Rasulullah memerintahkan mereka untuk mendatangi unta dan meminum air seni dan susunya

Imam Bukhari : 6390

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا أَبُو بِشْرٍ إِسْمَاعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ الْأَسَدِيُّ حَدَّثَنَا الْحَجَّاجُ بْنُ أَبِي عُثْمَانَ حَدَّثَنِي أَبُو رَجَاءٍ مِنْ آلِ أَبِي قِلَابَةَ حَدَّثَنِي أَبُو قِلَابَةَأَنَّ عُمَرَ بْنَ عَبْدِ الْعَزِيزِ أَبْرَزَ سَرِيرَهُ يَوْمًا لِلنَّاسِ ثُمَّ أَذِنَ لَهُمْ فَدَخَلُوا فَقَالَ مَا تَقُولُونَ فِي الْقَسَامَةِ قَالَ نَقُولُ الْقَسَامَةُ الْقَوَدُ بِهَا حَقٌّ وَقَدْ أَقَادَتْ بِهَا الْخُلَفَاءُ قَالَ لِي مَا تَقُولُ يَا أَبَا قِلَابَةَ وَنَصَبَنِي لِلنَّاسِ فَقُلْتُ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ عِنْدَكَ رُءُوسُ الْأَجْنَادِ وَأَشْرَافُ الْعَرَبِ أَرَأَيْتَ لَوْ أَنَّ خَمْسِينَ مِنْهُمْ شَهِدُوا عَلَى رَجُلٍ مُحْصَنٍ بِدِمَشْقَ أَنَّهُ قَدْ زَنَى لَمْ يَرَوْهُ أَكُنْتَ تَرْجُمُهُ قَالَ لَا قُلْتُ أَرَأَيْتَ لَوْ أَنَّ خَمْسِينَ مِنْهُمْ شَهِدُوا عَلَى رَجُلٍ بِحِمْصَ أَنَّهُ سَرَقَ أَكُنْتَ تَقْطَعُهُ وَلَمْ يَرَوْهُ قَالَ لَا قُلْتُ فَوَاللَّهِ مَا قَتَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَحَدًا قَطُّ إِلَّا فِي إِحْدَى ثَلَاثِ خِصَالٍ رَجُلٌ قَتَلَ بِجَرِيرَةِ نَفْسِهِ فَقُتِلَ أَوْ رَجُلٌ زَنَى بَعْدَ إِحْصَانٍ أَوْ رَجُلٌ حَارَبَ اللَّهَ وَرَسُولَهُ وَارْتَدَّ عَنْ الْإِسْلَامِ فَقَالَ الْقَوْمُ أَوَلَيْسَ قَدْ حَدَّثَ أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَطَعَ فِي السَّرَقِ وَسَمَرَ الْأَعْيُنَ ثُمَّ نَبَذَهُمْ فِي الشَّمْسِ فَقُلْتُ أَنَا أُحَدِّثُكُمْ حَدِيثَ أَنَسٍ حَدَّثَنِي أَنَسٌ أَنَّ نَفَرًا مِنْ عُكْلٍ ثَمَانِيَةً قَدِمُوا عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَبَايَعُوهُ عَلَى الْإِسْلَامِ فَاسْتَوْخَمُوا الْأَرْضَ فَسَقِمَتْ أَجْسَامُهُمْ فَشَكَوْا ذَلِكَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَفَلَا تَخْرُجُونَ مَعَ رَاعِينَا فِي إِبِلِهِ فَتُصِيبُونَ مِنْ أَلْبَانِهَا وَأَبْوَالِهَا قَالُوا بَلَى فَخَرَجُوا فَشَرِبُوا مِنْ أَلْبَانِهَا وَأَبْوَالِهَا فَصَحُّوا فَقَتَلُوا رَاعِيَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَطْرَدُوا النَّعَمَ فَبَلَغَ ذَلِكَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَرْسَلَ فِي آثَارِهِمْ فَأُدْرِكُوا فَجِيءَ بِهِمْ فَأَمَرَ بِهِمْ فَقُطِّعَتْ أَيْدِيهِمْ وَأَرْجُلُهُمْ وَسَمَرَ أَعْيُنَهُمْ ثُمَّ نَبَذَهُمْ فِي الشَّمْسِ حَتَّى مَاتُوا قُلْتُ وَأَيُّ شَيْءٍ أَشَدُّ مِمَّا صَنَعَ هَؤُلَاءِ ارْتَدُّوا عَنْ الْإِسْلَامِ وَقَتَلُوا وَسَرَقُوا فَقَالَ عَنْبَسَةُ بْنُ سَعِيدٍ وَاللَّهِ إِنْ سَمِعْتُ كَالْيَوْمِ قَطُّ فَقُلْتُ أَتَرُدُّ عَلَيَّ حَدِيثِي يَا عَنْبَسَةُ قَالَ لَا وَلَكِنْ جِئْتَ بِالْحَدِيثِ عَلَى وَجْهِهِ وَاللَّهِ لَا يَزَالُ هَذَا الْجُنْدُ بِخَيْرٍ مَا عَاشَ هَذَا الشَّيْخُ بَيْنَ أَظْهُرِهِمْ قُلْتُ وَقَدْ كَانَ فِي هَذَا سُنَّةٌ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ دَخَلَ عَلَيْهِ نَفَرٌ مِنْ الْأَنْصَارِ فَتَحَدَّثُوا عِنْدَهُ فَخَرَجَ رَجُلٌ مِنْهُمْ بَيْنَ أَيْدِيهِمْ فَقُتِلَ فَخَرَجُوا بَعْدَهُ فَإِذَا هُمْ بِصَاحِبِهِمْ يَتَشَحَّطُ فِي الدَّمِ فَرَجَعُوا إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ صَاحِبُنَا كَانَ تَحَدَّثَ مَعَنَا فَخَرَجَ بَيْنَ أَيْدِينَا فَإِذَا نَحْنُ بِهِ يَتَشَحَّطُ فِي الدَّمِ فَخَرَجَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ بِمَنْ تَظُنُّونَ أَوْ مَنْ تَرَوْنَ قَتَلَهُ قَالُوا نَرَى أَنَّ الْيَهُودَ قَتَلَتْهُ فَأَرْسَلَ إِلَى الْيَهُودِ فَدَعَاهُمْ فَقَالَ آنْتُمْ قَتَلْتُمْ هَذَا قَالُوا لَا قَالَ أَتَرْضَوْنَ نَفَلَ خَمْسِينَ مِنْ الْيَهُودِ مَا قَتَلُوهُ فَقَالُوا مَا يُبَالُونَ أَنْ يَقْتُلُونَا أَجْمَعِينَ ثُمَّ يَنْتَفِلُونَ قَالَ أَفَتَسْتَحِقُّونَ الدِّيَةَ بِأَيْمَانِ خَمْسِينَ مِنْكُمْ قَالُوا مَا كُنَّا لِنَحْلِفَ فَوَدَاهُ مِنْ عِنْدِهِ قُلْتُ وَقَدْ كَانَتْ هُذَيْلٌ خَلَعُوا خَلِيعًا لَهُمْ فِي الْجَاهِلِيَّةِ فَطَرَقَ أَهْلَ بَيْتٍ مِنْ الْيَمَنِ بِالْبَطْحَاءِ فَانْتَبَهَ لَهُ رَجُلٌ مِنْهُمْ فَحَذَفَهُ بِالسَّيْفِ فَقَتَلَهُ فَجَاءَتْ هُذَيْلٌ فَأَخَذُوا الْيَمَانِيَّ فَرَفَعُوهُ إِلَى عُمَرَ بِالْمَوْسِمِ وَقَالُوا قَتَلَ صَاحِبَنَا فَقَالَ إِنَّهُمْ قَدْ خَلَعُوهُ فَقَالَ يُقْسِمُ خَمْسُونَ مِنْ هُذَيْلٍ مَا خَلَعُوهُ قَالَ فَأَقْسَمَ مِنْهُمْ تِسْعَةٌ وَأَرْبَعُونَ رَجُلًا وَقَدِمَ رَجُلٌ مِنْهُمْ مِنْ الشَّأْمِ فَسَأَلُوهُ أَنْ يُقْسِمَ فَافْتَدَى يَمِينَهُ مِنْهُمْ بِأَلْفِ دِرْهَمٍ فَأَدْخَلُوا مَكَانَهُ رَجُلًا آخَرَ فَدَفَعَهُ إِلَى أَخِي الْمَقْتُولِ فَقُرِنَتْ يَدُهُ بِيَدِهِ قَالُوا فَانْطَلَقَا وَالْخَمْسُونَ الَّذِينَ أَقْسَمُوا حَتَّى إِذَا كَانُوا بِنَخْلَةَ أَخَذَتْهُمْ السَّمَاءُ فَدَخَلُوا فِي غَارٍ فِي الْجَبَلِ فَانْهَجَمَ الْغَارُ عَلَى الْخَمْسِينَ الَّذِينَ أَقْسَمُوا فَمَاتُوا