Imam Ahmad : 6214

حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنِ الْأَعْمَشِ عَنْ زَيْدِ بْنِ وَهْبٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَبْدِ رَبِّ الْكَعْبَةِ قَالَ انْتَهَيْتُ إِلَى عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرِو بْنِ الْعَاصِ وَهُوَ جَالِسٌ فِي ظِلِّ الْكَعْبَةِ فَسَمِعْتُهُ يَقُولُ بَيْنَا نَحْنُ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي سَفَرٍ إِذْ نَزَلَ مَنْزِلًا فَمِنَّا مَنْ يَضْرِبُ خِبَاءَهُ وَمِنَّا مَنْ هُوَ فِي جَشَرِهِ وَمِنَّا مَنْ يَنْتَضِلُ إِذْ نَادَى مُنَادِيهِ الصَّلَاةُ جَامِعَةٌ قَالَ فَاجْتَمَعْنَا قَالَ فَقَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَخَطَبَنَا فَقَالَ إِنَّهُ لَمْ يَكُنْ نَبِيٌّ قَبْلِي إِلَّا دَلَّ أُمَّتَهُ عَلَى مَا يَعْلَمُهُ خَيْرًا لَهُمْ وَيُحَذِّرُهُمْ مَا يَعْلَمُهُ شَرًّا لَهُمْ وَإِنَّ أُمَّتَكُمْ هَذِهِ جُعِلَتْ عَافِيَتُهَا فِي أَوَّلِهَا وَإِنَّ آخِرَهَا سَيُصِيبُهُمْ بَلَاءٌ شَدِيدٌ وَأُمُورٌ تُنْكِرُونَهَا تَجِيءُ فِتَنٌ يُرَقِّقُ بَعْضُهَا لِبَعْضٍ تَجِيءُ الْفِتْنَةُ فَيَقُولُ الْمُؤْمِنُ هَذِهِ مُهْلِكَتِي ثُمَّ تَنْكَشِفُ ثُمَّ تَجِيءُ الْفِتْنَةُ فَيَقُولُ الْمُؤْمِنُ هَذِهِ ثُمَّ تَنْكَشِفُ فَمَنْ سَرَّهُ مِنْكُمْ أَنْ يُزَحْزَحَ عَنْ النَّارِ وَأَنْ يُدْخَلَ الْجَنَّةَ فَلْتُدْرِكْهُ مَوْتَتُهُ وَهُوَ يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ وَلْيَأْتِ إِلَى النَّاسِ الَّذِي يُحِبُّ أَنْ يُؤْتَى إِلَيْهِ وَمَنْ بَايَعَ إِمَامًا فَأَعْطَاهُ صَفْقَةَ يَدِهِ وَثَمَرَةَ قَلْبِهِ فَلْيُطِعْهُ مَا اسْتَطَاعَ فَإِنْ جَاءَ آخَرُ يُنَازِعُهُ فَاضْرِبُوا عُنُقَ الْآخَرِ قَالَ فَأَدْخَلْتُ رَأْسِي مِنْ بَيْنِ النَّاسِ فَقُلْتُ أَنْشُدُكَ بِاللَّهِ آنْتَ سَمِعْتَ هَذَا مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فَأَشَارَ بِيَدِهِ إِلَى أُذُنَيْهِ فَقَالَ سَمِعَتْهُ أُذُنَايَ وَوَعَاهُ قَلْبِي قَالَ فَقُلْتُ هَذَا ابْنُ عَمِّكَ مُعَاوِيَةُ يَعْنِي يَأْمُرُنَا بِأَكْلِ أَمْوَالِنَا بَيْنَنَا بِالْبَاطِلِ وَأَنْ نَقْتُلَ أَنْفُسَنَا وَقَدْ قَالَ اللَّهُ تَعَالَى { يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا تَأْكُلُوا أَمْوَالَكُمْ بَيْنَكُمْ بِالْبَاطِلِ } قَالَ فَجَمَعَ يَدَيْهِ فَوَضَعَهُمَا عَلَى جَبْهَتِهِ ثُمَّ نَكَسَ هُنَيَّةً ثُمَّ رَفَعَ رَأْسَهُ فَقَالَ أَطِعْهُ فِي طَاعَةِ اللَّهِ وَاعْصِهِ فِي مَعْصِيَةِ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ

اسان کي [ابو معاويه] [العماسي] کان [زيد بن وهب] کان [عبدالرحمن بن عبدالرب ڪعبي] تائين ٻڌايو آهي ته: مون [عبدالله بن عمرو بن العاش] سان ملاقات ڪئي جڏهن هو ڪعبي جي ڇانوَ هيٺ هو، پوءِ مون کيس چوندي ٻڌو ته: 'اسان هڪ ڀيرو رسول الله صلي الله عليه وسلم سان گڏ سفر تي نڪتا هئاسين، پوءِ هڪ جاءِ تي، اسان بيهي رهياسين. اسان مان ڪجهه خيما لڳايا، ڪجهه تير اندازي ڪئي، ڪجهه جانورن کي کارايو وغيره. اوچتو اسان رسول الله صلي الله عليه وسلم جي قاصد کي آواز ڏيندي ٻڌو، اسان کي گڏ نماز پڙهڻ لاءِ سڏيو، پوءِ اسان گڏ ٿياسين، پوءِ رسول الله صلي الله عليه وسلم اٿي بيٺا ۽ اسان جي سامهون وعظ ڪيو. پاڻ فرمايائون: 'مون کان اڳ نبي موڪليا ويا هئا، صرف پنهنجي قوم کي انهن جي پنهنجي نيڪي جي طرف هدايت ڪرڻ ۽ انهن خطرن کان ڊيڄارڻ لاءِ جيڪي انهن کي خطرو هئا. منهنجي ڪامل ۽ محفوظ امت پهرين نسل آهي.' ۽ آخرڪار، ان تي مختلف آزمائشون اينديون جيڪي هن کي پسند نه هونديون آهن، جهڙوڪ بدمعاشي. جتي انهن مان ڪجهه ٻين جي توهين ڪندا آهن، تنهن ڪري آفتون پيدا ٿينديون آهن. مومن چون ٿا؛ 'هي اهو آهي جيڪو مون کي تباهه ڪندو'. آفت ختم ٿيڻ کان پوءِ، هڪ ٻي آفت ظاهر ٿي. ۽ مومن چون ٿا؛ 'هي...! هي!'. جيڪو به دوزخ کان آزاد ٿيڻ چاهي ٿو ۽ جنت ۾ داخل ٿيڻ چاهي ٿو، ان کي الله ۽ آخرت تي ايمان سان پنهنجي موت ملڻ گهرجي، ۽ ان کي انسانيت جي خدمت ڪرڻ گهرجي جيڪا اهو سماج چاهي ٿو. جيڪو به ڪنهن اڳواڻ - هڪ حڪمران - سان بيعت ڪري ٿو ۽ پوءِ پنهنجي بيعت کي پوري دل سان پورو ڪري ٿو، ان کي گهرجي ته ان اڳواڻ جي جيترو ٿي سگهي اطاعت ڪري. جيڪڏهن ٻيا بغاوت ڪرڻ لاءِ اچن ٿا، ته انهن جون گردنون ڪٽي ڇڏيون. عبدالرحمان چيو؛ 'مان عمرو جي ويجهو ويس، پوءِ مون چيو؛ 'الله جي نالي سان، مان توهان کان پڇان ٿو؛ 'ڇا توهان هي حديث پاڻ رسول الله صلي الله عليه وسلم کان ٻڌي آهي؟' عمرو پنهنجي ڪنن ۽ دل ڏانهن هٿ اشارو ڪيو ۽ چيو؛ 'مون ان کي پنهنجن ٻنهي ڪنن سان ٻڌو ۽ مون ان کي پنهنجي دل ۾ رکيو'. پوءِ مون کيس چيو؛ ' 'هي توهان جي چاچي جو پٽ، معاويه آهي. هو اسان کي حڪم ڏئي ٿو ته اسان پنهنجن ڀائرن جو مال حرام طريقن سان کائي وڃون ۽ هڪ ٻئي کي قتل ڪريون، جيتوڻيڪ الله فرمايو آهي ته: 'اي ايمان وارؤ، پنهنجي پاڙيسري جو مال حرام طريقن سان نه کائو، سواءِ پنهنجي پاڙيسري جي خواهش مطابق خريد ۽ وڪري جي، ۽ پنهنجي ڀاءُ - هڪ ساٿي مسلمان - کي نه ماريو. بيشڪ، الله توهان تي رحم ڪندڙ آهي'. عمرو پوءِ پنهنجا هٿ گڏ ڪيا ۽ انهن کي پنهنجي پيشاني تي رکيا، هو هڪ لمحي لاءِ خاموش رهيو. ان کان پوءِ هن پنهنجو مٿو مٿي ڪيو ۽ چيو: 'جيڪڏهن اهي الله جي حڪمن جي مطابق آهن ته سندس حڪمن جي اطاعت ڪريو ۽ جيڪڏهن اهي الله عزّو جلّ جي حڪمن جي ڀڃڪڙي ڪن ته سندس حڪمن جي نافرماني ڪريو!'.