Nadzar dalam maksiat dan di luar kemampuan tidak wajib dilaksanakan

Imam Muslim : 3099

و حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ وَعَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ السَّعْدِيُّ وَاللَّفْظُ لِزُهَيْرٍ قَالَا حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنَا أَيُّوبُ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ أَبِي الْمُهَلَّبِ عَنْ عِمْرَانَ بْنِ حُصَيْنٍ قَالَ كَانَتْ ثَقِيفُ حُلَفَاءَ لِبَنِى عُقَيْلٍ فَأَسَرَتْ ثَقِيفُ رَجُلَيْنِ مِنْ أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَسَرَ أَصْحَابُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَجُلًا مِنْ بَنِي عُقَيْلٍ وَأَصَابُوا مَعَهُ الْعَضْبَاءَ فَأَتَى عَلَيْهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ فِي الْوَثَاقِ قَالَ يَا مُحَمَّدُ فَأَتَاهُ فَقَالَ مَا شَأْنُكَ فَقَالَ بِمَ أَخَذْتَنِي وَبِمَ أَخَذْتَ سَابِقَةَ الْحَاجِّ فَقَالَ إِعْظَامًا لِذَلِكَ أَخَذْتُكَ بِجَرِيرَةِ حُلَفَائِكَ ثَقِيفَ ثُمَّ انْصَرَفَ عَنْهُ فَنَادَاهُ فَقَالَ يَا مُحَمَّدُ يَا مُحَمَّدُ وَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَحِيمًا رَقِيقًا فَرَجَعَ إِلَيْهِ فَقَالَ مَا شَأْنُكَ قَالَ إِنِّي مُسْلِمٌ قَالَ لَوْ قُلْتَهَا وَأَنْتَ تَمْلِكُ أَمْرَكَ أَفْلَحْتَ كُلَّ الْفَلَاحِ ثُمَّ انْصَرَفَ فَنَادَاهُ فَقَالَ يَا مُحَمَّدُ يَا مُحَمَّدُ فَأَتَاهُ فَقَالَ مَا شَأْنُكَ قَالَ إِنِّي جَائِعٌ فَأَطْعِمْنِي وَظَمْآنُ فَأَسْقِنِي قَالَ هَذِهِ حَاجَتُكَ فَفُدِيَ بِالرَّجُلَيْنِ قَالَ وَأُسِرَتْ امْرَأَةٌ مِنْ الْأَنْصَارِ وَأُصِيبَتْ الْعَضْبَاءُ فَكَانَتْ الْمَرْأَةُ فِي الْوَثَاقِ وَكَانَ الْقَوْمُ يُرِيحُونَ نَعَمَهُمْ بَيْنَ يَدَيْ بُيُوتِهِمْ فَانْفَلَتَتْ ذَاتَ لَيْلَةٍ مِنْ الْوَثَاقِ فَأَتَتْ الْإِبِلَ فَجَعَلَتْ إِذَا دَنَتْ مِنْ الْبَعِيرِ رَغَا فَتَتْرُكُهُ حَتَّى تَنْتَهِيَ إِلَى الْعَضْبَاءِ فَلَمْ تَرْغُ قَالَ وَنَاقَةٌ مُنَوَّقَةٌ فَقَعَدَتْ فِي عَجُزِهَا ثُمَّ زَجَرَتْهَا فَانْطَلَقَتْ وَنَذِرُوا بِهَا فَطَلَبُوهَا فَأَعْجَزَتْهُمْ قَالَ وَنَذَرَتْ لِلَّهِ إِنْ نَجَّاهَا اللَّهُ عَلَيْهَا لَتَنْحَرَنَّهَا فَلَمَّا قَدِمَتْ الْمَدِينَةَ رَآهَا النَّاسُ فَقَالُوا الْعَضْبَاءُ نَاقَةُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَتْ إِنَّهَا نَذَرَتْ إِنْ نَجَّاهَا اللَّهُ عَلَيْهَا لَتَنْحَرَنَّهَا فَأَتَوْا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَذَكَرُوا ذَلِكَ لَهُ فَقَالَ سُبْحَانَ اللَّهِ بِئْسَمَا جَزَتْهَا نَذَرَتْ لِلَّهِ إِنْ نَجَّاهَا اللَّهُ عَلَيْهَا لَتَنْحَرَنَّهَا لَا وَفَاءَ لِنَذْرٍ فِي مَعْصِيَةٍ وَلَا فِيمَا لَا يَمْلِكُ الْعَبْدُ وَفِي رِوَايَةِ ابْنِ حُجْرٍ لَا نَذْرَ فِي مَعْصِيَةِ اللَّهِ حَدَّثَنَا أَبُو الرَّبِيعِ الْعَتَكِيُّ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ يَعْنِي ابْنَ زَيْدٍ ح و حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَابْنُ أَبِي عُمَرَ عَنْ عَبْدِ الْوَهَّابِ الثَّقَفِيِّ كِلَاهُمَا عَنْ أَيُّوبَ بِهَذَا الْإِسْنَادِ نَحْوَهُ وَفِي حَدِيثِ حَمَّادٍ قَالَ كَانَتْ الْعَضْبَاءُ لِرَجُلٍ مِنْ بَنِي عُقَيْلٍ وَكَانَتْ مِنْ سَوَابِقِ الْحَاجِّ وَفِي حَدِيثِهِ أَيْضًا فَأَتَتْ عَلَى نَاقَةٍ ذَلُولٍ مُجَرَّسَةٍ وَفِي حَدِيثِ الثَّقَفِيِّ وَهِيَ نَاقَةٌ مُدَرَّبَةٌ

