Umar menangis melihat bekas tikar di lambung Nabi, dan sabda beliau: tidak ridhakah engkau bila mereka mendapat dunia dan kita mendapat akhirat

Imam Muslim : 2705

حَدَّثَنَا هَارُونُ بْنُ سَعِيدٍ الْأَيْلِيُّ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي سُلَيْمَانُ يَعْنِي ابْنَ بِلَالٍ أَخْبَرَنِي يَحْيَى أَخْبَرَنِي عُبَيْدُ بْنُ حُنَيْنٍ أَنَّهُ سَمِعَ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَبَّاسٍ يُحَدِّثُ قَالَ مَكَثْتُ سَنَةً وَأَنَا أُرِيدُ أَنْ أَسْأَلَ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ عَنْ آيَةٍ فَمَا أَسْتَطِيعُ أَنْ أَسْأَلَهُ هَيْبَةً لَهُ حَتَّى خَرَجَ حَاجًّا فَخَرَجْتُ مَعَهُ فَلَمَّا رَجَعَ فَكُنَّا بِبَعْضِ الطَّرِيقِ عَدَلَ إِلَى الْأَرَاكِ لِحَاجَةٍ لَهُ فَوَقَفْتُ لَهُ حَتَّى فَرَغَ ثُمَّ سِرْتُ مَعَهُ فَقُلْتُ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ مَنْ اللَّتَانِ تَظَاهَرَتَا عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ أَزْوَاجِهِ فَقَالَ تِلْكَ حَفْصَةُ وَعَائِشَةُ قَالَ فَقُلْتُ لَهُ وَاللَّهِ إِنْ كُنْتُ لَأُرِيدُ أَنْ أَسْأَلَكَ عَنْ هَذَا مُنْذُ سَنَةٍ فَمَا أَسْتَطِيعُ هَيْبَةً لَكَ قَالَ فَلَا تَفْعَلْ مَا ظَنَنْتَ أَنَّ عِنْدِي مِنْ عِلْمٍ فَسَلْنِي عَنْهُ فَإِنْ كُنْتُ أَعْلَمُهُ أَخْبَرْتُكَ قَالَ وَقَالَ عُمَرُ وَاللَّهِ إِنْ كُنَّا فِي الْجَاهِلِيَّةِ مَا نَعُدُّ لِلنِّسَاءِ أَمْرًا حَتَّى أَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى فِيهِنَّ مَا أَنْزَلَ وَقَسَمَ لَهُنَّ مَا قَسَمَ قَالَ فَبَيْنَمَا أَنَا فِي أَمْرٍ أَأْتَمِرُهُ إِذْ قَالَتْ لِي امْرَأَتِي لَوْ صَنَعْتَ كَذَا وَكَذَا فَقُلْتُ لَهَا وَمَا لَكِ أَنْتِ وَلِمَا هَاهُنَا