي أَصْحَابِي فِي رَبِيئَةٍ فَعَمَدْتُ إِلَى تَلٍّ يُطْلِعُنِي عَلَى الْحَاضِرِ فَانْبَطَحْتُ عَلَيْهِ وَذَلِكَ الْمَغْرِبَ فَخَرَجَ رَجُلٌ مِنْهُمْ فَنَظَرَ فَرَآنِي مُنْبَطِحًا عَلَى التَّلِّ فَقَالَ لِامْرَأَتِهِ وَاللَّهِ إِنِّي لَأَرَى عَلَى هَذَا التَّلِّ سَوَادًا مَا رَأَيْتُهُ أَوَّلَ النَّهَارِ فَانْظُرِي لَا تَكُونُ الْكِلَابُ اجْتَرَّتْ بَعْضَ أَوْعِيَتِكِ قَالَ فَنَظَرَتْ فَقَالَتْ لَا وَاللَّهِ مَا أَفْقِدُ شَيْئًا قَالَ فَنَاوِلِينِي قَوْسِي وَسَهْمَيْنِ مِنْ كِنَانَتِي قَالَ فَنَاوَلَتْهُ فَرَمَانِي بِسَهْمٍ فَوَضَعَهُ فِي جَنْبِي قَالَ فَنَزَعْتُهُ فَوَضَعْتُهُ وَلَمْ أَتَحَرَّكْ ثُمَّ رَمَانِي بِآخَرَ فَوَضَعَهُ فِي رَأْسِ مَنْكِبِي فَنَزَعْتُهُ فَوَضَعْتُهُ وَلَمْ أَتَحَرَّكْ فَقَالَ لِامْرَأَتِهِ وَاللَّهِ لَقَدْ خَالَطَهُ سَهْمَايَ وَلَوْ كَانَ دَابَّةً لَتَحَرَّكَ فَإِذَا أَصْبَحْتِ فَابْتَغِي سَهْمَيَّ فَخُذِيهِمَا لَا تَمْضُغُهُمَا عَلَيَّ الْكِلَابُ قَالَ وَأَمْهَلْنَاهُمْ حَتَّى رَاحَتْ رَائِحَتُهُمْ حَتَّى إِذَا احْتَلَبُوا وَعَطَنُوا أَوْ سَكَنُوا وَذَهَبَتْ عَتَمَةٌ مِنْ اللَّيْلِ شَنَنَّا عَلَيْهِمْ الْغَارَةَ فَقَتَلْنَا مَنْ قَتَلْنَا مِنْهُمْ وَاسْتَقْنَا النَّعَمَ فَتَوَجَّهْنَا قَافِلِينَ وَخَرَجَ صَرِيخُ الْقَوْمِ إِلَى قَوْمِهِمْ مُغَوِّثًا وَخَرَجْنَا سِرَاعًا حَتَّى نَمُرَّ بِالْحَارِثِ ابْنِ الْبَرْصَاءِ وَصَاحِبِهِ فَانْطَلَقْنَا بِهِ مَعَنَا وَأَتَانَا صَرِيخُ النَّاسِ فَجَاءَنَا مَا لَا قِبَلَ لَنَا