جَمِيعًا وَأَفْلَتَ الْقَرِينَانِ وَاتَّبَعَهُمَا حَجَرٌ فَكَسَرَ رِجْلَ أَخِي الْمَقْتُولِ فَعَاشَ حَوْلًا ثُمَّ مَاتَ قُلْتُ وَقَدْ كَانَ عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ مَرْوَانَ أَقَادَ رَجُلًا بِالْقَسَامَةِ ثُمَّ نَدِمَ بَعْدَ مَا صَنَعَ فَأَمَرَ بِالْخَمْسِينَ الَّذِينَ أَقْسَمُوا فَمُحُوا مِنْ الدِّيوَانِ وَسَيَّرَهُمْ إِلَى الشَّأْمِ

Mae wedi dweud wrthym fod [Qutaibah bin Sa'id] wedi dweud wrthym fod [Abu Bisyr Isma'il bin Ibrahim Al Asadi] wedi dweud wrthym fod [Al Hajjaj bin Abi 'Uthman] wedi dweud wrthyf [Abu Raja`] o deulu Abu Qilaba, wedi dweud wrthyf [Abu Qilabah]; Un diwrnod, lledodd Umar bin Abdul Aziz fatresi ei westeion i'r cyhoedd a rhoi caniatâd iddynt, fe aethant i mewn. Yna gofynnodd Umar bin Abdul Aziz; 'Beth yw eich barn chi am Qosamah? ' Atebom ni; 'Qosamah? Qisas oherwydd bod Qosamah yn wir, mae'r caliphiaid wedi gweithredu qisas o'i herwydd'. Yna gofynnodd Umar bin Abd Aziz i mi - ar y pryd rhoddodd swydd arbennig i mi i arwain y gymuned - atebais i; 'O Amir al-Mu'minin, mae gennych chi gadlywyddion byddin a swyddogion Arabaidd elitaidd, beth yw eich barn chi os yw hanner cant ohonyn nhw'n tystio bod dyn priod yn Damascus wedi cyflawni godineb pan nad oeddent yn ei weld, a fyddech chi'n ei labyddio? ' 'NAC YDW' Atebodd. Gofynnais eto; 'Beth yw eich barn chi, os yw hanner cant ohonyn nhw'n tystio bod dyn yn Himsh wedi dwyn, a fyddech chi'n torri ei law i ffwrdd pan nad oedden nhw'n ei weld? ' 'NAC YDW' Atebodd. Felly dywedais i; 'Wrth Allah, ni laddodd Negesydd Allah (heddwch a bendithion Allah arno) unrhyw un erioed ac eithrio am un o dri rheswm: Rhaid lladd person sy'n lladd yn fwriadol, neu berson sy'n godinebu ar ôl priodi, neu berson sy'n ymladd yn erbyn Allah a'i Negesydd ac yn gwrthgilio oddi wrth Islam.' Yna torrodd y bobl ar draws y sgwrs; 'Onid oedd [Anas bin Malik] yn dweud wrthym fod Negesydd Allah (heddwch a bendithion Allah arno) unwaith wedi torri rhywun i fyny am ladrad a thynnu eu llygaid allan, a'u gadael i chwythu yn yr haul poeth?' Atebais i; 'Dywedaf wrthych chi hadith Anas a ddywedodd Anas ei hun wrthyf; Bod grŵp o wyth o bobl o lwyth 'Ukl wedi cwrdd â Rasulullah Sallallahu'alaihiwasallam, a'u bod nhw wedi tyngu teyrngarwch iddo i ddatgan eu Islam.' Ond nid oeddent yn addas ar gyfer hinsawdd Medina felly roedd eu cyrff yn sâl. Yna fe gwynasant am eu cwynion wrth y Proffwyd sallallaahu'alaihiwasallam. Awgrymodd y Proffwyd: 'Oni fyddai'n well i chi fynd gyda'n bugeiliaid camelod fel y gallwch gael eu llaeth a'u wrin -ar gyfer triniaeth-?' 