Rasulullah berwudhu lalu menyelah-nyelah jenggotnya
Imam Muslim : 1374
حَدَّثَنِي أَحْمَدُ بْنُ جَعْفَرٍ الْمَعْقِرِيُّ حَدَّثَنَا النَّضْرُ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا عِكْرِمَةُ بْنُ عَمَّارٍ حَدَّثَنَا شَدَّادُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ أَبُو عَمَّارٍ وَيَحْيَى بْنُ أَبِي كَثِيرٍ عَنْ أَبِي أُمَامَةَ قَالَ عِكْرِمَةُ وَلَقِيَ شَدَّادٌ أَبَا أُمَامَةَ وَوَاثِلَةَ وَصَحِبَ أَنَسًا إِلَى الشَّامِ وَأَثْنَى عَلَيْهِ فَضْلًا وَخَيْرًا عَنْ أَبِي أُمَامَةَ قَالَ قَالَ عَمْرُو بْنُ عَبَسَةَ السُّلَمِيُّ كُنْتُ وَأَنَا فِي الْجَاهِلِيَّةِ أَظُنُّ أَنَّ النَّاسَ عَلَى ضَلَالَةٍ وَأَنَّهُمْ لَيْسُوا عَلَى شَيْءٍ وَهُمْ يَعْبُدُونَ الْأَوْثَانَ فَسَمِعْتُ بِرَجُلٍ بِمَكَّةَ يُخْبِرُ أَخْبَارًا فَقَعَدْتُ عَلَى رَاحِلَتِي فَقَدِمْتُ عَلَيْهِ فَإِذَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُسْتَخْفِيًا جُرَءَاءُ عَلَيْهِ قَوْمُهُ فَتَلَطَّفْتُ حَتَّى دَخَلْتُ عَلَيْهِ بِمَكَّةَ فَقُلْتُ لَهُ مَا أَنْتَ قَالَ أَنَا نَبِيٌّ فَقُلْتُ وَمَا نَبِيٌّ قَالَ أَرْسَلَنِي اللَّهُ فَقُلْتُ وَبِأَيِّ شَيْءٍ أَرْسَلَكَ قَالَ أَرْسَلَنِي بِصِلَةِ الْأَرْحَامِ وَكَسْرِ الْأَوْثَانِ وَأَنْ يُوَحَّدَ اللَّهُ لَا يُشْرَكُ بِهِ شَيْءٌ قُلْتُ لَهُ فَمَنْ مَعَكَ عَلَى هَذَا قَالَ حُرٌّ وَعَبْدٌ قَالَ وَمَعَهُ يَوْمَئِذٍ أَبُو بَكْرٍ وَبِلَالٌ مِمَّنْ آمَنَ بِهِ فَقُلْتُ إِنِّي مُتَّبِعُكَ قَالَ إِنَّكَ لَا تَسْتَطِيعُ ذَلِكَ يَوْمَكَ هَذَا أَلَا تَرَى حَالِي وَحَالَ النَّاسِ وَلَكِنْ ارْجِعْ إِلَى أَهْلِكَ فَإِذَا سَمِعْتَ بِي قَدْ ظَهَرْتُ فَأْتِنِي قَالَ فَذَهَبْتُ إِلَى أَهْلِي وَقَدِمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْمَدِينَةَ وَكُنْتُ فِي أَهْلِي فَجَعَلْتُ أَتَخَبَّرُ الْأَخْبَارَ وَأَسْأَلُ النَّاسَ حِينَ قَدِمَ الْمَدِينَةَ حَتَّى قَدِمَ عَلَيَّ نَفَرٌ مِنْ أَهْلِ يَثْرِبَ مِنْ أَهْلِ الْمَدِينَةَ فَقُلْتُ مَا فَعَلَ هَذَا الرَّجُلُ الَّذِي قَدِمَ الْمَدِينَةَ فَقَالُوا النَّاسُ إِلَيْهِ سِرَاعٌ وَقَدْ أَرَادَ قَوْمُهُ قَتْلَهُ فَلَمْ يَسْتَطِيعُوا ذَلِكَ فَقَدِمْتُ الْمَدِينَةَ فَدَخَلْتُ عَلَيْهِ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَتَعْرِفُنِي قَالَ نَعَمْ أَنْتَ الَّذِي لَقِيتَنِي بِمَكَّةَ قَالَ فَقُلْتُ بَلَى فَقُلْتُ يَا نَبِيَّ اللَّهِ أَخْبِرْنِي عَمَّا عَلَّمَكَ اللَّهُ وَأَجْهَلُهُ أَخْبِرْنِي عَنْ الصَّلَاةِ قَالَ صَلِّ صَلَاةَ الصُّبْحِ ثُمَّ أَقْصِرْ عَنْ الصَّلَاةِ حَتَّى تَطْلُعَ الشَّمْسُ حَتَّى تَرْتَفِعَ فَإِنَّهَا