Umar menangis melihat bekas tikar di lambung Nabi, dan sabda beliau: tidak ridhakah engkau bila mereka mendapat dunia dan kita mendapat akhirat
Imam Muslim : 2705
حَدَّثَنَا هَارُونُ بْنُ سَعِيدٍ الْأَيْلِيُّ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي سُلَيْمَانُ يَعْنِي ابْنَ بِلَالٍ أَخْبَرَنِي يَحْيَى أَخْبَرَنِي عُبَيْدُ بْنُ حُنَيْنٍ أَنَّهُ سَمِعَ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَبَّاسٍ يُحَدِّثُ قَالَ مَكَثْتُ سَنَةً وَأَنَا أُرِيدُ أَنْ أَسْأَلَ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ عَنْ آيَةٍ فَمَا أَسْتَطِيعُ أَنْ أَسْأَلَهُ هَيْبَةً لَهُ حَتَّى خَرَجَ حَاجًّا فَخَرَجْتُ مَعَهُ فَلَمَّا رَجَعَ فَكُنَّا بِبَعْضِ الطَّرِيقِ عَدَلَ إِلَى الْأَرَاكِ لِحَاجَةٍ لَهُ فَوَقَفْتُ لَهُ حَتَّى فَرَغَ ثُمَّ سِرْتُ مَعَهُ فَقُلْتُ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ مَنْ اللَّتَانِ تَظَاهَرَتَا عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ أَزْوَاجِهِ فَقَالَ تِلْكَ حَفْصَةُ وَعَائِشَةُ قَالَ فَقُلْتُ لَهُ وَاللَّهِ إِنْ كُنْتُ لَأُرِيدُ أَنْ أَسْأَلَكَ عَنْ هَذَا مُنْذُ سَنَةٍ فَمَا أَسْتَطِيعُ هَيْبَةً لَكَ قَالَ فَلَا تَفْعَلْ مَا ظَنَنْتَ أَنَّ عِنْدِي مِنْ عِلْمٍ فَسَلْنِي عَنْهُ فَإِنْ كُنْتُ أَعْلَمُهُ أَخْبَرْتُكَ قَالَ وَقَالَ عُمَرُ وَاللَّهِ إِنْ كُنَّا فِي الْجَاهِلِيَّةِ مَا نَعُدُّ لِلنِّسَاءِ أَمْرًا حَتَّى أَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى فِيهِنَّ مَا أَنْزَلَ وَقَسَمَ لَهُنَّ مَا قَسَمَ قَالَ فَبَيْنَمَا أَنَا فِي أَمْرٍ أَأْتَمِرُهُ إِذْ قَالَتْ لِي امْرَأَتِي لَوْ صَنَعْتَ كَذَا وَكَذَا فَقُلْتُ لَهَا وَمَا لَكِ أَنْتِ وَلِمَا هَاهُنَا وَمَا تَكَلُّفُكِ فِي أَمْرٍ أُرِيدُهُ فَقَالَتْ لِي عَجَبًا لَكَ يَا ابْنَ الْخَطَّابِ مَا تُرِيدُ أَنْ تُرَاجَعَ أَنْتَ وَإِنَّ ابْنَتَكَ لَتُرَاجِعُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى يَظَلَّ يَوْمَهُ غَضْبَانَ قَالَ عُمَرُ فَآخُذُ رِدَائِي ثُمَّ أَخْرُجُ مَكَانِي حَتَّى أَدْخُلَ عَلَى حَفْصَةَ فَقُلْتُ لَهَا يَا بُنَيَّةُ إِنَّكِ لَتُرَاجِعِينَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى يَظَلَّ يَوْمَهُ غَضْبَانَ فَقَالَتْ حَفْصَةُ وَاللَّهِ إِنَّا لَنُرَاجِعُهُ فَقُلْتُ تَعْلَمِينَ أَنِّي أُحَذِّرُكِ عُقُوبَةَ اللَّهِ وَغَضَبَ رَسُولِهِ يَا بُنَيَّةُ لَا يَغُرَّنَّكِ هَذِهِ الَّتِي قَدْ أَعْجَبَهَا حُسْنُهَا وَحُبُّ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِيَّاهَا ثُمَّ خَرَجْتُ حَتَّى أَدْخُلَ عَلَى أُمِّ سَلَمَةَ لِقَرَابَتِي مِنْهَا فَكَلَّمْتُهَا فَقَالَتْ لِي أُمُّ سَلَمَةَ عَجَبًا لَكَ يَا ابْنَ الْخَطَّابِ قَدْ دَخَلْتَ فِي كُلِّ شَيْءٍ حَتَّى تَبْتَغِيَ أَنْ تَدْخُلَ بَيْنَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَزْوَاجِهِ قَالَ فَأَخَذَتْنِي أَخْذًا كَسَرَتْنِي عَنْ بَعْضِ مَا كُنْتُ أَجِدُ فَخَرَجْتُ مِنْ عِنْدِهَا وَكَانَ لِي صَاحِبٌ مِنْ الْأَنْصَارِ إِذَا غِبْتُ أَتَانِي بِالْخَبَرِ وَإِذَا غَابَ كُنْتُ أَنَا آتِيهِ بِالْخَبَرِ وَنَحْنُ حِينَئِذٍ نَتَخَوَّفُ مَلِكًا مِنْ مُلُوكِ غَسَّانَ ذُكِرَ لَنَا أَنَّهُ يُرِيدُ أَنْ يَسِيرَ إِلَيْنَا فَقَدْ امْتَلَأَتْ صُدُورُنَا مِنْهُ فَأَتَى صَاحِبِي الْأَنْصَارِيُّ يَدُقُّ الْبَابَ وَقَالَ افْتَحْ افْتَحْ فَقُلْتُ جَاءَ الْغَسَّانِيُّ فَقَالَ أَشَدُّ مِنْ ذَلِكَ اعْتَزَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَزْوَاجَهُ فَقُلْتُ رَغِمَ أَنْفُ حَفْصَةَ وَعَائِشَةَ ثُمَّ آخُذُ ثَوْبِي فَأَخْرُجُ حَتَّى جِئْتُ فَإِذَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي مَشْرُبَةٍ لَهُ يُرْتَقَى إِلَيْهَا بِعَجَلَةٍ وَغُلَامٌ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَسْوَدُ عَلَى رَأْسِ الدَّرَجَةِ فَقُلْتُ هَذَا عُمَرُ فَأُذِنَ لِي قَالَ عُمَرُ فَقَصَصْتُ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هَذَا الْحَدِيثَ فَلَمَّا بَلَغْتُ حَدِيثَ أُمِّ سَلَمَةَ تَبَسَّمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَإِنَّهُ لَعَلَى حَصِيرٍ مَا بَيْنَهُ وَبَيْنَهُ شَيْءٌ وَتَحْتَ رَأْسِهِ وِسَادَةٌ مِنْ أَدَمٍ حَشْوُهَا لِيفٌ وَإِنَّ عِنْدَ رِجْلَيْهِ قَرَظًا مَضْبُورًا وَعِنْدَ رَأْسِهِ أُهُبًا مُعَلَّقَةً فَرَأَيْتُ أَثَرَ الْحَصِيرِ فِي جَنْبِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَبَكَيْتُ فَقَالَ مَا يُبْكِيكَ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ كِسْرَى وَقَيْصَرَ فِيمَا هُمَا فِيهِ وَأَنْتَ رَسُولُ اللَّهِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَمَا تَرْضَى أَنْ تَكُونَ لَهُمَا الدُّنْيَا وَلَكَ الْآخِرَةُ و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ أَخْبَرَنِي يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ عُبَيْدِ بْنِ حُنَيْنٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ أَقْبَلْتُ مَعَ عُمَرَ حَتَّى إِذَا كُنَّا بِمَرِّ الظَّهْرَانِ وَسَاقَ الْحَدِيثَ بِطُولِهِ كَنَحْوِ حَدِيثِ سُلَيْمَانَ بْنِ بِلَالٍ غَيْرَ أَنَّهُ قَالَ قُلْتُ شَأْنُ الْمَرْأَتَيْنِ قَالَ حَفْصَةُ وَأُمُّ سَلَمَةَ وَزَادَ فِيهِ وَأَتَيْتُ الْحُجَرَ فَإِذَا فِي كُلِّ بَيْتٍ بُكَاءٌ وَزَادَ أَيْضًا وَكَانَ آلَى مِنْهُنَّ شَهْرًا فَلَمَّا كَانَ تِسْعًا وَعِشْرِينَ نَزَلَ إِلَيْهِنَّ
