Riwayat pemerasan susu kambing dan adab penyucian serta mendinginkannya untuk Rasulullah SAW dalam perjalanan hijrah

Imam Bukhari : 3346

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ يَزِيدَ بْنِ إِبْرَاهِيمَ أَبُو الْحَسَنِ الْحَرَّانِيُّ حَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ مُعَاوِيَةَ حَدَّثَنَا أَبُو إِسْحَاقَ سَمِعْتُ الْبَرَاءَ بْنَ عَازِبٍ يَقُولُ جَاءَ أَبُو بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ إِلَى أَبِي فِي مَنْزِلِهِ فَاشْتَرَى مِنْهُ رَحْلًا فَقَالَ لِعَازِبٍ ابْعَثْ ابْنَكَ يَحْمِلْهُ مَعِي قَالَ فَحَمَلْتُهُ مَعَهُ وَخَرَجَ أَبِي يَنْتَقِدُ ثَمَنَهُ فَقَالَ لَهُ أَبِي يَا أَبَا بَكْرٍ حَدِّثْنِي كَيْفَ صَنَعْتُمَا حِينَ سَرَيْتَ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ نَعَمْ أَسْرَيْنَا لَيْلَتَنَا وَمِنْ الْغَدِ حَتَّى قَامَ قَائِمُ الظَّهِيرَةِ وَخَلَا الطَّرِيقُ لَا يَمُرُّ فِيهِ أَحَدٌ فَرُفِعَتْ لَنَا صَخْرَةٌ طَوِيلَةٌ لَهَا ظِلٌّ لَمْ تَأْتِ عَلَيْهِ الشَّمْسُ فَنَزَلْنَا عِنْدَهُ وَسَوَّيْتُ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَكَانًا بِيَدِي يَنَامُ عَلَيْهِ وَبَسَطْتُ فِيهِ فَرْوَةً وَقُلْتُ نَمْ يَا رَسُولَ اللَّهِ وَأَنَا أَنْفُضُ لَكَ مَا حَوْلَكَ فَنَامَ وَخَرَجْتُ أَنْفُضُ مَا حَوْلَهُ فَإِذَا أَنَا بِرَاعٍ مُقْبِلٍ بِغَنَمِهِ إِلَى الصَّخْرَةِ يُرِيدُ مِنْهَا مِثْلَ الَّذِي أَرَدْنَا فَقُلْتُ لَهُ لِمَنْ أَنْتَ يَا غُلَامُ فَقَالَ لِرَجُلٍ مِنْ أَهْلِ الْمَدِينَةِ أَوْ مَكَّةَ قُلْتُ أَفِي غَنَمِكَ لَبَنٌ قَالَ نَعَمْ قُلْتُ أَفَتَحْلُبُ قَالَ نَعَمْ فَأَخَذَ شَاةً فَقُلْتُ انْفُضْ الضَّرْعَ مِنْ التُّرَابِ وَالشَّعَرِ وَالْقَذَى قَالَ فَرَأَيْتُ الْبَرَاءَ يَضْرِبُ إِحْدَى يَدَيْهِ عَلَى الْأُخْرَى يَنْفُضُ فَحَلَبَ فِي قَعْبٍ كُثْبَةً مِنْ لَبَنٍ وَمَعِي