تَطْلُعُ حِينَ تَطْلُعُ بَيْنَ قَرْنَيْ شَيْطَانٍ وَحِينَئِذٍ يَسْجُدُ لَهَا الْكُفَّارُ ثُمَّ صَلِّ فَإِنَّ الصَّلَاةَ مَشْهُودَةٌ مَحْضُورَةٌ حَتَّى يَسْتَقِلَّ الظِّلُّ بِالرُّمْحِ ثُمَّ أَقْصِرْ عَنْ الصَّلَاةِ فَإِنَّ حِينَئِذٍ تُسْجَرُ جَهَنَّمُ فَإِذَا أَقْبَلَ الْفَيْءُ فَصَلِّ فَإِنَّ الصَّلَاةَ مَشْهُودَةٌ مَحْضُورَةٌ حَتَّى تُصَلِّيَ الْعَصْرَ ثُمَّ أَقْصِرْ عَنْ الصَّلَاةِ حَتَّى تَغْرُبَ الشَّمْسُ فَإِنَّهَا تَغْرُبُ بَيْنَ قَرْنَيْ شَيْطَانٍ وَحِينَئِذٍ يَسْجُدُ لَهَا الْكُفَّارُ قَالَ فَقُلْتُ يَا نَبِيَّ اللَّهِ فَالْوُضُوءَ حَدِّثْنِي عَنْهُ قَالَ مَا مِنْكُمْ رَجُلٌ يُقَرِّبُ وَضُوءَهُ فَيَتَمَضْمَضُ وَيَسْتَنْشِقُ فَيَنْتَثِرُ إِلَّا خَرَّتْ خَطَايَا وَجْهِهِ وَفِيهِ وَخَيَاشِيمِهِ ثُمَّ إِذَا غَسَلَ وَجْهَهُ كَمَا أَمَرَهُ اللَّهُ إِلَّا خَرَّتْ خَطَايَا وَجْهِهِ مِنْ أَطْرَافِ لِحْيَتِهِ مَعَ الْمَاءِ ثُمَّ يَغْسِلُ يَدَيْهِ إِلَى الْمِرْفَقَيْنِ إِلَّا خَرَّتْ خَطَايَا يَدَيْهِ مِنْ أَنَامِلِهِ مَعَ الْمَاءِ ثُمَّ يَمْسَحُ رَأْسَهُ إِلَّا خَرَّتْ خَطَايَا رَأْسِهِ مِنْ أَطْرَافِ شَعْرِهِ مَعَ الْمَاءِ ثُمَّ يَغْسِلُ قَدَمَيْهِ إِلَى الْكَعْبَيْنِ إِلَّا خَرَّتْ خَطَايَا رِجْلَيْهِ مِنْ أَنَامِلِهِ مَعَ الْمَاءِ فَإِنْ هُوَ قَامَ فَصَلَّى فَحَمِدَ اللَّهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ وَمَجَّدَهُ بِالَّذِي هُوَ لَهُ أَهْلٌ وَفَرَّغَ قَلْبَهُ لِلَّهِ إِلَّا انْصَرَفَ مِنْ خَطِيئَتِهِ كَهَيْئَتِهِ يَوْمَ وَلَدَتْهُ أُمُّهُ فَحَدَّثَ عَمْرُو بْنُ عَبَسَةَ بِهَذَا الْحَدِيثِ أَبَا أُمَامَةَ صَاحِبَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ لَهُ أَبُو أُمَامَةَ يَا عَمْرَو بْنَ عَبَسَةَ انْظُرْ مَا تَقُولُ فِي مَقَامٍ وَاحِدٍ يُعْطَى هَذَا الرَّجُلُ فَقَالَ عَمْرٌو يَا أَبَا أُمَامَةَ لَقَدْ كَبِرَتْ سِنِّي وَرَقَّ عَظْمِي وَاقْتَرَبَ أَجَلِي وَمَا بِي حَاجَةٌ أَنْ أَكْذِبَ عَلَى اللَّهِ وَلَا عَلَى رَسُولِ اللَّهِ لَوْ لَمْ أَسْمَعْهُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَّا مَرَّةً أَوْ مَرَّتَيْنِ أَوْ ثَلَاثًا حَتَّى عَدَّ سَبْعَ مَرَّاتٍ مَا حَدَّثْتُ بِهِ أَبَدًا وَلَكِنِّي سَمِعْتُهُ أَكْثَرَ مِنْ ذَلِكَ
