Menghormati tamu dalam keadaan kekurangan

Imam Muslim : 3831

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا شَبَابَةُ بْنُ سَوَّارٍ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ الْمُغِيرَةِ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ الْمِقْدَادِ قَالَ أَقْبَلْتُ أَنَا وَصَاحِبَانِ لِي وَقَدْ ذَهَبَتْ أَسْمَاعُنَا وَأَبْصَارُنَا مِنْ الْجَهْدِ فَجَعَلْنَا نَعْرِضُ أَنْفُسَنَا عَلَى أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَلَيْسَ أَحَدٌ مِنْهُمْ يَقْبَلُنَا فَأَتَيْنَا النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَانْطَلَقَ بِنَا إِلَى أَهْلِهِ فَإِذَا ثَلَاثَةُ أَعْنُزٍ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ احْتَلِبُوا هَذَا اللَّبَنَ بَيْنَنَا قَالَ فَكُنَّا نَحْتَلِبُ فَيَشْرَبُ كُلُّ إِنْسَانٍ مِنَّا نَصِيبَهُ وَنَرْفَعُ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَصِيبَهُ قَالَ فَيَجِيءُ مِنْ اللَّيْلِ فَيُسَلِّمُ تَسْلِيمًا لَا يُوقِظُ نَائِمًا وَيُسْمِعُ الْيَقْظَانَ قَالَ ثُمَّ يَأْتِي الْمَسْجِدَ فَيُصَلِّي ثُمَّ يَأْتِي شَرَابَهُ فَيَشْرَبُ فَأَتَانِي الشَّيْطَانُ ذَاتَ لَيْلَةٍ وَقَدْ شَرِبْتُ نَصِيبِي فَقَالَ مُحَمَّدٌ يَأْتِي الْأَنْصَارَ فَيُتْحِفُونَهُ وَيُصِيبُ عِنْدَهُمْ مَا بِهِ حَاجَةٌ إِلَى هَذِهِ الْجُرْعَةِ فَأَتَيْتُهَا فَشَرِبْتُهَا فَلَمَّا أَنْ وَغَلَتْ فِي بَطْنِي وَعَلِمْتُ أَنَّهُ لَيْسَ إِلَيْهَا سَبِيلٌ قَالَ نَدَّمَنِي الشَّيْطَانُ فَقَالَ وَيْحَكَ مَا صَنَعْتَ أَشَرِبْتَ شَرَابَ مُحَمَّدٍ فَيَجِيءُ فَلَا يَجِدُهُ فَيَدْعُو عَلَيْكَ فَتَهْلِكُ فَتَذْهَبُ دُنْيَاكَ وَآخِرَتُكَ وَعَلَيَّ شَمْلَةٌ إِذَا وَضَعْتُهَا عَلَى قَدَمَيَّ خَرَجَ رَأْسِي وَإِذَا وَضَعْتُهَا عَلَى رَأْسِي خَرَجَ قَدَمَايَ وَجَعَلَ لَا يَجِيئُنِي النَّوْمُ وَأَمَّا صَاحِبَايَ فَنَامَا وَلَمْ يَصْنَعَا مَا صَنَعْتُ قَالَ فَجَاءَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَسَلَّمَ كَمَا كَانَ يُسَلِّمُ ثُمَّ أَتَى الْمَسْجِدَ فَصَلَّى ثُمَّ أَتَى شَرَابَهُ فَكَشَفَ عَنْهُ فَلَمْ يَجِدْ فِيهِ شَيْئًا فَرَفَعَ رَأْسَهُ إِلَى السَّمَاءِ فَقُلْتُ الْآنَ يَدْعُو عَلَيَّ فَأَهْلِكُ فَقَالَ اللَّهُمَّ أَطْعِمْ مَنْ أَطْعَمَنِي وَأَسْقِ مَنْ أَسْقَانِي قَالَ فَعَمَدْتُ إِلَى الشَّمْلَةِ فَشَدَدْتُهَا عَلَيَّ وَأَخَذْتُ الشَّفْرَةَ فَانْطَلَقْتُ إِلَى الْأَعْنُزِ أَيُّهَا أَسْمَنُ فَأَذْبَحُهَا لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَإِذَا هِيَ حَافِلَةٌ وَإِذَا هُنَّ حُفَّلٌ كُلُّهُنَّ فَعَمَدْتُ إِلَى إِنَاءٍ لِآلِ مُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا كَانُوا يَطْمَعُونَ أَنْ يَحْتَلِبُوا فِيهِ قَالَ فَحَلَبْتُ فِيهِ حَتَّى عَلَتْهُ رَغْوَةٌ فَجِئْتُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ أَشَرِبْتُمْ شَرَابَكُمْ اللَّيْلَةَ قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ اشْرَبْ فَشَرِبَ ثُمَّ نَاوَلَنِي فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ اشْرَبْ فَشَرِبَ ثُمَّ نَاوَلَنِي فَلَمَّا