إِدَاوَةٌ حَمَلْتُهَا لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَرْتَوِي مِنْهَا يَشْرَبُ وَيَتَوَضَّأُ فَأَتَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَكَرِهْتُ أَنْ أُوقِظَهُ فَوَافَقْتُهُ حِينَ اسْتَيْقَظَ فَصَبَبْتُ مِنْ الْمَاءِ عَلَى اللَّبَنِ حَتَّى بَرَدَ أَسْفَلُهُ فَقُلْتُ اشْرَبْ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ فَشَرِبَ حَتَّى رَضِيتُ ثُمَّ قَالَ أَلَمْ يَأْنِ لِلرَّحِيلِ قُلْتُ بَلَى قَالَ فَارْتَحَلْنَا بَعْدَمَا مَالَتْ الشَّمْسُ وَاتَّبَعَنَا سُرَاقَةُ بْنُ مَالِكٍ فَقُلْتُ أُتِينَا يَا رَسُولَ اللَّهِ فَقَالَ { لَا تَحْزَنْ إِنَّ اللَّهَ مَعَنَا } فَدَعَا عَلَيْهِ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَارْتَطَمَتْ بِهِ فَرَسُهُ إِلَى بَطْنِهَا أُرَى فِي جَلَدٍ مِنْ الْأَرْضِ شَكَّ زُهَيْرٌ فَقَالَ إِنِّي أُرَاكُمَا قَدْ دَعَوْتُمَا عَلَيَّ فَادْعُوَا لِي فَاللَّهُ لَكُمَا أَنْ أَرُدَّ عَنْكُمَا الطَّلَبَ فَدَعَا لَهُ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَنَجَا فَجَعَلَ لَا يَلْقَى أَحَدًا إِلَّا قَالَ قَدْ كَفَيْتُكُمْ مَا هُنَا فَلَا يَلْقَى أَحَدًا إِلَّا رَدَّهُ قَالَ وَوَفَى لَنَا

ང་ཚོར་ [མུ་ཧ་མཱད་བྷིན་ཡུ་སུ་ཧྥ་] ལ་གསུངས་ཡོད། ང་ཚོར་ [ཨ་ཧ་མཱད་བྷིན་ཡ་ཛིད་བྷིན་ཨིབ་རཱ་ཧམ་ཨ་བྷི་ཨལ་ཧ་སན་ཨལ་ཧ་ར་ནི] དང་། ང་ཚོར་ [ཟུ་ཧེར་བྷིན་མུ་ཧ་མཱ་ཌི་ཨ་ཝི་ཡ་] གསུངས་ཡོད། ང་ཚོར་[ཨ་བྷུ་ཨི་ཤག་]ལ་གསུངས་ཡོད། ངས་[ཨལ་བྷ་ར་བྷིན་ཨ་ཛིབ་]ཐོས་པ་དང་། བཤད་ཟིན་པ; '[ཨ་བུ་བྷ་ཀར་]; ངའི་ཨ་ཕ་ཨ་ཛིབ་ལ་ཁོང་གི་ཁྱིམ་དུ་རྔ་མོང་གི་རྟ་ཕོའི་ཆ་གཅིག་ཉོ་བར་ཁོང་གི་ཁྱིམ་དུ་མཇལ་དུ་ཡོང་ནས་ཁོང་ལ་གསུངས་དོན། ཁྱེད་རང་གི་བུ་དེ་ང་དང་མཉམ་དུ་འཁྱེར་བར་གཏོང་དང་། ཧེ་ཨལ་བྷ་ར་ཡིས་གསུངས་དོན། 'དེར་བརྟེན་ངས་རྟ་དེ་ང་དང་མཉམ་དུ་འཁྱེར་ནས་ངའི་ཨ་ཕ་ཕྱི་ལ་སོང་ནས་ཁོང་གི་ཆེད་དུ་དངུལ་བླངས་ནས་ཁོང་གིས་ཨ་བྷུ་བྷ་ཀར་ལ། ཁྱེད་རང་གཉིས་མཚན་མོར་ཡ་ཐི་རིབ་ལ་གནས་སྤོ་བྱེད་སྐབས་རཱ་སུ་ལུ་ལ་སཱ་ལ་ལ་ཧུ་ཨ་ལའི་ཧི་ཝ་ས་ལམ་དང་མཉམ་དུ་གོམ་པ་རྒྱག་སྐབས་ག་རེ་བྱས་པ་ང་ལ་གསུངས་དང་། ཨ་བྷུ་བྷ་ཀར་གྱིས་གསུངས་དོན། 