Al Hasib

Imam Ahmad : 1966

حَدَّثَنِي وَكِيعٌ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ آدَمَ بْنِ سُلَيْمَانَ مَوْلَى خَالِدِ بْنِ خَالِدٍ قَالَ سَمِعْتُ سَعِيدَ بْنَ جُبَيْرٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ لَمَّا نَزَلَتْ هَذِهِ الْآيَةُ { إِنْ تُبْدُوا مَا فِي أَنْفُسِكُمْ أَوْ تُخْفُوهُ يُحَاسِبْكُمْ بِهِ اللَّهُ } قَالَ دَخَلَ قُلُوبَهُمْ مِنْهَا شَيْءٌ لَمْ يَدْخُلْ قُلُوبَهُمْ مِنْ شَيْءٍ قَالَ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قُولُوا سَمِعْنَا وَأَطَعْنَا وَسَلَّمْنَا فَأَلْقَى اللَّهُ الْإِيمَانَ فِي قُلُوبِهِمْ فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ { آمَنَ الرَّسُولُ بِمَا أُنْزِلَ إِلَيْهِ مِنْ رَبِّهِ وَالْمُؤْمِنُونَ كُلٌّ آمَنَ بِاللَّهِ وَمَلَائِكَتِهِ وَكُتُبِهِ وَرُسُلِهِ لَا نُفَرِّقُ بَيْنَ أَحَدٍ مِنْ رُسُلِهِ وَقَالُوا سَمِعْنَا وَأَطَعْنَا غُفْرَانَكَ رَبَّنَا وَإِلَيْكَ الْمَصِيرُ لَا يُكَلِّفُ اللَّهُ نَفْسًا إِلَّا وُسْعَهَا لَهَا مَا كَسَبَتْ وَعَلَيْهَا مَا اكْتَسَبَتْ رَبَّنَا لَا تُؤَاخِذْنَا إِنْ نَسِينَا أَوْ أَخْطَأْنَا رَبَّنَا وَلَا تَحْمِلْ عَلَيْنَا إِصْرًا كَمَا حَمَلْتَهُ عَلَى الَّذِينَ مِنْ قَبْلِنَا رَبَّنَا وَلَا تُحَمِّلْنَا مَا لَا طَاقَةَ لَنَا بِهِ وَاعْفُ عَنَّا وَاغْفِرْ لَنَا وَارْحَمْنَا أَنْتَ مَوْلَانَا فَانْصُرْنَا عَلَى الْقَوْمِ الْكَافِرِينَ } قَالَ أَبُو عَبْد الرَّحْمَنِ آدَمُ هَذَا هُوَ أَبُو يَحْيَى بْنُ آدَمَ

اسان کي [واقعي] ٻڌايو آهي [سفيان] کان [آدم بن سليمان، جيڪو خالد بن خالد جو اڳوڻو غلام هو]، چيو آهي ته؛ مون [سعيد بن جبير] کي [ابن عباس] کان ٻڌو، هن چيو ته؛ جڏهن آيت نازل ٿيندي؛ - ۽ جيڪڏهن توهان پنهنجي دل ۾ جيڪو آهي ان کي جنم ڏيو يا ان کي لڪايو، ته يقيناً الله توهان کان توهان جي عملن جو حساب وٺندو -. هن چيو ته؛ نبي ڪريم صلي الله عليه وسلم فرمايو: 'چئو ته اسان ٻڌو ۽ اطاعت ڪئي ۽ تسليم ڪيو،' پوءِ الله انهن جي دلين ۾ ايمان کي برقرار رکي ٿو. پوءِ الله 'عز وجله' آيت نازل ڪئي؛ - رسول قرآن تي ايمان آندو آهي جيڪو سندس رب کان ان تي نازل ٿيو هو، ۽ ايمان وارن به. هر ڪو الله تي، سندس ملائڪن تي، سندس ڪتابن تي ۽ سندس رسولن تي ايمان رکي ٿو. - اهي چون ٿا - 'اسين ڪنهن ٻئي ۾ فرق نه ٿا ڪريون - سندس رسول کان'، ۽ اهي چون ٿا: 'اسان ٻڌو ۽ اطاعت ڪئي'. - اهي دعا ڪن ٿا - 'اي اسان جا رب اسان کي معاف ڪر ۽ توهان ڏانهن موٽڻ آهي.' الله ڪنهن به ماڻهوءَ کي سندس قابليت کان سواءِ تڪليف نه ٿو ڏئي. کيس نيڪ ڪمن مان اجر ملندو آهي - جن لاءِ هو ڪوشش ڪندو آهي ۽ برائي مان سزا ملندي آهي - جن جي هو ڪندو آهي. - اهي دعا ڪندا آهن - 'اسان جا رب، جيڪڏهن اسان وساري ڇڏيون يا غلطيون ڪيون ته اسان کي سزا نه ڏي. اي اسان جا رب، اسان تي اهڙو ڳرو بار نه وجهه جيئن تو اسان کان اڳ وارن تي رکيو هو. اي اسان جا رب، اسان تي اهڙو بار نه کڻ جيڪو اسان برداشت نه ڪري سگهون. اسان کي معاف ڪر، اسان کي معاف ڪر، ۽ اسان تي رحم ڪر. تون اسان جو مددگار آهين، تنهن ڪري ڪافرن جي خلاف اسان جي مدد ڪر'. - ابو عبدالرحمان چيو؛ 'هي آدم ابو يحييٰ بن آدم آهي'.