Imam Ahmad : 5702
حَدَّثَنَا مَرْوَانُ بْنُ مُعَاوِيَةَ حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ حَمْزَةَ الْعُمَرِيُّ حَدَّثَنَا سَالِمُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ عَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ اسْتَطَاعَ مِنْكُمْ أَنْ يَكُونَ مِثْلَ صَاحِبِ فَرَقِ الْأَرُزِّ فَلْيَكُنْ مِثْلَهُ قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ وَمَا صَاحِبُ فَرَقِ الْأَرُزِّ قَالَ خَرَجَ ثَلَاثَةٌ فَغَيَّمَتْ عَلَيْهِمْ السَّمَاءُ فَدَخَلُوا غَارًا فَجَاءَتْ صَخْرَةٌ مِنْ أَعْلَى الْجَبَلِ حَتَّى طَبَّقَتْ الْبَابَ عَلَيْهِمْ فَعَالَجُوهَا فَلَمْ يَسْتَطِيعُوهَا فَقَالَ بَعْضُهُمْ لِبَعْضٍ لَقَدْ وَقَعْتُمْ فِي أَمْرٍ عَظِيمٍ فَلْيَدْعُ كُلُّ رَجُلٍ بِأَحْسَنِ مَا عَمِلَ لَعَلَّ اللَّهَ تَعَالَى أَنْ يُنْجِيَنَا مِنْ هَذَا فَقَالَ أَحَدُهُمْ اللَّهُمَّ إِنَّكَ تَعْلَمُ أَنَّهُ كَانَ لِي أَبَوَانِ شَيْخَانِ كَبِيرَانِ وَكُنْتُ أَحْلُبُ حِلَابَهُمَا فَأَجِيئُهُمَا وَقَدْ نَامَا فَكُنْتُ أَبِيتُ قَائِمًا وَحِلَابُهُمَا عَلَى يَدِي أَكْرَهُ أَنْ أَبْدَأَ بِأَحَدٍ قَبْلَهُمَا أَوْ أَنْ أُوقِظَهُمَا مِنْ نَوْمِهِمَا وَصِبْيَتِي يَتَضَاغَوْنَ حَوْلِي فَإِنْ كُنْتَ تَعْلَمُ أَنِّي إِنَّمَا فَعَلْتُهُ مِنْ خَشْيَتِكَ فَافْرُجْ عَنَّا قَالَ فَتَحَرَّكَتْ الصَّخْرَةُ قَالَ وَقَالَ الثَّانِي اللَّهُمَّ إِنَّكَ تَعْلَمُ أَنَّهُ كَانَتْ لِي ابْنَةُ عَمٍّ لَمْ يَكُنْ شَيْءٌ مِمَّا خَلَقْتَ أَحَبَّ إِلَيَّ مِنْهَا فَسُمْتُهَا نَفْسَهَا فَقَالَتْ لَا وَاللَّهِ دُونَ مِائَةِ دِينَارٍ فَجَمَعْتُهَا وَدَفَعْتُهَا إِلَيْهَا حَتَّى إِذَا جَلَسْتُ مِنْهَا مَجْلِسَ الرَّجُلِ فَقَالَتْ اتَّقِ اللَّهَ وَلَا تَفُضَّ الْخَاتَمَ إِلَّا بِحَقِّهِ فَقُمْتُ عَنْهَا فَإِنْ كُنْتَ تَعْلَمُ أَنَّمَا فَعَلْتُهُ مِنْ خَشْيَتِكَ فَافْرُجْ عَنَّا قَالَ فَزَالَتْ الصَّخْرَةُ حَتَّى بَدَتْ السَّمَاءُ وَقَالَ الثَّالِثُ اللَّهُمَّ إِنَّكَ تَعْلَمُ أَنِّي كُنْتُ اسْتَأْجَرْتُ أَجِيرًا بِفَرَقٍ مِنْ أَرُزٍّ فَلَمَّا أَمْسَى عَرَضْتُ عَلَيْهِ حَقَّهُ فَأَبَى أَنْ يَأْخُذَهُ وَذَهَبَ وَتَرَكَنِي فَتَحَرَّجْتُ مِنْهُ وَثَمَّرْتُهُ لَهُ وَأَصْلَحْتُهُ حَتَّى اشْتَرَيْتُ مِنْهُ بَقَرًا وَرَاعِيَهَا فَلَقِيَنِي بَعْدَ حِينٍ فَقَالَ اتَّقِ اللَّهَ وَأَعْطِنِي أَجْرِي وَلَا تَظْلِمْنِي فَقُلْتُ انْطَلِقْ إِلَى ذَلِكَ الْبَقَرِ وَرَاعِيهَا فَخُذْهَا فَقَالَ اتَّقِ اللَّهَ وَلَا تَسْخَرْ بِي فَقُلْتُ إِنِّي لَسْتُ أَسْخَرُ بِكَ فَانْطَلَقَ فَاسْتَاقَ ذَلِكَ فَإِنْ كُنْتَ تَعْلَمُ أَنِّي إِنَّمَا فَعَلْتُهُ ابْتِغَاءَ مَرْضَاتِكَ خَشْيَةً مِنْكَ فَافْرُجْ عَنَّا فَتَدَحْرَجَتْ الصَّخْرَةُ فَخَرَجُوا يَمْشُونَ حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ صَالِحٍ حَدَّثَنَا نَافِعٌ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَيْنَمَا ثَلَاثَةُ رَهْطٍ يَتَمَاشَوْنَ أَخَذَهُمْ الْمَطَرُ فَأَوَوْا إِلَى غَارٍ فِي جَبَلٍ فَبَيْنَمَا هُمْ فِيهِ حَطَّتْ صَخْرَةٌ مِنْ الْجَبَلِ فَأَطْبَقَتْ عَلَيْهِمْ فَذَكَرَ الْحَدِيثَ مِثْلَ مَعْنَاهُ
