Janganlah mendiamkan sesama saudara muslim melebihi tiga hari

Imam Bukhari : 5611

حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ قَالَ حَدَّثَنِي عَوْفُ بْنُ مَالِكِ بْنِ الطُّفَيْلِ هُوَ ابْنُ الْحَارِثِ وَهُوَ ابْنُ أَخِي عَائِشَةَ زَوْجِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِأُمِّهَا أَنَّ عَائِشَةَ حُدِّثَتْأَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ الزُّبَيْرِ قَالَ فِي بَيْعٍ أَوْ عَطَاءٍ أَعْطَتْهُ عَائِشَةُ وَاللَّهِ لَتَنْتَهِيَنَّ عَائِشَةُ أَوْ لَأَحْجُرَنَّ عَلَيْهَا فَقَالَتْ أَهُوَ قَالَ هَذَا قَالُوا نَعَمْ قَالَتْ هُوَ لِلَّهِ عَلَيَّ نَذْرٌ أَنْ لَا أُكَلِّمَ ابْنَ الزُّبَيْرِ أَبَدًا فَاسْتَشْفَعَ ابْنُ الزُّبَيْرِ إِلَيْهَا حِينَ طَالَتْ الْهِجْرَةُ فَقَالَتْ لَا وَاللَّهِ لَا أُشَفِّعُ فِيهِ أَبَدًا وَلَا أَتَحَنَّثُ إِلَى نَذْرِي فَلَمَّا طَالَ ذَلِكَ عَلَى ابْنِ الزُّبَيْرِ كَلَّمَ الْمِسْوَرَ بْنَ مَخْرَمَةَ وَعَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ الْأَسْوَدِ بْنِ عَبْدِ يَغُوثَ وَهُمَا مِنْ بَنِي زُهْرَةَ وَقَالَ لَهُمَا أَنْشُدُكُمَا بِاللَّهِ لَمَّا أَدْخَلْتُمَانِي عَلَى عَائِشَةَ فَإِنَّهَا لَا يَحِلُّ لَهَا أَنْ تَنْذِرَ قَطِيعَتِي فَأَقْبَلَ بِهِ الْمِسْوَرُ وَعَبْدُ الرَّحْمَنِ مُشْتَمِلَيْنِ بِأَرْدِيَتِهِمَا حَتَّى اسْتَأْذَنَا عَلَى عَائِشَةَ فَقَالَا السَّلَامُ عَلَيْكِ وَرَحْمَةُ اللَّهِ وَبَرَكَاتُهُ أَنَدْخُلُ قَالَتْ عَائِشَةُ ادْخُلُوا قَالُوا كُلُّنَا قَالَتْ نَعَم ادْخُلُوا كُلُّكُمْ وَلَا تَعْلَمُ أَنَّ مَعَهُمَا ابْنَ الزُّبَيْرِ فَلَمَّا دَخَلُوا دَخَلَ ابْنُ الزُّبَيْرِ الْحِجَابَ فَاعْتَنَقَ عَائِشَةَ وَطَفِقَ يُنَاشِدُهَا وَيَبْكِي وَطَفِقَ الْمِسْوَرُ وَعَبْدُ الرَّحْمَنِ يُنَاشِدَانِهَا إِلَّا مَا كَلَّمَتْهُ وَقَبِلَتْ مِنْهُ وَيَقُولَانِ إِنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَهَى عَمَّا قَدْ عَلِمْتِ مِنْ الْهِجْرَةِ فَإِنَّهُ لَا يَحِلُّ لِمُسْلِمٍ أَنْ يَهْجُرَ أَخَاهُ فَوْقَ ثَلَاثِ لَيَالٍ فَلَمَّا أَكْثَرُوا عَلَى عَائِشَةَ مِنْ التَّذْكِرَةِ وَالتَّحْرِيجِ طَفِقَتْ تُذَكِّرُهُمَا نَذْرَهَا وَتَبْكِي وَتَقُولُ إِنِّي نَذَرْتُ وَالنَّذْرُ شَدِيدٌ فَلَمْ يَزَالَا بِهَا حَتَّى كَلَّمَتْ ابْنَ الزُّبَيْرِ وَأَعْتَقَتْ فِي نَذْرِهَا ذَلِكَ أَرْبَعِينَ رَقَبَةً وَكَانَتْ تَذْكُرُ نَذْرَهَا بَعْدَ ذَلِكَ فَتَبْكِي حَتَّى تَبُلَّ دُمُوعُهَا خِمَارَهَا

