Imam Bukhari : 5395

حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ عَنْ عُبَيْدِ بْنِ حُنَيْنٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا قَالَلَبِثْتُ سَنَةً وَأَنَا أُرِيدُ أَنْ أَسْأَلَ عُمَرَ عَنْ الْمَرْأَتَيْنِ اللَّتَيْنِ تَظَاهَرَتَا عَلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَجَعَلْتُ أَهَابُهُ فَنَزَلَ يَوْمًا مَنْزِلًا فَدَخَلَ الْأَرَاكَ فَلَمَّا خَرَجَ سَأَلْتُهُ فَقَالَ عَائِشَةُ وَحَفْصَةُ ثُمَّ قَالَ كُنَّا فِي الْجَاهِلِيَّةِ لَا نَعُدُّ النِّسَاءَ شَيْئًا فَلَمَّا جَاءَ الْإِسْلَامُ وَذَكَرَهُنَّ اللَّهُ رَأَيْنَا لَهُنَّ بِذَلِكَ عَلَيْنَا حَقًّا مِنْ غَيْرِ أَنْ نُدْخِلَهُنَّ فِي شَيْءٍ مِنْ أُمُورِنَا وَكَانَ بَيْنِي وَبَيْنَ امْرَأَتِي كَلَامٌ فَأَغْلَظَتْ لِي فَقُلْتُ لَهَا وَإِنَّكِ لَهُنَاكِ قَالَتْ تَقُولُ هَذَا لِي وَابْنَتُكَ تُؤْذِي النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَتَيْتُ حَفْصَةَ فَقُلْتُ لَهَا إِنِّي أُحَذِّرُكِ أَنْ تَعْصِي اللَّهَ وَرَسُولَهُ وَتَقَدَّمْتُ إِلَيْهَا فِي أَذَاهُ فَأَتَيْتُ أُمَّ سَلَمَةَ فَقُلْتُ لَهَا فَقَالَتْ أَعْجَبُ مِنْكَ يَا عُمَرُ قَدْ دَخَلْتَ فِي أُمُورِنَا فَلَمْ يَبْقَ إِلَّا أَنْ تَدْخُلَ بَيْنَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَزْوَاجِهِ فَرَدَّدَتْ وَكَانَ رَجُلٌ مِنْ الْأَنْصَارِ إِذَا غَابَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَشَهِدْتُهُ أَتَيْتُهُ بِمَا يَكُونُ وَإِذَا غِبْتُ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَشَهِدَ أَتَانِي بِمَا يَكُونُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَكَانَ مَنْ حَوْلَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَدْ اسْتَقَامَ لَهُ فَلَمْ يَبْقَ إِلَّا مَلِكُ غَسَّانَ بِالشَّأْمِ كُنَّا نَخَافُ أَنْ يَأْتِيَنَا فَمَا شَعَرْتُ إِلَّا بِالْأَنْصَارِيِّ وَهُوَ يَقُولُ إِنَّهُ قَدْ حَدَثَ أَمْرٌ قُلْتُ لَهُ وَمَا هُوَ أَجَاءَ الْغَسَّانِيُّ قَالَ أَعْظَمُ مِنْ ذَاكَ طَلَّقَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نِسَاءَهُ فَجِئْتُ فَإِذَا الْبُكَاءُ مِنْ حُجَرِهِنَّ كُلِّهَا وَإِذَا النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَدْ صَعِدَ فِي مَشْرُبَةٍ لَهُ وَعَلَى بَابِ الْمَشْرُبَةِ وَصِيفٌ فَأَتَيْتُهُ فَقُلْتُ اسْتَأْذِنْ لِي فَأَذِنَ لِي فَدَخَلْتُ فَإِذَا النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى حَصِيرٍ قَدْ أَثَّرَ فِي جَنْبِهِ وَتَحْتَ رَأْسِهِ مِرْفَقَةٌ مِنْ أَدَمٍ حَشْوُهَا لِيفٌ وَإِذَا أُهُبٌ مُعَلَّقَةٌ وَقَرَظٌ فَذَكَرْتُ الَّذِي قُلْتُ لِحَفْصَةَ وَأُمِّ سَلَمَةَ وَالَّذِي رَدَّتْ عَلَيَّ أُمُّ سَلَمَةَ فَضَحِكَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَلَبِثَ تِسْعًا وَعِشْرِينَ لَيْلَةً ثُمَّ نَزَلَ

