Imam Bukhari : 3360

حَدَّثَنِي أَحْمَدُ بْنُ إِسْحَاقَ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا إِسْرَائِيلُ عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ عَنْ عَمْرِو بْنِ مَيْمُونٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ انْطَلَقَ سَعْدُ بْنُ مُعَاذٍ مُعْتَمِرًا قَالَ فَنَزَلَ عَلَى أُمَيَّةَ بْنِ خَلَفٍ أَبِي صَفْوَانَ وَكَانَ أُمَيَّةُ إِذَا انْطَلَقَ إِلَى الشَّأْمِ فَمَرَّ بِالْمَدِينَةِ نَزَلَ عَلَى سَعْدٍ فَقَالَ أُمَيَّةُ لِسَعْدٍ انْتَظِرْ حَتَّى إِذَا انْتَصَفَ النَّهَارُ وَغَفَلَ النَّاسُ انْطَلَقْتُ فَطُفْتُ فَبَيْنَا سَعْدٌ يَطُوفُ إِذَا أَبُو جَهْلٍ فَقَالَ مَنْ هَذَا الَّذِي يَطُوفُ بِالْكَعْبَةِ فَقَالَ سَعْدٌ أَنَا سَعْدٌ فَقَالَ أَبُو جَهْلٍ تَطُوفُ بِالْكَعْبَةِ آمِنًا وَقَدْ آوَيْتُمْ مُحَمَّدًا وَأَصْحَابَهُ فَقَالَ نَعَمْ فَتَلَاحَيَا بَيْنَهُمَا فَقَالَ أُمَيَّةُ لسَعْدٍ لَا تَرْفَعْ صَوْتَكَ عَلَى أَبِي الْحَكَمِ فَإِنَّهُ سَيِّدُ أَهْلِ الْوَادِي ثُمَّ قَالَ سَعْدٌ وَاللَّهِ لَئِنْ مَنَعْتَنِي أَنْ أَطُوفَ بِالْبَيْتِ لَأَقْطَعَنَّ مَتْجَرَكَ بِالشَّامِ قَالَ فَجَعَلَ أُمَيَّةُ يَقُولُ لِسَعْدٍ لَا تَرْفَعْ صَوْتَكَ وَجَعَلَ يُمْسِكُهُ فَغَضِبَ سَعْدٌ فَقَالَ دَعْنَا عَنْكَ فَإِنِّي سَمِعْتُ مُحَمَّدًا صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَزْعُمُ أَنَّهُ قَاتِلُكَ قَالَ إِيَّايَ قَالَ نَعَمْ قَالَ وَاللَّهِ مَا يَكْذِبُ مُحَمَّدٌ إِذَا حَدَّثَ فَرَجَعَ إِلَى امْرَأَتِهِ فَقَالَ أَمَا تَعْلَمِينَ مَا قَالَ لِي أَخِي الْيَثْرِبِيُّ قَالَتْ وَمَا قَالَ قَالَ زَعَمَ أَنَّه سَمِعَ مُحَمَّدًا يَزْعُمُ أَنَّهُ قَاتِلِي قَالَتْ فَوَاللَّهِ مَا يَكْذِبُ مُحَمَّدٌ قَالَ فَلَمَّا خَرَجُوا إِلَى بَدْرٍ وَجَاءَ الصَّرِيخُ قَالَتْ لَهُ امْرَأَتُهُ أَمَا ذَكَرْتَ مَا قَالَ لَكَ أَخُوكَ الْيَثْرِبِيُّ قَالَ فَأَرَادَ أَنْ لَا يَخْرُجَ فَقَالَ لَهُ أَبُو جَهْلٍ إِنَّكَ مِنْ أَشْرَافِ الْوَادِي فَسِرْ يَوْمًا أَوْ يَوْمَيْنِ فَسَارَ مَعَهُمْ فَقَتَلَهُ اللَّهُ

