Nadzar dalam maksiat dan di luar kemampuan tidak wajib dilaksanakan

Imam Muslim : 3099

و حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ وَعَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ السَّعْدِيُّ وَاللَّفْظُ لِزُهَيْرٍ قَالَا حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنَا أَيُّوبُ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ أَبِي الْمُهَلَّبِ عَنْ عِمْرَانَ بْنِ حُصَيْنٍ قَالَ كَانَتْ ثَقِيفُ حُلَفَاءَ لِبَنِى عُقَيْلٍ فَأَسَرَتْ ثَقِيفُ رَجُلَيْنِ مِنْ أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَسَرَ أَصْحَابُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَجُلًا مِنْ بَنِي عُقَيْلٍ وَأَصَابُوا مَعَهُ الْعَضْبَاءَ فَأَتَى عَلَيْهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ فِي الْوَثَاقِ قَالَ يَا مُحَمَّدُ فَأَتَاهُ فَقَالَ مَا شَأْنُكَ فَقَالَ بِمَ أَخَذْتَنِي وَبِمَ أَخَذْتَ سَابِقَةَ الْحَاجِّ فَقَالَ إِعْظَامًا لِذَلِكَ أَخَذْتُكَ بِجَرِيرَةِ حُلَفَائِكَ ثَقِيفَ ثُمَّ انْصَرَفَ عَنْهُ فَنَادَاهُ فَقَالَ يَا مُحَمَّدُ يَا مُحَمَّدُ وَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَحِيمًا رَقِيقًا فَرَجَعَ إِلَيْهِ فَقَالَ مَا شَأْنُكَ قَالَ إِنِّي مُسْلِمٌ قَالَ لَوْ قُلْتَهَا وَأَنْتَ تَمْلِكُ أَمْرَكَ أَفْلَحْتَ كُلَّ الْفَلَاحِ ثُمَّ انْصَرَفَ فَنَادَاهُ فَقَالَ يَا مُحَمَّدُ يَا مُحَمَّدُ فَأَتَاهُ فَقَالَ مَا شَأْنُكَ قَالَ إِنِّي جَائِعٌ فَأَطْعِمْنِي وَظَمْآنُ فَأَسْقِنِي قَالَ هَذِهِ حَاجَتُكَ فَفُدِيَ بِالرَّجُلَيْنِ قَالَ وَأُسِرَتْ امْرَأَةٌ مِنْ الْأَنْصَارِ وَأُصِيبَتْ الْعَضْبَاءُ فَكَانَتْ الْمَرْأَةُ فِي الْوَثَاقِ وَكَانَ الْقَوْمُ يُرِيحُونَ نَعَمَهُمْ بَيْنَ يَدَيْ بُيُوتِهِمْ فَانْفَلَتَتْ ذَاتَ لَيْلَةٍ مِنْ الْوَثَاقِ فَأَتَتْ الْإِبِلَ فَجَعَلَتْ إِذَا دَنَتْ مِنْ الْبَعِيرِ رَغَا فَتَتْرُكُهُ حَتَّى تَنْتَهِيَ إِلَى الْعَضْبَاءِ فَلَمْ تَرْغُ قَالَ وَنَاقَةٌ مُنَوَّقَةٌ فَقَعَدَتْ فِي عَجُزِهَا ثُمَّ زَجَرَتْهَا فَانْطَلَقَتْ وَنَذِرُوا بِهَا فَطَلَبُوهَا فَأَعْجَزَتْهُمْ قَالَ وَنَذَرَتْ لِلَّهِ إِنْ نَجَّاهَا اللَّهُ عَلَيْهَا لَتَنْحَرَنَّهَا فَلَمَّا قَدِمَتْ الْمَدِينَةَ رَآهَا النَّاسُ فَقَالُوا الْعَضْبَاءُ نَاقَةُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَتْ إِنَّهَا نَذَرَتْ إِنْ نَجَّاهَا اللَّهُ عَلَيْهَا لَتَنْحَرَنَّهَا فَأَتَوْا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَذَكَرُوا ذَلِكَ لَهُ فَقَالَ سُبْحَانَ اللَّهِ بِئْسَمَا جَزَتْهَا نَذَرَتْ لِلَّهِ إِنْ نَجَّاهَا اللَّهُ عَلَيْهَا لَتَنْحَرَنَّهَا لَا وَفَاءَ لِنَذْرٍ فِي مَعْصِيَةٍ وَلَا فِيمَا لَا يَمْلِكُ الْعَبْدُ وَفِي رِوَايَةِ ابْنِ حُجْرٍ لَا نَذْرَ فِي مَعْصِيَةِ اللَّهِ حَدَّثَنَا أَبُو الرَّبِيعِ الْعَتَكِيُّ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ يَعْنِي ابْنَ زَيْدٍ ح و حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَابْنُ أَبِي عُمَرَ عَنْ عَبْدِ الْوَهَّابِ الثَّقَفِيِّ كِلَاهُمَا عَنْ أَيُّوبَ بِهَذَا الْإِسْنَادِ نَحْوَهُ وَفِي حَدِيثِ حَمَّادٍ قَالَ كَانَتْ الْعَضْبَاءُ لِرَجُلٍ مِنْ بَنِي عُقَيْلٍ وَكَانَتْ مِنْ سَوَابِقِ الْحَاجِّ وَفِي حَدِيثِهِ أَيْضًا فَأَتَتْ عَلَى نَاقَةٍ ذَلُولٍ مُجَرَّسَةٍ وَفِي حَدِيثِ الثَّقَفِيِّ وَهِيَ نَاقَةٌ مُدَرَّبَةٌ

