Imam Ahmad : 18

حَدَّثَنَا عَفَّانُ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ دَاوُدَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الْأَوْدِيِّ عَنْ حُمَيْدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ قَالَ تُوُفِّيَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَبُو بَكْرٍ فِي طَائِفَةٍ مِنْ الْمَدِينَةِ قَالَ فَجَاءَ فَكَشَفَ عَنْ وَجْهِهِ فَقَبَّلَهُ وَقَالَ فِدَاكَ أَبِي وَأُمِّي مَا أَطْيَبَكَ حَيًّا وَمَيِّتًا مَاتَ مُحَمَّدٌ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَرَبِّ الْكَعْبَةِ فَذَكَرَ الْحَدِيثَ قَالَ فَانْطَلَقَ أَبُو بَكْرٍ وَعُمَرُ يَتَقَاوَدَانِ حَتَّى أَتَوْهُمْ فَتَكَلَّمَ أَبُو بَكْرٍ وَلَمْ يَتْرُكْ شَيْئًا أُنْزِلَ فِي الْأَنْصَارِ وَلَا ذَكَرَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ شَأْنِهِمْ إِلَّا وَذَكَرَهُ وَقَالَ وَلَقَدْ عَلِمْتُمْ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَوْ سَلَكَ النَّاسُ وَادِيًا وَسَلَكَتْ الْأَنْصَارُ وَادِيًا سَلَكْتُ وَادِيَ الْأَنْصَارِ وَلَقَدْ عَلِمْتَ يَا سَعْدُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ وَأَنْتَ قَاعِدٌ قُرَيْشٌ وُلَاةُ هَذَا الْأَمْرِ فَبَرُّ النَّاسِ تَبَعٌ لِبَرِّهِمْ وَفَاجِرُهُمْ تَبَعٌ لِفَاجِرِهِمْ قَالَ فَقَالَ لَهُ سَعْدٌ صَدَقْتَ نَحْنُ الْوُزَرَاءُ وَأَنْتُمْ الْأُمَرَاءُ

اسان کي [عفان] ٻڌائيندي چيو؛ اسان کي [ابو عوانه] داؤد بن عبدالله العدي کان [حميد بن عبدالرحمان] ٻڌائيندي چيو ته؛ جڏهن رسول الله صلي الله عليه وسلم وفات ڪئي، [ابوبڪر] مديني جي ٻاهرئين پاسي هو، ته هن -حميد بن عبدالرحمان- چيو؛ پوءِ آيو ۽ سندس چهري کي ڍڪيل ڪپڙو کوليو ۽ کيس چمي ڏني ۽ چيو؛ 'مان پنهنجي پيءُ ۽ ماءُ کي توهان جي فديه طور قبول ڪندس، توهان جي زندگي ۽ موت ڪيتري خوبصورت هوندي، محمد صلي الله عليه وسلم فوت ٿي ويا آهن، ۽ ڪعبي جي مالڪ رب طرفان'. پوءِ هن حديث جو ذڪر ڪيو. هو چوي ٿو؛ 'پوءِ ابوبڪر ۽ عمر - انصار ڏانهن ويا - جيڪي قيادت بابت هڪ ٻئي سان بحث ڪري رهيا هئا، تنهن ڪري اهي انهن سان مليا - انصار -، پوءِ ابو بڪر ڳالهايو ۽ ڪجهه به نه ڇڏيو جيڪو انصار تي نازل ٿيو هو ۽ رسول الله صلي الله عليه وسلم انهن بابت ڪجهه به ذڪر نه ڪيو جيستائين هن هر شيءِ جو ذڪر نه ڪيو، ۽ هن چيو؛' ”يقيناً توهان کي خبر آهي ته رسول الله ﷺ فرمايو آهي ته: ”جيڪڏهن انسان هڪ وادي مان لنگهن ۽ انصار ٻي وادي مان لنگهن ته مان انصار جي وادي مان لنگهي ويندس.“ ۽ اي سعد، توهان کي اڳ ۾ ئي خبر آهي ته رسول الله ﷺ جڏهن توهان ويٺا هئا - ڪجهه به نه ڪيو - ته چيو ته، ”قريش هن معاملي جا ذميوار آهن، تنهن ڪري ماڻهن جا فرض شناس ماڻهو انهن جي فرض شناس ماڻهن - قريش - جي پيروي ڪن ٿا ۽ انهن جا نافرمان ماڻهو انهن جي نافرمان ماڻهن جي پيروي ڪن ٿا“. هو چوي ٿو؛ پوءِ [سعد] ابو بڪر کي جواب ڏنو؛ ”تون صحيح آهين، اسان وزير آهيون جڏهن ته توهان اڳواڻ آهيو“.