Abu dzar orang pertama kali mengucapkan salam kepada Rasulullah, beliau menjawab: wa alaikas salam

Imam Muslim : 4521

و حَدَّثَنِي إِبْرَاهِيمُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ عَرْعَرَةَ السَّامِيُّ وَمُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمٍ وَتَقَارَبَا فِي سِيَاقِ الْحَدِيثِ وَاللَّفْظُ لِابْنِ حَاتِمٍ قَالَا حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ حَدَّثَنَا الْمُثَنَّى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ أَبِي جَمْرَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ لَمَّا بَلَغَ أَبَا ذَرٍّ مَبْعَثُ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمَكَّةَ قَالَ لِأَخِيهِ ارْكَبْ إِلَى هَذَا الْوَادِي فَاعْلَمْ لِي عِلْمَ هَذَا الرَّجُلِ الَّذِي يَزْعُمُ أَنَّهُ يَأْتِيهِ الْخَبَرُ مِنْ السَّمَاءِ فَاسْمَعْ مِنْ قَوْلِهِ ثُمَّ ائْتِنِي فَانْطَلَقَ الْآخَرُ حَتَّى قَدِمَ مَكَّةَ وَسَمِعَ مِنْ قَوْلِهِ ثُمَّ رَجَعَ إِلَى أَبِي ذَرٍّ فَقَالَ رَأَيْتُهُ يَأْمُرُ بِمَكَارِمِ الْأَخْلَاقِ وَكَلَامًا مَا هُوَ بِالشِّعْرِ فَقَالَ مَا شَفَيْتَنِي فِيمَا أَرَدْتُ فَتَزَوَّدَ وَحَمَلَ شَنَّةً لَهُ فِيهَا مَاءٌ حَتَّى قَدِمَ مَكَّةَ فَأَتَى الْمَسْجِدَ فَالْتَمَسَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَا يَعْرِفُهُ وَكَرِهَ أَنْ يَسْأَلَ عَنْهُ حَتَّى أَدْرَكَهُ يَعْنِي اللَّيْلَ فَاضْطَجَعَ فَرَآهُ عَلِيٌّ فَعَرَفَ أَنَّهُ غَرِيبٌ فَلَمَّا رَآهُ تَبِعَهُ فَلَمْ يَسْأَلْ وَاحِدٌ مِنْهُمَا صَاحِبَهُ عَنْ شَيْءٍ حَتَّى أَصْبَحَ ثُمَّ احْتَمَلَ قِرْبَتَهُ وَزَادَهُ إِلَى الْمَسْجِدِ فَظَلَّ ذَلِكَ الْيَوْمَ وَلَا يَرَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى أَمْسَى فَعَادَ إِلَى مَضْجَعِهِ فَمَرَّ بِهِ عَلِيٌّ فَقَالَ مَا أَنَى لِلرَّجُلِ أَنْ يَعْلَمَ مَنْزِلَهُ فَأَقَامَهُ فَذَهَبَ بِهِ مَعَهُ وَلَا يَسْأَلُ وَاحِدٌ مِنْهُمَا صَاحِبَهُ عَنْ شَيْءٍ حَتَّى إِذَا كَانَ يَوْمُ الثَّالِثِ فَعَلَ مِثْلَ ذَلِكَ فَأَقَامَهُ عَلِيٌّ مَعَهُ ثُمَّ قَالَ لَهُ أَلَا تُحَدِّثُنِي مَا الَّذِي أَقْدَمَكَ هَذَا الْبَلَدَ قَالَ إِنْ أَعْطَيْتَنِي عَهْدًا وَمِيثَاقًا لَتُرْشِدَنِّي فَعَلْتُ فَفَعَلَ فَأَخْبَرَهُ فَقَالَ فَإِنَّهُ حَقٌّ وَهُوَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَإِذَا أَصْبَحْتَ فَاتَّبِعْنِي فَإِنِّي إِنْ رَأَيْتُ شَيْئًا أَخَافُ عَلَيْكَ قُمْتُ كَأَنِّي أُرِيقُ الْمَاءَ فَإِنْ مَضَيْتُ فَاتَّبِعْنِي حَتَّى تَدْخُلَ مَدْخَلِي فَفَعَلَ فَانْطَلَقَ يَقْفُوهُ حَتَّى دَخَلَ عَلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَدَخَلَ مَعَهُ فَسَمِعَ مِنْ قَوْلِهِ وَأَسْلَمَ مَكَانَهُ فَقَالَ لَهُ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ارْجِعْ إِلَى