Berinfaq emas sebesar gunung Uhud tidak akan diterima hingga engkau beriman kepada takdir
Imam Muslim : 9
حَدَّثَنِي أَبُو خَيْثَمَةَ زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ كَهْمَسٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ بُرَيْدَةَ عَنْ يَحْيَى بْنِ يَعْمَرَ ح و حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ الْعَنْبَرِيُّ وَهَذَا حَدِيثُهُ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا كَهْمَسٌ عَنْ ابْنِ بُرَيْدَةَ عَنْ يَحْيَى بْنِ يَعْمَرَ قَالَ كَانَ أَوَّلَ مَنْ قَالَ فِي الْقَدَرِ بِالْبَصْرَةِ مَعْبَدٌ الْجُهَنِيُّ فَانْطَلَقْتُ أَنَا وَحُمَيْدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْحِمْيَرِيُّ حَاجَّيْنِ أَوْ مُعْتَمِرَيْنِ فَقُلْنَا لَوْ لَقِينَا أَحَدًا مِنْ أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَسَأَلْنَاهُ عَمَّا يَقُولُ هَؤُلَاءِ فِي الْقَدَرِ فَوُفِّقَ لَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ دَاخِلًا الْمَسْجِدَ فَاكْتَنَفْتُهُ أَنَا وَصَاحِبِي أَحَدُنَا عَنْ يَمِينِهِ وَالْآخَرُ عَنْ شِمَالِهِ فَظَنَنْتُ أَنَّ صَاحِبِي سَيَكِلُ الْكَلَامَ إِلَيَّ فَقُلْتُ أَبَا عَبْدِ الرَّحْمَنِ إِنَّهُ قَدْ ظَهَرَ قِبَلَنَا نَاسٌ يَقْرَءُونَ الْقُرْآنَ وَيَتَقَفَّرُونَ الْعِلْمَ وَذَكَرَ مِنْ شَأْنِهِمْ وَأَنَّهُمْ يَزْعُمُونَ أَنْ لَا قَدَرَ وَأَنَّ الْأَمْرَ أُنُفٌ قَالَ فَإِذَا لَقِيتَ أُولَئِكَ فَأَخْبِرْهُمْ أَنِّي بَرِيءٌ مِنْهُمْ وَأَنَّهُمْ بُرَآءُ مِنِّي وَالَّذِي يَحْلِفُ بِهِ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ لَوْ أَنَّ لِأَحَدِهِمْ مِثْلَ أُحُدٍ ذَهَبًا فَأَنْفَقَهُ مَا قَبِلَ اللَّهُ مِنْهُ حَتَّى يُؤْمِنَ بِالْقَدَرِ ثُمَّ قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ قَالَ بَيْنَمَا نَحْنُ عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ذَاتَ يَوْمٍ إِذْ طَلَعَ عَلَيْنَا رَجُلٌ شَدِيدُ بَيَاضِ الثِّيَابِ شَدِيدُ سَوَادِ الشَّعَرِ لَا يُرَى عَلَيْهِ أَثَرُ السَّفَرِ وَلَا يَعْرِفُهُ مِنَّا أَحَدٌ حَتَّى جَلَسَ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَسْنَدَ رُكْبَتَيْهِ إِلَى رُكْبَتَيْهِ وَوَضَعَ كَفَّيْهِ عَلَى فَخِذَيْهِ وَقَالَ يَا مُحَمَّدُ أَخْبِرْنِي عَنْ الْإِسْلَامِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْإِسْلَامُ أَنْ تَشْهَدَ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَتُقِيمَ الصَّلَاةَ وَتُؤْتِيَ الزَّكَاةَ وَتَصُومَ رَمَضَانَ وَتَحُجَّ الْبَيْتَ إِنْ اسْتَطَعْتَ إِلَيْهِ سَبِيلًا قَالَ صَدَقْتَ قَالَ فَعَجِبْنَا لَهُ يَسْأَلُهُ وَيُصَدِّقُهُ قَالَ فَأَخْبِرْنِي عَنْ الْإِيمَانِ قَالَ أَنْ تُؤْمِنَ بِاللَّهِ وَمَلَائِكَتِهِ وَكُتُبِهِ وَرُسُلِهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ وَتُؤْمِنَ بِالْقَدَرِ خَيْرِهِ وَشَرِّهِ قَالَ صَدَقْتَ قَالَ فَأَخْبِرْنِي عَنْ الْإِحْسَانِ قَالَ أَنْ تَعْبُدَ اللَّهَ كَأَنَّكَ تَرَاهُ فَإِنْ لَمْ تَكُنْ تَرَاهُ فَإِنَّهُ يَرَاكَ قَالَ فَأَخْبِرْنِي عَنْ السَّاعَةِ قَالَ مَا الْمَسْئُولُ عَنْهَا بِأَعْلَمَ مِنْ السَّائِلِ قَالَ فَأَخْبِرْنِي عَنْ أَمَارَتِهَا قَالَ أَنْ تَلِدَ الْأَمَةُ رَبَّتَهَا وَأَنْ تَرَى الْحُفَاةَ الْعُرَاةَ الْعَالَةَ رِعَاءَ الشَّاءِ يَتَطَاوَلُونَ فِي الْبُنْيَانِ قَالَ ثُمَّ انْطَلَقَ فَلَبِثْتُ مَلِيًّا ثُمَّ قَالَ لِي يَا عُمَرُ أَتَدْرِي مَنْ السَّائِلُ قُلْتُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ فَإِنَّهُ جِبْرِيلُ أَتَاكُمْ يُعَلِّمُكُمْ دِينَكُمْ حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ عُبَيْدٍ الْغُبَرِيُّ وَأَبُو كَامِلٍ الْجَحْدَرِيُّ وَأَحْمَدُ بْنُ عَبْدَةَ قَالُوا حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ مَطَرٍ الْوَرَّاقِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ بُرَيْدَةَ عَنْ يَحْيَى بْنِ يَعْمَرَ قَالَ لَمَّا تَكَلَّمَ مَعْبَدٌ بِمَا تَكَلَّمَ بِهِ فِي شَأْنِ الْقَدَرِ أَنْكَرْنَا ذَلِكَ قَالَ فَحَجَجْتُ أَنَا وَحُمَيْدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْحِمْيَرِيُّ حَجَّةً وَسَاقُوا الْحَدِيثَ بِمَعْنَى حَدِيثِ كَهْمَسٍ وَإِسْنَادِهِ وَفِيهِ بَعْضُ زِيَادَةٍ وَنُقْصَانُ أَحْرُفٍ و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ الْقَطَّانُ حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ غِيَاثٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ بُرَيْدَةَ عَنْ يَحْيَى بْنِ يَعْمَرَ وَحُمَيْدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ قَالَا لَقِينَا عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ فَذَكَرْنَا الْقَدَرَ وَمَا يَقُولُونَ فِيهِ فَاقْتَصَّ الْحَدِيثَ كَنَحْوِ حَدِيثِهِمْ عَنْ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَفِيهِ شَيْءٌ مِنْ زِيَادَةٍ وَقَدْ نَقَصَ مِنْهُ شَيْئًا و حَدَّثَنِي حَجَّاجُ بْنُ الشَّاعِرِ حَدَّثَنَا يُونُسُ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا الْمُعْتَمِرُ عَنْ أَبِيهِ عَنْ يَحْيَى بْنِ يَعْمَرَ عَنْ ابْنِ عُمَرَ عَنْ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِنَحْوِ حَدِيثِهِمْ
Anjebele ukuti [Abu Khaitsama Zuhair bin Harb] atwebele [Waki’] ukufuma kuli [Kahmas] ukufuma kuli [Abdullah bin Buraida] ukufuma kuli [Yahya bin Ya’mar]. -mu lyashi limbi lyalandwa- Kabili atwebele [Ubaidullah bin Mu'adz al-'Anbari] kabili iyi e hadith, atwebele [batata] atwebele [Kahmas] ukufuma kuli [Ibn Buraidah] ukufuma kuli [Yahya bin Ya'mar] atile, 'Umuntu uwabalilepo ukulanshanya pa lwa nshita ya ku ntanshi mu 1990. Bin Abdurrahman al-Hymyari aile ku Hajj nelyo Umrah, lyena twatile, ‘Nga ca kuti twakumanya umo uwa fibusa fya Mutumwa wa kwa Lesa, lyena kuti twamwipusha pa lwa cintu cimo ico batile icakuma ku ntanshi’. E ico [Abdullah bin Umar] apeelwe taufik -kuli Lesa- kuli ifwe, ilyo aleingila mu ng’anda ya mapepo. Lyene ine na cibusa wandi twalimukonkele. Umo pali ifwe ali ku kulyo kwakwe kabili umbi ku kuso kwakwe. Lyena natontonkenye ukuti cibusa wandi kuti apeela ukulanshanya kuli ine, eico natile, 'O Abu Abdurrahman, mu cine cine kuli ukumoneka pa ntanshi yesu abantu ababelenga Koran no kufwaya ukwishiba kabili lyene balesosa ukuti takwaba ukufikapo, kabili icintu cipya - te ca kubalilapo ku mpela no kwishiba kwa kwa Lesa -'. Eico [Abdullah bin Umar] ayaswike ati, ‘Ilyo mwakumanya aba bantu, lyene mubebele ukuti ndebaleka, kabili ukuti balendeka. Kabili kuli Uyo uo ababomfi ba kwa Allah balapa, nga umo pali imwe abomfya golde nga Lupili lwa Uhud, mu cine cine amapepo yakwe tayakasuminishiwe ukufikila asumina mu nshita isuma ne mibi'. Atile, ‘Lyene atendeke ukulondolola hadith no kutila, [‘Umar