Barangsiapa di antara kalian melihat kemungkaran, maka hendaklah ia mengubah dengan tangannya. Jika tidak mampu, maka dengan lisannya. Jika tidak mampu, maka dengan hatinya, dan itulah selemah-lemahnya iman
Imam Muslim : 71
حَدَّثَنِي عَمْرٌو النَّاقِدُ وَأَبُو بَكْرِ بْنُ النَّضْرِ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ وَاللَّفْظُ لِعَبْدٍ قَالُوا حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ بْنِ سَعْدٍ قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ صَالِحِ بْنِ كَيْسَانَ عَنْ الْحَارِثِ عَنْ جَعْفَرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْحَكَمِ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْمِسْوَرِ عَنْ أَبِي رَافِعٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَا مِنْ نَبِيٍّ بَعَثَهُ اللَّهُ فِي أُمَّةٍ قَبْلِي إِلَّا كَانَ لَهُ مِنْ أُمَّتِهِ حَوَارِيُّونَ وَأَصْحَابٌ يَأْخُذُونَ بِسُنَّتِهِ وَيَقْتَدُونَ بِأَمْرِهِ ثُمَّ إِنَّهَا تَخْلُفُ مِنْ بَعْدِهِمْ خُلُوفٌ يَقُولُونَ مَا لَا يَفْعَلُونَ وَيَفْعَلُونَ مَا لَا يُؤْمَرُونَ فَمَنْ جَاهَدَهُمْ بِيَدِهِ فَهُوَ مُؤْمِنٌ وَمَنْ جَاهَدَهُمْ بِلِسَانِهِ فَهُوَ مُؤْمِنٌ وَمَنْ جَاهَدَهُمْ بِقَلْبِهِ فَهُوَ مُؤْمِنٌ وَلَيْسَ وَرَاءَ ذَلِكَ مِنْ الْإِيمَانِ حَبَّةُ خَرْدَلٍ قَالَ أَبُو رَافِعٍ فَحَدَّثْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ فَأَنْكَرَهُ عَلَيَّ فَقَدِمَ ابْنُ مَسْعُودٍ فَنَزَلَ بِقَنَاةَ فَاسْتَتْبَعَنِي إِلَيْهِ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ يَعُودُهُ فَانْطَلَقْتُ مَعَهُ فَلَمَّا جَلَسْنَا سَأَلْتُ ابْنَ مَسْعُودٍ عَنْ هَذَا الْحَدِيثِ فَحَدَّثَنِيهِ كَمَا حَدَّثْتُهُ ابْنَ عُمَرَ قَالَ صَالِحٌ وَقَدْ تُحُدِّثَ بِنَحْوِ ذَلِكَ عَنْ أَبِي رَافِعٍ و حَدَّثَنِيهِ أَبُو بَكْرِ بْنُ إِسْحَقَ بْنِ مُحَمَّدٍ أَخْبَرَنَا ابْنُ أَبِي مَرْيَمَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ مُحَمَّدٍ قَالَ أَخْبَرَنِي الْحَارِثُ بْنُ الْفُضَيْلِ الْخَطْمِيُّ عَنْ جَعْفَرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْحَكَمِ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْمِسْوَرِ بْنِ مَخْرَمَةَ عَنْ أَبِي رَافِعٍ مَوْلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَا كَانَ مِنْ نَبِيٍّ إِلَّا وَقَدْ كَانَ لَهُ حَوَارِيُّونَ يَهْتَدُونَ بِهَدْيِهِ وَيَسْتَنُّونَ بِسُنَّتِهِ مِثْلَ حَدِيثِ صَالِحٍ وَلَمْ يَذْكُرْ قُدُومَ ابْنِ مَسْعُودٍ وَاجْتِمَاعِ ابْنِ عُمَرَ مَعَهُ
A yeke na lege ni ti tene so [Amru an-Naqid] na [Abu Bakr bin an-Nadlr] na [Abd bin Humaid] na lafazh ni ayeke ti Abd. Ala tene, ti tene na e [Ja’qub bin Ibrahim bin Sa’d] lo tene, ti tene na e [babâ ti mbi] so alondo na [Salih bin Kaisan] so alondo na [al-Harits] so alondo na [Ja’far bin Abdullah bin al-Hakam] so alondo na [Abu Rafillah] so alondo na [Abu Rafillah] so alondo na [Abu Rafillah bin] ‘alaihi wasallam atene: ‘Mbeni prophète oko ayeke dä pëpe so Allah atokua lo na mbeni mara kozoni me lo yeke na azo ti batango lo nga na akamarade so abata sunnah na ala mû peko ti akomandema ti lo, na pekoni mbeni mara aga na peko ti ala so atene mbeni tënë so ala sara pëpe, na ala sara mbeni ye so a mû yanga na ala ti sara ni pëpe. Zo so asala jihad na maboko ti lo na tele ti ala ayeke wamabe, zo so asala bira na yanga ti lo na ala ayeke wamabe, zo so asala bira na bê ti lo na ala ayeke wamabe, na pekoni mabe tongana lê ti keke ti moutarde ayeke dä pepe’. Abu Rafi’ atene: ‘Na pekoni mbi tene na Abdullah bin Omar, me lo ke mbi. Na ngoi so Ibn Mas’ud aga na lo luti na Qanah, Abdullah bin Omar amû peko ti mbi na lo tisa mbi ti mû peko ti Ibnu Mas’ud, tongaso tongana e duti, mbi hunda Ibn Mas’ud na ndo ti hadith so, tongaso lo fa na mbi hadith ni tongana ti so mbi tene na Ibn Omar’. Salih atene: “A tene biani tongaso na mbage ti Abu Rafi.” Na ti tene na e [Abu Bakr bin Ishaq bin Mohammad] ti tene na e [Ibn Abu Maryam] ti tene na e [Abdul Aziz bin Mohammad] lo tene, ti tene na mbi [al-Harits bin al-Fudlail al-Hathmi] ti [Ja’far bin Abdullah bin al-Akamrabn bin] ti [] [Abu Rafi’] mbeni ngbene ngbâa ti Prophète sallallaahu ‘alaihi wasallam, so alondo na [Abdullah bin Mas’ud] so Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam atene: ‘Mbeni Prophète ayeke dä pëpe me lo yeke na mbeni zo ti batango lo so ahunda fango lege na fango lege ti lo, na lo mû sunnah tongana ti so lo sara me pëpe hannahl,’. Ibn Mas’ud na bungbi ti Ibn Omar na lo’.