Atugambye [Harun bin Sa’id Al Aili] atubuulidde [Abdullah bin Wahb] ambuulidde [Sulaiman i.e. Ibn Bilal] agambye [Yahya] agambye [‘Ubaid bin Hunain] nti yawulira [Abdullah bin Abbas] ng’anyumya emboozi, Yagamba nti; Okumala omwaka mulamba nga njagala okubuuza [Umar bin Al Khaththab] ku makulu g’aya, naye saagumiikiriza kubuuza olw’obuyinza bwe. Sizoni ya Hijja bwe yatuuka, yagenda ku Hijja nange nagenda naye. Bwe twali tudda eka, yakwata ekkubo eddala kubanga yali ayagala kwewummuza, nga nze mmulinze amale. Oluvannyuma nnaddamu okutambula naye. Awo ne mmubuuza nti; Ayi Amirul Mukminin, baani abakazi ababiri okuva mu bakyala ba Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam abaakolanga wamu okuwakanya enkola ya Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam? N’addamu nti; Bano be ba Aisyah ne Hafshah. -Ibn Abbas- yagamba nti; Namugamba nti; By Allah, nali njagala nnyo okukubuuza omwaka gumu emabega, naye saagumiikiriza kusaba olw’obuyinza bwo. Agamba nti; Tobeera bw’otyo, bw’oba oteebereza nti mmanyi, olwo mbuuza butereevu, bwe kinaazuuka nti mmanyi, nja kukunnyonnyola. -Ibn Abbas- yagamba nti; Umar yayongeddeko nti; Ku mulembe gwa Jahiliya, tetwayingizangako bakazi mu nsonga yonna, kale ekiseera kituuse Allah okusalawo ekifo kyabwe n’omulimu gwabwe, ye - Umar - yagenda mu maaso; Bwe nnali ndowooza ku kintu, amangu ago mukyala wange n’agamba nti; Watya singa okifuula bwe kiti n’ekyo? Awo ne mmugamba nti; Oyinza otya okumanya? Teweetaaga kuyingirira na kweraliikirira bizinensi yange. Bwatyo n’aŋŋamba nti; Nga oli wa kyewuunyo, Ibnul Khaththab, toyagala kuwanyisiganya birowoozo nange! Newankubadde muwala wo bulijjo yawanyisiganya ebirowoozo ne Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam, okutuusa ekiro ekikeesezza olwaleero yanyiiga. Umar yagambye nti; Olwo ne nnyambala engoye zange, olwo ne ŋŋenda ewa Hafshah. Awo ne mmubuuza nti; Ayi muwala wange, kituufu oyagala nnyo okuyomba ne Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam ekiro ekikeesezza olwaleero wasunguwala nnyo ekiro kyonna? Awo Kafusa n'addamu nti; By Allah, mubutuufu twali tuwanyisiganya birowoozo byokka, olwo ne nziramu; Ayi muwala wange nkulabula ku kibonerezo kya Allah n’obusungu bw’omubaka we, tokwatirangako buggya bwa malala g’omuntu olw’obulungi bwabwe n’okwagala kwa Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam gye bali. Olwo ne nfuluma okusisinkana Umm Salamah, kubanga yali akyali omu ku booluganda lwange, olwo ne mmugamba -omusango-; Bwatyo n’aŋŋamba nti; Nga oli wa kyewuunyo, ayi Ibnul Khaththab, oyingidde mu buli kimu okutuuka ku nsonga z’awaka eza Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam ne bakyala be. -Umar- yagamba nti; Ebigambo -Ummu Salamah- byannyiiza nnyo ne binsikiriza nnyo mu mutima gwange. Olwo ne nkivaako. Era nnina mukwano gwange okuva mu Ansar nga buli omu