عَرَفْتُ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَدْ رَوِيَ وَأَصَبْتُ دَعْوَتَهُ ضَحِكْتُ حَتَّى أُلْقِيتُ إِلَى الْأَرْضِ قَالَ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِحْدَى سَوْآتِكَ يَا مِقْدَادُ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ كَانَ مِنْ أَمْرِي كَذَا وَكَذَا وَفَعَلْتُ كَذَا فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا هَذِهِ إِلَّا رَحْمَةٌ مِنْ اللَّهِ أَفَلَا كُنْتَ آذَنْتَنِي فَنُوقِظَ صَاحِبَيْنَا فَيُصِيبَانِ مِنْهَا قَالَ فَقُلْتُ وَالَّذِي بَعَثَكَ بِالْحَقِّ مَا أُبَالِي إِذَا أَصَبْتَهَا وَأَصَبْتُهَا مَعَكَ مَنْ أَصَابَهَا مِنْ النَّاسِ و حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ أَخْبَرَنَا النَّضْرُ بْنُ شُمَيْلٍ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ الْمُغِيرَةِ بِهَذَا الْإِسْنَادِ

Нижеда бицана [Абу Бакр бин Абу Сайбаца]; Нижеда бицана [Сябаба бин Савварица]; Бицун бугила нижеда [Сулайман бин Аль МугӀираца] [Цабиталдаса] [ГӀабдуррахӀман бин Абу Лайлаца] [Аль Микъдадалдаса] гьес абуна; — Дунги дир кӀиявго гьудулги рачӀана - доб мехалъ дида ккараб унти сабаблъун дир гӀинтӀамиялъул ва берзул канлъиялъул хӀалтӀи тӀокӀаб букӀинчӀониги». Аль Микъдадица абуна; — Нижеца байбихьана -кумек гьарун- аварагасул асхӀабзабазухъе кьезе, амма гьезул цонигияс ниж къабул гьаризе разилъичӀо. Ахирги ниж Расулуллагьи саллаллагьу гӀалайгьи васалламухъе ана ва гьес нижеда гьарана жиндир хъизаналъухъе айилан. Гьесул рокъоб лъабго гьве букӀун батун буго. Цинги гьес абун буго: — Нилъеца цадахъ гьекъезе гьвеялъул рахь гьуин гьабе! Аль Микъдадица абуна; — Цинги нижеца гьвеги гьанцӀана ва щивас жинди-жиндир бутӀа гьекъана. Гьелдаса хадуб нижеца цӀунана аварагасул рахьдал нисба саллаллагьу гӀалайгьи васаллам. Аль Микъдадица абуна; — Сордоялъул цо бутӀа ана, цинги Аллагьасул Аварагас салам кьуна кьижарал гӀадамал рахъинарулареб, амма рахъарал чагӀазда рагӀизе бегьулеб салам'. Аль Микъдадица абуна; Расулуллагь саллаллагьу гӀалайгьи васаллам вачӀана мажгиталде ва хадуб как бана. Гьелдаса хадуб жиндирго гьекъолеб жо гьекъезе аскӀове ана гьев». Гьеб сордоялъ гьекъолеб жоялъул бутӀаги гьекъон хадуб, дир гӀундузда кидаго ахӀдолел рукӀарал илбисалъул хъирщал циндаго хӀалбихьана; — МухӀамад ансаразухъе ана, гьез гьесие гьоболлъи гьабуна. Гьелдаса хадуб гьес - МухӀамадица - гьезда гьоркьоб квен гьабуна, гьесие - МухӀамадица - жиндирго хутӀараб гьекъолеб жо хӀажалъичӀого хутӀизегӀан'. Цинги дун гьесул хутӀараб гьекъолеб жоялда аскӀове ана ва гьебсагӀатго гьекъана. Аллагьасул аварагасул гьекъолеб жо дир чехьалде лъугьун хадуб, узухъда, дида гьеб нахъеги къватӀибе бахъизе рес букӀинчӀого, илбисалъ дир рекӀелъе къварилъи гьимана; — Гьей, щиб балагь мун вугев, — ян ахӀдана ШайтӀан. Щиб дуца гьабураб? МухӀамадил кинабго гьекъолеб жо щай дуца гьекъараб? Щиб ккезе бугеб, МухӀамад вачӀун, гьесие тӀокӀаб гьекъолеб жо щвечӀони, ахирги