Imom Ahmad : 15237

حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ قَالَ حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ ابْنِ إِسْحَاقَ قَالَ فَحَدَّثَنِي مَعْبَدُ بْنُ كَعْبِ بْنِ مَالِكِ بْنِ أَبِي كَعْبِ بْنِ الْقَيْنِ أَخُو بَنِي سَلِمَةَ أَنَّ أَخَاهُ عُبَيْدَ اللَّهِ بْنَ كَعْبٍ وَكَانَ مِنْ أَعْلَمِ الْأَنْصَارِ حَدَّثَهُ أَنَّ أَبَاهُ كَعْبَ بْنَ مَالِكٍ وَكَانَ كَعْبٌ مِمَّنْ شَهِدَ الْعَقَبَةَ وَبَايَعَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِهَا قَالَ خَرَجْنَا فِي حُجَّاجِ قَوْمِنَا مِنْ الْمُشْرِكِينَ وَقَدْ صَلَّيْنَا وَفَقِهْنَا وَمَعَنَا الْبَرَاءُ بْنُ مَعْرُورٍ كَبِيرُنَا وَسَيِّدُنَا فَلَمَّا تَوَجَّهْنَا لِسَفَرِنَا وَخَرَجْنَا مِنْ الْمَدِينَةِ قَالَ الْبَرَاءُ لَنَا يَا هَؤُلَاءِ إِنِّي قَدْ رَأَيْتُ وَاللَّهِ رَأْيًا وَإِنِّي وَاللَّهِ مَا أَدْرِي تُوَافِقُونِي عَلَيْهِ أَمْ لَا قَالَ قُلْنَا لَهُ وَمَا ذَاكَ قَالَ قَدْ رَأَيْتُ أَنْ لَا أَدَعَ هَذِهِ الْبَنِيَّةِ مِنِّي بِظَهْرٍ يَعْنِي الْكَعْبَةَ وَأَنْ أُصَلِّيَ إِلَيْهَا قَالَ فَقُلْنَا وَاللَّهِ مَا بَلَغَنَا أَنَّ نَبِيَّنَا يُصَلِّي إِلَّا إِلَى الشَّامِ وَمَا نُرِيدُ أَنْ نُخَالِفَهُ فَقَالَ إِنِّي أُصَلِّي إِلَيْهَا قَالَ فَقُلْنَا لَهُ لَكِنَّا لَا نَفْعَلُ فَكُنَّا إِذَا حَضَرَتْ الصَّلَاةُ صَلَّيْنَا إِلَى الشَّامِ وَصَلَّى إِلَى الْكَعْبَةِ حَتَّى قَدِمْنَا مَكَّةَ قَالَ أَخِي وَقَدْ كُنَّا عِبْنَا عَلَيْهِ مَا صَنَعَ وَأَبَى إِلَّا الْإِقَامَةَ عَلَيْهِ فَلَمَّا قَدِمْنَا مَكَّةَ قَالَ يَا ابْنَ أَخِي انْطَلِقْ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَاسْأَلْهُ عَمَّا صَنَعْتُ فِي سَفَرِي هَذَا فَإِنَّهُ وَاللَّهِ قَدْ وَقَعَ فِي نَفْسِي مِنْهُ شَيْءٌ لَمَّا رَأَيْتُ مِنْ خِلَافِكُمْ إِيَّايَ فِيهِ قَالَ فَخَرَجْنَا نَسْأَلُ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَكُنَّا لَا نَعْرِفُهُ لَمْ نَرَهُ قَبْلَ ذَلِكَ فَلَقِيَنَا رَجُلٌ مِنْ أَهْلِ مَكَّةَ فَسَأَلْنَاهُ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ هَلْ تَعْرِفَانِهِ قَالَ قُلْنَا لَا قَالَ فَهَلْ تَعْرِفَانِ الْعَبَّاسَ بْنَ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ عَمَّهُ قُلْنَا نَعَمْ قَالَ وَكُنَّا نَعْرِفُ الْعَبَّاسَ كَانَ لَا يَزَالُ يَقْدَمُ عَلَيْنَا تَاجِرًا قَالَ فَإِذَا دَخَلْتُمَا الْمَسْجِدَ فَهُوَ الرَّجُلُ الْجَالِسُ مَعَ الْعَبَّاسِ قَالَ فَدَخَلْنَا الْمَسْجِدَ فَإِذَا الْعَبَّاسُ جَالِسٌ وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَعَهُ جَالِسٌ فَسَلَّمْنَا ثُمَّ جَلَسْنَا إِلَيْهِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِلْعَبَّاسِ هَلْ تَعْرِفُ هَذَيْنِ الرَّجُلَيْنِ يَا أَبَا الْفَضْلِ قَالَ نَعَمْ هَذَا الْبَرَاءُ بْنُ مَعْرُورٍ سَيِّدُ قَوْمِهِ وَهَذَا كَعْبُ بْنُ مَالِكٍ قَالَ فَوَاللَّهِ مَا أَنْسَى قَوْلَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الشَّاعِرُ قَالَ نَعَمْ قَالَ فَقَالَ الْبَرَاءُ بْنُ مَعْرُورٍ يَا نَبِيَّ اللَّهِ إِنِّي خَرَجْتُ فِي سَفَرِي هَذَا وَهَدَانِي اللَّهُ لِلْإِسْلَامِ فَرَأَيْتُ أَنْ لَا أَجْعَلَ هَذِهِ الْبَنِيَّةَ مِنِّي بِظَهْرٍ فَصَلَّيْتُ إِلَيْهَا وَقَدْ خَالَفَنِي أَصْحَابِي فِي ذَلِكَ حَتَّى وَقَعَ فِي نَفْسِي مِنْ ذَلِكَ شَيْءٌ فَمَاذَا تَرَى يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ لَقَدْ كُنْتَ عَلَى قِبْلَةٍ لَوْ صَبَرْتَ عَلَيْهَا قَالَ فَرَجَعَ الْبَرَاءُ إِلَى قِبْلَةِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَصَلَّى مَعَنَا إِلَى الشَّامِ قَالَ وَأَهْلُهُ يَزْعُمُونَ أَنَّهُ صَلَّى إِلَى الْكَعْبَةِ حَتَّى مَاتَ وَلَيْسَ ذَلِكَ كَمَا قَالُوا نَحْنُ أَعْلَمُ بِهِ مِنْهُمْ قَالَ وَخَرَجْنَا إِلَى الْحَجِّ فَوَاعَدْنَا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْعَقَبَةَ مِنْ أَوْسَطِ أَيَّامِ التَّشْرِيقِ فَلَمَّا فَرَغْنَا مِنْ الْحَجِّ وَكَانَتْ اللَّيْلَةُ الَّتِي وَعَدْنَا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَعَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَمْرِو بْنِ حَرَامٍ أَبُو جَابِرٍ سَيِّدٌ مِنْ سَادَتِنَا وَكُنَّا نَكْتُمُ مَنْ مَعَنَا مِنْ قَوْمِنَا مِنْ الْمُشْرِكِينَ أَمْرَنَا فَكَلَّمْنَاهُ وَقُلْنَا لَهُ يَا أَبَا جَابِرٍ إِنَّكَ سَيِّدٌ مِنْ سَادَتِنَا وَشَرِيفٌ مِنْ أَشْرَافِنَا وَإِنَّا نَرْغَبُ بِكَ عَمَّا أَنْتَ فِيهِ أَنْ تَكُونَ حَطَبًا لِلنَّارِ غَدًا ثُمَّ دَعَوْتُهُ إِلَى الْإِسْلَامِ وَأَخْبَرْتُهُ بِمِيعَادِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَسْلَمَ وَشَهِدَ مَعَنَا الْعَقَبَةَ وَكَانَ نَقِيبًا قَالَ فَنِمْنَا تِلْكَ اللَّيْلَةَ مَعَ قَوْمِنَا فِي رِحَالِنَا حَتَّى إِذَا مَضَى ثُلُثُ اللَّيْلِ خَرَجْنَا مِنْ رِحَالِنَا لِمِيعَادِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَتَسَلَّلُ مُسْتَخْفِينَ تَسَلُّلَ الْقَطَا حَتَّى اجْتَمَعْنَا فِي الشِّعْبِ عِنْدَ الْعَقَبَةِ وَنَحْنُ سَبْعُونَ رَجُلًا وَمَعَنَا امْرَأَتَانِ مِنْ نِسَائِهِمْ نَسِيبَةُ بِنْتُ كَعْبٍ أُمُّ عُمَارَةَ إِحْدَى نِسَاءِ بَنِي مَازِنِ بْنِ النَّجَّارِ وَأَسْمَاءُ بِنْتُ عَمْرِو بْنِ عَدِيِّ بْنِ ثَابِتٍ إِحْدَى نِسَاءِ بَنِي سَلِمَةَ وَهِيَ أُمُّ مَنِيعٍ قَالَ فَاجْتَمَعْنَا بِالشِّعْبِ نَنْتَظِرُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى جَاءَنَا وَمَعَهُ يَوْمَئِذٍ عَمُّهُ الْعَبَّاسُ بْنُ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ وَهُوَ يَوْمَئِذٍ عَلَى دِينِ قَوْمِهِ إِلَّا أَنَّهُ أَحَبَّ أَنْ يَحْضُرَ أَمْرَ ابْنِ أَخِيهِ وَيَتَوَثَّقُ لَهُ فَلَمَّا جَلَسْنَا كَانَ الْعَبَّاسُ بْنُ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ أَوَّلَ مُتَكَلِّمٍ فَقَالَ يَا مَعْشَرَ الْخَزْرَجِ قَالَ وَكَانَتْ الْعَرَبُ مِمَّا يُسَمُّونَ هَذَا الْحَيَّ مِنْ الْأَنْصَارِ الْخَزْرَجَ أَوْسَهَا وَخَزْرَجَهَا إِنَّ مُحَمَّدًا مِنَّا حَيْثُ قَدْ عَلِمْتُمْ وَقَدْ مَنَعْنَاهُ مِنْ قَوْمِنَا مِمَّنْ هُوَ عَلَى مِثْلِ رَأْيِنَا فِيهِ وَهُوَ فِي عِزٍّ مِنْ قَوْمِهِ وَمَنَعَةٍ فِي بَلَدِهِ قَالَ فَقُلْنَا قَدْ سَمِعْنَا مَا قُلْتَ فَتَكَلَّمْ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَخُذْ لِنَفْسِكَ وَلِرَبِّكَ مَا أَحْبَبْتَ قَالَ فَتَكَلَّمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَتَلَا وَدَعَا إِلَى اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ وَرَغَّبَ فِي الْإِسْلَامِ قَالَ أُبَايِعُكُمْ عَلَى أَنْ تَمْنَعُونِي مِمَّا تَمْنَعُونَ مِنْهُ نِسَاءَكُمْ وَأَبْنَاءَكُمْ قَالَ فَأَخَذَ الْبَرَاءُ بْنُ مَعْرُورٍ بِيَدِهِ ثُمَّ قَالَ نَعَمْ وَالَّذِي بَعَثَكَ بِالْحَقِّ لَنَمْنَعَنَّكَ مِمَّا نَمْنَعُ مِنْهُ أُزُرَنَا فَبَايِعْنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَنَحْنُ أَهْلُ الْحُرُوبِ وَأَهْلُ الْحَلْقَةِ وَرِثْنَاهَا كَابِرًا عَنْ كَابِرٍ قَالَ فَاعْتَرَضَ الْقَوْلَ وَالْبَرَاءُ يُكَلِّمُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَبُو الْهَيْثَمِ بْنُ التَّيِّهَانِ حَلِيفُ بَنِي عَبْدِ الْأَشْهَلِ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ بَيْنَنَا وَبَيْنَ الرِّجَالِ حِبَالًا وَإِنَّا قَاطِعُوهَا يَعْنِي الْعُهُودَ فَهَلْ عَسَيْتَ إِنْ نَحْنُ فَعَلْنَا ذَلِكَ ثُمَّ أَظْهَرَكَ اللَّهُ أَنْ تَرْجِعَ إِلَى قَوْمِكَ وَتَدَعَنَا قَالَ فَتَبَسَّمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ قَالَ بَلْ الدَّمَ الدَّمَ وَالْهَدْمَ الْهَدْمَ أَنَا مِنْكُمْ وَأَنْتُمْ مِنِّي أُحَارِبُ مَنْ حَارَبْتُمْ وَأُسَالِمُ مَنْ سَالَمْتُمْ وَقَدْ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَخْرِجُوا إِلَيَّ مِنْكُمْ اثْنَيْ عَشَرَ نَقِيبًا يَكُونُونَ عَلَى قَوْمِهِمْ فَأَخْرَجُوا مِنْهُمْ اثْنَيْ عَشَرَ نَقِيبًا مِنْهُمْ تِسْعَةٌ مِنْ الْخَزْرَجِ وَثَلَاثَةٌ مِنْ الْأَوْسِ وَأَمَّا مَعْبَدُ بْنُ كَعْبٍ فَحَدَّثَنِي فِي حَدِيثِهِ عَنْ أَخِيهِ عَنْ أَبِيهِ كَعْبِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ كَانَ أَوَّلَ مَنْ ضَرَبَ عَلَى يَدِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْبَرَاءُ بْنُ مَعْرُورٍ ثُمَّ تَتَابَعَ الْقَوْمُ فَلَمَّا بَايَعَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَرَخَ الشَّيْطَانُ مِنْ رَأْسِ الْعَقَبَةِ بِأَبْعَدِ صَوْتٍ سَمِعْتُهُ قَطُّ يَا أَهْلَ الْجُبَاجِبِ وَالْجُبَاجِبُ الْمَنَازِلُ هَلْ لَكُمْ فِي مُذَمَّمٍ وَالصُّبَاةُ مَعَهُ قَدْ أَجْمَعُوا عَلَى حَرْبِكُمْ قَالَ عَلِيٌّ يَعْنِي ابْنَ إِسْحَاقَ مَا يَقُولُهُ عَدُوُّ اللَّهِ مُحَمَّدٌ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هَذَا أَزَبُّ الْعَقَبَةِ هَذَا ابْنُ أَزْيَبَ اسْمَعْ أَيْ عَدُوَّ اللَّهِ أَمَا وَاللَّهِ لَأَفْرُغَنَّ لَكَ ثُمَّ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ارْفَعُوا إِلَى رِحَالِكُمْ قَالَ فَقَالَ لَهُ الْعَبَّاسُ بْنُ عُبَادَةَ بْنِ نَضْلَةَ وَالَّذِي بَعَثَكَ بِالْحَقِّ لَئِنْ شِئْتَ لَنَمِيلَنَّ عَلَى أَهْلِ مِنًى غَدًا بِأَسْيَافِنَا قَالَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَمْ أُومَرْ بِذَلِكَ قَالَ فَرَجَعْنَا فَنِمْنَا حَتَّى أَصْبَحْنَا فَلَمَّا أَصْبَحْنَا غَدَتْ عَلَيْنَا جُلَّةُ قُرَيْشٍ حَتَّى جَاءُونَا فِي مَنَازِلِنَا فَقَالُوا يَا مَعْشَرَ الْخَزْرَجِ إِنَّهُ قَدْ بَلَغَنَا أَنَّكُمْ قَدْ جِئْتُمْ إِلَى صَاحِبِنَا هَذَا تَسْتَخْرِجُونَهُ مِنْ بَيْنِ أَظْهُرِنَا وَتُبَايِعُونَهُ عَلَى حَرْبِنَا وَاللَّهِ إِنَّهُ مَا مِنْ الْعَرَبِ أَحَدٌ أَبْغَضَ إِلَيْنَا أَنْ تَنْشَبَ الْحَرْبُ بَيْنَنَا وَبَيْنَهُ مِنْكُمْ قَالَ فَانْبَعَثَ مَنْ هُنَالِكَ مِنْ مُشْرِكِي قَوْمِنَا يَحْلِفُونَ لَهُمْ بِاللَّهِ مَا كَانَ مِنْ هَذَا شَيْءٌ وَمَا عَلِمْنَاهُ وَقَدْ صَدَقُوا لَمْ يَعْلَمُوا مَا كَانَ مِنَّا قَالَ فَبَعْضُنَا يَنْظُرُ إِلَى بَعْضٍ قَالَ وَقَامَ الْقَوْمُ وَفِيهِمْ الْحَارِثُ بْنُ هِشَامِ بْنِ الْمُغِيرَةِ الْمَخْزُومِيُّ وَعَلَيْهِ نَعْلَانِ جَدِيدَانِ قَالَ فَقُلْتُ كَلِمَةً كَأَنِّي أُرِيد

Bizga [Yaqub] aytganlari rivoyat qilingan; bizga [otam] [Ibn Ishoq] aytganlari; menga [Ma'bad ibn Ka'b ibn Molik ibn Abu Ka'b ibn al-Yaqin, Bani Salamaning ukasi] aytganlari rivoyat qilinganki, uning ukasi [Ubaydulloh ibn Ka'b], u ansorlar orasida eng bilimdon odam bo'lib, unga otasi [Ka'b ibn Molik] va Ka'b Aqaba hodisasida ishtirok etganlar orasida bo'lganini va Payg'ambar sollallohu alayhi vasallamga bay'at berganlarini va shunday deganlarini aytganlar: Biz mushriklar orasidan qavmimiz bilan hajga bordik, ibodat qildik va tushundik, biz o'zimizning shaxsimiz va rahbarimiz Al-Baro ibn Ma'rur bilan birga edik. Biz safarga chiqib, Madinadan chiqqanimizda, Al-Baro bizga: "Ey odamlar, men, Allohga qasamki, tush ko'rdim, Allohga qasamki, sizlar men bilan rozi bo'lasizlarmi yoki yo'qmi, bilmayman", dedi. (Ka'b ibn Molik Rodliyallohu'anhu) aytganlari; Biz unga: "Tushingiz nima?", deb so'radik. U: "Men Ka'badan mashinada chiqmasligimni