Riwayat pemerasan susu kambing dan adab penyucian serta mendinginkannya untuk Rasulullah SAW dalam perjalanan hijrah
Imam Bukhari : 3346
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ يَزِيدَ بْنِ إِبْرَاهِيمَ أَبُو الْحَسَنِ الْحَرَّانِيُّ حَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ مُعَاوِيَةَ حَدَّثَنَا أَبُو إِسْحَاقَ سَمِعْتُ الْبَرَاءَ بْنَ عَازِبٍ يَقُولُ جَاءَ أَبُو بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ إِلَى أَبِي فِي مَنْزِلِهِ فَاشْتَرَى مِنْهُ رَحْلًا فَقَالَ لِعَازِبٍ ابْعَثْ ابْنَكَ يَحْمِلْهُ مَعِي قَالَ فَحَمَلْتُهُ مَعَهُ وَخَرَجَ أَبِي يَنْتَقِدُ ثَمَنَهُ فَقَالَ لَهُ أَبِي يَا أَبَا بَكْرٍ حَدِّثْنِي كَيْفَ صَنَعْتُمَا حِينَ سَرَيْتَ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ نَعَمْ أَسْرَيْنَا لَيْلَتَنَا وَمِنْ الْغَدِ حَتَّى قَامَ قَائِمُ الظَّهِيرَةِ وَخَلَا الطَّرِيقُ لَا يَمُرُّ فِيهِ أَحَدٌ فَرُفِعَتْ لَنَا صَخْرَةٌ طَوِيلَةٌ لَهَا ظِلٌّ لَمْ تَأْتِ عَلَيْهِ الشَّمْسُ فَنَزَلْنَا عِنْدَهُ وَسَوَّيْتُ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَكَانًا بِيَدِي يَنَامُ عَلَيْهِ وَبَسَطْتُ فِيهِ فَرْوَةً وَقُلْتُ نَمْ يَا رَسُولَ اللَّهِ وَأَنَا أَنْفُضُ لَكَ مَا حَوْلَكَ فَنَامَ وَخَرَجْتُ أَنْفُضُ مَا حَوْلَهُ فَإِذَا أَنَا بِرَاعٍ مُقْبِلٍ بِغَنَمِهِ إِلَى الصَّخْرَةِ يُرِيدُ مِنْهَا مِثْلَ الَّذِي أَرَدْنَا فَقُلْتُ لَهُ لِمَنْ أَنْتَ يَا غُلَامُ فَقَالَ لِرَجُلٍ مِنْ أَهْلِ الْمَدِينَةِ أَوْ مَكَّةَ قُلْتُ أَفِي غَنَمِكَ لَبَنٌ قَالَ نَعَمْ قُلْتُ أَفَتَحْلُبُ قَالَ نَعَمْ فَأَخَذَ شَاةً فَقُلْتُ انْفُضْ الضَّرْعَ مِنْ التُّرَابِ وَالشَّعَرِ وَالْقَذَى قَالَ فَرَأَيْتُ الْبَرَاءَ يَضْرِبُ إِحْدَى يَدَيْهِ عَلَى الْأُخْرَى يَنْفُضُ فَحَلَبَ فِي قَعْبٍ كُثْبَةً مِنْ لَبَنٍ وَمَعِي إِدَاوَةٌ حَمَلْتُهَا لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَرْتَوِي مِنْهَا يَشْرَبُ وَيَتَوَضَّأُ فَأَتَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَكَرِهْتُ أَنْ أُوقِظَهُ فَوَافَقْتُهُ حِينَ اسْتَيْقَظَ فَصَبَبْتُ مِنْ الْمَاءِ عَلَى اللَّبَنِ حَتَّى بَرَدَ أَسْفَلُهُ فَقُلْتُ اشْرَبْ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ فَشَرِبَ حَتَّى رَضِيتُ ثُمَّ قَالَ أَلَمْ يَأْنِ لِلرَّحِيلِ قُلْتُ بَلَى قَالَ فَارْتَحَلْنَا بَعْدَمَا مَالَتْ الشَّمْسُ وَاتَّبَعَنَا سُرَاقَةُ بْنُ مَالِكٍ فَقُلْتُ أُتِينَا يَا رَسُولَ اللَّهِ فَقَالَ { لَا تَحْزَنْ إِنَّ اللَّهَ مَعَنَا } فَدَعَا عَلَيْهِ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَارْتَطَمَتْ بِهِ فَرَسُهُ إِلَى بَطْنِهَا أُرَى فِي جَلَدٍ مِنْ الْأَرْضِ شَكَّ زُهَيْرٌ فَقَالَ إِنِّي أُرَاكُمَا قَدْ دَعَوْتُمَا عَلَيَّ فَادْعُوَا لِي فَاللَّهُ لَكُمَا أَنْ أَرُدَّ عَنْكُمَا الطَّلَبَ فَدَعَا لَهُ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَنَجَا فَجَعَلَ لَا يَلْقَى أَحَدًا إِلَّا قَالَ قَدْ كَفَيْتُكُمْ مَا هُنَا فَلَا يَلْقَى أَحَدًا إِلَّا رَدَّهُ قَالَ وَوَفَى لَنَا