гьес дуе авария ккезегӀан, дуе дунялалдаги ахираталдаги зарал ккезегӀан дугӀа гьабизегӀан?» Къокъго доб мехалъ дида ретӀун букӀана хӀатӀил накаби къан рукӀаралани дир бетӀер чӀванкъотӀун бихьулеб халат. Цогидаб рахъалъ босани, дица бетӀер къан батани, дир хӀатӀил накаби чӀванкъотӀун рихьизе руго. Гьединлъидал парахатго кьижизе кӀолеб букӀинчӀо. Гьеб заманалда жаниб дир кӀиявго гьудул, дица гьабураб жо гьез гьабичӀолъиялъ кӀияздаго лъикӀ кьижизе кӀолеб гӀадин ккола. Аль Микъдадица абуна; — КватӀичӀого вачӀана Авараг саллаллагьу гӀалайгьи ва саллам ва гьесда кидаго гӀадин салам кьуна. Гьелдаса хадуб как базе мажгиталде ана. ДугӀаги гьабун, гьебсагӀатго жиндирго гьекъолеб жоялде ана гьеб гьекъезе. Амма гьесда батана стаканалда жаниб бугеб гьекъолеб жо лъугӀун букӀин. Ахирги гьес гьумер зодибе борхана. Дир гӀакълуялъ абула; — Щиб лъалеб, Аллагьасул аварагас гьанже дие, гьекъолеб жо лъугӀарав чи хӀисабалда, авария ккеялъе дугӀа гьабизе бегьула». Амма лъана гьес хӀакъикъаталдаги дугӀа гьабулеб букӀин: «Я Аллагь, дун кваназавурав чи кваназаве, дие гьекъезавурав чиясе гьекъезе кье», - ян. Аль Микъдадица абуна; — Ахирги дица дирго халат тӀаде цӀана, цинги нусги босун, дирго гьвеялъул гьобоялде ана. Дица бищунго хъубаб гьве хъвезе тӀаса бищана Аварагасул саллаллагьу гӀалайгьи васаллям квенлъун. Дица гьел хъолаго лъана гӀачиязулъ гӀемераб рахь букӀин, гьединлъидал дица гьебсагӀат къарзалъ босана Расулуллагьил хъизамалдаса, гьез цебе къанагӀат гурони гьеб гъамас хӀалтӀизабулароан гӀачи хьихьизе. Ахирги дица гьвеялъул рахь гьоцӀана, гьелъ гъадрал цӀезаризегӀан . т. Гьелдаса хадуб дун аварагасда аскӀове ана. Цинги гьес абуна: «Дуца дурго гьекъолеб жо гьекъанищ сордоялъ?» Дица абуна; — Я Аллагьасул Расул, гьаб гьвеялъул рахьдал тӀагӀам гьабе! Цинги гьес гьеб рохун гьекъана. Гьелдаса хадуб цоги гьекъолеб жо гьарана. Цинги дица гьев ахӀана рахь гьекъезе. Гьедин гьекъана гьес гьеб ва гьелдаса хадубги жеги цӀикӀкӀун гьарана. Аллагьасул Расуласул рекӀелъ бигьалъи лъан хадуб, гьесул гьари тӀубазабизе дида кӀвана дида, дун ракьалде гӀодовегӀан талихӀавлъун лъугьана. Расулуллагь гьикъана; — Гьай Микъдад, дур цо квешаб иш бугищ? Дица жаваб кьуна; — У, хӀакъикъаталдаги гъоркьисала сордоялъ дица гьадинги добги гьабуна, ахирги гьабги добги гьабизегӀан. Гьединлъидал Аварагас саллаллагьу гӀалайгьи ва саллам абуна: «ХӀакъикъаталдаги гьеб буго Аллагьасул нигӀмат. Квеш ккараб жо, щай дуца дида абичӀеб, нилъер кӀиявго гьудул ворчӀизавун, нилъеда цадахъ гьекъезе вачӀинегӀан?» Аль Микъдадица абуна; — Мун витӀарав чиясдалъун, дие ургъел гьечӀо дуца дида цадахъ гьаб рахьдал тӀагӀам гьабуниги, цинги цӀидасан цогидал гьудулзабазда цадахъ вукӀине бокьун бугищали. Ва нижеда [ИсхӀакъ бин Ибрагьимида] бицана, нижеда [Ан Надр бин Сюмаилица] бицана нижеда [Сулайман бин Аль МугӀираца] гьединабго санадгун.