اسان کي [سليمان بن حرب] ٻڌايو آهي اسان کي [حماد بن زيد] ٻڌايو آهي [يحيى بن سعيد] کان [عبيد بن حنين] کان [ابن عباس] رضي الله عنهما کان، هن چيو ته؛ هڪ سال تائين مان [عمر بن خطاب] کان رسول الله ﷺ جي ٻن زالن بابت پڇڻ چاهيان ٿو جيڪي سندس حڪمت جي خلاف سازشون ڪنديون هيون، اوچتو مون کي هن کان بيزاري محسوس ٿي. هڪ ڏينهن، هو هڪ جاءِ تي رڪيو، پوءِ هو ٻوٽن ۾ ويو - رفع حاجت ڪرڻ لاءِ - جڏهن هو ٻاهر آيو، مون فوري طور تي هن کان ان بابت پڇيو، هن جواب ڏنو؛ 'اهي عائشه ۽ حفشه آهن'. پوءِ هن پنهنجو قصو جاري رکيو؛ پراڻي جاهليت جي دور ۾، اسان ڪڏهن به عورتن کي ڪنهن به ڪم ۾ شامل نه ڪيو، پر جڏهن اسلام آيو، ته جيئن الله اسان ۾ انهن جي ڪردار جي حقيقت کي ظاهر ڪيو بجاءِ اسان انهن کي پنهنجي ڪم ۾ شامل نه ڪريون، هڪ ڀيري منهنجي ۽ منهنجي زال جي وچ ۾ هڪ تڪرار ٿيو جنهن جي ڪري منهنجي زال مون تي اصرار ڪيو، تنهنڪري مون هن کي ٻڌايو؛ 'توکي منهنجي ڪم ۾ مداخلت ڪرڻ جي ضرورت ناهي'. منهنجي زال چيو؛ 'تون ائين چوين ٿو! جيتوڻيڪ تنهنجي ڌيءَ رسول الله صلي الله عليه وسلم کي تڪليف ڏئي رهي آهي'. پوءِ مان حفشه وٽ ويس ۽ ان کان پڇيو؛ 'حقيقت ۾، مان توهان کي ڊيڄاري رهيو آهيان، ڇا توهان واقعي الله ۽ سندس رسول جي نافرماني ڪئي آهي - يعني رسول الله صلي الله عليه وسلم جي مخالفت ڪرڻ -؟' پوءِ مون هن کي پيغمبر کي تڪليف ڏيڻ جي نتيجن کان خبردار ڪيو. پوءِ مان ام سلمه سان مليس، ۽ مون هن کي - معاملو - ٻڌايو؛ تنهن ڪري هن مون کي چيو؛ 'تون واقعي عجيب آهين، اي عمر، تون رسول الله صلي الله عليه وسلم ۽ سندس زالن جي گهريلو معاملن تائين هر شيءِ ۾ مداخلت ڪئي آهي'. 'ام سلمه' جا لفظ مون کي واقعي ڏکوئيندڙ هئا. ۽ منهنجو هڪ انصاري دوست آهي، جيڪڏهن هو رسول الله صلي الله عليه وسلم کان منهنجي موجودگي ۾ غير حاضر رهي ٿو، ته پوءِ مان ان سان ملندو آهيان ۽ ان کي ڪجهه ٻڌائيندو آهيان جيڪو مون کان ان تائين پهچندو آهي، ۽ ان جي برعڪس، جيڪڏهن مان رسول الله صلي الله عليه وسلم کان غير حاضر رهيس جڏهن ته هو موجود رهي ٿو، ته پوءِ هو مون سان ملندو آهي ۽ رسول الله صلي الله عليه وسلم کان جيڪو ڪجهه مليو اهو پهچائيندو آهي. ان وقت اسان شام ۾ بادشاهه غسان کان رسول الله صلي الله عليه وسلم جي چوڌاري پهريدار هئاسين، اسان تمام پريشان هئاسين ته جيڪڏهن بادشاهه غسان اوچتو اسان تي حملو ڪري. ان وقت اسان جا دل حملي تي مرڪوز هئا، اوچتو منهنجو انصاري دوست آيو ۽ چيو؛ 'هڪ اهم ڳالهه ٿي وئي آهي!'. مون ان کان به پڇيو؛ 'اها ڪهڙي ڳالهه آهي؟ ڇا غسان جا لشڪر اچي ويا آهن؟' هن جواب ڏنو؛ ان کان به وڌيڪ، رسول الله صلي الله عليه وسلم پنهنجين زالن کي طلاق ڏئي ڇڏي.' پوءِ مان آيس، ۽ مون انهن جي ڪمرن مان - نبي ڪريم ﷺ جي زالن مان - روئڻ جو آواز ٻڌو، جڏهن ته نبي ڪريم ﷺ هڪ ڪمري ۾ هئا جنهن تي ڏاڪڻيون چڙهي سگهن ٿيون، ۽ سندس خادم ڪمري جي سامهون هو، پوءِ مان وٽس ويس ۽ چيو: 'مون کي اجازت ڏيو!'. پوءِ هن اجازت ڏني، ان کان پوءِ مان اندر داخل ٿيس، اوچتو مون نبي ڪريم ﷺ کي هڪ پيڊن تي ڏٺو، سندس ڪمر تي چٽائي جا نشان واضح طور تي نظر اچي رهيا هئا ۽ سندس مٿي هيٺان ڪوئر جو ٺهيل چمڙي جو تکيو هو، جڏهن ته سندس مٿي جي ويجهو تازو رنگيل چمڙو لٽڪيل هو. ان کان پوءِ مون پنهنجون ڳالهيون حفشه ۽ ام سلمه کي ٻڌايون، انهي سان گڏ ام سلمه جو جواب مون کي ٻڌايو، اهو ٻڌي ته رسول ڪريم ﷺ مسڪرايا، آخرڪار هو ان ڪمري ۾ ٻه نو ڏينهن رهيو، ان کان پوءِ هو هيٺ آيو.