مون کي [احمد بن اسحاق] ٻڌايو آهي [عبيدالله بن موسيٰ] اسان کي [اسرائيل] ٻڌايو آهي [ابو اسحاق] کان [عمرو بن ميمون] کان [عبدالله بن مسعود رضي الله عنه] چيو آهي ته؛ سعد بن معاذ عمرو ڪرڻ لاءِ روانو ٿيو. عبدالله بن مسعود چيو؛ 'پوءِ هو اميه بن خلف ابو شفوان وٽ رڪيو. عام طور تي، جڏهن اميه بن خلف شام جي سرزمين جو سفر ڪندو هو، ته مديني مان لنگهندو هو ۽ سعد سان ملڻ لاءِ رڪيو.' اميه سعد کي چيو؛ 'اڌ منجهند تائين انتظار ڪر ۽ جڏهن ماڻهو پنهنجون حفاظتون گهٽائي ڇڏيندا. تنهنڪري مون طواف ڪرڻ شروع ڪيو. جڏهن سعد طواف ڪري رهيو هو، ته اوچتو ابو جهل ظاهر ٿيو ۽ پڇيو؛ 'تون ڪير آهين، اي ڪعبي جو طواف ڪندڙ؟'. تنهن ڪري سعد پاڻمرادو جواب ڏنو؛ 'مان، سعد'. ابو جهل چيو؛' 'ڇا توهان ڪعبي ۾ حفاظت سان طواف ڪري سگهو ٿا جڏهن ته توهان اهي نه آهيو جن محمد ۽ سندس ساٿين کي تحفظ ڏنو هو؟'. سعد چيو؛ 'ها، صحيح'. پوءِ انهن ٻنهي بحث ڪيو جيستائين اميه سعد کي چيو؛ 'ابو الحڪم جي سامهون پنهنجو آواز بلند نه ڪر ڇو ته هو هن وادي جي ماڻهن جو سردار آهي'. پوءِ سعد چيو؛ 'الله جو قسم، جيڪڏهن توهان مون کي بيت الله ۾ طواف ڪرڻ کان روڪيو، ته مان شام جي سرزمين ڏانهن توهان جو سفر بند ڪري ڇڏيندس'. عبدالله بن مسعود چيو؛ 'سعد جي لفظن اميه کي اهو چوڻ تي مجبور ڪيو ته: 'هن جي سامهون پنهنجو آواز بلند نه ڪر'، پوءِ هن سعد کي پڪڙيو. تنهن ڪري سعد ناراض ٿي ويو ۽ چيو؛ 'اسان توهان کي توهان بابت ٻڌايان، بيشڪ مون محمد صلي الله عليه وسلم کان ٻڌو آهي؛ ته هو توهان کي قتل ڪرڻ جو ارادو رکي ٿو'. اميه پڇيو؛ 'مان؟'. سعد جواب ڏنو؛ 'ها'. پوءِ اميه چيو؛ 'ڇا؟' 'الله جو قسم، محمد جڏهن ڳالهائيندو هو ته ڪوڙ نه ڳالهائيندو هو'. پوءِ اميه بن خلف پنهنجي زال وٽ گهر ويو ۽ چيو؛ 'ڇا توهان کي خبر آهي ته منهنجي ڀاءُ يثرب مان مون کي ڇا چيو هو؟'. سندس زال پڇيو؛ 'هن ڇا چيو آهي؟'. اميه چيو؛ 'هن سوچيو ته هن محمد کي مون کي قتل ڪرڻ جو ارادو ڪندي ٻڌو آهي'. سندس زال چيو؛ 'الله جو قسم، بيشڪ محمد ڪوڙ نه ڳالهايو'. عبدالله بن مسعود چيو؛ 'جڏهن اهي - قريش مشرڪ - بدر ڏانهن نڪتا ۽ جنگ جي مضبوطي جي سڏن جو آواز ٻڌو، ته سندس زال چيو؛ 'ڇا توهان کي اڃا تائين ياد آهي جيڪو توهان کي يثرب مان توهان جي ڀاءُ طرفان چيو ويو هو؟'. عبدالله بن مسعود چيو؛ 'پهرين ته اميه جنگ لاءِ ٻاهر وڃڻ کان لنوائي رهيو هو پر ابو جهل کيس چيو؛ 'تون هن وادي شهر جو سردار آهين. بس هڪ يا ٻه ڏينهن لاءِ شامل ٿي وڃ'. تنهن ڪري اميه انهن سان گڏ ويو ۽ پوءِ الله ان کي تباهه ڪري ڇڏيو.'