Imam Bukhari : 3621
حَدَّثَنِي مُحَمَّدٌ حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ صُهَيْبٍ حَدَّثَنَا أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ أَقْبَلَ نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى الْمَدِينَةِ وَهُوَ مُرْدِفٌ أَبَا بَكْرٍ وَأَبُو بَكْرٍ شَيْخٌ يُعْرَفُ وَنَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ شَابٌّ لَا يُعْرَفُ قَالَ فَيَلْقَى الرَّجُلُ أَبَا بَكْرٍ فَيَقُولُ يَا أَبَا بَكْرٍ مَنْ هَذَا الرَّجُلُ الَّذِي بَيْنَ يَدَيْكَ فَيَقُولُ هَذَا الرَّجُلُ يَهْدِينِي السَّبِيلَ قَالَ فَيَحْسِبُ الْحَاسِبُ أَنَّهُ إِنَّمَا يَعْنِي الطَّرِيقَ وَإِنَّمَا يَعْنِي سَبِيلَ الْخَيْرِ فَالْتَفَتَ أَبُو بَكْرٍ فَإِذَا هُوَ بِفَارِسٍ قَدْ لَحِقَهُمْ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ هَذَا فَارِسٌ قَدْ لَحِقَ بِنَا فَالْتَفَتَ نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ اللَّهُمَّ اصْرَعْهُ فَصَرَعَهُ الْفَرَسُ ثُمَّ قَامَتْ تُحَمْحِمُ فَقَالَ يَا نَبِيَّ اللَّهِ مُرْنِي بِمَا شِئْتَ قَالَ فَقِفْ مَكَانَكَ لَا تَتْرُكَنَّ أَحَدًا يَلْحَقُ بِنَا قَالَ فَكَانَ أَوَّلَ النَّهَارِ جَاهِدًا عَلَى نَبِيِّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَكَانَ آخِرَ النَّهَارِ مَسْلَحَةً لَهُ فَنَزَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ جَانِبَ الْحَرَّةِ ثُمَّ بَعَثَ إِلَى الْأَنْصَارِ فَجَاءُوا إِلَى نَبِيِّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَبِي بَكْرٍ فَسَلَّمُوا عَلَيْهِمَا وَقَالُوا ارْكَبَا آمِنَيْنِ مُطَاعَيْنِ فَرَكِبَ نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَبُو بَكْرٍ وَحَفُّوا دُونَهُمَا بِالسِّلَاحِ فَقِيلَ فِي الْمَدِينَةِ جَاءَ نَبِيُّ اللَّهِ جَاءَ نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَشْرَفُوا يَنْظُرُونَ وَيَقُولُونَ جَاءَ نَبِيُّ اللَّهِ جَاءَ نَبِيُّ اللَّهِ فَأَقْبَلَ يَسِيرُ حَتَّى نَزَلَ جَانِبَ دَارِ أَبِي أَيُّوبَ فَإِنَّهُ لَيُحَدِّثُ أَهْلَهُ إِذْ سَمِعَ بِهِ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ سَلَامٍ وَهُوَ فِي نَخْلٍ لِأَهْلِهِ يَخْتَرِفُ لَهُمْ فَعَجِلَ أَنْ يَضَعَ الَّذِي يَخْتَرِفُ لَهُمْ فِيهَا فَجَاءَ وَهِيَ مَعَهُ فَسَمِعَ مِنْ نَبِيِّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ رَجَعَ إِلَى أَهْلِهِ فَقَالَ نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيُّ بُيُوتِ أَهْلِنَا أَقْرَبُ فَقَالَ أَبُو أَيُّوبَ أَنَا يَا نَبِيَّ اللَّهِ هَذِهِ دَارِي وَهَذَا بَابِي قَالَ فَانْطَلِقْ فَهَيِّئْ لَنَا مَقِيلًا قَالَ قُومَا عَلَى بَرَكَةِ اللَّهِ فَلَمَّا جَاءَ نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ جَاءَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ سَلَامٍ فَقَالَ أَشْهَدُ أَنَّكَ رَسُولُ اللَّهِ وَأَنَّكَ جِئْتَ بِحَقٍّ وَقَدْ عَلِمَتْ يَهُودُ أَنِّي سَيِّدُهُمْ وَابْنُ سَيِّدِهِمْ وَأَعْلَمُهُمْ وَابْنُ أَعْلَمِهِمْ فَادْعُهُمْ فَاسْأَلْهُمْ عَنِّي قَبْلَ أَنْ يَعْلَمُوا أَنِّي قَدْ أَسْلَمْتُ فَإِنَّهُمْ إِنْ يَعْلَمُوا أَنِّي قَدْ أَسْلَمْتُ قَالُوا فِيَّ مَا لَيْسَ فِيَّ فَأَرْسَلَ نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَقْبَلُوا فَدَخَلُوا عَلَيْهِ فَقَالَ لَهُمْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا