Imam Bukhari : 5023

حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ أَبِي مَرْيَمَ حَدَّثَنَا أَبُو غَسَّانَ قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو حَازِمٍ عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْن أَبِي رَبِيعَةَ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا قَالَكَانَ بِالْمَدِينَةِ يَهُودِيٌّ وَكَانَ يُسْلِفُنِي فِي تَمْرِي إِلَى الْجِدَادِ وَكَانَتْ لِجَابِرٍ الْأَرْضُ الَّتِي بِطَرِيقِ رُومَةَ فَجَلَسَتْ فَخَلَا عَامًا فَجَاءَنِي الْيَهُودِيُّ عِنْدَ الْجَدَادِ وَلَمْ أَجُدَّ مِنْهَا شَيْئًا فَجَعَلْتُ أَسْتَنْظِرُهُ إِلَى قَابِلٍ فَيَأْبَى فَأُخْبِرَ بِذَلِكَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ لِأَصْحَابِهِ امْشُوا نَسْتَنْظِرْ لِجَابِرٍ مِنْ الْيَهُودِيِّ فَجَاءُونِي فِي نَخْلِي فَجَعَلَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُكَلِّمُ الْيَهُودِيَّ فَيَقُولُ أَبَا الْقَاسِمِ لَا أُنْظِرُهُ فَلَمَّا رَأَى النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَامَ فَطَافَ فِي النَّخْلِ ثُمَّ جَاءَهُ فَكَلَّمَهُ فَأَبَى فَقُمْتُ فَجِئْتُ بِقَلِيلِ رُطَبٍ فَوَضَعْتُهُ بَيْنَ يَدَيْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَكَلَ ثُمَّ قَالَ أَيْنَ عَرِيشُكَ يَا جَابِرُ فَأَخْبَرْتُهُ فَقَالَ افْرُشْ لِي فِيهِ فَفَرَشْتُهُ فَدَخَلَ فَرَقَدَ ثُمَّ اسْتَيْقَظَ فَجِئْتُهُ بِقَبْضَةٍ أُخْرَى فَأَكَلَ مِنْهَا ثُمَّ قَامَ فَكَلَّمَ الْيَهُودِيَّ فَأَبَى عَلَيْهِ فَقَامَ فِي الرِّطَابِ فِي النَّخْلِ الثَّانِيَةَ ثُمَّ قَالَ يَا جَابِرُ جُدَّ وَاقْضِ فَوَقَفَ فِي الْجَدَادِ فَجَدَدْتُ مِنْهَا مَا قَضَيْتُهُ وَفَضَلَ مِنْهُ فَخَرَجْتُ حَتَّى جِئْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَبَشَّرْتُهُ فَقَالَ أَشْهَدُ أَنِّي رَسُولُ اللَّهِ عُرُوشٌ وَعَرِيشٌ بِنَاءٌ وَقَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ{ مَعْرُوشَاتٍ }مَا يُعَرَّشُ مِنْ الْكُرُومِ وَغَيْرِ ذَلِكَ يُقَالُ عُرُوشُهَا أَبْنِيَتُهَا

Mae wedi dweud wrthym [Sa'id bin Abu Maryam] dywedodd, mae wedi dweud wrthym [Abu Ghassan] dywedodd; dywedodd wrthyf [Abu Hazim] gan [Ibrahim bin 'Abdurrahman bin Abdullah bin Abu Rabi'ah] gan [Jabir bin Abdullah] radiallahu 'anhuma, dywedodd, 'Yn Medina roedd Iddew a fenthycodd fwndeli o ddyddiadau i mi - ac roedd gan Jabir ei hun ardd ar y ffordd i Ruumah - enw'r lle -, ond ni ddwynodd ffrwyth am flwyddyn -, yna daeth yr Iddew ataf yn gofyn am daliad am ddyddiadau, ond ni chefais nhw. Felly gofynnais am gyfnod gras tan y flwyddyn nesaf ond gwrthododd. Felly adroddais hyn i'r Proffwyd sallallaahu 'alaihi wasallam, yna dywedodd wrth ei gymdeithion: 'Cerddwch. Gofynnwn i'r Iddewon am ohirio Jabir'. Yna daethant ataf i'm gardd, yna siaradodd â'r Iddew nes i'r Iddew ddweud, 'O Abul Qasim, ni wnaf roi cyfnod gras iddo'. Pan welodd y Proffwyd sallallaahu 'alaihi wasallam hyn, yna cododd ac aeth o amgylch yr ardd palmwydd dyddiad, yna aeth at yr Iddew a thrafod, ond nid oedd yr Iddew eisiau oedi o hyd. Yna codais i fyny a dod â rhai dyddiadau a'u rhoi o flaen y Proffwyd sallallaahu 'alaihi wasallam, yna fe'u bwytaodd. Ar ôl hynny dywedodd: 'O Jabir, ble mae'r babell lle cawsoch loches?' Yna adroddais amdano. Dywedodd eto: 'Paratowch hi i mi'. Felly paratoais y babell iddo, yna aeth i mewn a chysgu. Ar ôl deffro, es yn ôl ato gyda llond llaw o ddyddiadau, ac fe'u bwytaodd. Yna cododd i fyny a thrafod gyda'r Iddew ond gwrthododd o hyd. Yna dychwelodd o amgylch yr ardd palmwydd dyddiad a dweud: 'O Jabir, ysgwydwch y goeden palmwydd dyddiad a'i rhoi yn ôl.' Yna nesais at goesyn y dyddiad a'i ysgwyd a chymryd rhywbeth y byddwn yn ei ddefnyddio i'w ddisodli. Ac fe drodd allan i fod yn fwy, yna es i allan a chyfarfûm â'r Proffwyd sallallaahu 'alaihi wasallam i'w hysbysu. Yna dywedodd: 'Yn wir, rwy'n tystio mai fi yw Negesydd Allah. Gall y geiriau 'Urusy ac 'Arish olygu adeilad. Dywedodd Ibn Abbas am air Allah: MA'RUSYAAT, -Al An'am: 141-: unrhyw beth a all ddarparu cysgod rhag coed.