بِهِ حَتَّى إِذَا لَمْ يَكُنْ بَيْنَنَا وَبَيْنَهُمْ إِلَّا بَطْنُ الْوَادِي أَقْبَلَ سَيْلٌ حَالَ بَيْنَنَا وَبَيْنَهُمْ بَعَثَهُ اللَّهُ تَعَالَى مِنْ حَيْثُ شَاءَ مَا رَأَيْنَا قَبْلَ ذَلِكَ مَطَرًا وَلَا حَالًا فَجَاءَ بِمَا لَا يَقْدِرُ أَحَدٌ أَنْ يَقُومَ عَلَيْهِ فَلَقَدْ رَأَيْنَاهُمْ وُقُوفًا يَنْظُرُونَ إِلَيْنَا مَا يَقْدِرُ أَحَدٌ مِنْهُمْ أَنْ يَتَقَدَّمَ وَنَحْنُ نُحَوِّزُهَا سِرَاعًا حَتَّى أَسْنَدْنَاهَا فِي الْمَشْلَلِ ثُمَّ حَدَرْنَاهَا عَنَّا فَأَعْجَزْنَا الْقَوْمَ بِمَا فِي أَيْدِينَا

ምሳና [ያዕቁብ] ተዛሚዱ ጸኒሑ እዩ ኢሉ፤ [ኣቦይ] ከምዚ ኢሉ፤ ከምቲ ዝተነግረኒ [ኢብን ኢሻቕ] ካብ [ያዕቁብ ቢን ዑትባህ] ካብ [ሙስሊም ቢን ዓብደላ ቢን ጁንዱብ ኣል ጁሃኒ] ካብ [ጁንዱብ ቢን ማኪትስ ኣል ጁሃኒ] ከምዚ ኢሉ፤ ረሱሉላህ ሰለላሁዓላይሂዋሳላም ነቲ 'ካልብ ላይትስ' ዝብል ሳጓ ዝተዋህቦ ጋሊብ ቢን ዓብደላ ኣል ካልቢ ናብቲ ኣብ ካዲድ ዝርከብ ባኒ ሙላውዋ ሰዲዱ ሃንደበት ከጥቅዕዎም ኣዘዞም። ንሱ ከደ፡ ኣነ ድማ ኣብ ሰራዊቱ ተሓዊሰ። ኣብ ቃዲድ ምስ በጻሕና፡ ምስ ኣል ሓሪት ቢን ማሊክ ንራኸብ፡ ወዲ ኣል ባርሻ' ኣል ላይትሲ እዩ ነይሩ፡ ምሩኽ ሒዝናዮ። ንሱ ድማ 'ናብ እስልምና ክቕየር እየ መጺአ' ኢሉ። ጋሊብ ቢን ዓብደላ ከምዚ ኢሉ፤ 'ኣስላማይ ኮይንካ እንተመጺእካ ለይትን መዓልትን ኣብ ሓለዋ ምህላውካ ጸገም የብሉን፣ ናብ እስልምና እንተዘይተቐይርካ ግን ካባኻ ናይ ተኣማንነት መብጽዓ ንሓትት'።-ጁንዱብ ቢን ማኪትስ ኣል ጁሃኒ- ከምዚ ኢሉ፤ ኣልሓሪት ቢን ማሊክ ምስ ሪባት - ዶብ ምሕላው - ተኣማንነት ቃል ኣትዩ፣ ጋሊብ ቢን ዓብደላ ኣልካልቢ ንሓደ ጸሊም ሰብኣይ ብድሕሪኡ ክኸውን ኣሕሊፉ ሂቡ። ጋሊብ ቢን ዓብደላ 'ምስኡ ጽናሕ፡ ክሳብ ንሓልፈካ፡ እንተ ጠሊሙካ፡ ሽዑ ርእሱ ቆሪጽካ ውሰዶ' ኢሉ መኺሩ። -ጁንዱብ ቢን ማኪትስ ኣል ጁሃኒ- ከምዚ ኢሉ፤ ኣብ ማእከል ከባቢ ቃዲድ ክሳብ እንበጽሕ ተበገስና፣ ድሕሪ ኣሻር ቁሩብ ደው ኢልና። ሽዑ ዓርከይ ስካውት ኰይኑ ስለ ዝሰደደኒ፡ ንዝመጸ ሰብ ክስልዮ ኣብ ልዑል ቦታ ደየብኩ። ገጸይ እውን ሸፊነዮ፣ ጸሓይ እትዓርበሉ ሰዓት እዩ ነይሩ። ሃንደበት ሓደ ሰብኣይ ኣብ መንጎኦም እናጠመተ ወጸ፣ ኣብቲ ምድረበዳ ገጸይ ንታሕቲ ክድቅስ ዝረኣየኒ ይመስል። ንበዓልቲ ቤቱ ድማ በላህ ኣብ ቆላ ጸሊም ነገር ርእየ፡ ሎሚ ድሕሪ ቀትሪ ኣይረኣኹዎን። ርኣዩ፡ ኣኽላባት ገለ ካብ መጓሰኻ ከይበልዑ’። -ጁንዱብ ቢን ማኪትስ ኣል ጁሃኒ- ከምዚ ኢሉ፤ -ሰበይቲ እቲ ሰብኣይ- ድሕሪኡ መጓሰኡ መርሚራ መርሚራ 'ኣይፋልን በላህ ዋላ ሓንቲ ኣይከሰርኩን' በለቶ። -እቲ ሰብኣይ- በለ፤ ፍላጻይን ካብቲ መንኮርኮር ክልተ ፍላጻታትን ሃበኒ። -ጁንዱብ ቢን ማኪትስ ኣል ጁሃኒ- ከምዚ ኢሉ፤ -እታ ሰበይቲ- ኣረኪባቶ፡ ድሕሪኡ ፍላጻ ተኲሳትለይ ኣብ ሕቝፈይ ወቒዓ። ኣነ ድማ ብፍጹም ከይተንቀሳቐስኩ ኣውጺአ ኣቐሚጠያ። ንኻልኣይ ግዜ ናብ መንኵበይ ገጹ ነታ ፍላጻ ደርበያ፣ ኣነ ድማ ብኡ ንብኡ ብዘይ ምንቅስቓስ ኣውጻእክዋ። እቲ ሰብኣይ ንበዓልቲ ቤቱ ‘በላህ ኣብቲ ኣቕሓ ክልተ ፍላጻ ደርቢየ ኣለኹ፡ ተመን እንተዝኸውን ብርግጽ ምተንቀሳቐሰ። ጽባሕ ንግሆ ክልተ ፍላጻታተይ ኣበይ ከምዘለዋ ፍለጥ እሞ እቶም ኣኽላባት ከይወስድወን ውሰደን’ ኢሉ መለሰሉ። -ጁንዱብ ቢን ማኪትስ ኣል ጁሃኒ- ከምዚ ኢሉ፤ እቶም ጓሶት ካብቲ ዝሰትዩሉ ዝነበሩ ቦታ ናብ ብርዖም ክምለሱ ምስ ጀመሩ፡ ጸሊቦም፡ እንስሳታቶም ኣብቲ መበቆላዊ ቦታኦም ኣቐሚጦም፡ ጸልማት ምስ ወረደ ድማ ቀስ ኢልና ኣጥቂዕና ንሓያሎ ህዝቦም ክንቀትል ክኢልና። ጥሪት ረኺብና፣ ድሕሪኡ ናብ ገዛና ኣምራሕና። ሃንደበት ንሓገዝ ዝጭድር ድምጺ ሰሚዕና፡ ብኡ ንብኡ ክንጎዪ ተጓየና፡ ክሳብ ኣል ሓሪት ቢን ባርሻ'ን ዓርኩን ሓሊፍና፡ ብሓንሳብ ከድና። እቲ ሓገዝ ዝሓተተ ሰብ ናባና መጸ፣ ሃንደበት ካብ ጎንና ዘይኮኑ ጉጅለ ሰባት መጸ። ክሳብ እቲ ኣብ መንጎናን ኣብ መንጎኦምን ዝነበረ ርሕቀት - ጸላኢ - ብማእከል ጎቦ ንዓይኒ ማይ ዝጥምት መስመር ጥራይ ክሳብ ዝፈላለ፡ ኣላህ ታዓላ ብፍቓዱ ቅድሚ ሕጂ ርእየዮ ዘይፈልጥ ማይ ዝናብ፡ ከምዚ ዝኣመሰለ ብርቱዕ ዝናብን ጸሊም ጭቃን ኣውረደ። እቲ ብርቱዕ ዝናብን ጭቃን ዝኾነ ሰብ ክቃወሞ ዘይክእል ነገር ኣስዓበ። ንሳቶም - ጸላኢ - ደው ኢሎም ናባና ክጥምቱ ርኢናዮም፡ ዋላ ሓደ ካብኣቶም ግን ንቕድሚት ክስጉም ኣይከኣለን። ብኡ ንብኡ ነተን ዝተዘምታ ኣግማል ኣኪብናየን፣ ኣብቲ ፏፏቴ ዝነበረ ከባቢ ንጐድኒ ኣቐሚጥናየን፣ ድሕሪኡ ካባና ኣንከባሊልናየን፣ ነቲ ዝወሰድናዮ ነገራት ክሕዝዎ ስለዘይከኣሉ።