Imam Muslim : 1099
و حَدَّثَنَا شَيْبَانُ بْنُ فَرُّوخَ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ يَعْنِي ابْنَ الْمُغِيرَةِ حَدَّثَنَا ثَابِتٌ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ رَبَاحٍ عَنْ أَبِي قَتَادَةَ قَالَ خَطَبَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ إِنَّكُمْ تَسِيرُونَ عَشِيَّتَكُمْ وَلَيْلَتَكُمْ وَتَأْتُونَ الْمَاءَ إِنْ شَاءَ اللَّهُ غَدًا فَانْطَلَقَ النَّاسُ لَا يَلْوِي أَحَدٌ عَلَى أَحَدٍ قَالَ أَبُو قَتَادَةَ فَبَيْنَمَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَسِيرُ حَتَّى ابْهَارَّ اللَّيْلُ وَأَنَا إِلَى جَنْبِهِ قَالَ فَنَعَسَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَمَالَ عَنْ رَاحِلَتِهِ فَأَتَيْتُهُ فَدَعَمْتُهُ مِنْ غَيْرِ أَنْ أُوقِظَهُ حَتَّى اعْتَدَلَ عَلَى رَاحِلَتِهِ قَالَ ثُمَّ سَارَ حَتَّى تَهَوَّرَ اللَّيْلُ مَالَ عَنْ رَاحِلَتِهِ قَالَ فَدَعَمْتُهُ مِنْ غَيْرِ أَنْ أُوقِظَهُ حَتَّى اعْتَدَلَ عَلَى رَاحِلَتِهِ قَالَ ثُمَّ سَارَ حَتَّى إِذَا كَانَ مِنْ آخِرِ السَّحَرِ مَالَ مَيْلَةً هِيَ أَشَدُّ مِنْ الْمَيْلَتَيْنِ الْأُولَيَيْنِ حَتَّى كَادَ يَنْجَفِلُ فَأَتَيْتُهُ فَدَعَمْتُهُ فَرَفَعَ رَأْسَهُ فَقَالَ مَنْ هَذَا قُلْتُ أَبُو قَتَادَةَ قَالَ مَتَى كَانَ هَذَا مَسِيرَكَ مِنِّي قُلْتُ مَا زَالَ هَذَا مَسِيرِي مُنْذُ اللَّيْلَةِ قَالَ حَفِظَكَ اللَّهُ بِمَا حَفِظْتَ بِهِ نَبِيَّهُ ثُمَّ قَالَ هَلْ تَرَانَا نَخْفَى عَلَى النَّاسِ ثُمَّ قَالَ هَلْ تَرَى مِنْ أَحَدٍ قُلْتُ هَذَا رَاكِبٌ ثُمَّ قُلْتُ هَذَا رَاكِبٌ آخَرُ حَتَّى اجْتَمَعْنَا فَكُنَّا سَبْعَةَ رَكْبٍ قَالَ فَمَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ الطَّرِيقِ فَوَضَعَ رَأْسَهُ ثُمَّ قَالَ احْفَظُوا عَلَيْنَا صَلَاتَنَا فَكَانَ أَوَّلَ مَنْ اسْتَيْقَظَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالشَّمْسُ فِي ظَهْرِهِ قَالَ فَقُمْنَا فَزِعِينَ ثُمَّ قَالَ ارْكَبُوا فَرَكِبْنَا فَسِرْنَا حَتَّى إِذَا ارْتَفَعَتْ الشَّمْسُ نَزَلَ ثُمَّ دَعَا بِمِيضَأَةٍ كَانَتْ مَعِي فِيهَا شَيْءٌ مَنْ مَاءٍ قَالَ فَتَوَضَّأَ مِنْهَا وُضُوءًا دُونَ وُضُوءٍ قَالَ وَبَقِيَ فِيهَا شَيْءٌ مِنْ مَاءٍ ثُمَّ قَالَ لِأَبِي قَتَادَةَ احْفَظْ عَلَيْنَا مِيضَأَتَكَ فَسَيَكُونُ لَهَا نَبَأٌ ثُمَّ أَذَّنَ بِلَالٌ بِالصَّلَاةِ فَصَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ صَلَّى الْغَدَاةَ فَصَنَعَ كَمَا كَانَ يَصْنَعُ كُلَّ يَوْمٍ قَالَ وَرَكِبَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَرَكِبْنَا مَعَهُ قَالَ فَجَعَلَ بَعْضُنَا يَهْمِسُ إِلَى بَعْضٍ مَا كَفَّارَةُ مَا صَنَعْنَا بِتَفْرِيطِنَا فِي صَلَاتِنَا ثُمَّ قَالَ أَمَا لَكُمْ فِيَّ أُسْوَةٌ ثُمَّ قَالَ أَمَا إِنَّهُ لَيْسَ فِي النَّوْمِ تَفْرِيطٌ إِنَّمَا التَّفْرِيطُ عَلَى مَنْ لَمْ يُصَلِّ الصَّلَاةَ حَتَّى يَجِيءَ وَقْتُ الصَّلَاةِ الْأُخْرَى فَمَنْ فَعَلَ ذَلِكَ فَلْيُصَلِّهَا حِينَ يَنْتَبِهُ لَهَا فَإِذَا كَانَ الْغَدُ فَلْيُصَلِّهَا عِنْدَ وَقْتِهَا ثُمَّ قَالَ مَا تَرَوْنَ النَّاسَ صَنَعُوا قَالَ ثُمَّ قَالَ أَصْبَحَ النَّاسُ فَقَدُوا نَبِيَّهُمْ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ وَعُمَرُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَعْدَكُمْ لَمْ يَكُنْ لِيُخَلِّفَكُمْ وَقَالَ النَّاسُ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَيْنَ أَيْدِيكُمْ فَإِنْ يُطِيعُوا أَبَا بَكْرٍ وَعُمَرَ يَرْشُدُوا قَالَ فَانْتَهَيْنَا إِلَى النَّاسِ حِينَ امْتَدَّ النَّهَارُ وَحَمِيَ كُلُّ شَيْءٍ وَهُمْ يَقُولُونَ يَا رَسُولَ اللَّهِ هَلَكْنَا عَطِشْنَا فَقَالَ لَا هُلْكَ عَلَيْكُمْ ثُمَّ قَالَ أَطْلِقُوا لِي غُمَرِي قَالَ وَدَعَا بِالْمِيضَأَةِ فَجَعَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَصُبُّ وَأَبُو قَتَادَةَ يَسْقِيهِمْ فَلَمْ يَعْدُ أَنْ رَأَى النَّاسُ مَاءً فِي الْمِيضَأَةِ تَكَابُّوا عَلَيْهَا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَحْسِنُوا الْمَلَأَ كُلُّكُمْ سَيَرْوَى قَالَ فَفَعَلُوا فَجَعَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَصُبُّ وَأَسْقِيهِمْ حَتَّى مَا بَقِيَ غَيْرِي وَغَيْرُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ ثُمَّ صَبَّ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ لِي اشْرَبْ فَقُلْتُ لَا أَشْرَبُ حَتَّى تَشْرَبَ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ إِنَّ سَاقِيَ الْقَوْمِ آخِرُهُمْ شُرْبًا قَالَ فَشَرِبْتُ وَشَرِبَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فَأَتَى النَّاسُ الْمَاءَ جَامِّينَ رِوَاءً قَالَ فَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ رَبَاحٍ إِنِّي لَأُحَدِّثُ هَذَا الْحَدِيثَ فِي مَسْجِدِ الْجَامِعِ إِذْ قَالَ عِمْرَانُ بْنُ حُصَيْنٍ انْظُرْ أَيُّهَا الْفَتَى كَيْفَ تُحَدِّثُ فَإِنِّي أَحَدُ الرَّكْبِ تِلْكَ اللَّيْلَةَ قَالَ قُلْتُ فَأَنْتَ أَعْلَمُ بِالْحَدِيثِ فَقَالَ مِمَّنْ أَنْتَ قُلْتُ مِنْ الْأَنْصَارِ قَالَ حَدِّثْ فَأَنْتُمْ أَعْلَمُ بِحَدِيثِكُمْ قَالَ فَحَدَّثْتُ الْقَوْمَ فَقَالَ عِمْرَانُ لَقَدْ شَهِدْتُ تِلْكَ اللَّيْلَةَ وَمَا شَعَرْتُ أَنَّ أَحَدًا حَفِظَهُ كَمَا حَفِظْتُهُ
Eye wogblɔe na mí [Syaiban bin Farukh] egblɔe na mí [Sulaiman i.e. Ibn Al Mughirah], egblɔe na mí [Tsabit] tso [Abdullah bin Rabah] gbɔ tso [Abu Qatadah] gbɔ egblɔ be; Allah ƒe dɔla shallallahu 'alaihi wasallam ƒo nuƒo aɖe na mí ɣeaɖeɣi, egblɔ be; 'Ðo ŋku edzi be, nyateƒee, fifia èle mɔ dzi to wò fiẽ kple zã ɣeyiɣi me, eye àɖo kele me etsɔ, ne Mawu lɔ̃'. Emegbe zɔhɛawo dze mɔ eye zɔhɛawo dometɔ aɖeke mebɔbɔ - do pillion - kple exɔlɔ̃a o. Abu Qatadah gblɔ be; 'Esi Allah ƒe dɔla shallallahu 'alaihi wasallam dze mɔ vaseɖe zãtitina, - esime menɔ egbɔ - eva dze be alɔ̃dɔdɔ dze Allah ƒe dɔla shallallahu 'alaihi wasallam dzi ale be eƒe ŋutilã dze abe ɖe wòle ʋuʋum tso eƒe lã gbɔ ene. Eyata meyi egbɔ, meɖɔ eƒe ŋutilã ɖo eye medo alɔe tso ete kple mɔkpɔkpɔ be nyemanyɔe o vaseɖe esime wòanɔ anyi ɖe eƒe lã dzi abe alesi wòle dzɔdzɔmee ene’. Abu Qatadah yi edzi be; Le ema megbe la, edzo, esi zã ƒe akpa gãtɔ va yi la, eƒe ŋutilã gabɔbɔ ɖe eƒe ʋua me ake, eye megaɖɔ eƒe ŋutilã ɖo ake to eƒe alɔdodo tso ete me, ale be nyemanyɔe o. Eyi mɔzɔzɔa dzi, esi sahur ƒe ɣeyiɣi - ɣeyiɣi si do ŋgɔ na ŋdi kanya - va ɖo la, eƒe ŋutilã ʋuʋu sesĩe wu ʋuʋu gbãtɔ kple evelia, vaseɖe esime wòdze anyi kloe. Emegbe meyi egbɔ, na wòdɔ alɔ̃ eye medo alɔe tso ete. Le ɣeyiɣi kpui aɖe megbe la, ekɔ ta dzi hebia be: ‘Amekae nye esia?’ Meɖo eŋu be; ‘Nyee nye Abu Qatadah’ ebia be: ‘Tso ɣekaɣie nèle ŋku lém ɖe ŋunye le nye mɔzɔzɔa me?’ Meɖo eŋu be; Egblɔ be: ‘Tso zã si va yi me be: ‘Allah nekpɔ tawò ɣesiaɣi elabena èdzɔ Eƒe nyagblɔɖila ŋu.’ Emegbe ebia be: ‘Èsusu be ame bubuwo mate ŋu akpɔ mí oa?’ emegbe egabia ake be: ‘Ègakpɔ nu bubu aɖea?’ Meɖo eŋu be; Megagblɔ ake be: ‘Sɔdola aɖee nye esi; ‘Afi siae sɔdola bubu va,’ vaseɖe esime míeƒo ƒu eye sɔdola adre’. Abu Qatadah gblɔ be; Edze abe Allah ƒe dɔla (si. Eye ame gbãtɔ si nyɔ enye Allah ƒe dɔla (ŋutifafa kple yayra nanɔ edzi), esime ɣe ƒe keklẽ dze le eƒe akɔta nyuie. Abu Qatadah gblɔ be; emegbe míenyɔ kple movidzɔdzɔ. Egblɔ be: ‘Miɖo mi katã’. Emegbe míeyi míaƒe mɔzɔzɔa dzi esime míenɔ míaƒe ʋua dom, esi ɣea kɔ vie la, eɖi hebia be woatsɔ nugo aɖe si me tsi vi aɖe le si metsɔ vɛ hena tsilele, Allah ƒe dɔla (s.a.) tsɔ tsilele si mebɔ o wɔ tsilele, gake tsi vi aɖe gakpɔtɔ susɔ. Le ema megbe la egblɔ na Abu Qatadah be: ‘Lé be na wò tsilelegoa, elabena gbeɖeka wò nugoe ava zu xotutu!’ Emegbe Bilal yɔ gbedodoɖa ƒe yɔyɔa. Le ema megbe la, Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam do gbe ɖa rak’ah eve, eye wòyi ŋdi gbedodoɖa dzi, ewɔe nenema abe alesi wòwɔna gbesiagbe ene.’ Abu Qatadah yi edzi be; Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam emegbe do sɔ eye míedo sɔ kplii, esime míenɔ ɣli dom na mía nɔewo; ‘Nukae nye míaƒe kaffarat hena gbedodoɖaa nuwuwu le eƒe ɣeyiɣi nyuitɔ dzi?’ Emegbe egblɔ be: ‘Ðe nyemenye kpɔɖeŋu na mi oa?’ Emegbe egblɔ be: ‘Womegblɔna be woawu enu - be woabu - gbedodoɖaa nu tsɛe le alɔ̃dɔdɔ fũ ta o, ɖeko woabu - gbedodoɖaa nu tsɛe - na amesiwo mewɔa gbedodoɖaa o vaseɖe esime gbedodoɖa bubu ƒe ɣeyiɣia de. Eyata ame sia ame si le esia wɔm la, ele be wòado gbe ɖa ne eƒe susu le eŋu. Eye etsɔ la, ele be wòawɔ nu geɖe alesi wòate ŋui ɖe game dzi’. Emegbe Abdullah bia be: ‘Nukae nèsusu be xɔlɔ̃awo wɔ?’ Abu Qatadah ɖo eŋu be; 'Le ema megbe la, zɔhɛawo bu woƒe nyagblɔɖila'. Emegbe Abu Bakr kple Umar do ɣli be; 'Allah ƒe dɔla sallallaahu 'alaihi wasallam le megbewò, eye megblẽ wò ɖi o!' Le nyateƒe me la, xɔlɔ̃ aɖewo gblɔna be; 'Ao, Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam le ŋgɔwò'. Ne ɖe woɖo to Abu Bakr kple Umar la, anye ne wotra mɔ o. Abu Qatadah yi edzi be; ‘Emegbe míete ŋu lé xɔlɔ̃awo katã esime ɣea xɔ dzo ŋutɔ eye nusianu xɔ dzo, emegbe woto nyatoƒoe; 'Oo Allah ƒe dɔla, enye ŋukpe be tsikɔ le mía wum'. Eɖo eŋu be: ‘Ao, womagblẽ nu le ŋuwò o!’ Emegbe egblɔ be: ‘Tsɔ nye nugo suea nam!’ emegbe ebia be woatsɔ nugoe aɖe vɛ na ye be yeatsɔ tsilele. Emegbe Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam kɔ tsi ɖe anyi, esime Abu Qatadah na nane zɔhɛawo be woano. Esi zɔhɛawo kpɔ tsi wole dodom tso nugoa me la, woƒo ƒu ɖekae, Allah ƒe dɔla sallallaahu ‘alaihi wasallam gblɔ emegbe be: ‘Miwɔ nyui, elabena mi katã mianoe vaseɖe esime miaɖi ƒo’. Wowɔ ɖe eƒe sededewo dzi mlɔeba, esime Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam yi edzi nɔ tsi kɔm esime Abu Qatadah nɔ ahanono mam na zɔhɛawo vaseɖe esime ame aɖeke megasusɔ o negbe nye kple Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam ko. Emegbe Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam kɔe ɖe anyi esime wònɔ gbɔgblɔm nam be: ‘Meɖe kuku, noe’. Meɖo eŋu be; 'Nyemanoe o vaseɖe esime nànoe, Oo Allah ƒe dɔla!'. Egblɔ be: ‘Amesi naa aha la nanye ame mamlɛtɔ si ano nu’. Abu Qatadah gblɔ be; 'Eyata meno aha eye Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam hã noe'. Abu Qatadah yi edzi be; ‘Emegbe xɔlɔ̃awo va tsia gbɔ eye woƒe dzi dze eme elabena aha yɔ wo fũ.’ Abdullah bin Rabah gblɔ be; ‘Magblɔ hadith sia le gbedoxɔ gã la me vavã. Kasia [Imran bin Hushain] gblɔ be; ‘Ðekakpui, ku nu me gbã, alesi nàgblɔe, elabena nyee nye sɔdolawo dometɔ ɖeka le zã ma me.’ Abdullah bin Rabah gblɔ be; ‘Mebia be; 'Ekema ènya nu geɖe tso hadith sia ŋu'. Imran bia be; 'Afi kae nètso?' Meɖo eŋu be; 'Tso Ansar gbɔ'. Imran gblɔ be; 'Enyo, gblɔ hadith la, elabena ènya nyuie wu kple wò hadith'. Abdullah gblɔ be; 'Le ema megbe la, metsɔ hadith la yi na ameawo'. Imran gblɔ be: ‘Mekpɔ nusiwo dzɔ le zã ma me teƒe, eye ame aɖeke mate ŋu aɖo ŋku wo dzi nyuie wu alesi meɖo ŋku wo dzi o’.