'ཆོག། ང་ཚོ་ཐེངས་གཅིག་ལ་མཚན་གང་གོམ་པ་བརྒྱབ་ནས་ཕྱི་ཉིན་ཞོགས་པ་ཉིན་གུང་བར་དུ་བསྐྱོད་ཡོད། ལམ་དེ་ཧ་ཅང་ཡངས་ཤིང་མི་གཅིག་གིས་ཀྱང་དེ་བརྒྱུད་མྱོང་མེད་པས་ང་ཚོས་གྲིབ་ནག་དང་ཉི་འོད་མ་ཕོག་པའི་བྲག་རི་མཐོན་པོ་ཞིག་མཐོང་། ང་ཚོ་རྡོ་དེའི་སྟེང་ལ་མཚམས་འཇོག་བྱས་པ་དང་། དེ་ནས་ངས་ལུང་སྟོན་པ་ས་ལ་ལ་ཧུ་ཨ་ལའི་ཧི་ཝ་ས་ལམ་གྱི་ཆེད་དུ་ས་ཆ་དེ་རང་ཉིད་ཀྱི་ལག་པས་ཆ་སྙོམས་བཟོས་ནས་ཁོང་དེའི་སྟེང་ལ་ཉལ་ཐུབ་པ་བྱས། དེ་ནས་ངས་ས་གདན་དེ་བརྐྱངས་ནས་དེ་ནས་ངས་བཤད། 'སྐུ་མཁྱེན་གཉིད་ཁུག་རོགས། ཨོ་ཨ་ལཱ་ཧའི་སྐུ་ཚབ་ལགས། ངས་ཁྱོད་ཀྱི་མཐའ་འཁོར་དུ་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད།' དེ་ནས་ཁོ་གཉིད་ཁུག་རྗེས་ངས་མྱུར་དུ་ས་ཆ་དེ་ལ་ལྟ་བར་སོང་ནས་ང་ཚོ་ལྟར་རྭ་ཅོ་དེ་རྡོ་རིང་ཕྱོགས་སུ་སྐྱབས་གནས་འཚོལ་བཞིན་པའི་ལུག་རྫི་ཆུང་ཆུང་ཞིག་དང་འཕྲད་པ་རེད། ངས་ཁོང་ལ་དྲིས། 'ཁྱོད་སུ་ལ་དབང་བའི་ཨོ་གྷུ་ལམ་ -བྱིས་པ་ཆུང་ཆུང་-?' ལུག་རྫི་ཆུང་ཆུང་གི་བྲན་གཡོག་གིས་ལན་བཏབ། 'ང་གྲོང་ཁྱེར་ཡང་ན་མཀ་ཀའི་མི་ཚོའི་ནང་ནས་མི་སུ་ཞིག་ལ་གཏོགས་ཡོད།' --གཏམ་བཤད་པ་ཨ་ཧ་མཱད་བྷིན་ཡ་ཛིད་(Ahmad bin Yazid)ཡིས་གྲོང་ཁྱེར་དེ་དང་མཀ་ཀའི་སྐོར་ལ་གཏན་འཁེལ་བྱེད་དགོས་མིན་ལ་ཐེ་ཚོམ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། སྐབས་དེར་མེ་ཌི་ན་ད་དུང་ཤེས་ཀྱི་མེད། ངས་ཡང་བསྐྱར་དྲིས་པ་ཡིན། ཁྱེད་ཀྱི་རྭ་ཅོ་ལ་འོ་མ་ཐོན་གྱི་འདུག་གམ། ལུག་རྫི་བྲན་གཡོག་གིས་ལན་བཏབ། 'ཡིན'། ངས་ཡང་བསྐྱར་དྲིས་པ་ཡིན། ཁྱེད་རང་འོ་མ་འཐུང་ཐུབ་བམ། ལུག་རྫི་བྲན་གཡོག་གིས་ཡང་བསྐྱར་ལན་བཏབ། 'ཡིན'། དེ་བས་ཁོང་གིས་ཁོང་གི་རྭ་ཅོ་གཅིག་བླངས་ནས་ངས་བཤད། 'མཆིན་པའི་ཐལ་རྡུལ་དང་། མཇིང་སྤུ། ཐལ་རྡུལ་བཅས་གཙང་མ་བཟོས།' གཏམ་བཤད་པ་ཨ་བྷུ་ཨི་ཤག་གིས་བཤད་དོན། 