qalilna [Zuhair bin Harb] u [Ali bin ujr As Sa'di] filwaqt li l-lafadz minn Zuhair it-tnejn qalu, qalilna [Isma'il bin Ibrahim] qalilna [Ayyub] minn [Abu Qilabah] minn [Abu Al Muhallib] minn ['Imran bin Hushain] qal, li Tsaqif kien qaddej tal-Bani 'Uqail, imbagħad il-Bani Tsaqif qabad żewġ ħbieb Il-Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam, filwaqt li l-kumpanji tal-Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam qabdu lil xi ħadd mill-bani 'Uqail flimkien mal-ġemel tiegħu. Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam imbagħad resaq lejh waqt li kien marbut, ir-raġel priġunier qal, 'O Muhammad!' Huwa wieġeb: 'X'għandek?' Ir-raġel qal, 'X'inhi r-raġuni tiegħek biex qbadtni, u x'inhi r-raġuni tiegħek biex qbadt il-ġemel tat-tlielaq veloċi tiegħi?' Huwa wieġeb: 'Għamilt dan bħala vendetta għad-dnubiet tal-alleat tiegħek, Tsaqif!' Imbagħad telaq. Ir-raġel reġa’ għajjatlu u qallu, 'O Muhammad, O Muhammad!' -Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam kien persuna ta’ mħabba u edukata- imbagħad ġie lura għandu u qallu: 'X'għandek bżonn?' ir-raġel wieġeb, 'Issa jien Musulman'. Huwa qal: 'Jekk dak li tgħid huwa veru, u tista’ tikkontrolla l-affarijiet tiegħek, tabilħaqq se jkollok ix-xorti kollha'. Imbagħad beda jitlaq, iżda r-raġel għajjatlu u qallu, 'O Muhammad, O Muhammad'. Imbagħad iltaqa’ miegħu u qallu: 'X'għandek bżonn?' ir-raġel qal, 'Jien bil-ġuħ allura itmagħni, u jien ukoll bil-għatx allura agħtini xi ħaġa x’nixrob!' Huwa qal: 'Din hija l-ħtieġa tiegħek'. Aktar tard, ir-raġel ġie mifdi minn żewġ persuni -ħbieb tal-Profeta-'. Imran qal, 'Imbagħad mara Ansar inqabdet mill-għadu flimkien mal-ġemel tiegħu, li ġeneralment jissejjaħ Adlba`. Il-mara Ansar kienet marbuta, waqt li l-ħallelin kienu qed jistrieħu, filwaqt li l-iġmla misruqa kienu maqfula quddiem il-postijiet fejn kienu sejrin jistrieħu. Imbagħad il-mara Ansar irnexxielha teħles mill-irbit tagħha u immedjatament marret fil-maqjel tal-iġmla, imma kull darba li marret ħdejn il-ġemel biex tirkeb fuqu, dan kien jagħmel ħoss ta’ mnieħru, u għalhekk telqitu sakemm sabet lil ‘adlba’. Għalhekk rikbet il-ġemel ubbidjenti li kien ġie mħarreġ warajh. Imbagħad ċanfru sakemm ġera malajr. In-nies li kienu reqdin kienu xxukkjati bil-ħarba tal-mara Ansar, imbagħad ġrew warajha, imma ma setgħux jaqbduha. Il-mara kienet għamlet wegħda, li jekk Alla jsalvaha, allura kienet se toqtol il-ġemel ‘adlba’. Mal-wasla f’Medina, in-nies raw il-ġemel, imbagħad qalu, ‘Dan hu Al Adlba’, il-ġemel tal-Profeta sallallaahu ‘alaihi wasallam!’. Il-mara qalet - editorjalment -, ‘Jekk Alla jsalvah, huwa tabilħaqq se joqtol il-ġemel’. Imbagħad in-nies iltaqgħu ma’ Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam u qalulu dwar in-nadzar tiegħu. Għalhekk Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam ikkummenta: ‘Subhanallah, kemm se tkun ħażina l-vendetta tiegħu fuqu, huwa wiegħed lil Allah li jekk Allah isalvah, allura se joqtlu, m’hemm l-ebda obbligu li titwettaq wegħda f’diżubbidjenza lejn Allah u lanqas għal xi ħaġa li mhix ta’ qaddej’. Fl-istorja ta’ Ibn Hujr, huwa ddikjarat; ‘M’hemm l-ebda nadzar fid-diżubbidjenza lejn Allah’. Qalilna [Abu Ar Rabi’ Al ‘Ataki] qalilna [Hammad] - jiġifieri Ibn Zaid -. -B’mod ieħor huwa msemmi- Intqalilna [Ishaq bin Ibrahim] u [Ibn Abu Umar] mingħand [Abdul Wahhab Ats Tsaqafi] it-tnejn mingħand [Ayyub] b’sanad bħal dan. U fil-hadith ta’ Hammad, huwa jiddikjara, ‘Adlba’ kien ġemel li kien jappartjeni lil wieħed mill-Bani ‘Uqail, u kien wieħed mill-ġemels li kienu jiġru malajr ħafna.’ U fil-hadith jingħad ukoll, ‘Imbagħad il-mara - Ansar - resqet lejn ġemel imħarreġ tajjeb ħafna’. U fil-hadith ta’ At Tsaqafi jingħad bl-editorjal, ‘Naqatun Mudarrabatun - Il-ġemel imħarreġ -’.