Nadzar dalam maksiat dan di luar kemampuan tidak wajib dilaksanakan
Imam Muslim : 3099
و حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ وَعَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ السَّعْدِيُّ وَاللَّفْظُ لِزُهَيْرٍ قَالَا حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنَا أَيُّوبُ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ أَبِي الْمُهَلَّبِ عَنْ عِمْرَانَ بْنِ حُصَيْنٍ قَالَ كَانَتْ ثَقِيفُ حُلَفَاءَ لِبَنِى عُقَيْلٍ فَأَسَرَتْ ثَقِيفُ رَجُلَيْنِ مِنْ أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَسَرَ أَصْحَابُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَجُلًا مِنْ بَنِي عُقَيْلٍ وَأَصَابُوا مَعَهُ الْعَضْبَاءَ فَأَتَى عَلَيْهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ فِي الْوَثَاقِ قَالَ يَا مُحَمَّدُ فَأَتَاهُ فَقَالَ مَا شَأْنُكَ فَقَالَ بِمَ أَخَذْتَنِي وَبِمَ أَخَذْتَ سَابِقَةَ الْحَاجِّ فَقَالَ إِعْظَامًا لِذَلِكَ أَخَذْتُكَ بِجَرِيرَةِ حُلَفَائِكَ ثَقِيفَ ثُمَّ انْصَرَفَ عَنْهُ فَنَادَاهُ فَقَالَ يَا مُحَمَّدُ يَا مُحَمَّدُ وَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَحِيمًا رَقِيقًا فَرَجَعَ إِلَيْهِ فَقَالَ مَا شَأْنُكَ قَالَ إِنِّي مُسْلِمٌ قَالَ لَوْ قُلْتَهَا وَأَنْتَ تَمْلِكُ أَمْرَكَ أَفْلَحْتَ كُلَّ الْفَلَاحِ ثُمَّ انْصَرَفَ فَنَادَاهُ فَقَالَ يَا مُحَمَّدُ يَا مُحَمَّدُ فَأَتَاهُ فَقَالَ مَا شَأْنُكَ قَالَ إِنِّي جَائِعٌ فَأَطْعِمْنِي وَظَمْآنُ فَأَسْقِنِي قَالَ هَذِهِ حَاجَتُكَ فَفُدِيَ بِالرَّجُلَيْنِ قَالَ وَأُسِرَتْ امْرَأَةٌ مِنْ الْأَنْصَارِ وَأُصِيبَتْ الْعَضْبَاءُ فَكَانَتْ الْمَرْأَةُ فِي الْوَثَاقِ وَكَانَ الْقَوْمُ يُرِيحُونَ نَعَمَهُمْ بَيْنَ يَدَيْ بُيُوتِهِمْ فَانْفَلَتَتْ ذَاتَ لَيْلَةٍ مِنْ الْوَثَاقِ فَأَتَتْ الْإِبِلَ فَجَعَلَتْ إِذَا دَنَتْ مِنْ الْبَعِيرِ رَغَا فَتَتْرُكُهُ حَتَّى تَنْتَهِيَ إِلَى الْعَضْبَاءِ فَلَمْ تَرْغُ قَالَ وَنَاقَةٌ مُنَوَّقَةٌ فَقَعَدَتْ فِي عَجُزِهَا ثُمَّ زَجَرَتْهَا فَانْطَلَقَتْ وَنَذِرُوا بِهَا فَطَلَبُوهَا فَأَعْجَزَتْهُمْ قَالَ وَنَذَرَتْ لِلَّهِ إِنْ نَجَّاهَا اللَّهُ عَلَيْهَا لَتَنْحَرَنَّهَا فَلَمَّا قَدِمَتْ الْمَدِينَةَ رَآهَا النَّاسُ فَقَالُوا الْعَضْبَاءُ نَاقَةُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَتْ إِنَّهَا نَذَرَتْ إِنْ نَجَّاهَا اللَّهُ عَلَيْهَا لَتَنْحَرَنَّهَا فَأَتَوْا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَذَكَرُوا ذَلِكَ لَهُ فَقَالَ سُبْحَانَ اللَّهِ بِئْسَمَا جَزَتْهَا نَذَرَتْ لِلَّهِ إِنْ نَجَّاهَا اللَّهُ عَلَيْهَا لَتَنْحَرَنَّهَا لَا وَفَاءَ لِنَذْرٍ فِي مَعْصِيَةٍ وَلَا فِيمَا لَا يَمْلِكُ الْعَبْدُ وَفِي رِوَايَةِ ابْنِ حُجْرٍ لَا نَذْرَ فِي مَعْصِيَةِ اللَّهِ حَدَّثَنَا أَبُو الرَّبِيعِ الْعَتَكِيُّ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ يَعْنِي ابْنَ زَيْدٍ ح و حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَابْنُ أَبِي عُمَرَ عَنْ عَبْدِ الْوَهَّابِ الثَّقَفِيِّ كِلَاهُمَا عَنْ أَيُّوبَ بِهَذَا الْإِسْنَادِ نَحْوَهُ وَفِي حَدِيثِ حَمَّادٍ قَالَ كَانَتْ الْعَضْبَاءُ لِرَجُلٍ مِنْ بَنِي عُقَيْلٍ وَكَانَتْ مِنْ سَوَابِقِ الْحَاجِّ وَفِي حَدِيثِهِ أَيْضًا فَأَتَتْ عَلَى نَاقَةٍ ذَلُولٍ مُجَرَّسَةٍ وَفِي حَدِيثِ الثَّقَفِيِّ وَهِيَ نَاقَةٌ مُدَرَّبَةٌ
Mpi me zabisa beto [Zuhair bin Harb] ti [Ali bin ujr Mutindu Sa’di] na ntangu lafadz ya Zuhair bo zole tubaka, me zabisa beto [Isma’il bin Ibrahim] me zabisa beto [Ayyub] ya [Abu Qilabah] ya [Abu Al Muhallib] ya [‘Imran ya] nsadi ya Bashani, yandi tubaka nde yandi vandaka a Tshaq bin Hu. ‘Uqail, na nima Bani Tsaqif kangaka banduku zole Ntumwa saw, na ntangu yina banduku ya Ntumwa saw kangaka muntu mosi ya bani ‘Uqail kumosi ti shamo na yandi. Na nima, yandi kwisaka na yandi ntangu yandi vandaka ya kukangama, muntu yina bo kangaka tubaka nde: “O Muhammad!” Yandi vutulaka nde: ‘Inki mambu me kumina nge?’ Muntu yina tubaka nde, ‘Inki kikuma nge me kanga mono, mpi nki kikuma nge me kanga shamo na mono yina ke bakaka ntinu nswalu?’ yandi vutulaka nde: ‘Mono salaka yo sambu na kuvutula mbi sambu na masumu ya nduku na nge, Tsaqif!’ Na nima yandi kwendaka. Muntu yina bingaka yandi diaka, nde: ‘O Muhamadi, O Muhamadi!’. -Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam vandaka muntu ya zola mpi ya luzitu- na nima yandi vutukaka na yandi mpi tubaka nde: 'Inki nge kele na yo mfunu?' muntu yina kuvutulaka nde, ‘Ntangu yai mono kele Muzuluma’. Yandi tubaka nde: ‘Kana mambu ya nge ke tuba kele ya kieleka, mpi nge lenda yala mambu na nge, nge ta baka kibeni chance yonso’. Na nima yandi yantikaka kukwenda, kansi muntu yina bingaka yandi, nde: ‘O Muhammad, O Muhammad’. Na nima yandi kutanaka ti yandi mpi yulaka yandi nde: ‘Inki nge kele na yo mfunu?’ muntu yina tubaka nde: ‘Mono kele ti nzala yo yina pesa mono madia, mpi mono kele mpi ti nzala ya masa yo yina pesa mono masa ya kunwa!’ Yandi tubaka nde: ‘Yai kele mfunu na nge’. Na nima, muntu yina kusumbamaka na bantu zole -banduku ya Profete-'. Imran tubaka nde, ‘Na nima nkento mosi ya Ansar kangamaka - na mbeni - kumosi ti shamo na yandi yina bo ke bingaka mbala mingi Adlba`, nkento Anshar kangamaka, na ntangu yina bantu - miyibi - vandaka kupema, na ntangu bashamo - bima yina bo yibaka - vandaka kukangama na ntwala ya bisika yina bo vandaka kutelama. Na nima nkento ya Ansar lendaka kukatuka na bansinga na yandi mpi yandi kwendaka mbala mosi na lupangu ya shamo, kansi konso ntangu ya yandi vandaka kukwisa na shamo sambu na kutambula, shamo vandaka kubula ntulu, yo yina yandi vandaka kubika yo tii kuna yandi kutanaka ti ‘adlba’. Yo yina, yandi mataka na mukongo na shamo yina ya bulemfu yina bo me longaka mbote. Na nima, yandi nganinaka yandi tii kuna yandi bakaka ntinu nswalu. Bantu yina vandaka kulala, bo waka boma sambu nkento yina ya Ansar tinaka, yo yina bo landaka yandi, kansi bo kukaka ve kukanga yandi. Nkento yina salaka lusilu nde kana Allah kugulusa yandi, yandi ta fwa shamo ya ‘adlba’. Kukuma na Medina, bantu monaka shamo, na nima bo tubaka nde, ‘Yai kele Al Adlba’, shamo ya Ntumwa sallallaahu ‘alaihi wasallam!’. Nkento yina tubaka - na mutindu ya editorial -, 'Kana Allah kugulusa yandi, yandi ta fwa kibeni shamo'. Na nima, bantu kutanaka ti Rasulullah mpi songaka yandi mambu ya me tala nadzar na yandi. Na yau, Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam tubaka nde: ‘Subhanallah, inki mutindu mbi na kuvutula mbi na yandi ta vanda sambu na yandi, yandi silaka na Allah nde kana Allah kugulusa yandi, pana yandi ta fwa yandi, kele ve ti mukumba ya kulungisa lusilu na kukonda kulemfuka na Allah mpi ata sambu na kima yina kele ve ya nsadi’. Muna lusansu lwa Ibn Hujr, divovelwanga vo; ‘Ke vena nadzar ko muna lembi lemvokela Allah’. Yandi me zabisa beto [Abu Ar Rabi’ Al ‘Ataki] me zabisa beto [Hammad] -disongidila Ibn Zaid-. -Na mutindu yankaka yau ketubilama- Yau mezabisama na beto [Ishaq bin Ibrahim] ti [Ibn Abu Umar] katuka na [Abdul Wahhab Ats Tsaqafi] bo zole katuka na [Ayyub] ti sanad bonso yai. Mpi na hadith ya Hammad, yandi ketuba nde, ‘Adlba’ vandaka shamo mosi ya Banu ‘Uqail, mpi yandi vandaka mosi na kati ya bashamo yina vandaka kubaka ntinu mingi.’ Mpi na hadith bo me tuba mpi nde, ‘Na nima nkento yina - Ansar - kwisaka na shamo mosi ya bo me longa mbote kibeni’. Mpi na hadith ya At Tsaqafi yo ke tubama ti mukanda ya ke monisa nde, ‘Naqatun Mudarrabatun - Shamo yina bo me longa -’.