Imam Bukhari : 3360

حَدَّثَنِي أَحْمَدُ بْنُ إِسْحَاقَ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا إِسْرَائِيلُ عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ عَنْ عَمْرِو بْنِ مَيْمُونٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ انْطَلَقَ سَعْدُ بْنُ مُعَاذٍ مُعْتَمِرًا قَالَ فَنَزَلَ عَلَى أُمَيَّةَ بْنِ خَلَفٍ أَبِي صَفْوَانَ وَكَانَ أُمَيَّةُ إِذَا انْطَلَقَ إِلَى الشَّأْمِ فَمَرَّ بِالْمَدِينَةِ نَزَلَ عَلَى سَعْدٍ فَقَالَ أُمَيَّةُ لِسَعْدٍ انْتَظِرْ حَتَّى إِذَا انْتَصَفَ النَّهَارُ وَغَفَلَ النَّاسُ انْطَلَقْتُ فَطُفْتُ فَبَيْنَا سَعْدٌ يَطُوفُ إِذَا أَبُو جَهْلٍ فَقَالَ مَنْ هَذَا الَّذِي يَطُوفُ بِالْكَعْبَةِ فَقَالَ سَعْدٌ أَنَا سَعْدٌ فَقَالَ أَبُو جَهْلٍ تَطُوفُ بِالْكَعْبَةِ آمِنًا وَقَدْ آوَيْتُمْ مُحَمَّدًا وَأَصْحَابَهُ فَقَالَ نَعَمْ فَتَلَاحَيَا بَيْنَهُمَا فَقَالَ أُمَيَّةُ لسَعْدٍ لَا تَرْفَعْ صَوْتَكَ عَلَى أَبِي الْحَكَمِ فَإِنَّهُ سَيِّدُ أَهْلِ الْوَادِي ثُمَّ قَالَ سَعْدٌ وَاللَّهِ لَئِنْ مَنَعْتَنِي أَنْ أَطُوفَ بِالْبَيْتِ لَأَقْطَعَنَّ مَتْجَرَكَ بِالشَّامِ قَالَ فَجَعَلَ أُمَيَّةُ يَقُولُ لِسَعْدٍ لَا تَرْفَعْ صَوْتَكَ وَجَعَلَ يُمْسِكُهُ فَغَضِبَ سَعْدٌ فَقَالَ دَعْنَا عَنْكَ فَإِنِّي سَمِعْتُ مُحَمَّدًا صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَزْعُمُ أَنَّهُ قَاتِلُكَ قَالَ إِيَّايَ قَالَ نَعَمْ قَالَ وَاللَّهِ مَا يَكْذِبُ مُحَمَّدٌ إِذَا حَدَّثَ فَرَجَعَ إِلَى امْرَأَتِهِ فَقَالَ أَمَا تَعْلَمِينَ مَا قَالَ لِي أَخِي الْيَثْرِبِيُّ قَالَتْ وَمَا قَالَ قَالَ زَعَمَ أَنَّه سَمِعَ مُحَمَّدًا يَزْعُمُ أَنَّهُ قَاتِلِي قَالَتْ فَوَاللَّهِ مَا يَكْذِبُ مُحَمَّدٌ قَالَ فَلَمَّا خَرَجُوا إِلَى بَدْرٍ وَجَاءَ الصَّرِيخُ قَالَتْ لَهُ امْرَأَتُهُ أَمَا ذَكَرْتَ مَا قَالَ لَكَ أَخُوكَ الْيَثْرِبِيُّ قَالَ فَأَرَادَ أَنْ لَا يَخْرُجَ فَقَالَ لَهُ أَبُو جَهْلٍ إِنَّكَ مِنْ أَشْرَافِ الْوَادِي فَسِرْ يَوْمًا أَوْ يَوْمَيْنِ فَسَارَ مَعَهُمْ فَقَتَلَهُ اللَّهُ

Maňa [Ahmad bin Yshak] bize [Ubeýdullah bin Musa] bize [Ysraýyl] [Abu Yshak] [Amru bin Maýmun] [Abdullah bin Mesud razyýallahu anhu] şeýle diýdi: Saad bin Muazz umra etmäge gitdi. Abdullah bin Mesud şeýle diýdi: "Soňra ol Umeýýe bin Halef Abu Şafwanyň ýanynda saklandy. Adatça, Umeýýe bin Halef Siriýa gidende, Medineden geçip, Saad bilen duşuşmak üçin saklanýardy. Umeýýe Saada şeýle diýdi: "Günortadan soň we adamlar seresaplygyny gowşadança garaş. Şeýdip, men tawaf etmäge başladym. Saad tawaf edip duranda, Abu Jahl birden peýda bolup: "Eý, Käbäde tawaf edýän, sen kimsiň?" diýip sorady. Şeýdip, Saad özüne jogap berdi: "Men, Saad". Abu Jahl şeýle diýdi: "Muhammedi we onuň ýoldaşlaryny goraýan siz däl-de, Käbäde howpsuz tawaf edip bilersiňizmi?". Saad: "Hawa, şeýle" diýdi. Soňra ikisi jedelleşdiler, tä Umeýýe Saada: "Abu Al Hakamyň öňünde sesiňi çykarma, sebäbi ol bu jülge halkynyň baştutany" diýdi. Soňra Saad: "Allaha ant içýärin, eger sen meniň Beýtullahda tawaf etmegime päsgel berseň, Şam ýurduna syýahatyňy keserin" diýdi. Abdullah bin Mesud: "Saadyň sözleri Emeýýeleriň: "Onuň öňünde sesiňi çykarma" diýmegini dowam etdirdi, soňra Saady tutdy. Şeýdip, Saad gaharlanyp: "Size seniň barada gürrüň bereliň, hakykatdanam men Muhammed sallallahu aleýhi wesellemiň seni öldürmäge karar berendigini eşitdim" diýdi. Umeýýe: "Menmi?" diýip sorady. Saad: "Hawa" diýip jogap berdi. Soňra Umeýýe: "Dogrudanam" diýdi. 'Allaha and içýärin, Muhammet gepleýän wagty ýalan sözlemedi'. Şeýdip, Umeýýe bin Halef öýüne aýalynyň ýanyna baryp: 'Ýasribli doganymyň maňa näme diýenini bilýärsiňmi?' diýip sorady. Aýaly: 'Ol näme diýdi?' diýip sorady. Umeýýe: 'Ol Muhammediň meni öldürmek kararyna gelendigini eşidendir öýdüpdi' diýdi. Aýaly: 'Allaha and içýärin, Muhammet ýalan sözlemedi' diýdi. Abdullah bin Mesud: 'Olar - Kuraýyş müşrikleri - Bedr tarap çykyp, uruş birleşmek üçin çagyryşlaryň sesini eşidenlerinde, aýaly: 'Ýasribli doganyň saňa näme diýenini henizem ýadyňdamy?' diýdi. Abdullah bin Mesud: 'Ilki Umeýýe söweşe çykmak islemedi, ýöne Abu Jehl oňa: 'Sen bu jülge şäheriniň baştutany. Bir-iki gün goşul' diýdi. Şeýdip, Umeýýe olar bilen gitdi we soňra Alla ony ýok etdi' diýdi.