وَمَا تَكَلُّفُكِ فِي أَمْرٍ أُرِيدُهُ فَقَالَتْ لِي عَجَبًا لَكَ يَا ابْنَ الْخَطَّابِ مَا تُرِيدُ أَنْ تُرَاجَعَ أَنْتَ وَإِنَّ ابْنَتَكَ لَتُرَاجِعُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى يَظَلَّ يَوْمَهُ غَضْبَانَ قَالَ عُمَرُ فَآخُذُ رِدَائِي ثُمَّ أَخْرُجُ مَكَانِي حَتَّى أَدْخُلَ عَلَى حَفْصَةَ فَقُلْتُ لَهَا يَا بُنَيَّةُ إِنَّكِ لَتُرَاجِعِينَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى يَظَلَّ يَوْمَهُ غَضْبَانَ فَقَالَتْ حَفْصَةُ وَاللَّهِ إِنَّا لَنُرَاجِعُهُ فَقُلْتُ تَعْلَمِينَ أَنِّي أُحَذِّرُكِ عُقُوبَةَ اللَّهِ وَغَضَبَ رَسُولِهِ يَا بُنَيَّةُ لَا يَغُرَّنَّكِ هَذِهِ الَّتِي قَدْ أَعْجَبَهَا حُسْنُهَا وَحُبُّ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِيَّاهَا ثُمَّ خَرَجْتُ حَتَّى أَدْخُلَ عَلَى أُمِّ سَلَمَةَ لِقَرَابَتِي مِنْهَا فَكَلَّمْتُهَا فَقَالَتْ لِي أُمُّ سَلَمَةَ عَجَبًا لَكَ يَا ابْنَ الْخَطَّابِ قَدْ دَخَلْتَ فِي كُلِّ شَيْءٍ حَتَّى تَبْتَغِيَ أَنْ تَدْخُلَ بَيْنَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَزْوَاجِهِ قَالَ فَأَخَذَتْنِي أَخْذًا كَسَرَتْنِي عَنْ بَعْضِ مَا كُنْتُ أَجِدُ فَخَرَجْتُ مِنْ عِنْدِهَا وَكَانَ لِي صَاحِبٌ مِنْ الْأَنْصَارِ إِذَا غِبْتُ أَتَانِي بِالْخَبَرِ وَإِذَا غَابَ كُنْتُ أَنَا آتِيهِ بِالْخَبَرِ وَنَحْنُ حِينَئِذٍ نَتَخَوَّفُ مَلِكًا مِنْ مُلُوكِ غَسَّانَ ذُكِرَ لَنَا أَنَّهُ يُرِيدُ أَنْ يَسِيرَ إِلَيْنَا فَقَدْ امْتَلَأَتْ صُدُورُنَا مِنْهُ فَأَتَى صَاحِبِي الْأَنْصَارِيُّ يَدُقُّ الْبَابَ وَقَالَ افْتَحْ افْتَحْ فَقُلْتُ جَاءَ الْغَسَّانِيُّ فَقَالَ أَشَدُّ مِنْ ذَلِكَ اعْتَزَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَزْوَاجَهُ فَقُلْتُ رَغِمَ أَنْفُ حَفْصَةَ وَعَائِشَةَ ثُمَّ آخُذُ ثَوْبِي فَأَخْرُجُ حَتَّى جِئْتُ فَإِذَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي مَشْرُبَةٍ لَهُ يُرْتَقَى إِلَيْهَا بِعَجَلَةٍ وَغُلَامٌ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَسْوَدُ عَلَى رَأْسِ الدَّرَجَةِ فَقُلْتُ هَذَا عُمَرُ فَأُذِنَ لِي قَالَ عُمَرُ فَقَصَصْتُ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هَذَا الْحَدِيثَ فَلَمَّا بَلَغْتُ حَدِيثَ أُمِّ سَلَمَةَ تَبَسَّمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَإِنَّهُ لَعَلَى حَصِيرٍ مَا بَيْنَهُ وَبَيْنَهُ شَيْءٌ وَتَحْتَ رَأْسِهِ وِسَادَةٌ مِنْ أَدَمٍ حَشْوُهَا لِيفٌ وَإِنَّ عِنْدَ رِجْلَيْهِ قَرَظًا مَضْبُورًا وَعِنْدَ رَأْسِهِ أُهُبًا مُعَلَّقَةً فَرَأَيْتُ أَثَرَ الْحَصِيرِ فِي جَنْبِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَبَكَيْتُ فَقَالَ مَا يُبْكِيكَ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ كِسْرَى وَقَيْصَرَ فِيمَا هُمَا فِيهِ وَأَنْتَ رَسُولُ اللَّهِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَمَا تَرْضَى أَنْ تَكُونَ لَهُمَا الدُّنْيَا وَلَكَ الْآخِرَةُ و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ أَخْبَرَنِي يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ عُبَيْدِ بْنِ حُنَيْنٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ أَقْبَلْتُ مَعَ عُمَرَ حَتَّى إِذَا كُنَّا بِمَرِّ الظَّهْرَانِ وَسَاقَ الْحَدِيثَ بِطُولِهِ كَنَحْوِ حَدِيثِ سُلَيْمَانَ بْنِ بِلَالٍ غَيْرَ أَنَّهُ قَالَ قُلْتُ شَأْنُ الْمَرْأَتَيْنِ قَالَ حَفْصَةُ وَأُمُّ سَلَمَةَ وَزَادَ فِيهِ وَأَتَيْتُ الْحُجَرَ فَإِذَا فِي كُلِّ بَيْتٍ بُكَاءٌ وَزَادَ أَيْضًا وَكَانَ آلَى مِنْهُنَّ شَهْرًا فَلَمَّا كَانَ تِسْعًا وَعِشْرِينَ نَزَلَ إِلَيْهِنَّ

