Imam Bukhari : 5677

حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ هُوَ ابْنُ زَيْدٍ عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ عَنْ بُشَيْرِ بْنِ يَسَارٍ مَوْلَى الْأَنْصَارِ عَنْ رَافِعِ بْنِ خَدِيجٍ وَسَهْلِ بْنِ أَبِي حَثْمَةَ أَنَّهُمَا حَدَّثَاهُأَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ سَهْلٍ وَمُحَيِّصَةَ بْنَ مَسْعُودٍ أَتَيَا خَيْبَرَ فَتَفَرَّقَا فِي النَّخْلِ فَقُتِلَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ سَهْلٍ فَجَاءَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ سَهْلٍ وَحُوَيِّصَةُ وَمُحَيِّصَةُ ابْنَا مَسْعُودٍ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَتَكَلَّمُوا فِي أَمْرِ صَاحِبِهِمْ فَبَدَأَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ وَكَانَ أَصْغَرَ الْقَوْمِ فَقَالَ لَهُ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَبِّرْ الْكُبْرَ قَالَ يَحْيَى يَعْنِي لِيَلِيَ الْكَلَامَ الْأَكْبَرُ فَتَكَلَّمُوا فِي أَمْرِ صَاحِبِهِمْ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَتَسْتَحِقُّونَ قَتِيلَكُمْ أَوْ قَالَ صَاحِبَكُمْ بِأَيْمَانِ خَمْسِينَ مِنْكُمْ قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ أَمْرٌ لَمْ نَرَهُ قَالَ فَتُبْرِئُكُمْ يَهُودُ فِي أَيْمَانِ خَمْسِينَ مِنْهُمْ قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ قَوْمٌ كُفَّارٌ فَوَدَاهُمْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ قِبَلِهِ قَالَ سَهْلٌ فَأَدْرَكْتُ نَاقَةً مِنْ تِلْكَ الْإِبِلِ فَدَخَلَتْ مِرْبَدًا لَهُمْ فَرَكَضَتْنِي بِرِجْلِهَاقَالَ اللَّيْثُ حَدَّثَنِي يَحْيَى عَنْ بُشَيْرٍ عَنْ سَهْلٍ قَالَ يَحْيَى حَسِبْتُ أَنَّهُ قَالَ مَعَ رَافِعِ بْنِ خَدِيجٍ وَقَالَ ابْنُ عُيَيْنَةَ حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ بُشَيْرٍ عَنْ سَهْلٍ وَحْدَهُ

Dywedodd [Sulaiman bin Harb] wrthym [Hammad] h.y. Ibn Zaid o [Yahya bin Sa'id] o [Busyair bin Yasar] cyn-gaethwas yr Ansar, o [Rafi' bin Khadij] a [Sahal bin Abu Hatsmah] eu bod ill dau wedi dweud wrtho fod Abdullah bin Sahl a Muhayishah bin Mas'ud wedi mynd i Khaibar, yna fe wahanasant mewn gardd palmwydd dyddiad, ac yn sydyn lladdwyd Abdullah bin Sahl, yna aeth Abdurrahman bin Sahl Huwayishah a Muhayishah bin Mas'ud at y Proffwyd sallallaahu 'alaihi wasallam i adrodd am fater ei frawd. Siaradodd Abdurrahman er mai ef oedd yr ieuengaf yn eu plith, felly dywedodd Negesydd Allah sallallaahu 'alaihi wasallam: 'Yr hynaf, yr hynaf'. Dywedodd Yahya; 'Roedd yn golygu y dylai'r hynaf siarad yn gyntaf'. Yna fe adroddasant am achos eu brawd, yna dywedodd y Proffwyd sallallaahu 'alaihi wasallam: 'Gadewch i hanner cant ohonoch dyngu llw ar un ohonynt - Iddew -, yna mae gennych yr hawl i fynnu gwaed eich ffrind'. Dywedasant; 'Nid ydym erioed wedi profi'r mater hwn o'r blaen, sut ydym ni'n mynd i dyngu?' meddai: 'Os felly, mae'r Iddewon wedi cael eu rhyddhau o'ch cyhuddiadau, gyda hanner cant ohonynt yn tyngu llw'. Dywedasant; 'O Negesydd Allah, anghredinwyr ydynt'. Yna talodd Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam diyat ganddo'i hun iddynt'. Dywedodd Sahal; "Felly des i o hyd i gamel o'r camelod, yna rhoddais ef yn eu corlan camelod, yn sydyn cefais fy nghicio gan goes y camel." Dywedodd [Laits]; Mae wedi dweud wrthyf [Yahya] am [Busyair] o [Sahal]. Dywedodd Yahya; Roeddwn i'n meddwl ei fod wedi'i ddweud ynghyd â Rafi' bin Khadij. Dywedodd [Ibn 'Uyainah]; Wedi dweud wrthym ni [Yahya] o [Busyair] o [Sahal] yn unig.