Imam Ahmad : 7749
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ عَمْرِو بْنِ أَبِي سُفْيَانَ الثَّقَفِيِّ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ بَعَثَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَرِيَّةً عَيْنًا وَأَمَّرَ عَلَيْهِمْ عَاصِمَ بْنَ ثَابِتٍ وَهُوَ جَدُّ عَاصِمِ بْنِ عُمَرَ فَانْطَلَقُوا حَتَّى إِذَا كَانُوا بِبَعْضِ الطَّرِيقِ بَيْنَ عُسْفَانَ وَمَكَّةَ نُزُولًا ذُكِرُوا لِحَيٍّ مِنْ هُذَيْلٍ يُقَالُ لَهُمْ بَنُو لِحْيَانَ فَتَبِعُوهُمْ بِقَرِيبٍ مِنْ مِائَةِ رَجُلٍ رَامٍ فَاقْتَصُّوا آثَارَهُمْ حَتَّى نَزَلُوا مَنْزِلًا نَزَلُوهُ فَوَجَدُوا فِيهِ نَوَى تَمْرٍ تَزَوَّدُوهُ مِنْ تَمْرِ الْمَدِينَةِ فَقَالُوا هَذَا مِنْ تَمْرِ يَثْرِبَ فَاتَّبَعُوا آثَارَهُمْ حَتَّى لَحِقُوهُمْ فَلَمَّا أَحَسَّهُمْ عَاصِمُ بْنُ ثَابِتٍ وَأَصْحَابُهُ لَجَئُوا إِلَى فَدْفَدٍ وَقَدْ جَاءَ الْقَوْمُ فَأَحَاطُوا بِهِمْ وَقَالُوا لَكُمْ الْعَهْدُ وَالْمِيثَاقُ إِنْ نَزَلْتُمْ إِلَيْنَا أَنْ لَا نَقْتُلَ مِنْكُمْ أَحَدًا فَقَالَ عَاصِمُ بْنُ ثَابِتٍ أَمَّا أَنَا فَلَا أَنْزِلُ فِي ذِمَّةِ كَافِرٍ اللَّهُمَّ أَخْبِرْ عَنَّا رَسُولَكَ قَالَ فَقَاتَلُوهُمْ فَرَمَوْهُمْ فَقَتَلُوا عَاصِمًا فِي سَبْعَةِ نَفَرٍ وَبَقِيَ خُبَيْبُ بْنُ عَدِيٍّ وَزَيْدُ بْنُ الدَّثِنَةِ وَرَجُلٌ آخَرُ فَأَعْطَوْهُمْ الْعَهْدَ وَالْمِيثَاقَ إِنْ نَزَلُوا إِلَيْهِمْ فَلَمَّا اسْتَمْكَنُوا مِنْهُمْ حَلُّوا أَوْتَارَ قِسِيِّهِمْ فَرَبَطُوهُمْ بِهَا فَقَالَ الرَّجُلُ الثَّالِثُ الَّذِي مَعَهُمَا هَذَا أَوَّلُ الْغَدْرِ فَأَبَى أَنْ يَصْحَبَهُمْ فَجَرُّوهُ فَأَبَى أَنْ يَتْبَعَهُمْ فَضَرَبُوا عُنُقَهُ فَانْطَلَقُوا بِخُبَيْبِ بْنِ عَدِيٍّ وَزَيْدِ بْنِ الدَّثِنَةِ حَتَّى بَاعُوهُمَا بِمَكَّةَ فَاشْتَرَى خُبَيْبًا بَنُو الْحَارِثِ بْنِ عَامِرِ بْنِ نَوْفَلٍ وَكَانَ قَدْ قَتَلَ الْحَارِثَ يَوْمُ بَدْرٍ فَمَكَثَ عِنْدَهُمْ أَسِيرًا حَتَّى إِذَا أَجْمَعُوا قَتْلَهُ اسْتَعَارَ مُوسَى مِنْ إِحْدَى بَنَاتِ الْحَارِثِ لِيَسْتَحِدَّ بِهَا فَأَعَارَتْهُ قَالَتْ فَغَفَلْتُ عَنْ صَبِيٍّ لِي فَدَرَجَ إِلَيْهِ حَتَّى أَتَاهُ قَالَتْ فَأَخَذَهُ فَوَضَعَهُ عَلَى فَخِذِهِ فَلَمَّا رَأَيْتُهُ فَزِعْتُ فَزَعًا عَرَفَهُ وَالْمُوسَى فِي يَدِهِ فَقَالَ أَتَخْشَيْنَ أَنْ أَقْتُلَهُ مَا كُنْتُ لِأَفْعَلَ إِنْ شَاءَ اللَّهُ قَالَ وَكَانَتْ تَقُولُ مَا رَأَيْتُ أَسِيرًا خَيْرًا مِنْ خُبَيْبٍ قَدْ رَأَيْتُهُ يَأْكُلُ مِنْ قِطْفِ عِنَبٍ وَمَا بِمَكَّةَ يَوْمَئِذٍ ثَمَرَةٌ وَإِنَّهُ لَمُوثَقٌ فِي الْحَدِيدِ وَمَا كَانَ إِلَّا رِزْقًا رَزَقَهُ اللَّهُ إِيَّاهُ قَالَ ثُمَّ خَرَجُوا بِهِ مِنْ الْحَرَمِ لِيَقْتُلُوهُ فَقَالَ دَعُونِي أُصَلِّي رَكْعَتَيْنِ فَصَلَّى رَكْعَتَيْنِ فَقَالَ لَوْلَا أَنْ تَرَوْا مَا بِي جَزَعًا مِنْ الْمَوْتِ لَزِدْتُ قَالَ وَكَانَ أَوَّلَ مَنْ سَنَّ الرَّكْعَتَيْنِ عِنْدَ الْقَتْلِ هُوَ ثُمَّ قَالَ اللَّهُمَّ أَحْصِهِمْ عَدَدًا مَا أُبَالِي حِينَ أُقْتَلُ مُسْلِمًا عَلَى أَيِّ شِقٍّ كَانَ لِلَّهِ مَصْرَعِي وَذَلِكَ فِي ذَاتِ الْإِلَهِ وَإِنْ يَشَأْ يُبَارِكْ عَلَى أَوْصَالِ شِلْوٍ مُمَزَّعِ ثُمَّ قَامَ إِلَيْهِ عُقْبَةُ بْنُ الْحَارِثِ فَقَتَلَهُ وَبَعَثَتْ قُرَيْشٌ إِلَى عَاصِمٍ لِيُؤْتَوْا بِشَيْءٍ مِنْ جَسَدِهِ يَعْرِفُونَهُ وَكَانَ قَتَلَ عَظِيمًا مِنْ عُظَمَائِهِمْ يَوْمَ بَدْرٍ فَبَعَثَ اللَّهُ عَلَيْهِ مِثْلَ الظُّلَّةِ مِنْ الدَّبْرِ فَحَمَتْهُ مِنْ رُسُلِهِمْ فَلَمْ يَقْدِرُوا عَلَى شَيْءٍ مِنْهُ
Atugambye [Abdurrazzaq] atubuulidde [Ma’mar] okuva ku [Az Zuhri] okuva ku [Amru bin Abi Sufyan Ats Tsakofi] okuva ku [Abu Hurairah], yagamba; Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam yasindika ekibinja ky’abasikawutu nga bakulemberwa ‘Ashim bin Thabit, yali jjajja wa ‘Ashim bin Umar. Olwo ne basitula era bwe baatuuka ku luguudo oluli wakati wa ‘Usfan ne Makkah ne bayimirira, olwo okubeerawo kwabwe ne kuloopebwa ku kyalo ekimu eky’ekika kya Hudzail, batera okuyitibwa Bani Lihyan. Kale baagobererwa abantu okuva ku kyalo, kwe kugamba abasaale nga kikumi, ne bagoberera ebigere bya baswahaaba, okutuusa lwe baatuuka ku siteegi eyali eyimiriziddwa baswahaba ba Nabbi, olwo ne bafuna ensigo z’ensukusa eza Madina nga banne ba Nabbi ze baali baleese ng’eby’okulya, ne bagamba nti; 'Zino nnaku za Madina'. Olwo ne beeyongera okugoberera emikwano okutuusa lwe basobodde okubakwatako, kale ‘Ashim bin Thabit ne mikwano gye bwe baawulira okubeerawo kw’abantu bano amangu ago ne beekweka emabega wa Fadfad, abantu bano baali bazze era amangu ago ne babazingiza, ne bagamba nti; ‘Mukka, musobole okukola endagaano n’endagaano tuleme kutta n’omu ku mmwe,’ olwo ‘Ashim bin Thabit, omukulembeze w’ekibiina n’agamba nti; ‘By Allah, saagala kubeera mu bukuumi bwa bakaafiiri, Ayi Allah, buulira Nabbi wo sallallaahu ‘alaihi wasallam ebitukwatako,’ Abu Hurairah bwe yagamba; ‘Bwe kityo amagye ne gabatonnyesa obusaale okutuusa lwe gatta ‘Ashim wamu n’abantu abalala mukaaga abattibwa, n’abantu basatu ne basigalawo, baali; ye Khubaib Al Ansari ne Zaid bin Ad-Datsinah n’omuntu omulala. Olwo ne bakola