مَعْشَرَ الْيَهُودِ وَيْلَكُمْ اتَّقُوا اللَّهَ فَوَاللَّهِ الَّذِي لَا إِلَهَ إِلَّا هُوَ إِنَّكُمْ لَتَعْلَمُونَ أَنِّي رَسُولُ اللَّهِ حَقًّا وَأَنِّي جِئْتُكُمْ بِحَقٍّ فَأَسْلِمُوا قَالُوا مَا نَعْلَمُهُ قَالُوا لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَهَا ثَلَاثَ مِرَارٍ قَالَ فَأَيُّ رَجُلٍ فِيكُمْ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ سَلَامٍ قَالُوا ذَاكَ سَيِّدُنَا وَابْنُ سَيِّدِنَا وَأَعْلَمُنَا وَابْنُ أَعْلَمِنَا قَالَ أَفَرَأَيْتُمْ إِنْ أَسْلَمَ قَالُوا حَاشَى لِلَّهِ مَا كَانَ لِيُسْلِمَ قَالَ أَفَرَأَيْتُمْ إِنْ أَسْلَمَ قَالُوا حَاشَى لِلَّهِ مَا كَانَ لِيُسْلِمَ قَالَ أَفَرَأَيْتُمْ إِنْ أَسْلَمَ قَالُوا حَاشَى لِلَّهِ مَا كَانَ لِيُسْلِمَ قَالَ يَا ابْنَ سَلَامٍ اخْرُجْ عَلَيْهِمْ فَخَرَجَ فَقَالَ يَا مَعْشَرَ الْيَهُودِ اتَّقُوا اللَّهَ فَوَاللَّهِ الَّذِي لَا إِلَهَ إِلَّا هُوَ إِنَّكُمْ لَتَعْلَمُونَ أَنَّهُ رَسُولُ اللَّهِ وَأَنَّهُ جَاءَ بِحَقٍّ فَقَالُوا كَذَبْتَ فَأَخْرَجَهُمْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Yandi me songa mono [Muhammad] me songa beto [‘Abdush Shamad] me songa beto [tata na mono] me songa beto [‘Abdul Aziz bin Shuhaib] me songa beto [Anas bin Malik] radliallahu ‘anhu me tuba; Ntumwa ya Nzambi (saw) kumaka na Medina na zulu ya mukongo ya Abu Bakr. Abu Bakr vandaka muntu ya mbuta mpi ya kuzabanaka mingi, na ntangu yina Ntumwa Allah saw vandaka kaka leke mpi ya kuzabana ve. Anas Radiallahu wavova vo; Yo yina muntu mosi kwisaka na Abu Bakr mpi tubaka nde; ‘O Abu Bakr, nani muntu yayi kele na ntwala na nge?’. Abu Bakr wavutula vo; ‘Yandi muntu me songa mono nzila’. Muntu yango vandaka kuyindula nde mambu yina Abu Bakar vandaka kuzola kutuba vandaka lutwadisu ya nzila. Nkutu, kieleka kele nzila ya mbote -Islam-. Na nima Abu Bakr balukaka, na kintulumukina muntu mosi ya ke nataka mpunda kangaka bo. Abu Bakr tubaka nde; ‘O Ntumwa ya Allah, kele ti muntu ya ke nataka mpunda ke landa beto’. Yo yina, Ntumwa ya Allah balukaka mpi tubaka nde: ‘O Allah, losa yandi na ntoto’. Yo yina muntu yina losamaka na mpunda na yandi. I bosi, mvalu watelama yo boka. Muntu yina tubaka nde; 'O Ntumwa ya Allah, pesa mono ntuma ya nge me zola'. Yandi tubaka nde; ‘Bikala kisika nge kele, kubika ve nde muntu kuluta beto’. Anas Radiallahu wavova vo; Yo yina muntu yina kunwanaka na luyantiku ya kilumbu sambu na kutanina Ntumwa ya Allah mpi na nsuka ya kilumbu yandi kumaka kitaninu sambu na yandi’. Na nima, Rasulullah telamaka na lweka ya Harrah, na nima yandi tindaka kinati-nsangu na ba Ansar. Yo yina bo kwisaka kukutana ti Ntumwa ya Allah saw na Abu Bakr, bo pesaka bo zole mbote. Bavova vo; 'tambula beno zole na lutaninu mpi na kulemfuka'. Yo yina, Ntumwa ya Allah sallallaahu 'alaihi wasallam ti Abu Bakr mataka na zulu ya bampunda na bo ntangu bo vandaka kuzyunga bo zole ti minduki. Na ntangu yina na Medina nsangu panzanaka nde Ntumwa ya Allah me kuma, Ntumwa ya Allah sallallaahu 'alaihi wasallam me kuma. Bo tombukaka na zulu sambu na kutala, mpi bo bokaka; 