'Iawn' atebasant. Aethant ac yfed llaeth ac wrin fel eu bod yn iach. Ond yn lle hynny fe laddasant fugail Rasulullah Shallallahu'alaihiwasallam a dwyn ei gamelod. Cyrhaeddodd y digwyddiad hwn y Proffwyd sallallaahu'alaihiwasallam o'r diwedd. Anfonodd y Proffwyd filwyr hefyd i hela eu holrhain. Fe'u daliwyd a'u llusgo gerbron y Proffwyd. Felly gorchmynnodd y Proffwyd iddynt gael eu dwylo a'u traed wedi'u torri i ffwrdd a'u llygaid wedi'u tynnu allan. Yna taflodd y Proffwyd hwy yn yr haul poeth i farw.' Gofynnaf; 'Pwy arall allai fod yn fwy sadistig na hwy? Fe wnaethant wrthgilio oddi wrth Islam, lladd a dwyn'. Yna dywedodd 'Anbasah bin Sa'id; ''Wrth Allah, dydw i erioed wedi clywed unrhyw beth tebyg i heddiw o gwbl'. Dywedais i; 'Ydych chi'n gwrthod fy hadith, O 'Anbasah? ''Na, rydych chi wedi cyflwyno'r hadith fel y mae. 'Wrth Allah, bydd y fyddin hon yn aros mewn daioni cyhyd â bod y sheikh hwn yn byw yn eu plith'. Daliais i fynd; Mewn achosion fel hyn, mae canllawiau eraill hefyd gan Rasulullah Shallallahu'alaihiwasallam, y stori yw, Unwaith cyfarfu nifer o bobl Ansar â Rasulullah Shallallahu'alaihiwasallam. Roeddent yn siarad ag ef, yna daeth un ohonynt allan o'u plith, a throdd allan ei fod wedi'i ladd. Ar ôl y llofruddiaeth, daeth y ffrindiau allan, fe wnaethant ddarganfod bod eu ffrind wedi'i ladd wedi'i orchuddio â gwaed, felly fe wnaethant adrodd yr achos i'r Proffwyd sallallaahu'alaihiwasallam. Dywedasant; 'O Negesydd Allah, ein ffrind a oedd yn sgwrsio â ni, yna daeth allan o'n plith, mae'n ymddangos ei fod wedi'i orchuddio â gwaed'. Daeth Rasulullah sallallaahu'alaihiwasallam allan a gofyn: 'Pwy ydych chi'n meddwl eich bod chi?' mewn erthygl olygyddol arall 'Pwy ydych chi'n meddwl a'i lladdodd?' Atebasant; 'Rydyn ni'n meddwl mai'r Iddewon a'i lladdodd'. Anfonodd yr Apostol negesydd hefyd i gyfarfod â'r Iddewon, gan eu gwahodd a dweud; 'Ydych chi wedi lladd ein ffrind?' Atebasant; 'Na'. Yna dywedodd y Proffwyd wrth ei ffrindiau; 'A fyddech