قَوْمِكَ فَأَخْبِرْهُمْ حَتَّى يَأْتِيَكَ أَمْرِي فَقَالَ وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لَأَصْرُخَنَّ بِهَا بَيْنَ ظَهْرَانَيْهِمْ فَخَرَجَ حَتَّى أَتَى الْمَسْجِدَ فَنَادَى بِأَعْلَى صَوْتِهِ أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ وَثَارَ الْقَوْمُ فَضَرَبُوهُ حَتَّى أَضْجَعُوهُ فَأَتَى الْعَبَّاسُ فَأَكَبَّ عَلَيْهِ فَقَالَ وَيْلَكُمْ أَلَسْتُمْ تَعْلَمُونَ أَنَّهُ مِنْ غِفَارٍ وَأَنَّ طَرِيقَ تُجَّارِكُمْ إِلَى الشَّامِ عَلَيْهِمْ فَأَنْقَذَهُ مِنْهُمْ ثُمَّ عَادَ مِنْ الْغَدِ بِمِثْلِهَا وَثَارُوا إِلَيْهِ فَضَرَبُوهُ فَأَكَبَّ عَلَيْهِ الْعَبَّاسُ فَأَنْقَذَهُ

Ва дида бицун букӀана [Ибрагьим бин МухӀамад бин АррахӀ Ас Сами] ва [МухӀамад бин ХӀатим] кӀиязулго лафаж гӀемер батӀияб гьечӀин, гьеб лафаж ибн ХӀатимил бугин, кӀиязго абуна; Нижеда бицун букӀана [ГӀабдуррахӀман бин Магьди]; Нижеда [Аль Муцанна бин СагӀидица] [Абу Жамраялдаса] [Ибн ГӀаббасидаса] бицана гьес абуна; — Маккаялде витӀарав авараг вугин абураб хабар рагӀидал, Абу-Дзарица Унайсида абуна; — Я Унаис, Маккаялде а! Гьелдаса хадуб бице дие зобалаздасан вахӀю щварав Аллагьасул чапар вугин абулев чиясул хӀакъалъулъ. Гьес бицунеб жоялъухъ гӀенекке, цинги дида бице!» Цинги Унаис нухда вахъана Маккаялде щвезегӀан ва Аллагьасул Расулас (с.т.гӀ.в.) бицунеб жоялъухъ гӀенеккана. Гьелдаса хадуб Унаис тӀадвуссун Абу Дзарида аскӀове вачӀана ва абуна; — Дир халгьабиязда рекъон, Аллагьасул аварагас, Аллагьасул чапарас, малъулеб букӀана тӀадегӀанаб гӀамал-хасият ва жиндирго поэзиялда релълъарал гурел рагӀаби кьолел рукӀана». Абу Заррица абуна; — Дуца абураб жоялдаса дун рази гьечӀин ккола, Салам Унаис, дие бокьун букӀана цӀикӀкӀун баянал лъазе. Огь, гьеб сабаблъун, дунго гьениве ине лъикӀ букӀинаан» - ян. Цинги Абудзарица батӀи-батӀиял сурсаталги хӀадурун, гьекъолеб лъим цӀураб сумкаги босун бачӀана. Гьелдаса хадув Маккаялде ана. Маккаялде щведал, гьев хехго КӀудияб мажгиталде ана Аварагасда дандчӀвазе. Амма гьев лъалев вукӀинчӀолъиялъ ва гьикъизе нахъе къалев вукӀиналъ гьесда дандчӀвазе захӀмалъана. Сордо щун хадуб, КагӀбаялда аскӀов вегун кьижана гьев. Гьеб заманалда жаниб ГӀалида гьеб бихьана ва гьесда лъана вегун вугев чи чияр чи вукӀин. Гьедин рогьинегӀан ГӀалица гьев чи цадахъ гьавуна, гьезул цонигиясда гьикъичӀого. Цинги Абу-Дзарица лъел къвачӀаги къайи-цӀаги босун ана мажгиталде. ТӀубараб къоялъ гьенив вукӀун вуго, амма МухӀаммад авараг саллаллагьу гӀалайгьи васаллам къаси гурони вихьичӀо. Цинги гьев тӀадвуссун вуго хӀухьбахъараб бакӀалде. ГӀемер заман иналдего, ГӀалица доб