Perlakuan Nabi terhadap Tsumamah bin Utsal yang ditawan dan diikat di tiang masjid, hingga ia membebaskannya dan Tsumamah masuk Islam

Imam Ahmad : 9457

حَدَّثَنَا حَجَّاجٌ قَالَ حَدَّثَنَا لَيْثٌ قَالَ حَدَّثَنِي سَعِيدٌ أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا هُرَيْرَةَ يَقُولُ بَعَثَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَيْلًا قِبَلَ نَجْدٍ فَجَاءَتْ بِرَجُلٍ مِنْ بَنِي حَنِيفَةَ ثُمَامَةُ بْنُ أُثَالٍ سَيِّدُ أَهْلِ الْيَمَامَةِ فَرَبَطُوهُ بِسَارِيَةٍ مِنْ سَوَارِي الْمَسْجِدِ فَخَرَجَ إِلَيْهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ لَهُ مَاذَا عِنْدَكَ يَا ثُمَامَةُ قَالَ عِنْدِي يَا مُحَمَّدُ خَيْرٌ إِنْ تَقْتُلْ تَقْتُلْ ذَا دَمٍ وَإِنْ تُنْعِمْ تُنْعِمْ عَلَى شَاكِرٍ وَإِنْ كُنْتَ تُرِيدُ الْمَالَ فَسَلْ تُعْطَ مِنْهُ مَا شِئْتَ فَتَرَكَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى إِذَا كَانَ الْغَدُ قَالَ لَهُ مَا عِنْدَكَ يَا ثُمَامَةُ قَالَ مَا قُلْتُ لَكَ إِنْ تُنْعِمْ تُنْعِمْ عَلَى شَاكِرٍ وَإِنْ تَقْتُلْ تَقْتُلْ ذَا دَمٍ وَإِنْ كُنْتَ تُرِيدُ الْمَالَ فَسَلْ تُعْطَ مِنْهُ مَا شِئْتَ فَتَرَكَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى كَانَ بَعْدَ الْغَدِ فَقَالَ مَا عِنْدَكَ يَا ثُمَامَةُ فَقَالَ عِنْدِي مَا قُلْتُ لَكَ إِنْ تُنْعِمْ تُنْعِمْ عَلَى شَاكِرٍ وَإِنْ تَقْتُلْ تَقْتُلْ ذَا دَمٍ وَإِنْ كُنْتَ تُرِيدُ الْمَالَ فَسَلْ تُعْطَ مِنْهُ مَا شِئْتَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ انْطَلِقُوا بِثُمَامَةَ فَانْطَلَقُوا بِهِ إِلَى نَخْلٍ قَرِيبٍ مِنْ الْمَسْجِدِ فَاغْتَسَلَ ثُمَّ دَخَلَ الْمَسْجِدَ فَقَالَ أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ يَا مُحَمَّدُ وَاللَّهِ مَا كَانَ عَلَى وَجْهٌ الْأَرْضِ أَبْغَضَ إِلَيَّ مِنْ وَجْهِكَ فَقَدْ أَصْبَحَ وَجْهُكَ أَحَبَّ الْوُجُوهِ كُلِّهَا إِلَيَّ وْ وَاللَّهِ مَا كَانَ مِنْ دِينٍ أَبْغَضَ إِلَيَّ مِنْ دِينِكَ فَأَصْبَحَ دِينُكَ أَحَبَّ الْأَدْيَانِ إِلَيَّ وَاللَّهِ مَا كَانَ مِنْ بَلَدٍ أَبْغَضَ إِلَيَّ مِنْ بَلَدِكَ فَأَصْبَحَ بَلَدُكَ أَحَبَّ الْبِلَادِ إِلَيَّ وَإِنَّ خَيْلَكَ أَخَذَتْنِي وَإِنِّي أُرِيدُ الْعُمْرَةَ فَمَاذَا تَرَى فَبَشَّرَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَمَرَهُ أَنْ يَعْتَمِرَ فَلَمَّا قَدِمَ مَكَّةَ قَالَ لَهُ قَائِلٌ صَبَأْتَ فَقَالَ لَا وَلَكِنْ أَسْلَمْتُ مَعَ مُحَمَّدٍ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَا وَاللَّهِ لَا يَأْتِيكُمْ مِنْ الْيَمَامَةِ حَبَّةُ حِنْطَةٍ حَتَّى يَأْذَنَ فِيهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ

اسان کي [حجاج] ٻڌايو آهي [ليث] مون کي ٻڌايو آهي [چيو] ته هن [ابو هريره] کي چوندي ٻڌو ته: 'الله جي رسول، صلي الله عليه وسلم، نجد ڏانهن لشڪر موڪليا، پوءِ انهن بني حنيفه مان هڪ شخص، تسمة بن عتسل، جيڪو يمامہ جي آبادي جو اڳواڻ هو، کي گرفتار ڪيو، پوءِ انهن ان کي مسجد جي ٿنڀن مان هڪ سان ٻڌو، پوءِ الله جي رسول، صلي الله عليه وسلم ان سان مليا ۽ ان کي چيو: 'اي تسمة، توهان وٽ ڇا آهي؟' هن جواب ڏنو، 'اي محمد، مون وٽ اهو بهتر آهي، جيڪڏهن توهان ان کي قتل ڪيو ته توهان ان کي قتل ڪيو جنهن جو خون آهي، ۽ جيڪڏهن توهان ڏيو ته شڪرگذار کي ڏيو، پر جيڪڏهن توهان مال چاهيو ٿا ته پڇو ۽ توهان کي جيڪو گهرجي اهو ڏنو ويندو.' پوءِ رسول الله صلي الله عليه وسلم ان کي ڇڏي ڏنو، جيستائين ٻئي ڏينهن هن پڇيو، 'اي تسمة، توهان وٽ ڇا آهي؟' ' هن جواب ڏنو، 'جيئن مون چيو، جيڪڏهن توهان ڏيو ٿا ته توهان شڪرگذار کي ڏيو ٿا، جيڪڏهن توهان قتل ڪيو ٿا ته توهان خونريز کي قتل ڪيو ٿا، جيڪڏهن توهان دولت چاهيو ٿا ته پوءِ پڇو ۽ توهان کي اهو ڏنو ويندو جيڪو توهان چاهيو ٿا'. پوءِ رسول الله صلي الله عليه وسلم کيس ڇڏي ڏنو، جيستائين ٻئي ڏينهن هن ٻيهر پڇيو؛ 'اي ثمامہ، توهان وٽ ڇا آهي؟' هن جواب ڏنو، 'جيئن مون چيو، جيڪڏهن توهان ڏيو ٿا ته توهان شڪرگذار کي ڏيو ٿا، جيڪڏهن توهان قتل ڪيو ٿا ته توهان خونريز کي قتل ڪيو ٿا، جيڪڏهن توهان دولت چاهيو ٿا ته پڇو ۽ توهان کي اهو ڏنو ويندو جيڪو توهان چاهيو ٿا،' رسول الله صلي الله عليه وسلم پنهنجي دوست کي چيو؛ 'ثمامہ کي آڻيو' پوءِ اهي ان کي مسجد جي ڀرسان هڪ کجيءَ جي وڻ تي وٺي ويا، هن غسل ڪيو ۽ ٻيهر مسجد ۾ داخل ٿي، پوءِ چيو؛ ”مان گواهي ڏيان ٿو ته الله کان سواءِ ڪو به عبادت جي لائق ناهي ۽ محمد ﷺ الله جا رسول آهن، الله جو قسم، هن زمين تي ڪو به چهرو اهڙو نه هو جنهن کان مون کي نفرت هجي سواءِ تنهنجي چهري جي، پر هاڻي تنهنجو چهرو اهو چهرو آهي جيڪو مون کي ڪنهن ٻئي کان وڌيڪ پسند آهي، ۽ الله جو قسم، ڪو به اهڙو مذهب ناهي جيڪو مون کي تنهنجي کان سواءِ ٻيو نفرت آهي، پر هاڻي تنهنجو مذهب اهو مذهب آهي جيڪو مون کي ٻين کان وڌيڪ پسند آهي، الله جو قسم، ڪو به اهڙو علائقو ناهي جيڪو مون کي تنهنجي جاءِ کان وڌيڪ ناپسند آهي، پر هاڻي اهو علائقو آهي جيڪو مون کي ٻين کان وڌيڪ پسند آهي، بيشڪ تنهنجي رسول مون کي پڪڙيو آهي ۽ مان عمرو ڪرڻ چاهيان ٿو، توهان جو ڇا خيال آهي؟“ پوءِ رسول الله ﷺ کيس خوشخبري ڏني ۽ عمرو ڪرڻ جو حڪم ڏنو، جڏهن هو مڪي پهتو ته ڪنهن کيس چيو: ”ڇا تون مرتد ٿي ويو آهين؟“ هن جواب ڏنو: ”نه، پر مون محمد ﷺ سان گڏ اسلام قبول ڪيو آهي، ۽ الله جو قسم، توکي يمامه مان اناج نه ملندو جيستائين تون رسول الله ﷺ کان اجازت نه وٺندين“.