ategeeza munne singa omu ku ffe taliiwo. Mu kiseera ekyo twali twekuumira ku kabaka okuva mu bakabaka ba Ghassan nga kigambibwa nti yali ayagala kutulumba. Mu kiseera ekyo emitima gyaffe gyali gitunudde -ku kulumba-, amangu ago mukwano gwange Anshar yajja ng’akonkona ku luggi n’agamba nti; ggulawo oluggi...ggulawo oluggi...! Nze mbuuza nti; Amagye ga Ghassan gatuuse? N’addamu nti; N’okusinga ekyo, Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam yeeyawula ku bakyala be. Bwentyo ne ŋŋamba nti; Zisanze Hafsah ne Aisyah! Olwo ne nnyambala engoye zange, olwo nagenda okumusisinkana, kyazuuka nti Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam yali mu kisenge ekiyinza okulinnya amadaala, so nga omuddu wa Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam omuddugavu yali ku nkomerero y’amadaala, nagamba nti; Nze nali Umar, kale nakkirizibwa okuyingira, olwo ne ntegeeza ku nsisinkano yange ne Umm Salamah eri Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam, Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam n’amwenya. Kyazuuse nti abadde yeebase ku kitanda ekitaliiko base, ng’alina omutto ogw’amaliba ogukoleddwa mu coir. Okumpi n’ebigere bye waaliwo ensawo y’ensigo za qarazh era okumpi n’omutwe gwe waali wawaniriddwa olususu olwali lupya. Nalaba obubonero bw’ettanda ku mbavu za Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam, amangu ago amaaso gange ne gajjula amaziga, n’agamba nti: ‘Kiki ekyakukaabya?’. Naddamu nti; Ayi Omubaka wa Allah, mazima Kisra -Persia- ne Empula -Roman- bajjula bye balina, so nga ggwe oli Mubaka wa Allah. Kale Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam yagamba nti: ‘Mmwe temuli mwetegefu, singa baba balina ensi eno so nga ggwe olina obulamu obw’oluvannyuma lw’okufa?’. Era atubuulidde [Muhammad bin Al Mutsanna] atugambye ['Affan] atugambye [Hammad bin Salamah] agambye [Yahya bin Sa'id] okuva ku ['Ubaid bin Hunain] okuva ku [Ibn Abbas] yagamba; Naddayo ne [Umar] okutuusa lwe twatuuka e Marru Dzahran, olwo n’agenda mu maaso n’eddiisi empanvu nga hadith ya Sulaiman bin Bilal naye n’agamba nti; -Ibn Abbas- yagamba nti; Nabuuza ku bakazi bombi - bakyala ba Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam - abaamuwakanya, ye - Umar - yaddamu nti; Zino ze Hafshah ne Umm Salamah’. Era era n’agattako nti; Awo nagenda mu buli nnyumba ya bakazi be, kyazuuka nga buli nnyumba ewulidde eddoboozi ly’okukaaba. Era n’okugatta ku ekyo; Nti yalayira obutalaba bakazi be okumala omwezi mulamba, naye ku lunaku olw’amakumi abiri mu mwenda, n’aserengeta okubalaba.