va unga qarab namoz o'qiyotganimni tush ko'rdim", dedi. (Ka'ab ibn Malik Rodliyallohu'anhu) dedi; keyin biz: "Allohga qasamki, bizga yetib kelgan xabar shuki, Payg'ambarimiz faqat Shom tomonga qarab namoz o'qigan va biz unga qarshi chiqishni istamaymiz", dedik. Keyin u: "Men unga qarab namoz o'qiyman", dedi. (Ka'ab ibn Malik Rodliyallohu'anhu) dedi; keyin biz unga: "Biz buni qilmaymiz", dedik. Shuning uchun namoz vaqti kelganida, biz Shomga qaradik, u esa Makkaga yetgunimizcha Ka'baga qarab namoz o'qidi. Akam: "Biz uning qilgan ishini qoraladik, lekin u qilgan ishiga sodiq qolishdan tashqari ikkilanib turdi", dedi. Makkaga yetib kelganimizda, u: "Ey akamning o'g'li, Rasululloh sollallohu alayhi vasallamning oldilariga boring va undan avvalgi safarimda nima qilganimni so'rang", dedi. Allohga qasamki, qalbimda qilgan ishim haqida meni bezovta qiladigan narsa bor, chunki men sizning qilgan ishingizga qo'shilmayman. (Ka'ab bin Malik Rodliyallohu'anhu) aytdi; keyin biz tashqariga chiqib, Rasululloh sollallohu alayhi vasallam haqida so'radik, chunki biz uni tanimas edik va uni ilgari hech qachon ko'rmagan edik. Keyin u: "Sizlar bu haqda bilasizlarmi?" deb so'radi. (Ka'ab bin Malik Rodliyallohu'anhu) dedi; biz: "Yo'q", dedik. U: "Sizlar uning amakisi Abos bin Abdul Muttalibni bilasizlarmi?" deb so'radi. Biz: "Ha", dedik. (Ka'ab bin Malik Rodliyallohu'anhu) aytdi: "Biz Abbosni bilamiz, chunki u bir marta bizga savdogar bo'lib kelgan edi." (Ka'ab bin Malik Rodliyallohu'anhu) aytdi: "Agar sizlar masjidga kirgan bo'lsangiz, u Abbos bilan o'tirgan bo'ladi". (Ka'ab bin Malik Rodliyallohu'anhu) aytdi: "Biz masjidga kirganimizda, Abbos o'tirgan ekan va Rasululloh sollallohu alayhi vasallam ham u bilan o'tirgan ekan. Biz salom berib, ularning yoniga o'tirdik." Rasululloh sollallohu alayhi vasallam Abbosga: "Ey Abu Fazl, bu ikki kishini taniysizmi?" dedilar. U: "Ha, bu o'z qavmining boshlig'i Al Barro ibn Ma'rur va bu Ka'b ibn Malik", dedi. U: "Allohga qasamki, men Rasululloh sollallohu alayhi vasallamning so'zlarini unutmayman", dedi. U: "Ha", dedi. (Ka'b ibn Malik Rodliyallohu'anhu) dedi; Al Barro ibn Ma'rur dedi: "Ey Nabiyulloh, men safarda edim va Alloh menga Islomni ko'rsatdi, keyin tushimda Ka'baga orqamni o'girmaganimni ko'rdim va keyin unga qarab namoz o'qidim, lekin sahobalarim bu masalada buni inkor etishdi. Shuning uchun men o'zimni noqulay his qilyapman, nima deb o'ylaysiz, ey Allohning Rasuli?" dedi. U: "Agar sabr qilsangiz, siz allaqachon qibladasiz", dedi. (Ka'b