Imam Bukhari : 4878

حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ مُوسَى أَخْبَرَنَا هِشَامٌ عَنْ ابْنِ جُرَيْجٍ وَقَالَ عَطَاءٌ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍكَانَ الْمُشْرِكُونَ عَلَى مَنْزِلَتَيْنِ مِنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالْمُؤْمِنِينَ كَانُوا مُشْرِكِي أَهْلِ حَرْبٍ يُقَاتِلُهُمْ وَيُقَاتِلُونَهُ وَمُشْرِكِي أَهْلِ عَهْدٍ لَا يُقَاتِلُهُمْ وَلَا يُقَاتِلُونَهُ وَكَانَ إِذَا هَاجَرَتْ امْرَأَةٌ مِنْ أَهْلِ الْحَرْبِ لَمْ تُخْطَبْ حَتَّى تَحِيضَ وَتَطْهُرَ فَإِذَا طَهُرَتْ حَلَّ لَهَا النِّكَاحُ فَإِنْ هَاجَرَ زَوْجُهَا قَبْلَ أَنْ تَنْكِحَ رُدَّتْ إِلَيْهِ وَإِنْ هَاجَرَ عَبْدٌ مِنْهُمْ أَوْ أَمَةٌ فَهُمَا حُرَّانِ وَلَهُمَا مَا لِلْمُهَاجِرِينَ ثُمَّ ذَكَرَ مِنْ أَهْلِ الْعَهْدِ مِثْلَ حَدِيثِ مُجَاهِدٍ وَإِنْ هَاجَرَ عَبْدٌ أَوْ أَمَةٌ لِلْمُشْرِكِينَ أَهْلِ الْعَهْدِ لَمْ يُرَدُّوا وَرُدَّتْ أَثْمَانُهُمْوَقَالَ عَطَاءٌ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ كَانَتْ قَرِيبَةُ بِنْتُ أَبِي أُمَيَّةَ عِنْدَ عُمَرَ بْنِ الخَطَّابِ فَطَلَّقَهَا فَتَزَوَّجَهَا مُعَاوِيَةُ بْنُ أَبِي سُفْيَانَ وَكَانَتْ أُمُّ الْحَكَمِ بِنْتُ أَبِي سُفْيَانَ تَحْتَ عِيَاضِ بْنِ غَنْمٍ الْفِهْرِيِّ فَطَلَّقَهَا فَتَزَوَّجَهَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُثْمانَ الثَّقَفِيُّ

Bize [Ibrahim bin Musa] gürrüň berdi, bize [Hişam] [Ibn Jureýjden] gürrüň berdi we [Ibn Abbasdan] ['Atha`] aýtdy, ol şeýle diýdi: "Pygamber sallallahu aleýhi wesellemden we möminlerden görnüşi ýaly, müşrikler iki bölege bölünýärler. Birinjisi, Ehli Harb. Ýagny, Pygamber sallallahu aleýhi wesellem olara garşy söweşen we olar hem oňa garşy söweşen müşrikler. Ikinjisi, Ehli Ahd. Ýagny, Pygamber tarapyndan söweşilmedik we olar hem oňa garşy söweşmedik müşrikler. Eger bir aýal Ehli Harbdan göç etse, gaýtadan arassa bolýança aýbaşy görýänçä durmuşa çykyp bilmez. Arassa bolandan soň, oňa durmuşa çykmak halal bolýar. Eger onuň äri hem aýal durmuşa çykmazdan öň göç etse, aýal oňa gaýtarylyp berler. Soňra, göç edýän adam erkek ýa-da aýal gul bolsa, onda ikisi hem azat bolar we beýleki göçmenleriň alýan hukuklaryny almaga hukukly bolarlar." Soňra Mujahidiň hadysyna görä, Ahlul Ahd barada hem agzalýar: "Eger gul, erkek ýa-da aýal, Ahlul Ahd müşrikleriniň ýanyna göçse, olar yzyna gaýtarylmaz, ýöne yzyna gaýtaryljak zat olaryň fidye bahasy bolar". Ata şeýle diýdi: Ibn Abbasdan aslynda; Kariba bint Abu Umeýýe Omar bin Al Hattabyň aýalydy, soňra ol ony aýrylyşdyrdy. Soňra aýal Mu'awiýa bin Abu Sufýan bilen durmuş gurdy, Ummül Hakam bint Abu Sufýan bolsa Iýadl bin Ganm Al Fihriniň aýalydy, soňra ony aýrylyşdyrdy, soňra Abdullah bin Osman Ats Sakafi bilen durmuş gurdy.