Һәм [Зүһәйр бин Хәрб] һәм [Әли бин Үҗр Әс-Сәгъди] безгә сөйләделәр, ә Зөһәйрдән килгән сүзләрдә: [Исмәгыйль бин Ибраһим] безгә, [Әййуб] безгә [Әбу Киләбәдә], [Әбу Әл Мөхәллибтә], ['Имран бин Хөсәйндә] ул Сәкыйфнең Бәнү Укайл хезмәтчесе булуын әйтте, аннары Бәнү Сәкыйф Пәйгамбәрнең (саллаллаһу галәйһи вәссәлам) ике сәхабәсен әсирлеккә алды, ә Рәсүлнең (саллаллаһу галәйһи вәссәлам) сәхабәсе Бәнү Укайлдан бер кешене дөясе белән бергә әсирлеккә алды. Аллаһның пәйгамбәре (саллаллаһу галәйһи вәссәлам) коллыкта булганда аның янына килде, ә әсир: "Әй Мөхәммәд!" - диде. Ул аңа: "Сиңа нәрсә булды?" - дип җавап бирде. Ир: "Мине ничек тоттың һәм минем тиз йөгерүче дөямне ничек тоттың?" - дип сорады. Ул җавап бирде: «Мин моны синең союздашың Сәкыйфның гөнаһы өчен үч алу өчен эшләдем!» Аннары ул юлга чыкты. Теге кеше аны тагын чакырып алды һәм: «Әй Мөхәммәд, әй Мөхәммәд!» – диде. Аллаһның Илчесе (аңа Аллаһның рәхмәте һәм сәламе булсын!) мәрхәмәтле һәм йомшак кеше иде – аннары ул аның янына кайтып: «Сиңа нәрсә кирәк?» – дип сорады. Теге кеше: «Хәзер мин мөселман», – дип җавап бирде. Теге кеше: «Әгәр син әйткән сүзләр дөрес булса һәм син үз эшләрең белән идарә итә алсаң, сиңа чыннан да бәхет елмайачак», – диде. Аннары ул китеп барды, ләкин теге кеше аны чакырып: «Әй Мөхәммәд, әй Мөхәммәд», – диде. Аннары ул аның белән очрашты һәм: «Сиңа нәрсә кирәк?» – дип сорады. Теге кеше: «Мин ач, мине ашат, мин сусадым, шуңа күрә миңа эчерерлек нәрсә бир!» – диде. Теге кеше: «Бу синең ихтыяҗың», – диде. Соңрак ул ике кеше – Пәйгамбәрнең сәхабәләре – белән фидияләнде. Имран болай диде: «Шуннан соң бер ансар хатын-кызын дошман әсирлеккә алды, аның гадәттә Әдлба дип аталган дөясе белән бергә. Әнсар хатын-кыз бәйләнгән иде, шул вакытта кешеләр - юлбасарлар - ял итә иде, ә дөяләр - урлау нәтиҗәсендә - тукталышлары алдында тора иде. Аннары әнсар хатын-кыз богауларыннан котыла алды һәм шунда ук дөя абзарына китте, ләкин ул дөягә менеп килгәндә, дөя пышылдады, ул аны «әдлба» тапканчы калдырды. Шуңа күрә ул тыңлаучан дөягә аның аркасына утырды. Аннары ул аны тиз йөгергәнче шелтәләде. Йоклап яткан кешеләр әнсар хатын-кызының югалуына гаҗәпләнделәр, шуңа күрә алар аның артыннан кудылар, ләкин аны тота алмадылар. Хатын, әгәр Аллаһ аны коткарса, «әдлба» дөясен суярмын дип ант иткән иде. Алар Мәдинәгә килеп җиткәч, кешеләр дөяне күрделәр һәм: «Бу Әдлба», Аллаһ Рәсүленең (аңа Аллаһның рәхмәте һәм сәламе булсын!) дөясе, диделәр». Хатын - редакцияләп -: "Әгәр Аллаһ аны коткарса, ул суелачак", - диде. Аннары кешеләр Аллаһның Илчесе (аңа Аллаһның рәхмәте һәм сәламе булсын!) янына барып, аңа үзенең анты турында сөйләделәр. Аллаһның Илчесе (аңа Аллаһның рәхмәте һәм сәламе булсын!): "Сөбханаллаһ, ул аңардан нинди яман үч алды, ул Аллаһка ант итте, әгәр Аллаһ аны коткарса, ул аны суярга тиеш, Аллаһка буйсынмауда яки кол милкендә булмаган әйбердә антны үтәү мәҗбүри түгел", - диде. Ибн Хуҗр риваятьендә: "Аллаһка буйсынмауда ант юк", - дип әйтелә. [Әбү Әр-Раби әл-Атаки] безгә [Хәммәд] - ягъни Ибн Зәйд - сөйләде. - башка юлда искә алына - Бу безгә [Исхак бин Ибраһим] һәм [Ибн Әбү Гомәр]гә [Абдел Ваһһаб Әтс Сәкафи] икесеннән дә [Әййуб] шундый чылбыр белән риваять ителде. Һәм Хәммәд хәдисендә ул: "Әдлбә" Бәни Укайлдан булган бер кешенең дөясе иде, һәм ул бик тиз йөгерә торган дөяләрнең берсе иде", - дип искә ала. Һәм аның хәдисендә дә: "Шуннан соң хатын - Әншар - бик өйрәтелгән дөя янына килде", - дип әйтелә. Ә "Сәкафи" хәдисендә бу "Нәкатун Мударрабатун - өйрәтелгән дөя" дип искә алына.