اسان کي [ابو اليمان] ٻڌايو آهي ته اسان کي [شعيب] [عز زهريءَ] کان ٻڌايو آهي ته مون کي [عوف بن مالڪ بن اث ثفيل] - يعني ابن الحارث، هو عائشه جي ماءُ جو پٽ آهي، جيڪو رسول الله ﷺ جي زال هئي - خبر ملي ته عبدالله بن زبير گهر جي وڪري يا عائشه جي ڏنل تحفي بابت چيو آهي، عبدالله چيو: 'الله جو قسم، عائشه فوري طور تي گهر جي وڪري کي رد ڪري ٿي يا مان ان کان پري رهندس'. عائشه چيو: 'ڇا هن - ابن زبير - اهو چيو هو؟' انهن چيو: 'ها'. [عائشه] چيو: 'الله جو قسم، مان ابن زبير سان هميشه لاءِ نه ڳالهائڻ جو قسم کنيو آهيان'. تنهن ڪري ابن زبير عائشه کان معافي ورتي جڏهن عائشه کيس گهڻي وقت تائين خاموش رکيو. پر عائشه اڃا به چيو: 'نه، الله جو قسم، مان ان کي معاف نه ڪندس ۽ نه ئي پنهنجي نذر کي روڪيندس'. جڏهن ابن زبير کي گهڻي وقت تائين اهو محسوس ٿيو، تڏهن ابن زبير زهره قبيلي جي ٻنهي مسور بن مخرمہ ۽ عبدالرحمان بن الاسود بن عبداليغوث کي چيو ته: 'الله جو قسم، جڏهن توهان ٻنهي مون کي عائشه جي گهر ۾ داخل ڪيو، ته ان لاءِ جائز نه هو ته هو رشتي جي رشتن کي ٽوڙڻ جي قسم کڻن'. پوءِ المسور ۽ عبدالرحمان پنهنجا ڪپڙا پائي عائشه وٽ ويا، پوءِ ٻنهي عائشه کان اجازت گهري ۽ چيو ته: 'توهان تي سلام هجي ورحمة الله وبرڪاته، ڇا مان داخل ٿي سگهان ٿي؟' عائشه جواب ڏنو؛ 'اندر اچو'. انهن چيو؛ 'اسان سڀ'. عائشه جواب ڏنو؛ 'ها، توهان سڀ'. عائشه کي خبر نه هئي ته ابن زبير به انهن ٻنهي سان گڏ هو. جڏهن اهي گهر ۾ داخل ٿيا، ته ابن زبير عائشه جي ڪمري ۾ ويو ۽ فوري طور تي ان کي ڀاڪر پائي ورتو. ان کان پوءِ، ابن زبير روئندي عائشه کي صلاح ڏني، پوءِ المسور ۽ عبدالرحمان پڻ هن کي صلاح ڏني. ٻنهي چيو؛ 'سلام الله وبرڪاته، ڇا مان داخل ٿي سگهان ٿو؟' 'يقيناً، رسول الله ﷺ ٻين ماڻهن کي خاموش ڪرڻ کان منع ڪيو آهي، جيئن توهان اڳ ۾ ئي ڄاڻو ٿا، حقيقت ۾ اهو حلال ناهي ته هڪ مسلمان پنهنجي ڀاءُ کي ٽن ڏينهن کان وڌيڪ خاموش ڪري.' جڏهن عائشه کي نصيحت جاري رهي، عائشه کي فوري طور تي پنهنجي نذر ياد آئي ۽ روئي، هن چيو؛ 'يقيناً، مون هڪ نذر ڪئي هئي، ۽ نذر تمام ڳري هئي، ۽ ٻئي اڃا تائين اهڙيون هيون جيستائين عائشه ابن زبير کي چيو. ان کان پوءِ عائشه پنهنجي نذر جي ڪري چاليهه غلام آزاد ڪيا، ۽ عائشه کي پنهنجي نذر ياد اچڻ کان پوءِ، هوءَ روئي جيستائين سندس ڳوڙها سندس حجاب کي نم ڪري ڇڏيو.'