chi'n fodlon pe bai hanner cant o Iddewon yn tyngu na wnaethon nhw ei ladd?' Atebodd y ffrindiau; 'Wrth gwrs na fydden nhw'n poeni pe bydden nhw'n ein lladd ni mewn gwirionedd! ' Yna tyngodd yr Iddewon lw. Yna gofynnodd y Proffwyd; 'Beth am gael y diyat cyn belled â bod hanner cant ohonoch chi'n ei dyngu?' Ond nid oedd y cymdeithion eisiau tyngu llw. Yn olaf talodd y Proffwyd y diyat o'i boced ei hun. Dywedais i; Yn y gorffennol, roedd llwyth Hudhayl wedi torri i ffwrdd - canslo - y gynghrair - y llw o gytundeb i rannu hapusrwydd a thrueni - yn ystod amser anwybodaeth. Ond ymosododd Hudhayl ar deulu Yamani yng nghanol y nos yn Bath-ha'. Roedd Yamani o'r aelwyd yn effro felly gallai ei ddienyddio â chleddyf a llwyddodd i'w ladd. Yna daeth pobl Hudhayl ac arestio teulu Yamani a chwyno amdano wrth Umar yn Al Mausim. Dywedodd Hudhayl trwy ddweud; 'mae wedi lladd ein ffrind'. Atebodd; 'yn wir maen nhw - Hudhayl - wedi torri eu cytundeb'. Yna dywedodd Umar; 'Tynga hanner cant o bobl Hudhayl nad ydyn nhw wedi torri eu cytundeb'. Yna tyngodd pedwar deg naw o bobl Hudhayl nad oedden nhw wedi torri eu cytundeb. Yna daeth un ohonyn nhw o Syria, a gofynasant i'r person oedd newydd gyrraedd dyngu llw, ond roedd yn amharod i dyngu felly roedd yn rhaid iddo wneud iawn am ei amharodrwydd i dyngu trwy dalu mil o dirhams. Yna chwiliodd Hudzail am un arall i gwblhau'r hanner cant o bobl. O ran y dyn a dalodd y pridwerth, fe'i rhoddasant i frawd y dioddefwr fel bod ei law yn ymuno â'i law ef. Parhaodd y ddau ohonyn nhw i gerdded gyda hanner cant o bobl oedd wedi tyngu llw, nes pan gyrhaeddon nhw goeden palmwydd dyddiad, tywalltodd y glaw arnyn nhw fel eu bod nhw wedi’u dal mewn ogof mewn mynydd. Cwympodd yr ogof a syrthiodd ar y hanner cant o bobl Hudzail oedd wedi tyngu llw a buont farw i gyd. Llwyddodd y ddau berson sy’n weddill i ddianc, ond yn sydyn rholiodd carreg tuag atyn nhw a chraciodd goes y brawd a laddwyd. Roedd yn dal yn fyw flwyddyn yn ddiweddarach a bu farw. Dywedais i; cyhuddodd Abdul Malik bin Marwan rywun unwaith â thystiolaeth o Qossamah, ond yn ddiweddarach edifarhaodd yr hyn a wnaeth, a gorchmynnodd i’r hanner cant o bobl oedd wedi tyngu llw gael eu tynnu o gofnodion y Wladwriaeth a throsglwyddodd y hanner cant o bobl i dir Syria.