ibn Malik Rodliyallohu'anhu) dedi; keyin Al Barro Rasululloh sollallohu alayhi vasallamning qiblasiga borib, biz bilan Shomga qarab namoz o'qidi. (Ka'ab bin Malik Radliyallohu'anhu) aytdi; Uning oilasi u hali ham Ka'baga qarab namoz o'qiyotgan deb o'ylagan, toki u vafot etguncha. Ammo haqiqat shundaki, unday emas, biz ulardan ko'ra yaxshiroq bilamiz. (Ka'ab bin Malik Radliyallohu'anhu) aytdi; biz hajga bordik, Tasriq kunining o'rtasida Aqabada Rasululloh Sallollohu alayhi vasallamga va'da berdik, haj qilganimizdan so'ng, o'sha kecha biz Rasululloh Sallollohu alayhi vasallamga va'da bergan kecha edi. Biz Abdulloh bin Amr bin Harom, Abu Jobir bilan birga edik, u bizning shaxslarimizdan biri edi. Biz bilan bo'lgan odamni mushriklardan yashirdik, bu bizning ishimiz edi, biz u bilan gaplashdik: Ey Abu Jobir, sen bizning shaxslarimizdan birisan, oramizdagi olijanob insonsan, biz seni juda yaxshi ko'ramiz, agar ertaga do'zaxga yoqilg'i bo'lishing kerak bo'lsa, bu sharmandalik bo'ladi. Keyin men uni Islomga da'vat qildim va Rasululloh sollallohu alayhi vasallamning va'dasi bilan unga u ham Islomni qabul qilganini va Aqaba voqeasida ishtirok etganini va u xalqning vakili ekanligini aytdim. (Ka'ab bin Malik Radliyallohu'anhu) aytdilar: "O'sha kecha biz odamlarimiz bilan birga mashinamizda uxladik, kechaning uchdan bir qismidan keyin Payg'ambar sollallohu alayhi vasallamning va'dasini bajarib, guruhimizni tark etgunimizcha, qushlar sayr qilayotgandek xavotirda bo'shliqlardan o'tdik, toki Aqaba yaqinidagi ikki tepalik orasidagi yo'lda to'plana oldik. Biz yetmish kishi edik va ikki ayol bor edik: Nasiba bint Ka'ab, Bani Mazin bin Al-Najar ayollaridan biri Umu Umara va Bani Salama ayollaridan biri Asma bint Amr bin Adiy bin Sobit, ya'ni Umu Mani'. (Ka'ab bin Malik Radliyallohu'anhu) aytdilar: "Biz o'sha yo'lda to'planib, Rasululloh sollallohu alayhi vasallamni kutdik." Rasululloh Shallallohu alayhi vasallam amakisi Al-Abbos ibn Abdul Muttalib bilan keldi, garchi o'sha paytda u hali ham o'z qavmi kabi dindor bo'lsa ham. Lekin u akasining ishlarini ko'rib chiqishni juda yaxshi ko'rardi va uni mustahkamladi. Biz o'tirganimizda, Al-Abbos ibn Abdul Muttalib birinchi bo'lib so'zga chiqdi va dedi: "Ey Xajraj ahli," (u dedi), "Va bu Ansor Xazraj qishlog'iga Xazraj va Avs ismlarini arablar bergan - haqiqatan ham Muhammad bizlardan biri, siz uning kelib chiqishini bilasiz, biz uni o'z qavmimizdan, biz kabi fikrlaydigan odamlardan himoya qilamiz, u esa o'z qavmidan