Ka a kaa a vese er [Muhammad bin Yusuf] a kaa a vese [Ahmad bin Yazid bin Ibrahim abi Al Hasan Al Harraniy] a kaa a vese [Zuhair bin Muhammad’awiyah] a kaa a vese [Abu Ishaq], m ungwa [Al Bara’ bin ‘Azib] kaa er; ’ [Abu Bakr] va hen terem -'Azib- hen ya na ér una yam un ikyav mbi tswamev mbi rakumi, maa a kaa a na ér; ‘Tindi wan wou a za a na vea mo’. He Al Bara’ kaa ér; ‘Nahan m tôô sade la m za a mi man terem due va tôô inyaregh ki sha mi la maa a kaa a Abu Bakr er; 'O Abu Bakr, ôrom kwagh u ne uhar ne er zum u ne lu zenden tugh - shighe u ne lu nôngon u yemen ken Yathrib la - vea Or u Aôndo tindi un la. Abu Bakr kaa er; 'Ka sha mi. Iyange igen se zende tugh mbura cii, iyange igen pepe zan zan atetan. Gbenda la gbanger kpishi shi or môm kpa nan lu a kar sha mi ga zan zan se kar nengen a iwen i taven sha i i lu a mule u iyange i lu tan sha mi ga yô. Nahan se tile hen iwen la maa m sôr ijiir la sha ave am sha ci u Profeti sallallaahu ‘alaihi wasallam sha er una yav sha mi yô. Tsô m na un ikyônough ki torough kira m kaa mer; 'Msugh we, yav, O Ortyom u Allah, me nenge sha a we hen ijiir you'. Nahan a yav maa m yem ica kpuaa m za nenge akaa a a kase ijiir la nahan m va zua a wanye u kiriki ugen u lu kuran iyôngo na vegher u iwen la sha u una za yer er se nahan yô. M pine un mer; 'Ka an nan lu u nan, O ghulam -wan u kiriki-?'. Wan u kuran ilev u kiriki la gema kaa er; ‘M ngu u or u ken ior mba ken gar shin Makkah’. --Or u ôron kwagh ne, Ahmad bin Yazid, yange lu a akperan sha kwagh u gar la shin Makkah--. Hen shighe la, i fa kwagh u Medina ga. M hide m pine mer; ‘Iyôngo you ngi nan mngerem kpa?’. Wan u kuran ilev la gema kaa er; 'Aan'. M hide m pine mer; ‘U kegh iyol u duen a mlu u ken ishima la kpa?’. Wan u kuran ilev la shi na mlumun er; 'Aan'. Nahan a tôô iyôngo na i môm m kaa mer; 'Sôr nipples sha mngerem man mngerem man mngerem'. Or u ôron kwagh ne -Abu Ishaq- kaa ér; ‘M nenge Al Bara’ gbidye uwegh ku môm sha uwegh kugen sha u nan ikyav i wanger ikyav mbi tswamev. -Abu Bakr- za hemen kaa er; 'Tsô wan u kuran ilev la cir mngerem ma man kpuaa, wa ken gilasi, mo di m va a ikyagh ki ki lu a ikyav mbi kiriki mbi m wa ago iyol sha ci u Profeti sallallaahu 'alaihi wasallam ki yange a eren tom a mi u been imula na, man man shi eren ablution la.' Nahan m zua a Profeti kpa m lu a ishimaverenkeghen i nderen un ga. Man yange una nder yô m haa mngerem ken mngerem mara sha er ma cir shin inya yô maa m kaa mer; 'Ma, O Ortyom u Allah'. Abu Bakr kaa er; ‘Nahan a ma un zan zan m kar kuman’. Tsô a pine ér; ‘Ka shighe u se za hemen a zende wase kpa’. M gema m kaa mer; 'Aan'. Nahan se mough se za hemen a zende wase shighe u iyange i cir -ken imbusutarimese- la. -Shighe ne- Suraqah bin Malik dondo se ijime -sha u kenger ikyav mbi se nger sha ave ase la-. M kaa mer; 'Se mba a mciem, O Ortyom u Allah'. A kaa er; 'De vihin ishima ga, gadia mimi je Allah ngu a vese'. Tsô Profeti er msen ér Suraqah bin Malik a er aikyôr, nahan nyinya i Suraqah la gba shin inya zan zan ar ken iyav nav’. Shin sha kwagh u editorial -'M hen mer yange gba shin inya'- la, Zuhair lu a akperan sha kwagh ne. Nahan Suraqa bin Malik kaa ér; ‘M nenge ne uhar cii ne soo ér mo m er aikyôr. Msugh ne cii, er nen msen sha ci wam. Sha iti i Allah, sha ci wen uhar cii, me hide a mba ve lu keren ne la’. Nahan Profeti sallallaahu 'alaihi wasallam er msen er i er un kwagh u dedoo nahan Suraqah lu ken mkor sha er una zua a or ga kpa una kaa er; 'M tile sha ityough you hen ijiir ne, -nahan hide va-'. Nahan a zua a or ga kpa a kaa a na er a hide. Un -Abu Bakr- kaa er; ‘A kure ityendezwa na i yange er a vese la’.