bin al-Khaththab] atile, ‘Ilyo twali ku lubali lwa Mutumwa wa kwa Lesa, lyena umuntu umo aishile uwafwele ifya kufwala fyakwe ifyabuuta nga nshi, inkanda yakwe yali iyafiita nga nshi, kabili takwali ifishibilo fya lwendo lwakwe ifyalemoneka pali wene. Takuli nangu umo uwa ifwe uwamuishibe, ukufika ilyo aishile kuli Kasesema no kusendama pa kuboko kwa kwa Kasesema, lyena atile, ‘O Muhamadi, njishibishe pa lwa Buislamu? ’ Ukupanga ubunte bwa kuti takwaba lesa -uuli ne nsambu sha kupepa- kano fye Lesa kabili ukuti Muhamadi ni mubomfi Wakwe kabili umutumwa Wakwe, ukupanga amapepo, ukulipila zakat, no kufunga Ramadan, pamo pene no kucita ulwendo lwa kupepa kuli wene kuli Baitullah nga ca kuti uli. Atile, 'Uli bwino'. Umar atile, ‘Eico twalipapile pali wene pantu aipwishe pali ici no kushininkisha’. Aipwishe na kabili ukuti, ‘Bushe munjebele pali ici citetekelo? ' Ayaswike ati: 'Mwasumina muli Allah, bamalaika bakwe, amabuuku yakwe, Abatumwa Bakwe, Ubushiku bwa Kulekelesha, ne nshita iisuma ne nshita iisuma'. Atile, 'Uli bwino'. Aipwishe ukuti, ‘Bushe munjebele pa lwa ihsan? ’ Ayaswike ati: ‘Mulepepa Allah nga ca kuti mulemumona, lyena nga tamumumona, lyena mu cine cine Wene alemumona’. Aipwishe na kabili ukuti, ‘Bushe ubushiku bwa kulekelesha bukaba lilali? ’ Ayaswike ukuti: ‘Umuntu uo baipusha taishiba bwino ukucila umuntu uo aipusha.’ Aipwishe ukuti, ‘Nga ca kuti bushe munjebele pa fishibilo? ’ Ayaswike ati: ‘Nga ca kuti umubomfi afyala umwana wa kwa shikulu wakwe, kabili mwamona umuntu uushafwala insalu, uwa nkumbabulili, umupiina, umucemi wa mbushi, lelo aleilumbanya mu kukuula amayanda’. Lyene alifuminepo. E ico nalicilile ukupapa lyene atile; ‘O Umar, bushe walishiba uuleipusha nani?’ Nayaswike ukuti, ‘Lesa no Mutumwa Wakwe balishiba bwino’. Atile: 'Uyo ni Gabriele, aishile kuli iwe ku kukusambilisha pa lwa kwishiba kobe ukwa mipepele''. Atwebele [Muhammad bin Ubaid al-Ghubari] na [Abu Kamil al-Jahdari] na [Ahmad bin Abdah] batila, atushimikile [Hammad bin Yazid] ukufuma . [Mathar al Warraq] ukufuma kuli [Abdullah bin Buraidah] ukufuma kuli [Yahya bin Ya’mar] atile, ‘Ilyo Ma’bad asosele fimo ifyo alandile pa lwa lyashi lya ku ntanshi, lyene twalikaane’. Atile kabili, ‘Lyene nacitile Hajj pamo na Humaid bin Abdurrahman al-Himyari’. Lyene balandile pa hadishi ne bupilibulo bwa hadishi wa Kahmas. Muli ifyo muli amakalata yamo ayalundwapo kabili ayabula. Kabili atwebele [Muhammad bin Hatim] atwebele [Yahya bin Sa’id al Qaththan] atwebele [Uthman bin Ghiyats] atwebele [Abdullah bin Buraidah] ukufuma kuli [Yahya bin Ya’mar] na [Humaid bin Abdurrahman] bonse babili batile, ‘Twakumanya abaume babili, ifyo baletontonkanya pali ici, lyene alondolwele hadith nga fintu bakwete ukufuma kuli [Umar] ukufuma kuli Kasesema, kabili muli ci muli ukulundapo no kufumyapo’. Kabili atwebele [Hajjaj bin Ash-Sya’ir] atwebele [Yunus bin Muhammad] atwebele [al-Mu’tamir] ukufuma kuli [wishi] ukufuma kuli [Yahya bin Ya’mar] ukufuma kuli [Ibn Umar] ukufuma kuli [Umar] ukufuma kuli Kasesema sallallaahu ‘alaihi wasallam’ ne fya kumwenako fyabo.