shon-sharaf va o'z yurtida himoya oladi." (Ka'ab ibn Malik Rodliyallohu'anhu) dedi: "Biz sizning aytganlaringizni eshitdik, ey Allohning Rasuli, o'zingizga va Robbingizga xohlagan narsangizni ayting." (Ka'ab ibn Malik Rodliyallohu'anhu) dedi: "Rasululloh Shallallohu alayhi vasallam gapirdi, u Alloh Azzavajallaga o'qidi va duo qildi, u Islomni nasihat qildi." U dedi: "Sizga qasamyod qilamanki, siz meni ayollaringiz va bolalaringizni himoya qilganingizdek himoya qilishingiz kerak". (Ka'ab ibn Malik Radliyallohu'anhu) dedi; keyin Al Barro' ibn Ma'rur uning qo'lidan ushlab: "Ha, sizni Haq bilan yuborgan Zotga qasamki, biz oilamizga tahdid soladigan barcha zararlarning oldini olganimiz kabi, sizni ham barcha zararlardan himoya qilamiz. Bizga qasamyod qiling, ey Allohning Rasuli, biz urushda mohir va qurol ishlatishda mohir odamlarmiz, biz buni avlodlar davomida o'zlashtirib kelganmiz", dedi. (Ka'ab ibn Malik Radliyallohu'anhu) dedi; keyin Al Barro' Allohning Rasuli sollallohu alayhi vasallam, ya'ni Bani Abdul Ashhal vakili Abu Al Haysam ibn At-Tayhon bilan gaplashayotganida kimdir so'zlarini to'xtatdi. U dedi: "Ey Allohning Rasuli, biz bilan odamlar o'rtasida kelishuv rishtasi bor, biz bu kelishuv rishtasini buzishimiz kerakmi, agar biz buni qilsak, rozi bo'lasizmi, keyin Alloh sizni o'z qavmingiz oldiga qaytishingizga nasib etadi va siz bizni tark etasizmi?". (Ka'ab ibn Malik) Radliyallohu'anhu) aytdilar; shunda Payg'ambar sollallohu alayhi vasallam tabassum qilib: "Ammo qondan ehtiyot bo'linglar, qondan ehtiyot bo'linglar. Vayronagarchilikdan ehtiyot bo'linglar, vayronagarchilikdan ehtiyot bo'linglar", dedilar. Men sizlardanman, sizlar ham mendansizlar, sizlar bilan jang qiladiganlarga qarshi jang qilaman va sizlar bilan tinchlik o'rnatadiganlar bilan tinchlik o'rnataman." Shunda Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: "O'zlaringizdan o'n ikkita vakil chiqaringlar, ular o'z qavmidan bo'ladilar", dedilar. Ular ham o'n ikkita vakilni chiqarishdi. Xazrajdan to'qqizta va Avsdan uchta. Ma'bad ibn Ka'b menga o'zining ukasi Ka'b ibn Molikdan hadisda shunday degan edi: "Rasululloh sollallohu alayhi vasallamga birinchi bo'lib qo'l uzatgan kishi Al-Barro ibn Ma'rur edi va uning ortidan uning qavmi keldi. Biz Rasululloh sollallohu alayhi vasallamga bay'at qilganimizdan so'ng, shayton Aqaba tepaligining tepasidan men hech qachon eshitmagan juda baland ovozda baqirdi: "Ey tepaliklar va uylarda yashovchi odamlar, murtadlar bilan o'ralgan pastkash odamlar sizlar bilan jang qilishga rozi bo'lganliklarini bilmaysizlarmi?" Ali, ya'ni Ibn Ishoq: "Ey Muhammad, Allohning dushmani nima dedi?" deb so'radi. Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: "Bu... Aqabada yashovchi Azab shaytoniga, bu Azab shaytonining bolasiga quloq soling, ey Allohning dushmani, men siz bilan jang qilish uchun o'zimni jamlayman!" Shunda Payg'ambar sollallohu alayhi vasallam: "Uyalaringizga o'tiringlar", dedilar. (Ka'ab ibn Malik Rodliyallohu'anhu) dedi; Abbos ibn Uboda ibn Nadllah unga: "Sizni Haq bilan yuborgan Zotga qasamki, agar xohlasangiz, ertaga qilichlarimiz bilan Mino ahliga boramiz", dedilar. (Ka'ab ibn Malik Rodliyallohu'anhu) dedi; Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: "Menga bunday qilish buyurilmagan", dedilar. (Ka'ab ibn Malik Rodliyallohu'anhu) dedi; keyin uyga qaytdik, tonggacha uxladik. Keyin Quraysh amaldorlari bizni kutib olishdi, to'xtagan joyimizga kelishdi va: "Ey Xazraj ahli, bizga do'stimiz (Rosululloh sollallohu alayhi vasallam) oldiga kelganingiz, uni oramizdan ketishga taklif qilganingiz va unga bay'at qilganingiz haqida xabar yetib keldi", dedilar. biz bilan jang qilish uchun. Allohga qasamki, agar biz bilan uning o'rtasida urush boshlansa, sizdan ko'ra ko'proq yomon ko'radigan arab yo'q. (Ka'ab bin Malik Rodliyallohu'anhu) dedi; keyin mushriklar bizdan chiqib, ularga Alloh nomi bilan qasam ichishdi, hech narsa bo'lmaganiga, ular rostgo'y ekanliklariga, chunki ular bizga nima bo'lganini bilishmaganiga. (Ka'ab bin Malik Rodliyallohu'anhu) dedi; ba'zilarimiz bir-birimizga uning do'stiga qarashdi. Keyin odamlar o'rnidan turishdi va ularning orasida ikkita yangi sandal ko'tarib olgan Al Horis bin Hisyom bin Al Mug'iroh Al Maxzumiy ham bor edi. Keyin men ularga qo'shilishni istagandek, ularning so'zlari bilan bitta jumla bilan aytdim: nima qila olasiz, buni qiling, ey Abu Jobir, siz bizning rahbarimizsiz, siz faqat Qurayshlik yigitning sandallariga o'xshash ikkita sandalni oldingiz. Keyin Al Horis buni eshitib, ikkalasini ham qo'yib yubordi va menga otdi va: Allohga qasamki, siz uni kiyasiz, dedi. Shunda Abu Jobir: Alloh sizni himoya qilsin. Alloh uchun, yigit, ikkala sandalni ham unga qaytaring, dedim. Keyin men: Allohga qasamki, men uni qaytarib bermayman. U: Allohga qasamki, bu tinchlik shartnomasi, deydi. Allohga qasamki, agar yaxshi so'zlar rost bo'lsa, men ularni olib tashlayman. Bu Ka'b ibn Molikning Aqaba voqealari va u ularda nimalarga amal qilgani haqidagi hadisi.