endagaano n’okukkaanya nabo bwe baba nga beetegefu okukka ne beewaayo. era amagye bwe gamala okuwamba ababaka ba Nabbi abasatu, ne gaggyayo emiguwa gyabwe egy’obusaale okusiba abawambi baabwe n’omuguwa, olwo omusajja owookusatu n’agamba nti; 'Kino kye nkwe esoose, Allah sijja kuba mukwano gwo,' olwo nebamusika naye nga akyalwana, okukkakkana nga bamutta ne bagenda ne Khubaib ne Zaid bin Datsinah okutuusa lwe baamutunda e Makka, olwo Banu Harith bin 'Amir bin Naufal n'agula Khubaib - Khubaib ye muntu eyali asse Al Harith mu lutalo lw'e Badr - kale Khubaib yafuuka omusibe gye bali okutuusa lwe bakkiriza okumutta, olwo Khubaib ne yeewola enviiri okuva ku omu ku bawala ba Al Harith okumwesa enviiri z’omu kifuba, olwo n’agiwola Khubaib. Omukazi n’agamba nti; 'Naye nali sifaayo ku mwana wange omuto, omulenzi n'ajja gy'ali, olwo n'amutwala n'amutuuza ku kifuba kye, kale bwe nnamulaba ne ntya nnyo nga ntya nti asobola okutegeera, ng'akaweta kakyali mu ngalo ze.' Khubaib yagambye nti; ‘Otya nti nja kumutta? Katonda bw’anaaba ayagadde, ekyo sijja kukikola’. Abu Hurairah yagambye nti; Omukazi n’agamba nti; ‘Nga Allah, sirabangako musibe mulungi nga Khubaib, mmulaba ng’alya ettabi ly’emizabbibu mu ngalo ng’asibiddwa n’olujegere olw’ekyuma, wadde nga mu Makkah tewaaliwo mizabbibu, tewali kirala okuggyako rizqi Allah gye yawa Khubaib’. Abu Hurairah yagambye nti; 'Awo ne baggya Khubaib mu Haram okumutta. Awo Khubaib n’agamba nti; ' 'Mpa omukisa okukola raka'ah bbiri,' olwo Khubaib n'asaala raka'ah bbiri olwo n'agamba nti; "Bwe sifaayo, bw'oba olowooza nti ntya okufa, mazima ddala nja kwongera ku muwendo gwa raka'a zange." Abu Hurairah yagambye nti; ‘Era y’oyo eyasooka okusaala raka’a bbiri nga tannayolekagana na kufa, olwo n’agamba nti; ‘Ayi Allah, bala omuwendo gwabwe, osaanyaawo amaanyi gaabwe era tolekawo n’omu ku bo. Sifaayo oba nga ter okutta ng’Omusiraamu, mu kitundu kyonna ku lwa Allah yekka. Okufa kwange kwa Allah, bw’aba ayagala, ajja kuwa omukisa ennyondo zonna ez’omubiri ez’enjawulo’. Olwo ‘Uqbah bin Al Harith n’ayimirira n’amutta. Olwo abantu b’e Quraysh ne basindika omubaka eri ‘Ashim afune ebimu ku mubiri gwe ng’obujulizi, kubanga yali asse abakulembeze baabwe abasinga obungi mu lutalo lw’e Badr, kale Allah n’aweereza ekika ky’omuzingo gw’enfuufu ogwayiringisibwa ku babaka baabwe baleme kusobola kuggya kintu kyonna ku mubiri gwe’.