ndzi byerile [Ahmad bin Ja’far Al Ma’qiri] u hi byerile [An Nadlr bin Muhammad] u hi byerile [Ikrimah bin Ammar] u hi byerile [Syaddad bin Abdullah Abu Ammar] na [Yahya bin Abu Kathir] ku suka eka [Abu Umamah] - Ikrimah u te; Syaddad a a hlangane na Abu Umamah na Watsilah, na yena a a heleketile Anas etikweni ra Syria, a a n’wi dzunisa hikwalaho ka vunene na vunene bya yena. Ku suka eka Abu Umamah u te, [Amru bin Abasah As Sulami] u te; Enkarhini lowu hundzeke, a ndzi ehleketa leswaku vanhu va hoxile. A va nga ri na nchumu wo tinyungubyisa ha wona, a va gandzela swifaniso. Kutani ndzi twe hi ta wanuna un’wana eMecca loyi a a hundzisela mahungu yo karhi. Kutani ndzi tshama ehenhla ka xiharhi xa mina lexi khandziyaka. Ndzi ye eka Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam loko a ri e'Ukadz, kutani ndzi vutisa ndzi ku, "U mani, nkulukumba?" U hlamule a ku: “Muprofeta.” Ndzi vutisile nakambe, “Hi wihi muprofeta?” U hlamule a ku: “Allah u ndzi rhumile.” Ndzi vutisile nakambe, "U rhumeriwile na yini?" U hlamule a ku: "Ndzi rhumeriwe ku tiyisa vuxaka bya vunghana, ku herisa swifaniso, ni leswaku Allah a va ni vun'we naswona a nga tihlanganisi na nchumu." Kutani ndzi vutisa nakambe, ‘I mani mulandzeri wa wena emhakeni leyi -Din Islam-?” U hlamule a ku: ‘Munhu loyi a ntshunxekeke naswona a ri hlonga’ Hi nkarhi wolowo a a ri na Abu Bakar na Bilal radiallahu ‘anhuma Kutani a ku eka mina: ‘Famba ekaya ku kondza Allah a tiyisa Murhumiwa wa Yena’ Endzhaku ka sweswo, ndzi ye eka yena kutani ndzi ku, ‘Onge Allah a nga ndzi endla nkutsulo wa wena, ku nga nchumu lowu u nga wu tivaka loko ndzi nga wu tivi xana wu kona nkarhi wun’wana lowu tlakukeke ku tlula wun’wana, naswona xana wu kona nkarhi lowu hi faneleke hi wu xiya?” U hlamule a ku: ‘Hakunene, u ndzi vutisile nchumu lowu ku nga si tshamaka ku wu vutisa loyi a nga si tshamaka a wu vutisa. Hakunene, Allah 'azza wajalla u xika eka xiphemu xa vunharhu xo hetelela xa vusiku, naswona u rivalela swidyoho hinkwaswo handle ka shirk na ku tlula nawu. Xikhongelo i vugandzeri lebyi voniwaka ni ku va kona hi tintsumi. Hikwalaho u fanele u khongela kukondza dyambu ri huma. Naswona loko dyambu ri humile, kutani u nga khongeli ku kondza dyambu ri huma, hikuva dyambu ri huma exikarhi ka timhondzo timbirhi ta Sathana, naswona xikhongelo hi nkarhi wolowo i xikhongelo xa lava nga pfumeriki. Kutani, loko dyambu ri humile, kutani khongela, hikuva swikhongelo hi nkarhi wolowo swi voniwa ni ku va kona hi tintsumi ku fikela exikarhi ka madyambu. Loko dyambu ri ri exikarhi ka tilo, u nga khongeli, hikuva hi nkarhi wolowo ndzilo wa tihele wu pfurha ku kondza ku tlhela ku humelela mindzhuti. Naswona loko ndzhuti wu vuya, khongela, hikuva xikhongelo hi nkarhi wolowo xi voniwa ni ku va kona hi tintsumi ku kondza dyambu ri pela ri pela. Loko dyambu ri ri kusuhi ni ku pela, u nga khongeli ku kondza ri pela hakunene, hikuva dyambu ri pela exikarhi ka timhondzo timbirhi ta Sathana naswona hi kona laha lava nga pfumeriki va gandzela kona.’ Ndzi te, ‘Oho Muprofeta wa Allah, ndzi byele hi ku hlamba’. U te: ‘A nga kona eka n’wina loyi a hlambaka hi ku hetiseka, kutani a hlamba nomu wakwe ivi a hefemula mati enon’wini wakwe ivi a ma humesa, handle ka leswaku swidyoho swa xikandza, milomu ni nhlonge yakwe swi ta hlantswiwa. Kutani, loko a hlamba xikandza xa yena hilaha Allah a leriseke hakona, swidyoho swa xikandza xa yena swi ta hlantswiwa hi mati lama humaka emakumu ka malebvu ya yena. Naswona a nga hlambi mavoko ya yena ku ya fika emakatleni handle ka leswaku swidyoho swa mavoko ya yena swi ta hlantswiwa hi mati lama humaka etintiho ta yena. Naswona a nga hlambi nhloko ya yena handle ka leswaku swidyoho swa nhloko ya yena swi ta hlantswiwa hi mati lama humaka emakumu ka misisi ya yena. Naswona a nga hlambi milenge ya yena ku ya fika emakatleni handle ka leswaku swidyoho swa milenge ya yena swi ta hlantswiwa hi mati lama humaka eka swikunwana swa yena. Naswona loko a yima a khongela a dzunisa Allah a n’wi dzunisa naswona a tlhela a n’wi dzunisa hi nchumu lowu A nga na mfanelo ya wona ivi a nyiketela mbilu ya yena ntsena eka Allah, kutani hakunene u ta ntshunxeka eka swidyoho swa yena tanihi hi siku leri a velekiweke ha rona hi mana wa yena.’ Amru bin Habasyah u hlamusele hadith leyi eka Abu Umamah, un’wana wa vanghana va Rasululllallah sallallaahu ‘alaihi wasallam. Kutani Abu Umamah a ku eka yena, 'Oho Amru bin Abasah, languta leswi u swi vuleke endhawini leyi fanaka, 'Munhu loyi u ta nyikiwa'.' Amru u te, ‘Oho Abu Umamah, hakunene ndzi dyuharile naswona marhambu ya mina na wona ma tshovekile naswona rifu ra mina ri le kusuhi, hikwalaho a ndzi na ku navela ku hemba hi vito ra Allah naswona hambi ku ri hi vito ra Murhumiwa wa Allah sallallaahu ‘alaihi wasallam. Loko a ndzi nga swi twanga eka Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam handle ka kan'we kumbe kambirhi, kumbe kanharhu - ku kondza a swi hlayela hi yexe ku ya eka nkombo - a ndzi nga ta swi byela hilaha ku nga heriki. Kambe ndzi twe swo tala ku tlula sweswo'.