'Ntumwa ya Allah me kuma, Ntumwa ya Allah me kuma'. Yandi landaka kutambula tii kuna yandi telamaka na lweka ya nzo ya Abu Ayyub. Nkutu, ntangu yandi vandaka kutubila masolo ya dibuta na yandi, ‘Abdullah bin Salam vandaka kuwa yandi. Na ntangu yina yandi vandaka na kilanga ya dati ya dibuta na yandi sambu na kubuka bambuma sambu na bo. Yo yina yandi salaka nswalu sambu na kutula bima yina yandi katulaka mpi kwisaka kuwa mambu yina Ntumwa ya Allah sallallaahu ‘alaihi wasallam tubaka, na nima yandi vutukaka na dibuta na yandi. Ntumwa ya Allah sallallaahu 'alaihi wasallam yulaka nde: 'Inki nzo ya kuluta pene-pene ya dibuta na beto?'. Abu Ayyub wavutula vo; ‘Mono kele, O Mbikudi ya Allah. Yai nzo na mono mpi yai kielo na mono’. Yandi tubaka na nima nde: ‘Beno kwenda kuyidika kisika sambu na kupema na beto ya nima ya midi’. Abu Ayyubi tubaka nde; 'Beno telema beno zole ti balusakumunu ya Allah'. Ntangu Nabiyullah sawlam kumaka, Abdullah bin Salam kumaka, yandi yulaka nde; ‘Mono ke ta kimbangi nde nge kele ntumwa ya Allah mpi nge me kwisa ti kieleka. Ya kieleka Bayuda me zaba nde mono kele ntwadisi na bo mpi mwana ya ntwadisi na bo, ‘alim’ na bo mpi mwana ya ‘alim na bo. Binga bo mpi yula bo mambu na mono na ntwala nde bo zaba nde mono me kuma Muzuluma. Sambu, kana bo zaba nde mono me baluka na dibundu ya Islam, bo ta tuba luvunu sambu na mono yina kele ve sambu na mono’. Yo yina, Ntumwa Allah sallallahu 'alaihi wasallam tindaka bantumwa na bo, bo kwisaka kukutana ti yandi. Rasulullah sallallahu 'alaihi wasallam tubaka na bau nde: 'E Bayuda, mawa sambu na beno. Beno wa Allah boma. Na zina ya Allah, nzambi mosi ve me fwana kusambila katula kaka Yandi, beno zaba kibeni nde mono kele Ntumwa ya kieleka ya Allah mpi mono me kwisa na beno ti kieleka. m Na nima nge ta kota na Islam’. Bavova vo; 'Ke twazaya ko'. Bo tubaka yo na Ntumwa mbala tatu. Yandi yulaka nde; ‘Nani kele ‘Abdola bin Salam na kati na beno?’. Bavutula vo; ‘O, yandi kele ntwadisi na beto mpi mwana ya ntwadisi na beto, ‘alim’ na beto mpi mwana ya ‘alim’ na beto. Yandi yulaka nde: ‘Inki nge zolaka kuyindula kana yandi kumaka Muzuluma’. Bavova vo; ‘Nzambi ya santu nkwa-ngolo yonso. Yandi ta baluka ve ata fioti na Islam’. Yandi yulaka diaka nde: ‘Inki nge zolaka kuyindula kana yandi balukaka na dibundu ya Islam’. Bavova diaka vo; ‘Nzambi ya santu nkwa-ngolo yonso. Yandi ta baluka ve ata fioti na Islam’. Yandi yulaka diaka nde: ‘Inki nge zolaka kuyindula kana yandi balukaka kibeni na dibundu ya Islam’. Bo ke landa kutuba nde; ‘Nzambi ya santu nkwa-ngolo yonso. Yandi ta baluka ve ata fioti na Islam’. Yandi tubaka nde: ‘O Ibn Salam, basika sambu na kukutana ti bo’. Yo yina, Abdullah bin Salam basikaka mpi tubaka nde; ‘O Bayuda, beno wa Allah boma. Na zina ya Allah, nzambi mosi ve me fwana kusambila katula kaka Yandi. Ya kieleka, beno me zaba dezia nde yandi kele Ntumwa ya Allah mpi yandi kwisaka ti kieleka’. Buna bavova vo; 'Nge ke tuba luvunu'. Yo yina, Ntumwa (saw) kulaka bo na nganda.