'ངས་ཨལ་བྷ་ར་'ཡིས་ལག་པ་གཞན་ཞིག་གི་རྐང་མཛུབ་ལ་རྡུང་ནས་མཆིན་མ་གཙང་མ་བཟོ་བའི་དཔེ་མཚོན་ཞིག་བཤད་པ་མཐོང་། -ཨ་བུ་བྷ་ཀར་- མཐུད་པ་; དེ་ནས་ལུག་རྫི་བྲན་གཡོག་གིས་འོ་མ་ཆུང་ཆུང་ཞིག་བཏོན་ནས་ཤེལ་ཕོར་ནང་དུ་བླུགས་པ་དང་། ངས་ལུང་སྟོན་པ་ས་ལ་ལ་ཧུ་ཨ་ལའི་ཧི་ཝ་ས་ལམ་ལ་མཁོ་སྤྲོད་བྱས་པའི་སྣོད་ཆུང་ཆུང་ཞིག་འཁྱེར་ཡོང་། དེར་བརྟེན་ངས་ལུང་སྟོན་པ་ས་ལ་ལ་ཧུ་ཨ་ལའི་ཧི་ཝ་ས་ལ་མཇལ་ཡོད་ཀྱང་། ངས་ཁོང་ལ་གཉིད་ལས་སློང་བར་འདོད་པ་མ་བྱུང་། དེ་ནས་ཁོ་གཉིད་ལས་སད་པའི་སྐབས་ངས་འོ་མའི་ནང་དུ་ཆུ་བླུགས་ནས་མཐིལ་དུ་བསིལ་པོ་ཆགས་རྗེས་ངས་བཤད་རྒྱུར། 'ཨཱལ་ཧའི་སྐུ་ཚབ་ལགས། འཐུང་དང་།' ཨ་བྷུ་བྷ་ཀར་གྱིས་གསུངས་དོན། 'དེར་བརྟེན་ཁོས་ང་མ་ཚིམ་བར་དུ་འཐུང་བ་རེད།' དེ་ནས་ཁོང་གིས་དྲིས་པར། ང་ཚོའི་འགྲུལ་བཞུད་མུ་མཐུད་དུ་བྱེད་པའི་དུས་ཚོད་སླེབས་ཡོད་དམ། ངས་ལན་བཏབ། 'ཡིན'། དེར་བརྟེན་ཉི་མ་ནུབ་ཕྱོགས་ལ་གཡོལ་རྗེས་ང་ཚོ་འགྲུལ་བཞུད་མུ་མཐུད་དུ་བྱེད་པར་བསྐྱོད་པ་རེད། དེའི་སྐབས་སུར་ཀ་བྷིན་མ་ལིག་གིས་ང་ཚོའི་ལག་མཐིལ་ལ་ལྟ་བཞིན་ང་ཚོའི་རྗེས་སུ་འབྲངས། ངས་བཤད་རྒྱུར། 'ང་ཚོ་རྡུང་རྒྱུ་ཡིན། ཨོ་ཨ་ལཱ་ཧའི་སྐུ་ཚབ་ལགས།' མི་དབང་མཆོག་གིས་གསུངས་དོན། 'སེམས་སྡུག་མ་བྱེད། རྒྱུ་མཚན་ནི་ཨ་ལཱ་ཧ་ང་ཚོ་དང་མཉམ་དུ་ཡོད།' དེ་ནས་ལུང་སྟོན་པ་ས་ལ་ལ་ཧུ་ཨ་ལའི་ཧི་ཝ་ས་ལམ་གྱིས་སུ་ར་ཀ་བྷིན་མ་ལིག་ལ་རྐྱེན་ངན་འབྱུང་བར་སྨོན་ལམ་བཏབ་རྗེས་སུ་ར་ཀ་ཡི་རྟ་ས་ལ་ལྷུང་ནས་ཁོང་གི་གྲོད་པ་སྟེང་ལ་ལྷུང་བ་རེད། ཡང་ན་རྩོམ་སྒྲིག་ཡིག་ཆ་ -'ངས་ཁོ་ས་ལ་ལྷུང་བ་བསམ་བྱུང་'- ཞེས་པ་དེ་དང་མཉམ་དུ་ཟུ་ཧར་གྱིས་གནད་དོན་འདི་ལ་ཐེ་ཚོམ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། དེར་བརྟེན་སུ་ར་ཀ་བྷིན་མ་ལིག་གིས་གསུངས་དོན། ཁྱེད་གཉིས་ཀྱིས་ང་ལ་སྡུག་བསྔལ་སྨོན་ལམ་འདེབས་བཞིན་པ་ངས་མཐོང་། ང་ལ་བདེ་འཇགས་ཡོང་བའི་སྨོན་ལམ་འདེབས་རོགས་ཞུ། ཁྱེད་གཉིས་ཀྱི་ཆེད་དུ་ངས་ཁྱེད་འཚོལ་མཁན་གྱི་མི་དེ་ཕྱིར་སྤྲོད་རྒྱུ་ཡིན། དེར་བརྟེན་ལུང་སྟོན་པ་ས་ལ་ལ་ཧུ་ཨ་ལའི་ཧི་ཝ་ས་ལམ་གྱིས་ཁོང་གི་ཆེད་དུ་བདེ་སྐྱིད་ཀྱི་སྨོན་ལམ་བཏབ་པ་དང་། ངས་ས་ཆ་འདིར་ཁྱེད་ཀྱི་ཚབ་བྱས་ཡོད། དེར་བརྟེན་ཕྱིར་ལོག་ཤོག དེ་བས་ཁོས་མི་གཞན་དང་མཇལ་མ་ཐུབ་པར་ཁོ་ལ་ཕྱིར་ལོག་དགོས་པའི་འབོད་སྐུལ་བྱས། ཁོང་གིས་ཨ་བྷུ་བྷ་ཀར་གྱིས་གསུངས་དོན། 'ཁོང་གིས་ང་ཚོར་ཁས་ལེན་བྱས་པ་དེ་བསྒྲུབས་ཡོད།'