ነጊሩና ኣሎ [ሓሩን ቢን ሰዒድ ኣል ዓይሊ] ነጊሩና ኣሎ [ዓብደላ ቢን ዋህብ] ነጊሩኒ ኣሎ [ሱሌማን i.e. ኢብን ቢላል] ነጊሩኒ ኣሎ [ያህያ] ነጊሩኒ ኣሎ [ዑበይድ ቢን ሑነይን] [ዓብደላ ቢን ዓባስ] ዛንታ ክነግር ከም ዝሰምዐ፡ ንሱ ከምዚ ኢሉ፤ ንሓደ ዓመት ዝኣክል ን[ዑመር ቢን ኣል ኸትሳብ] ብዛዕባ ትርጉም ሓንቲ ጥቕሲ ክሓቶ ደለኹ፡ ብሰንኪ ስልጣኑ ግን ክሓትት ኣይደፈርኩን። ወቕቲ ሓጅ ምስ በጽሐ ንሱ ሓጅ ኣትዩ ኣነ ውን ምስኡ ከይደ። ናብ ገዛና ክንከይድ ከለና፡ ንሱ ንርእሱ ከዕርፍ ስለ ዝደለየ ካልእ መንገዲ ሒዙ፡ ኣነ ድማ ክውድኦ እናተጸበኹ። ድሕሪኡ እንደገና ምስኡ ተጓዒዘ። ሽዑ ሓተትክዎ፤ ኦ ኣሚሩል ሙክሚኒን እተን ክልተ ደቂ ኣንስትዮ ካብ ኣንስቲ ረሱሉላሁ ዓለይሂ ዋሰላም ንፖሊሲ ረሱሉላህ ሻላሁ ዓለይሂ ዋሰላም ንምቅዋም ብሓባር ዝሰርሓ መን እየን ነይረን? ኢሉ መለሰ፤ ንሳቶም ድማ ዓይስያን ሃፍሻህን እዮም። -ኢብን ዓባስ- ከምዚ ኢሉ፤ ኢለዮ፤ በላህ ብሓቂ ቅድሚ ዓመት ክሓተካ ደልየ ነይረ ግን ብሰንኪ ስልጣንካ ክሓትት ኣይደፈርኩን። ይብል፤ ከምኡ ኣይትኹኑ፡ ኣነ ከም ዝፈልጥ እንተጠርጢርኩም፡ ሽዑ ብቐጥታ ጥራይ ሕተቱኒ፡ ዝፈልጥ እንተኾይነ ክገልጸልኩም እየ። -ኢብን ዓባስ- ከምዚ ኢሉ፤ ዑመር ኣስዒቡ፤ ኣብ ዘመነ ጃሂልያ ንደቂ ኣንስትዮ ኣብ ዝኾነ ጉዳይ ኣካቲትና ኣይንፈልጥን ኢና፡ ስለዚ ኣላህ መርገጺአንን ተራአንን ዝውስነሉ ግዜ በጺሑ ኣሎ፡ ንሱ - ዑመር - ቀጺሉ፤ ብዛዕባ ሓደ ነገር ክሓስብ ከለኹ ሃንደበት በዓልቲ ቤተይ፤ ከምዚን ከምኡን እንተገይርካዮኸ? ሽዑ ኣነ ድማ፤ ከመይ ጌርካ ኽትፈልጥ ትኽእል፧ ጣልቃ ምእታውን ብዛዕባ ንግደይ ምጭናቕን ኣየድልየካን እዩ። ስለዚ ድማ ከምዚ በለኒ፤ ክንደይ ትገርም ኢብኑል ኻትሳብ ምሳይ ሓሳብ ክትለዋወጥ ኣይትደልን ኢኻ! ጓልካ ኩሉ ግዜ ምስ ነቢ ሰለላሁ ዓለይሂ ዋሰላም ሓሳብ ትለዋወጥ እኳ እንተነበረት ክሳብ ትማሊ ምሸት ግን ተቖጢዓ። ዑመር ከምዚ ኢሉ፤ ድሕሪኡ ክዳነይ ተኸዲነ፡ ድሕሪኡ ናብ እንዳ ሓፍሻህ ከድኩ። ሽዑ ሓተትክዎ፤ ኣንታ ጓለይ ምስ ረሱሉላሁ ዓለይሂ ዎሰላም ክትካታዕ ኣዝዩ ትፈቱ ክሳብ ትማሊ ምሸት ምሉእ ለይቲ ኣዝዩ ሓሪቕካ? ሽዑ ሃፍሻህ መለሰሉ፤ በላህ ብሓቂ ሓሳብ ጥራይ ኢና ንለዋወጥ ኔርና፡ ሽዑ መልሲ ሂበ፤ ኦ ጓለይ ብዛዕባ መቕጻዕቲ ኣላህን ቁጥዐ ረሱልኡን የጠንቅቐኪ ኣለኹ፡ ብሰንኪ ጽባቐኡን ብፍቕሪ ነቢ ሰለላሁ ዓለይሂ ዋሰላም ኣብ ልዕሊኡን ብትዕቢት ሰብ ፈጺምካ ኣይትቐንእ። ሽዑ ንኡም ሰላማ ክራኸባ ወጺአ፣ ምኽንያቱ ገና ሓንቲ ካብ ኣዝማደይ እያ ነይራ፣ ሽዑ -እቲ ጉዳይ- ኢለያ፤ ስለዚ ድማ ከምዚ በለኒ፤ ክንደይ ትገርም ኢኻ ኦ ኢብኑል ኸስታብ ክሳብ ናይ ገዛ ረሱል ሰለላሁ ዓለይሂ ዋሰላምን ኣንስቱን ኣብ ኩሉ ጣልቃ ኣቲኻ ኣለኻ። -ዑመር- በለ፤ እተን -ኡሙ ሰላማ- ዝብላ ቃላት ኣዝየን ስለ ዘቖጥዓኒ ብሓቂ ኣብ ልበይ መሲጠንኒ። ሽዑ ገዲፈዮ። ካብ ኣንሳር ዝመጸ ዓርከይ ድማ ኣለኒ ሓደ ካባና እንተዘይሃልዩ ንሓድሕድና ዝሕብር። ኣብቲ ግዜ እቲ ካብ ነገስታት ጋሳን ዝመጸ ንጉስ ከጥቅዓና ከም ዝደለየ ይንገር ኔርና። ኣብቲ ግዜ እቲ ልብና -ኣብቲ መጥቃዕቲ- ኣተኲሩ ስለ ዝነበረ፡ ሃንደበት ዓርከይ ኣንሻር ማዕጾ እናኳሕኳሐ መጺኡ፤ ማዕጾ ክፈት...ማዕጾ ክፈት...! እሓትት፤ ሰራዊት ጋሳን መጺኡ ድዩ? ኢሉ መለሰ፤ ካብዚ ንላዕሊ እውን ነቢ ሰለላሁ ዓለይሂ ዋሰላም ካብ ኣንስቶም ርሒቖም። ስለዚ ኣነ ድማ፤ ወይለይ ሃፍሻህን ዓይስያን! ብድሕሪኡ ክዳነይ ተኸዲነ፣ ብድሕሪኡ ክረኽቦ ከድኩ፣ ረሱል ሰለላሁ ዓለይሂ ዎሰላም ብመደያይቦ ክድይብ ኣብ ዝኽእል ክፍሊ ከም ዝነበሩ ተረጋጊጹ፣ እቲ ጸሊም ኣገልጋሊ ነቢ ሰለላሁ ዓለይሂ ዋሰላም ድማ ኣብ መወዳእታ መደያይቦ ነበረ፣ ኣነ ድማ፤ ኣነ ዑመር እየ ስለዚ ኣነ እየ ክኣቱ ተፈቒዱሉ፣ ድሕሪኡ ብዛዕባ ምስ ኡም ሰላማ ዝገበርክዎ ርክብ ንረሱሉላሁ ዓለይሂ ዋሰላም ነጊረዮ፣ ረሱሉላህ ዓለይሂ ዋሰላም ፍሽኽ በለ። ኣብ መሰረት ዘይብሉ መንጸፍ፡ ካብ ቆርቆሮ ዝተሰርሐ መንበር ሒዙ ክድቅስ ከም ዝጸንሐ ተረጋገጸ። ኣብ ጥቓ እግሩ ቦርሳ ዘርኢ ቃራዝ ኮይኑ ኣብ ጥቓ ርእሱ ድማ ሓድሽ ዝተቐብአ ቆርበት ተሰቒሉ ነበረ። ኣብ መሰንገለ ረሱሉላሁ ዓለይሂ ዋሰላም ዝነበረ ምልክት መንጸፍ ርእየ፡ ሃንደበት ኣዒንተይ ንብዓት መሊአን፡ ንሱ ድማ፡ 'እንታይ እዩ ዘበኸየካ?' ኢለ መለስኩሉ፤ ኦ ረሱል ብሓቂ ኪስራ -ፋርስን ሃጸይ -ሮማን- ብዘለዎም ይዕምብቡ ኣለዉ፡ ንስኻ ግን ረሱል ናይ ኣላህ ኢኻ። ስለዚ ረሱል ሰለላሁ ዓለይሂ ዎሰላም ከምዚ ኢሎም: ንስኻትኩም ድሕሪ ሞት እናሃለኹም እዛ ዓለም እንተሃልይዎም ፍቓደኛ ኣይኮንኩምን ዲኹም? ከምኡ ውን ነጊሩና ኣሎ [መሓመድ ቢን ኣል ሙጽና] ነጊሩና ኣሎ [ዓፋን] ነጊሩና ኣሎ [ሓመድ ቢን ሰላማ] ነጊሩኒ ኣሎ [ያሕያ ቢን ሰዒድ] ካብ [ዑበይድ ቢን ሑነይን] ካብ [ኢብን ዓባስ] ኢሉኒ፤ ምስ [ዑመር] ተመሊሰ ክሳብ ማሩ ድዛህራን ምስ እንበጽሕ፡ ብድሕሪኡ ከም ናይ ሱሌማን ቢን ቢላል ሓዲስ ነዊሕ ሓዲስ ቀጺሉ ግን ከምዚ ኢሉ፤ -ኢብን ዓባስ- ከምዚ ኢሉ፤ ብዛዕባ እተን ክልተ ኣንስቲ - ኣንስቲ ናይ ረሱል ሰለላሁ ዓለይሂ ዋሰላም - ዝቃወማኦ ሓቲተየን ንሱ - ዑመር - መለሰ፤ ንሳቶም ድማ ሓፍሻህን ኡም ሰላምን እዮም'። ከምኡ እውን ወሲኹ፤ ሽዑ ናብ ነፍሲ ወከፍ ገዛ ኣንስቱ ከይደ፡ ነፍሲ ወከፍ ገዛ ድምጺ ብኽያት ከም ዝሰምዐ ተረጋገጸ። ብተወሳኺ ድማ፤ ኣብ መበል ዕስራን ትሽዓተን መዓልቲ ግና ንወርሒ ዝኣክል ንኣንስቱ ከይርእየን ከም ዝመሓላ፡ ክርእዮም ከም ዝወረደ።