бакӀалда аскӀосан ана ва абуна; — Щай гьав чи жеги рокъов гьечӀев? — Ахирги ГӀалица гьев жиндаго цадахъ гӀумру гьабизе ахӀана, кӀияздаго гьоркьоб щибго жоялъул хӀакъалъулъ лъицаниги цӀехечӀого. Лъабабилеб къоялъги Абудзарица цебесеб къоялъ гьабураб иш гьабуна. Цинги ГӀалица гьев нахъеги ахӀун вуго жиндихъего гӀумру гьабизе. ГӀалица Абу Дзарида гьикъана; — Щай мун гьаб Макка шагьаралде вачӀарав? — Абу Заррица жаваб кьуна; — Дуца дие нух бихьизе рагӀи кьуни, цинги дица гьеб гьабила». Цинги Абудзарица ГӀалида бицана жинца абизе бокьараб жо. Гьесул риваят рагӀун, ГӀалица абуна; — ХӀакъикъаталдаги МухӀаммад хӀакъав вуго ва гьев вуго Аллагьасул авараг. Бищунго лъикӀаб букӀина метер радал мун дида цадахъ вачӀани. Щайгурелъул дица дур хӀакъалъулъ цо жоялъул ургъел гьабуни, гьеб мехалъ дун тӀаде вахъина, лъим тӀолеб гӀадин. Гьединлъидал дун киве аниги, дида хадур рилълъа! — Абу Дзар ана ГӀали ун хадуб хал кквезе, гьел кӀиялго МухӀамад аварагасул рокъоре лъугьинегӀан. Цинги Абу Дзарица гӀенеккана саллаллагьу гӀалайгьи васаллям аварагасул баяналъухъ, гьебсагӀатго ислам босизегӀан. МухӀамад аварагас саллаллагьу гӀалайгьи ва саллам абун буго Абу Дзарида: «Рокъоре ун дурго халкъалде ун, гьезухъе исламалъул малъа-хъваял щвезаре, исламияб диналъе бергьенлъи щвезегӀан», - ян. Абу Заррица абуна; «Дида кверщел гьабулев Аллагьасдалъун дица гьезухъе ислам щвезабила кӀванагӀан якъинго». Цинги Абу зар аварагасул саллаллагьу гӀалайгьи васаллам рукъалдаса къватӀиве вахъун КӀудияб мажгиталде ана. Гьениве щведал гьес гьуърузул тӀогьиб ахӀана; «Дица нугӀлъи гьабула цо Аллагь гурони мустахӀикъав аллагь гьечӀолъиялъе ва нугӀлъи гьабула МухӀамад Аллагьасул авараг вукӀиналъе». Гьеб ахӀи рагӀун, Макка шагьаралъул гӀадамал руцӀцӀун чӀун руго ва цадахъ рачӀун руго гьеб гьаракь бачӀараб бакӀалде. Гьаракь гьабулев чи Маккаялда гӀумру гьабулев чи гурев чи къватӀиса чи вукӀин лъан хадуб гь, цинги гьез гьебсагӀатго вухун вуго гьев гӀодове ккезегӀан. ГӀемераб заман иналдего гьев цӀунизе вачӀана ГӀаббас бин ГӀабдул МутӀалиб ва абуна; — Балагь нужее! Дуца вухарав чи Гъифаразул къавмалъул чи вукӀин лъаларищ дуда? Ва нужеда бичӀчӀулеб гьечӀищ Сириялъул ракьалде нужер дармил нух чӀван къотӀун ГӀифар къавмалъул территориялдасан ине букӀин? — Гьеб мехалъ ГӀаббасица гьебсагӀатго хвасар гьавуна Абу Дзар къурайшиязул халкъалъул ццин бахъиналдаса. Нахъисеб къоялъги Абудзарица гьеб иш халат бахъинабуна, Къурайши Маккаялъул гӀадамал гьесда вухизе рачӀинегӀан. Цинги ГӀаббас вачӀана гьев цӀунизе ва гьезул цциналдаса хвасар гьавизе.