Imam Bukhari : 4744

حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ وَقَالَ اللَّيْثُ حَدَّثَنِي عُقَيْلٌ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ أَخْبَرَنِي عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ أَنَّهُ سَأَلَ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَاقَالَ لَهَا يَا أُمَّتَاهْ{ وَإِنْ خِفْتُمْ أَلَّا تُقْسِطُوا فِي الْيَتَامَى إِلَى قَوْلِهِ مَا مَلَكَتْ أَيْمَانُكُمْ }قَالَتْ عَائِشَةُ يَا ابْنَ أُخْتِي هَذِهِ الْيَتِيمَةُ تَكُونُ فِي حَجْرِ وَلِيِّهَا فَيَرْغَبُ فِي جَمَالِهَا وَمَالِهَا وَيُرِيدُ أَنْ يَنْتَقِصَ مِنْ صَدَاقِهَا فَنُهُوا عَنْ نِكَاحِهِنَّ إِلَّا أَنْ يُقْسِطُوا لَهُنَّ فِي إِكْمَالِ الصَّدَاقِ وَأُمِرُوا بِنِكَاحِ مَنْ سِوَاهُنَّ مِنْ النِّسَاءِ قَالَتْ عَائِشَةُ اسْتَفْتَى النَّاسُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَعْدَ ذَلِكَ فَأَنْزَلَ اللَّهُ{ وَيَسْتَفْتُونَكَ فِي النِّسَاءِ إِلَى قَوْلِهِ وَتَرْغَبُونَ أَنْ تَنْكِحُوهُنَّ }فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ لَهُمْ فِي هَذِهِ الْآيَةِ أَنَّ الْيَتِيمَةَ إِذَا كَانَتْ ذَاتَ مَالٍ وَجَمَالٍ رَغِبُوا فِي نِكَاحِهَا وَنَسَبِهَا وَالصَّدَاقِ وَإِذَا كَانَتْ مَرْغُوبًا عَنْهَا فِي قِلَّةِ الْمَالِ وَالْجَمَالِ تَرَكُوهَا وَأَخَذُوا غَيْرَهَا مِنْ النِّسَاءِ قَالَتْ فَكَمَا يَتْرُكُونَهَا حِينَ يَرْغَبُونَ عَنْهَا فَلَيْسَ لَهُمْ أَنْ يَنْكِحُوهَا إِذَا رَغِبُوا فِيهَا إِلَّا أَنْ يُقْسِطُوا لَهَا وَيُعْطُوهَا حَقَّهَا الْأَوْفَى مِنْ الصَّدَاقِ

ነጊሩና ኣሎ [ኣቡል ያማን] ነጊሩና ኣሎ [ስዩኣይብ] ካብ [ኣዝ ዙህሪ] ከምኡ ኢሉና ኣሎ [ኣል ላይትስ] ነጊሩኒ ኣሎ [ዑቃይል] ካብ [ኢብን ሺሃብ] ነጊሩኒ ኣሎ [ኡርዋ ቢን ዙበይር] ሓደ ግዜ ንዓይስያ ራዲያላሁ ዓንሃ ከም ዝሓተቶ፡ 'ኦ ኡሙል ሙክሚኒን ቃሉ እንታይ ማለት እዩ 'ዋ ኢን' ኢሉዋ KHIFTUM ALLAA TUQSITHUU FIL ያታዓማ።'. ክሳብ ቃላቱ፡ 'ማኣ ማላካት ኣይማኣኑኩም'።' [ኣይስያ] ድማ ‘ኣንታ ጓል ሓወይ እዚ ምስ ሓንቲ ኣብ ትሕቲ ሓላዊኣ እትርከብ ዘኽታም ጓል ዝተኣሳሰር እዩ፣ እቲ ሓላዊ ድማ ብጽባቐኣን ሃብታን ይግደስ፣ ንሱ ግን መውስቦኣ ክቕንስ ይደሊ። ሽዑ ፍትሒ እንተዘይገይሮምን መውስቦ እንተዘይወዲኦምን ክምርዓዎም ተኸልኪሎም፣ ስለዚ ንኻልኦት ደቂ ኣንስትዮ ክምርዓዉ ተኣዚዞም'። ዓይስያ ደጊሙ ብድሕሪኡ ሰባት ንረሱሉላሁ ዓለይሂ ዋሰላም ፋትዋ ሓቲቶምዎ፡ ድሕሪኡ ኣላህ ነታ ኣያ ወረደላ፡ 'ዋ ያስታፍቱናካ ፊን ኒሳ'። ክሳብ ቃላቱ፡ 'ዋ ታርጋቡና ኣን ታንኪሁሁሁና'። ስለዚ ኣብዛ ኣያ ኣላህ ከም ዝገልጾ፡ ዘኽታም ሰበይቲ ሃብትን ጽባቐን ኣለዋ፡ ንሳቶም እውን ክምርዓዋ ይደልዩ፡ መስመር ወለዶኣ ከምኡ’ውን መርዓኣ ይደልዩ። ነታ ሰበይቲ ከምኡ ስለ ዘይብላ እንተ ዘይፈትውዋ ግን ገዲፎም ካልእ ሰበይቲ ይምርዓዉ’ ኢሉ መለሰሉ። ዓይሻ ኣስዒባ 'ከምቲ ኣብ ዘይፈተውዎም እዋን ዝገደፍዎም፡ ፍትሒ ብምግባርን ከም መውስቦ እኹል መሰል ብምሃብን እንተዘይኮይኑ ኣብ ዝደለይዎ ግዜ ክምርዓዎም የብሎምን' ኢላ።