Malaikat jibril mengajar tentang enam dasar iman, lima dasar islam, dan ihsan

Imam Ahmad : 346

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا كَهْمَسٌ عَنِ ابْنِ بُرَيْدَةَ وَيَزِيدُ بْنُ هَارُونَ حَدَّثَنَا كَهْمَسٌ عَنِ ابْنِ بُرَيْدَةَ عَنْ يَحْيَى بْنِ يَعْمَرَ سَمِعَ ابْنَ عُمَرَ قَالَ حَدَّثَنِي عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ بَيْنَمَا نَحْنُ ذَاتَ يَوْمٍ عِنْدَ نَبِيِّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذْ طَلَعَ عَلَيْنَا رَجُلٌ شَدِيدُ بَيَاضِ الثِّيَابِ شَدِيدُ سَوَادِ الشَّعَرِ لَا يُرَى قَالَ يَزِيدُ لَا نَرَى عَلَيْهِ أَثَرَ السَّفَرِ وَلَا يَعْرِفُهُ مِنَّا أَحَدٌ حَتَّى جَلَسَ إِلَى نَبِيِّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَسْنَدَ رُكْبَتَيْهِ إِلَى رُكْبَتَيْهِ وَوَضَعَ كَفَّيْهِ عَلَى فَخِذَيْهِ ثُمَّ قَالَ يَا مُحَمَّدُ أَخْبِرْنِي عَنْ الْإِسْلَامِ مَا الْإِسْلَامُ فَقَالَ الْإِسْلَامُ أَنْ تَشْهَدَ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ وَتُقِيمَ الصَّلَاةَ وَتُؤْتِيَ الزَّكَاةَ وَتَصُومَ رَمَضَانَ وَتَحُجَّ الْبَيْتَ إِنْ اسْتَطَعْتَ إِلَيْهِ سَبِيلًا قَالَ صَدَقْتَ قَالَ فَعَجِبْنَا لَهُ يَسْأَلُهُ وَيُصَدِّقُهُ قَالَ ثُمَّ قَالَ أَخْبِرْنِي عَنْ الْإِيمَانِ قَالَ الْإِيمَانُ أَنْ تُؤْمِنَ بِاللَّهِ وَمَلَائِكَتِهِ وَكُتُبِهِ وَرُسُلِهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ وَالْقَدَرِ كُلِّهِ خَيْرِهِ وَشَرِّهِ قَالَ صَدَقْتَ قَالَ فَأَخْبِرْنِي عَنْ الْإِحْسَانِ مَا الْإِحْسَانُ قَالَ يَزِيدُ أَنْ تَعْبُدَ اللَّهَ كَأَنَّكَ تَرَاهُ فَإِنْ لَمْ تَكُنْ تَرَاهُ فَإِنَّهُ يَرَاكَ قَالَ فَأَخْبِرْنِي عَنْ السَّاعَةِ قَالَ مَا الْمَسْئُولُ عَنْهَا بِأَعْلَمَ بِهَا مِنْ السَّائِلِ قَالَ فَأَخْبِرْنِي عَنْ أَمَارَاتِهَا قَالَ أَنْ تَلِدَ الْأَمَةُ رَبَّتَهَا وَأَنْ تَرَى الْحُفَاةَ الْعُرَاةَ رِعَاءَ الشَّاءِ يَتَطَاوَلُونَ فِي الْبِنَاءِ قَالَ ثُمَّ انْطَلَقَ قَالَ فَلَبِثَ مَلِيًّا قَالَ يَزِيدُ ثَلَاثًا فَقَالَ لِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا عُمَرُ أَتَدْرِي مَنْ السَّائِلُ قَالَ قُلْتُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ فَإِنَّهُ جِبْرِيلُ أَتَاكُمْ يُعَلِّمُكُمْ دِينَكُمْ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يَزِيدَ حَدَّثَنَا كَهْمَسٌ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ بُرَيْدَةَ عَنْ يَحْيَى بْنِ يَعْمَرَ سَمِعَ ابْنَ عُمَرَ قَالَ حَدَّثَنَا عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ كُنَّا جُلُوسًا عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَذَكَرَ الْحَدِيثَ إِلَّا أَنَّهُ قَالَ وَلَا يُرَى عَلَيْهِ أَثَرُ السَّفَرِ وَقَالَ قَالَ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَلَبِثْتُ ثَلَاثًا فَقَالَ لِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا عُمَرُ

আমাক কৈছে [মুহাম্মাদ বিন জাফৰে] আমাক [কাহমাছ] [ইবনে বুৰাইদাহৰ পৰা] কৈছে। আৰু আমাক কৈছে [ইয়াজিদ বিন হাৰুনে] আমাক [কাহমাছ] [ইবনে বুৰাইদাহ]ৰ পৰা [ইয়াহ্যা বিন ইয়ামৰ]ৰ পৰা কৈছে যিয়ে [ইবনু উমৰ] কোৱা শুনিছে; মোক [উমৰ বিন খাথথাব] ক’লে, তেওঁ ক’লে; ‘এদিন যেতিয়া আমি নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি ৱাছাল্লামৰ কাষত আছিলো, তেতিয়া হঠাতে আমাৰ সন্মুখত এজন মানুহ আবিৰ্ভাৱ হ’ল, তেওঁৰ কাপোৰবোৰ অতি বগা আৰু চুলিবোৰ অতি ক’লা আছিল,’ - [ইয়াজিদে] ক’লে; - 'আমি ভ্ৰমণ কৰাৰ কোনো লক্ষণ দেখা নাপালোঁ আৰু আমাৰ কোনোৱেই তেওঁক চিনি নাপালোঁ।' তাৰ পাছত ৰাছুলুল্লাহ চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামৰ সন্মুখত বহি আঁঠু দুটা আঁঠুলৈকে ৰাখিলে, আৰু উৰুত হাতৰ তলুৱা ৰাখিলে, তাৰ পিছত ক’লে; 'হে মহম্মদ, ইছলাম কি কোৱা!' তেওঁ উত্তৰ দিলে, ‘ইছলাম হ’ল যে আপুনি সাক্ষ্য দিয়ে যে আল্লাহৰ বাহিৰে আন কোনো দেৱতা - ইবাদতৰ যোগ্য - নাই আৰু মহম্মদ আল্লাহৰ ৰাছুল, তাৰ পিছত নামাজ আদায় কৰক, জাকাত কৰক, ৰমদলান মাহত ৰোজা কৰক আৰু যদি সক্ষম হৈছে তেন্তে হজ কৰক’। তেওঁ -মানুহ- ক’লে; 'আপুনি ঠিকেই কৈছে'। তেওঁ -উমৰ- ক’লে; 'গতিকে আমি তেওঁৰ ওপৰত আচৰিত হৈছিলো, তেওঁ সুধিলে কিন্তু তাৰ পিছত নিশ্চিত কৰিলে'। উমৰে ক’লে; তেতিয়া তেওঁ ক’লে; 'কোৱা বিশ্বাস কি?' তেওঁ উত্তৰ দিলে: ‘ইমান হ’ল তোমালোকে আল্লাহ, তেওঁৰ ফেৰেস্তা, তেওঁৰ কিতাব, তেওঁৰ ৰাছুল, শেষ দিন আৰু ভাল আৰু বেয়া ভাগ্যত বিশ্বাস কৰা’। তেওঁ কয়; ‘আপুনি ঠিকেই কৈছে’, তেওঁ ক’লে; 'তেন্তে কোৱা ইহছান কি?' ইয়াজিদে ক’লে; তেওঁ উত্তৰ দিলে: ‘আপুনি আল্লাহক দেখাৰ দৰে ইবাদত কৰে আৰু যদি তেওঁক দেখা নাপায়, তেন্তে সঁচাকৈয়ে তেওঁ আপোনাক দেখে’। তেওঁ কয়; 'তেন্তে এপ'কেলিপছৰ কথা কওকচোন!' তেওঁ উত্তৰ দিলে: ‘সোধা ব্যক্তিজনে প্ৰশ্ন কৰাজনতকৈ বেছি নাজানে’, তেওঁ ক’লে; 'তেন্তে চিনবোৰৰ কথা কোৱা!' তেওঁ উত্তৰ দিলে: 'যেতিয়া এগৰাকী দাসে নিজৰ মালিকক জন্ম দিয়ে, যেতিয়া আপুনি খালী ভৰিৰে মানুহক দেখিব - চেণ্ডেল বা জোতা নথকা - আৰু কাপোৰ আৰু ছাগলী পালকসকলে ইজনে সিজনৰ লগত অট্টালিকা গঢ়িবলৈ প্ৰতিযোগিতাত অংশগ্ৰহণ কৰা - অতি মহিমাৰে গৌৰৱ কৰা -'। উমৰে ক’লে; 'তাৰ পিছত মানুহজন গুচি গ'ল'। উমৰে ক’লে; 'বহুতদিন নহয়'। ইয়াজিদে ক’লে; 'তিনি দিন'ৰ পিছত ৰাছুলুল্লাহ চাল্লাল্লাহু আলাইহি ৱাছলামে মোক সুধিলে: 'হে উমৰ, আপুনি জানেনে প্ৰশ্নকাৰী কোন?' উমৰে উত্তৰ দিলে; মই ক’লোঁ; 'আল্লাহ আৰু তেওঁৰ ৰাছুলে ভালকৈ জানে'। তেওঁ ক’লে: ‘সেইজনেই গেব্ৰিয়েল, তেওঁ তোমাৰ ওচৰলৈ আহিছিল তোমাৰ দীন -ধৰ্মৰ বিষয়ে শিকাবলৈ’।