Twakaambilwa kuti [Marwan bin Mu'awiyah] wakatwaambila kuti [Umar bin Hamzah Al-Umari] wakatwaambila [Salim bin Abdillah] kuzwa kuli [Ibn Umar] wakati, Rasulullah sallallaahu'alaihi wasallam wakati: 'Kufwumbwa akati kanu uukonzya kuba mbuli 'kabunga kabalimi ba mupunga' weelede kuchita oobo'. Beenzuma bakabuzya kuti: 'Ino 'kuswaangana kwabalimi ba mupunga' chaambaanzi?' Wakasandula kuti: 'Chimwi chiindi kwakali balimi botatwe bakali kuya kumulimu. Chakutayeeyelwa julu lyakaba amakumbi mpawo mvwula yakali kuwa, bakayubila mumpangala. Chakutayeeyelwa bbwe pati lyakavwunguluka kuzwa atala aacilundu mpawo lyakaunka kumulyango wampangala. Kumamanino wakajala loko. Bakasoleka kusikila mpobagolela kusunka bbwe pati pesi tiibakakonzya pe. Umwi wabo wakakankaizya kuti: 'Masimpe, lino uli mupenzi pati loko, aboobo kufumbwa muntu weelede kupaila amilimo yakwe mibotu, Allah ayandisye kutuvwuna kuzwa mumpangala eeyi'. Muntu wakusaanguna wakapaila: 'O Allah, weelede kuziba kuti ndakajisi bazyali bobile bachembeede, ndime ndakali kubapa malili lyoonse. Chimwi chiindi ndakabaswaya nibakali koona loko aboobo ndakaima afwaafwi akulindila. Ndakajatilila malili aabo boonse bobile masiku woonse, nkaambo tii ndakali kuyanda kwaapa muntu umbi nketanabapa. Alimwi tiindakali kuyanda kumubusya, nokuba kuti aciindi eeco bana bangu bakali kunditongooka akaambo kakuti bakalifwide nzala. Kuti yebo koyeeya kuti ndichita eezi akaambo kakuyoowa kwangu mpawo jula mulyango wampangala eeyi!' wakati: mpawo bbwe pati lyakazungaana mbichani. Mulimi wabili wakati: 'O Allah, weelede kuziba kuti mwana musimbi wabamalume ngomuntu ngondiyandisya kwiinda bamwi boonse. Ndakalipeda kuli nguwe mpawo wakasandula kuti: 'Peepe, kuli Allah, kunze lyakubbadela mali aasika kumwaanda'. Mpawo ndakabweza mpawo ndakabbadelela, kusikila nindakakkala aali ncico mbuli mulumi mbwakkala amukayintu wakwe, mwanakazi wakati: 'Koyoowa Allah, mpawo utatyoli busimbi oobu ccita kuti munzila iiluzi', aboobo ndakanyampuka mpawo-mpawo kuzwa kumubili wakwe. Kuti yebo koyeeya kuti ndakachita ezi nkaambo ndakali kukuyoowa, mpawo jalula mulyango wampangala eeyi!'. Wakati: mpawo bbwe pati lyakaseluka mbichani kuchitila kuti ukonzye kubona mulengalenga anze. Mpawo mulimi watatu wakapaila: 'O Allah, weelede kuziba kuti ndakalemba muntu umwi kuti ndipe mupunga, mpawo nikwakaba sikati, ndakamupa mupunga, pesi tanaakayanda kuubweza mpawo wakandisiya kusikila ndakajana buyumuyumu bwakuuyandaula. Kuzwa waawo ndakayungizya lubono lwangu kusikila lwakavula mpawo ndakakonzya kuula ng'ombe amweembezi wayo. Nikwakainda chiindi, wakaswaangana andime mpawo wakandaambila kuti: 'Koyoowa Allah mpawo undipe mali ngondakali kuchita kaindi, mpawo utabi andime'. Mpawo ndakati: 'Koboola ku ng'ombe amweembezi mpawo ubabweze boonse'. Wakati: 'koyoowa Allah, mpawo utandiseki pe!?' Ndakaingula kuti: 'Nsekuseka pe'. Aboobo wakaunka kulinguwe akumutola. Kuti yebo koyeeya kuti ndakachita nzyondakachita nkaambo ndakali kulangila kulongezyegwa aako nkaambo ndakali kukuyoowa, mpawo kotujalwida mulyango wampangala eeyi! 'Mpoonya bbwe pati lyakaseluka mpawo bakakonzya kuzwa kabotu'. Twakaambilwa kuti [Ya'qub] wakatwaambila [taata], kuzwa kuli [Salih], wakatwaambila [Nafi'] kuti Abdullah bin Umar wakati: Rasulullah sallallaahu'alaihi wasallam wakati: 'Aawo bantu botatwe nibakali kweenda, mpawo mvwula yakabawida mpawo bakayubila mumpako yamulundu. Nibakali mulinjiyo, bbwe pati lyakavwunguluka kuzwa atala aacilundu mpawo lyakabajala -mumpako-,' mpawo wakaamba hadith yakajisi bupanduluzi bweelene ayeeyo yakaambwa atala aawa.